ਵਾਯੁਪੁਰਾਣਮ੍

ਸ੍ਨਾਤੋऽਥ ਪਿਣ੍ਡਦੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕਂ ਕੁਲਸ਼ਤਂ ਨਯੇਤ੍। ਦੇਵਨਦ੍ਯਾਂ ਵੈਤਰਣ੍ਯਾਂ ਸ੍ਨਾਤਃ ਸ੍ਵਰ੍ਗਂ ਨਯੇਤ੍ਪਿਤॄਨ੍ ।। ੫੦.

ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ ਤੇ ਪਿੰਡ ਦੇ ਕੇ, ਉਹ ਸੌ ਕੁਟੰਬਾਂ ਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿਚ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਦੇਵੀ ਦਰਿਆ ਵੈਤਰਨੀ ਵਿਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਸਵਰਗ ਵਿਚ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਸ੍ਨਾਤੋ ਗੋਦੋ ਵੈਤਰਣ੍ਯਾਂ ਤ੍ਰਿਃਸਪ੍ਤਕੁਲਮੁਦ੍ਧਰੇਤ੍। ਸਤ੍ਯਂ ਸਤ੍ਯਂ ਪੁਨਃ ਸਤ੍ਯਂ ਵੈਤਰਣ੍ਯਾਂ ਤੁ ਨਾਰਦ ।। ੫੦.

ਵੈਤਰਨੀ ਦਰਿਆ ਵਿਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ ਤੇ ਗਾਂ ਦਾਨ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਤਿੰਨ ਵਾਰੀ ਸੱਤ ਕੁਟੰਬਾਂ ਨੂੰ ਉੱਧਾਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਨਾਰਦ, ਇਹ ਸੱਚ ਹੈ, ਸੱਚ ਹੈ, ਫਿਰ ਵੀ ਸੱਚ ਹੈ, ਵੈਤਰਨੀ ਵਿਚ।

ਏਕਵਿਂਸ਼ਤਿਕੁਲਾਨ੍ਯਾਹੁਸ੍ਤਾਰਯੇਨ੍ਨਾਤ੍ਰ ਸਂਸ਼ਯਃ। ਯਾ ਸਾ ਵੈਤਰਣੀ ਨਾਮ ਨਦੀ ਤ੍ਰੈਲੋਕ੍ਯਵਿਸ਼੍ਰੁਤਾ ।। ੫੦.

ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਇਕਵੀਹ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਨੂੰ ਪਾਰ ਲੰਘਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ—ਇਸ ਵਿਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ—ਉਸ ਵੈਤਰਨੀ ਦਰਿਆ ਨਾਲ ਜੋ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ।

ਸਾਵਤੀਰ੍ਣਾ ਗਯਾਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰੇ ਪਿਤॄਣਾਂ ਤਰਣਾਯ ਵੈ। ਗੋਦਾਵਰ੍ਯ੍ਯਾਂ ਵੈਤਰਣ੍ਯਾਂ ਯਮੁਨਾਯਾਂ ਤਥੈਵ ਚ ।। ੫੦.

ਉਹ ਦਰਿਆ, ਜੋ ਗਯਾ ਖੇਤਰ ਵਿਚ ਪਿਤਰਾਂ ਦੇ ਪਾਰ ਲੰਘਣ ਲਈ ਉਤਰੀ ਸੀ, ਉਹੀ ਗੋਦਾਵਰੀ, ਵੈਤਰਨੀ ਅਤੇ ਯਮੁਨਾ ਵਿਚ ਵੀ ਹੈ।

ਦੇਵਨਦ੍ਯਾਂ ਗੋਪ੍ਰਚਾਰੇ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਦਃ ਸ੍ਵਰ੍ਨਯੇਤ੍ਪਿਤॄਨ੍। ਪੁष੍ਕਰਿਣ੍ਯਾਂ ਘृਤਕੁਲ੍ਯਾਂ ਮਧੁਕੁਲ੍ਯਾਂ ਤਥੈਵ ਚ ।। ੫੦.

ਦੇਵੀ ਦਰਿਆ ਵਿਚ, ਗਾਂ ਦੇ ਚਰਾਗਾਹ ਵਿਚ, ਜੋ ਸ੍ਰਾਧ ਕਰਦਾ ਹੈ ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਸਵਰਗ ਵਿਚ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪੁਸ਼ਕਰਣੀ, ਘ੍ਰਿਤਕੁਲਿਆ ਅਤੇ ਮਧੁਕੁਲਿਆ ਵਿਚ ਵੀ।

ਕੋਟਿਤੀਰ੍ਥੇ ਰੁਕ੍ਮਿਣੀਯੇ ਪਿਣ੍ਡਦਃ ਸ੍ਵਰ੍ਨਯੇਤ੍ਪਿਤॄਨ੍। ਤ੍ਰਿਰਾਤ੍ਰੋਪੋषਣੇਨੈਵ ਤੀਰ੍ਥਾਭਿਗਮਨੇਨ ਚ ।। ੫੦.

ਕੋਟੀ ਤੀਰ ਤੇ, ਰੁਕਮਣੀ ਦੇ ਥਾਂ ਤੇ, ਜੋ ਪਿੰਡ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਸਵਰਗ ਵਿਚ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਤਿੰਨ ਰਾਤ ਉਪਵਾਸ ਕਰਕੇ ਅਤੇ ਤੀਰਥਾਂ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਕਰਕੇ।

ਅਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਕਾਞ੍ਚਨਙ੍ਗਾਸ਼੍ਚ ਦਰਿਦ੍ਰੋ ਜਾਯਤੇ ਨਰਃ। ਘृਤਕੁਲ੍ਯਾ ਮਧੁਕੁਲ੍ਯਾ ਦੇਵਿਕਾ ਚ ਮਹਾਨਦੀ ।। ੫੦.

ਜੇ ਸੋਨੇ ਵਾਲੀਆਂ ਗਾਂ ਨਾ ਦਿੱਤੀਆਂ ਜਾਣ, ਤਾਂ ਮਨੁੱਖ ਗਰੀਬ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਘ੍ਰਿਤਕੁਲਿਆ, ਮਧੁਕੁਲਿਆ, ਦੇਵਿਕਾ ਅਤੇ ਵੱਡੀ ਦਰਿਆ ਉੱਤੇ।

ਸ਼ਿਲਾਯਾਃ ਸਙ੍ਗਮੋ ਯਤ੍ਰ ਮਧੁਸ੍ਰਵਾ ਪ੍ਰਕੀਰ੍ਤਿਤਾ। ਅਯੁਤਂ ਚਾਸ਼੍ਵਮੇਧਾਨਾਂ ਸ੍ਨਾਨਕृਲ੍ਲਭਤੇ ਨਰਃ ।। ੫੦.

ਜਿੱਥੇ ਪੱਥਰਾਂ ਦਾ ਮਿਲਾਪ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਮਧੁ ਸਰਵਾਹ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਮਨੁੱਖ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯਜਨਾਂ ਦਾ ਫਲ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।

ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਂ ਸਪਿਣ੍ਡਕਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਪਿਣ੍ਡਦਾਨਂ ਤਥੈਵ ਚ। ਕੁਲਾਨਾਂ ਸ਼ਤਮੁਦ੍ਧृਤ੍ਯ ਵਿष੍ਣੁਲੋਕਂ ਨਯੇਨ੍ਨਰਃ ।। ੫੦.

ਸ੍ਰਾਧ ਕਰਕੇ ਅਤੇ ਪਿੰਡ ਦਾਨ ਕਰਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਸੌ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਨੂੰ ਉੱਧਾਰ ਕੇ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿਚ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਦਸ਼ਾਸ਼੍ਚ ਮੇਧਿਕੇ ਹਂਸਤੀਰ੍ਥੇ ਚਾਮਰਕਙ੍ਕਟੇ। ਕੋਟਿਤੀਰ੍ਥੇ ਰੁਕ੍ਮਕੁਣ੍ਡੇ ਪਿਣ੍ਡਦਃ ਸ੍ਵਰ੍ਨਯੇਤ੍ਪਿਤॄਨ੍ ।। ੫੦.

ਮੇਧਿਕਾ, ਹੰਸਤੀਰਥ, ਅਮਰਕੰਕਟ, ਕੋਟੀਤੀਰਥ ਤੇ ਰੁਕਮਕੁੰਡ ਉੱਤੇ, ਜੇ ਕੋਈ ਉਥੇ ਪਿੰਡ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਿਉ-ਪੁਰਖਿਆਂ ਨੂੰ ਸੁਰਗ ਚ ਚੜ੍ਹਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।

ਵੈਤਰਣ੍ਯਾਂ ਘृਤਕੁਲ੍ਯਾਂ ਮਧੁਕੁਲ੍ਯਾਂ ਤਥੈਵ ਚ। ਕੋਟਿਤੀਰ੍ਥੇ ਨਰਃ ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਕੋਟੀਸ਼੍ਵਰਞ੍ਚ ਯਃ ।। ੫੦.

ਵੈਤਰਨੀ, ਘ੍ਰਿਤਕੁਲੀ, ਮਧੁਕੁਲੀ ਤੇ ਕੋਟੀਤੀਰਥ ਉੱਤੇ, ਜੇ ਕੋਈ ਉਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ ਕੋਟੀਸ਼ਵਰ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ—

ਕੋਟਿਜਨ੍ਮ ਭਵੇਦ੍ਵਿਪ੍ਰੋ ਧਨਾਢ੍ਯੋ ਵੇਦਪਾਰਗਃ । ਮਾਰ੍ਕਣ੍ਡੇਯੇਸ਼ਕੋਚੀਸ਼ੌ ਨਤ੍ਵਾ ਸ੍ਯਾਤ੍ਪਿਤृਤਾਰਕਃ ।। ੫੦.

ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਕਈ ਕਰੋੜ ਜਨਮਾਂ ਚ ਧਨਵਾਨ ਤੇ ਵੇਦਾਂ ਦਾ ਗਿਆਨੀ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਮਾਰਕੰਡੇ ਤੇ ਕੋਚੀਸ਼ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਿਉ-ਪੁਰਖਿਆਂ ਨੂੰ ਤਾਰਨ ਵਾਲਾ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਰੁਕ੍ਮ ਪਾਰਿਜਾਤਵਨੇ ਪਾਰ੍ਵ੍ਵਤ੍ਯਾ ਸਹ ਸ਼ਙ੍ਕਰਃ। ਰਹਸ੍ਯੇ ਸਂਸ੍ਥਿਤੋ ਰੇਮੇ ਯੁਗਾਨਾਮਯੁਤਂ ਪੁਰਾ ।। ੫੦.

ਸੋਨੇ ਦੇ ਪਾਰਿਜਾਤ ਬਾਗ ਵਿੱਚ, ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਪਾਰਵਤੀ ਜੀ ਨਾਲ ਗੁਪਤ ਵੱਸਦੇ ਰਹੇ ਤੇ ਪੁਰਾਣੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ ਦਸ ਲੱਖ ਯੁਗਾਂ ਤੱਕ ਖੁਸ਼ ਰਹੇ।

ਮਰੀਚਿਃ ਫਲਪੁष੍ਪਾਰ੍ਥਂ ਪਾਰਿਜਾਤਵਨਂ ਗਤਃ। ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਸ਼ਪ੍ਤੋ ਮਹੇਸ਼ੇਨ ਯਸ੍ਮਾਤ੍ਸੁਖਵਿਘਾਤਕਃ ।। ੫੦.

ਮਰੀਚੀ ਫਲ ਤੇ ਫੁੱਲ ਲੈਣ ਲਈ ਪਾਰਿਜਾਤ ਬਾਗ ਗਿਆ। ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਸ਼ਾਪ ਦਿੱਤਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਸੁਖ ਵਿਚ ਰੁਕਾਵਟ ਬਣਿਆ ਸੀ।

ਦੁਃਖੀ ਭਵੇਤਿ ਤਦ੍ਭੀਤੋ ਮਰਿਚਿਸ੍ਤੁष੍ਟੁਵੇ ਸ਼ਿਵਮ੍। ਤੁष੍ਟਃ ਪ੍ਰੋਵਾਚ ਤਂ ਸ਼ਮ੍ਭੁਰ੍ਵृਣੀष੍ਵ ਵਰਮੁਤ੍ਤਮਮ੍ ।। ੫੦.

ਇਸ ਗੱਲ ਤੋਂ ਡਰ ਕੇ, ਮਰੀਚੀ ਨੇ, ਜਿਸਨੂੰ ਆਖਿਆ ਗਿਆ 'ਤੂੰ ਦੁੱਖੀ ਹੋ ਜਾ', ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ। ਸ਼ੰਭੂ ਜੀ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਆਖਿਆ, 'ਆਪਣੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਵਰ ਮੰਗ ਲੈ।'

ਸ਼ਾਪਾਦ੍ ਭਵਤੁ ਮੁਕ੍ਤਿਰ੍ਮ੍ਮੇ ਮਰੀਚਿਃ ਪ੍ਰਾਹ ਸ਼ਙ੍ਕਰਮ੍। ਭਵੇਦ੍ਗਯਾਯਾਂ ਮੁਕ੍ਤਿਸ੍ਤੇ ਸ਼ਿਵੋਕ੍ਤਃ ਪ੍ਰਯਯੌ ਗਯਾਮ੍ ।। ੫੦.

ਮਰੀਚੀ ਨੇ ਸ਼ੰਕਰ ਜੀ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, 'ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਸ਼ਾਪ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਹੋ ਜਾਵੇ।' ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ, 'ਤੈਨੂੰ ਗਿਆ ਵਿੱਚ ਮੁਕਤੀ ਮਿਲੇਗੀ,' ਤੇ ਉਹ ਗਿਆ ਨੂੰ ਚਲਿਆ ਗਿਆ।

ਸ਼ਿਲਾਸ੍ਥਿਤਸ੍ਤਪਸ੍ਤੇਪੇ ਸਰ੍ਵ੍ਵੇषਾਂ ਦੁष੍ਕਰਞ੍ਚ ਯਤ੍। ਮਰੀਚਿਰੀਸ਼੍ਵਰਾਚ੍ਛਪ੍ਤਃ ਕृष੍ਣਤ੍ਵਮਗਮਤ੍ਪੁਰਾ ।। ੫੦.

ਪੱਥਰ ਉੱਤੇ ਖੜਾ ਹੋ ਕੇ, ਮਰੀਚੀ ਨੇ ਸਭ ਤੋਂ ਔਖੀਆਂ ਤਪੱਸਿਆ ਕੀਤੀਆਂ। ਪਹਿਲਾਂ ਈਸ਼ਵਰ ਦੇ ਸ਼ਾਪ ਨਾਲ ਉਹ ਕਾਲਾ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ।

ਤਪਸਾ ਦਾਰੁਣੇਨੇਹ ਸ ਵਿਪ੍ਰਃ ਸ਼ੁਕ੍ਲਤਾਂ ਗਤਃ । ਹਰਿਰੂਚੇ ਮਰੀਚਿਞ੍ਚ ਵਰਂ ਵृਣੁਹਿ ਪੁਤ੍ਰਕ ।। ੫੦.

ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਕਠੋਰ ਤਪੱਸਿਆ ਕਰਕੇ ਮੁੜ ਚਿੱਟਾ ਰੰਗ ਪਾ ਲਿਆ। ਫਿਰ ਹਰਿ ਜੀ ਨੇ ਮਰੀਚੀ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, 'ਪੁੱਤਰ, ਕੋਈ ਵਰ ਮੰਗ।'

ਕਿਮਲਭ੍ਯਂ ਤ੍ਵਯਿ ਤੁष੍ਟੇ ਮਰੀਚਿਃ ਪ੍ਰਾਹ ਮਾਧਵਮ੍। ਹਰਸ਼ਾਪਾਦ੍ਵਿਮੁਕ੍ਤੋऽਹਂ ਸ਼ਿਲਾ ਭਵਤੁ ਪਾਵਨੀ ।। ੫੦.

ਮਰੀਚੀ ਨੇ ਮਾਧਵ ਜੀ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, 'ਜਦ ਤੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਵੇਂ ਤਾਂ ਕੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲ ਸਕਦਾ? ਹੁਣ ਮੈਂ ਹਰਾ ਦੇ ਸ਼ਾਪ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹਾਂ, ਇਹ ਪੱਥਰ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੋ ਜਾਵੇ।'

ਪਿਤृਮੁਕ੍ਤਿਕਰੀ ਚ ਸ੍ਯਾਤ੍ਤਥੇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਦਿਵਂ ਗਤਃ। ਦਿਵੌਕਸਾਂ ਪੁष੍ਕਰਿਣੀਂ ਸਮਾਸਾਦ੍ਯ ਨਰਃ ਸ਼ੁਚਿਃ ।। ੫੦.

'ਇਹ ਪੱਥਰ ਪਿਉ-ਪੁਰਖਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਮੁਕਤੀ ਦੇਵੇ।' ਇਹ ਆਖ ਕੇ ਉਹ ਅਕਾਸ਼ ਨੂੰ ਚਲਿਆ ਗਿਆ। ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਉਸ ਦਿਵਿਆ ਝੀਲ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ—

ਯਤ੍ਰ ਦਤ੍ਤਂ ਪਿਤृਭ੍ਯਸ੍ਤੁ ਭਵਤ੍ਯਕ੍ਸ਼ਯਮਿਤ੍ਯੁਤ। ਤਤ੍ਰ ਸ੍ਨਾਤੋ ਦਿਵਂ ਯਾਤਿ ਸ੍ਵਸ਼ਰੀਰੇਣ ਮਾਨਵਃ ।। ੫੦.

ਉਥੇ ਪਿਉ-ਪੁਰਖਿਆਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਹੋਇਆ ਦਾਨ ਕਦੇ ਮੁੱਕਦਾ ਨਹੀਂ। ਜੋ ਉਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਸਮੇਤ ਸੁਰਗ ਨੂੰ ਚਲਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਪਾਪ੍ਮਾਨਂ ਪ੍ਰਜਹਾਤ੍ਯੇष ਜੀਰ੍ਣਤ੍ਵਚਮਿਵੋਰਗਃ। ਤਤ੍ਪਙ੍ਗਜਵਨਂ ਪੁਣ੍ਯਂ ਪੁਣ੍ਯਕृਦ੍ਭਿਰ੍ਨਿषੇਵਿਤਮ੍ ।। ੫੦.

ਉਥੇ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਪਾਪ ਇਉਂ ਛੱਡ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਸਾਂਪ ਆਪਣੀ ਪੁਰਾਣੀ ਖਾਲ ਛੱਡ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਪਾਰਿਜਾਤ ਬਾਗ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਚੰਗੇ ਲੋਕ ਵੱਸਦੇ ਹਨ।

ਪਾਣ੍ਡੁਸ਼ਿਲਾ ਵੈ ਤਤ੍ਰਾਸ੍ਤੇ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਂ ਯਤ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ਯਂ ਭਵੇਤ੍। ਯੁਧਿष੍ਠਿਰਸ੍ਤੁ ਤਸ੍ਯਾਂ ਹਿ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਂ ਕਰ੍ਤ੍ਤੁਂ ਯਯੌ ਮੁਨੇ ।। ੫੦.

ਉਥੇ ਪਾਂਡੂ ਪੱਥਰ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ ਸ਼ਰਾਧ ਕਦੇ ਮੁੱਕਦਾ ਨਹੀਂ। ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਵੀ ਉਥੇ ਸ਼ਰਾਧ ਕਰਨ ਗਿਆ ਸੀ, ਹੇ ਮੁਨੀ।

ਤਤ੍ਰ ਕਾਲੇ ਪਾਣ੍ਡੁਨੋਕ੍ਤਂ ਮਦ੍ਧਸ੍ਤੇ ਦੇਹਿ ਪਿਣ੍ਡਕਮ੍। ਹਸ੍ਤਂ ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਸ਼ਿਲਾਯਾਞ੍ਚ ਪਿਣ੍ਡਦਾਨਞ੍ਚਕਾਰ ਸਃ ।। ੫੦.

ਉਸ ਵੇਲੇ ਪਾਂਡੂ ਨੇ ਆਖਿਆ, 'ਮੇਰੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਪਿੰਡ ਰੱਖ।' ਪਰ ਉਸ ਨੇ ਹੱਥ ਛੱਡ ਕੇ ਪੱਥਰ ਉੱਤੇ ਪਿੰਡ ਦਾਨ ਕੀਤਾ।

ਸ਼ਿਲਾਯਾਂ ਪਿਣ੍ਡਦਾਨੇਨ ਪ੍ਰਹृष੍ਟੋ ਵ੍ਯਾਸਨਨ੍ਦਨਃ। ਵਰਂ ਦਦੌ ਸ੍ਵਪੁਤ੍ਰਾਯ ਰਾਜ੍ਯਂ ਕੁਰੁ ਮਹੀਤਲੇ ।। ੫੦.

ਪੱਥਰ ਉੱਤੇ ਪਿੰਡ ਦਾਨ ਕਰਕੇ, ਵਿਆਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਵੱਡੀ ਖੁਸ਼ੀ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਧਰਤੀ ਦਾ ਰਾਜ ਦੇਣ ਦਾ ਵਰ ਦਿੱਤਾ।

ਅਕਣ੍ਟਕਨ੍ਤੁ ਸਮ੍ਪੂਰ੍ਣਂ ਤ੍ਵਂ ਮੇ ਤ੍ਰਾਤਾ ਹਿ ਪੁਤ੍ਰਕ। ਸ੍ਵਰ੍ਗਂ ਵ੍ਰਜ ਸ਼ਰੀਰੇਣ ਭ੍ਰਾਤृਭਿਃ ਪਰਿਵਾਰਿਤਃ ।। ੫੦.

'ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਰਾਖੀ ਕਰ, ਉਸ ਦਾ ਰਾਜ ਸੁਖੀ ਤੇ ਬਿਨਾ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇ। ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਭਰਾਵਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸਰੀਰ ਸਮੇਤ ਸੁਰਗ ਨੂੰ ਚਲਾ ਜਾ।'

ਦृष੍ਟਿਮਾਤ੍ਰੇਣ ਸਮ੍ਪੂਤਾਨ੍ਨਰਕਸ੍ਥਾਨ੍ਦਿਵਂ ਨਯ। ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਯਯੌ ਪਾਣ੍ਡੁਃ ਸ਼ਾਸ਼੍ਵਤਂ ਪਦਮਵ੍ਯਯਮ੍ ।। ੫੦.

'ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਨਜ਼ਰ ਨਾਲ, ਨਰਕ ਵਿਚ ਪਏ ਹੋਏ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰ ਕੇ ਸੁਰਗ ਚ ਪਹੁੰਚਾ ਦੇ।' ਇਹ ਆਖ ਕੇ ਪਾਂਡੂ ਸਦਾ ਲਈ ਅਟੱਲ ਥਾਂ ਨੂੰ ਚਲਿਆ ਗਿਆ।

ਉਦ੍ਭਿਜ੍ਜਾਃ ਸ੍ਵੇਦਜਾ ਵਾਪਿ ਹ੍ਯਣ੍ਡਜਾ ਯੇ ਜਰਾਯੁਜਾਃ। ਮਧੁਸ੍ਰਵਾਂ ਸਮਾਸਾਦ੍ਯ ਮृਤਾਃ ਸ੍ਵਰ੍ਗਪੁਰਂ ਯਯੁਃ ।। ੫੦.

ਜੋ ਜੀਵ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਹਨ ਚਾਹੇ ਨਮੀ ਤੋਂ, ਪਸੀਨੇ ਤੋਂ, ਅੰਡਿਆਂ ਤੋਂ ਜਾਂ ਗਰਭ ਤੋਂ, ਜੇ ਉਹ ਮਧੁਰਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਣ, ਤਾਂ ਮਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਉਹ ਸੁਰਗ ਨਗਰੀ ਨੂੰ ਚਲੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਦਸ਼ਾਸ਼੍ਵਮੇਧਿਕੇ ਹਂਸਤੀਰ੍ਥੇ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਾਦ੍ਦਿਵਂ ਵ੍ਰਜੇਤ੍। ਦਸ਼ਾਸ਼੍ਵਮੇਧਹਂਸੌ ਚ ਨਤ੍ਵਾ ਸ਼ਿਵਪੁਰਂ ਵ੍ਰਜੇਤ੍ ।। ੫੦.

ਦਸ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੰਸ ਤੀਰਥ ਤੇ ਸ਼ਰਾਧ ਕਰਕੇ ਮਨੁੱਖ ਸੁਰਗ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਦਸ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਹੰਸਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ ਉਹ ਸ਼ਿਵ ਨਗਰੀ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।