ਵਾਯੁਪੁਰਾਣਮ੍

ਪ੍ਰੇਤਭਾਵਵਿਮੁਕ੍ਤ੍ਯਰ੍ਥਂ ਤ੍ਵਂ ਗृਹਾਣ ਧਨਂ ਮਮ। ਤਦ੍ਵਨਂ ਸਰ੍ਵ੍ਵਮਾਦਾਯ ਗਯਾਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਵ੍ਯਯਂ ਕੁਰੁ ।। ੫੦.

'ਪ੍ਰੇਤ ਦੀ ਹਾਲਤ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਲੈਣ ਲਈ, ਮੇਰਾ ਧਨ ਲੈ ਲੈ। ਉਹ ਸਾਰਾ ਜੰਗਲ ਵੀ ਲੈ ਕੇ, ਗਯਾ ਦੇ ਸ਼ਰਾਧ ਦਾ ਖਰਚਾ ਕਰ।'

षੋਡਸ਼ਪਞ੍ਚਭਾਗਾਂਸ਼੍ਚ ਤੁਭ੍ਯਂ ਵੈ ਦਤ੍ਤਵਾਨਹਮ੍। ਸ੍ਵਨਾਮਾਨਿ ਯਥਾਨ੍ਯਾਯਂ ਸਮ੍ਯਗਾਖ੍ਯਾਤਵਾਨਹਮ੍ ।। ੫੦.

ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਸੋਲ੍ਹਾਂ ਤੇ ਪੰਜ ਹਿੱਸੇ ਦਿੱਤੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਂ ਵੀ ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਦੱਸ ਦਿੱਤੇ ਹਨ।

ਗਤ੍ਵਾ ਗਯਾਂ ਗਯਾਸ਼ੀਰ੍ष ਪ੍ਰੇਤਰਾਜਾਯ ਪਿਣ੍ਡਕਮ੍। ਸਮਦਾਦ੍ਬਨ੍ਧੁਭਿਃ ਸਾਰ੍ਦ੍ਧਂ ਸ੍ਵਪਿਤृਭ੍ਯਸ੍ਤਤੋ ਦਦੌ ।। ੫੦.

ਗਯਾ ਅਤੇ ਗਯਾ-ਸ਼ੀਰਸ਼ ਜਾ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਪਿਤਰਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਪਿੰਡ ਦਿੱਤਾ, ਫਿਰ ਆਪਣੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਸਮੇਤ ਆਪਣੇ ਪਿਉ-ਦਾਦਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਪਿੰਡ ਦਿੱਤਾ।

ਪ੍ਰੇਤਃ ਪ੍ਰੇਤਤ੍ਵਨਿਰ੍ਮ੍ਮੁਕ੍ਤੋ ਵਣਿਕ੍ ਸ੍ਵਗृਹਮਾਗਤਃ । ਏਵਂ ਗਯਸ੍ਯ ਸ਼ਮ੍ਭੋਸ਼੍ਚ ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਂ ਵਿष੍ਣੋ ਰਵੇਸ੍ਤਥਾ ।। ੫੦.

ਜਦੋਂ ਵਪਾਰੀ ਭੂਤ ਦੇ ਰੂਪ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਗਿਆ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਾਪਸ ਆ ਗਿਆ। ਇੰਝ ਗਯਾ, ਸ਼ੰਭੂ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਅਤੇ ਸੂਰਜ ਦੇ ਖੇਤਰ ਹਨ।

ਉਪੋषਿਤੋऽਥ ਗਾਯਤ੍ਰੀਤੀਰ੍ਥੇ ਮਹਾਨਦੀਸ੍ਥਿਤੇ। ਗਾਯਤ੍ਰ੍ਯਾਃ ਪੁਰਤਃ ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਾਤਃਸਨ੍ਧ੍ਯਾਮੁਪਾਸਯੇਤ੍ ।। ੫੦.

ਉਪਵਾਸ ਕਰਕੇ, ਗਾਇਤਰੀ ਦੇ ਤੀਰ ਤੇ, ਜੋ ਵੱਡੀ ਦਰਿਆ ਉੱਤੇ ਹੈ, ਗਾਇਤਰੀ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਸਵੇਰੇ ਦੀ ਸੰਧਿਆ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਂ ਸਪਿਣ੍ਡਕਂ ਕृਤ੍ਵਾਨਯੇਦ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਣ੍ਯਤਾਂ ਕੁਲਮ੍। ਤੀਰ੍ਥੇ ਸਮੁਦਿਤੇ ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਸਾਵਿਤ੍ਰ੍ਯਾਃ ਪੁਰਤੋ ਨਰਃ ।। ੫੦.

ਪਿੰਡ ਵਾਲਾ ਸ੍ਰਾਧ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਬ੍ਰਾਹਮਣਤਾ ਵੱਲ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਤੀਰਥ ਤੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਸਾਵਿਤਰੀ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜਾ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਸਨ੍ਧ੍ਯਾਮੁਪਾਸ੍ਯ ਮਧ੍ਯਾਹ੍ਨੇ ਨਯੇਤ੍ਕੁਲਸ਼ਤਨ੍ਦਿਵਮ੍। ਪਿਣ੍ਡਦਾਨਂ ਤਤਃ ਕੁਰ੍ਯ੍ਯਾਤ੍ਪਿਤॄਣਾਂ ਮੁਕ੍ਤਿਕਾਮ੍ਯਯਾ ।। ੫੦.

ਦੁਪਹਿਰ ਦੀ ਸੰਧਿਆ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਸੌ ਦਿਨਾਂ ਲਈ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਪਿਤਰਾਂ ਦੀ ਮੁਕਤੀ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਪਿੰਡ ਦਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਪ੍ਰਾਚੀਸਰਸ੍ਵਤੀਤੀਰ੍ਥੇ ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਚਾਪਿ ਯਥਾਵਿਧਿ। ਸਨ੍ਧ੍ਯਾਮੁਪਾਸ੍ਯ ਸਾਯਾਹ੍ਨੇ ਵਿष੍ਣੁਲੋਕਂ ਨਯੇਤ੍ਪਿਤॄਨ੍ ।। ੫੦.

ਪੂਰਬੀ ਸਰਸਵਤੀ ਦੇ ਤੀਰ ਤੇ, ਜਿਵੇਂ ਰੀਤ ਹੈ, ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ ਅਤੇ ਸ਼ਾਮ ਦੀ ਸੰਧਿਆ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿਚ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਬਹੁਜਨ੍ਮਕृਤਾਤ੍ਸਨ੍ਧ੍ਯਾਲੋਪਾਨ੍ਮੁਕ੍ਤਸ੍ਤ੍ਰਿਸਨ੍ਧ੍ਯ ਕृਤ੍। ਵਿਸ਼ਾਲਾਯਾਂ ਲੇਲਿਹਾਨੇ ਤੀਰ੍ਥੇ ਚ ਭਰਤਾਸ਼੍ਰਮੇ ।। ੫੦.

ਕਈ ਜਨਮਾਂ ਦੀ ਸੰਧਿਆ ਛੱਡਣ ਦੀ ਭੁੱਲ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ, ਜੋ ਵਿਸ਼ਾਲਾ, ਲੇਲਿਹਾਨੇ ਦੇ ਤੀਰ ਤੇ ਅਤੇ ਭਰਤ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿਚ ਤਿੰਨ ਵਾਰੀ ਸੰਧਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈ—

ਪਾਦਾਙ੍ਕਿਤੇ ਮੁਣ੍ਡਪृष੍ਠੇ ਗਦਾਧਰਸਮੀਪਤਃ। ਤੀਰ੍ਥੇ ਚਾਕਾਸ਼ਗਙ੍ਗਾਯਾਂ ਗਿਰਿਕਰ੍ਣਮੁਖੇषੁ ਚ ।। ੫੦.

ਜਿੱਥੇ ਪੈਰਾਂ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਹਨ, ਮੁੰਡਾ ਦੀ ਪਿੱਠ ਉੱਤੇ, ਗਦਾਧਰ ਦੇ ਨੇੜੇ, ਆਕਾਸ਼ ਗੰਗਾ ਦੇ ਤੀਰ ਤੇ ਅਤੇ ਪਹਾੜਾਂ ਦੀਆਂ ਗੁਫਾਵਾਂ ਦੇ ਮੂੰਹ ਉੱਤੇ—

ਸ੍ਨਾਤੋऽਥ ਪਿਣ੍ਡਦੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕਂ ਕੁਲਸ਼ਤਂ ਨਯੇਤ੍। ਦੇਵਨਦ੍ਯਾਂ ਵੈਤਰਣ੍ਯਾਂ ਸ੍ਨਾਤਃ ਸ੍ਵਰ੍ਗਂ ਨਯੇਤ੍ਪਿਤॄਨ੍ ।। ੫੦.

ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ ਤੇ ਪਿੰਡ ਦੇ ਕੇ, ਉਹ ਸੌ ਕੁਟੰਬਾਂ ਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿਚ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਦੇਵੀ ਦਰਿਆ ਵੈਤਰਨੀ ਵਿਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਸਵਰਗ ਵਿਚ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਸ੍ਨਾਤੋ ਗੋਦੋ ਵੈਤਰਣ੍ਯਾਂ ਤ੍ਰਿਃਸਪ੍ਤਕੁਲਮੁਦ੍ਧਰੇਤ੍। ਸਤ੍ਯਂ ਸਤ੍ਯਂ ਪੁਨਃ ਸਤ੍ਯਂ ਵੈਤਰਣ੍ਯਾਂ ਤੁ ਨਾਰਦ ।। ੫੦.

ਵੈਤਰਨੀ ਦਰਿਆ ਵਿਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ ਤੇ ਗਾਂ ਦਾਨ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਤਿੰਨ ਵਾਰੀ ਸੱਤ ਕੁਟੰਬਾਂ ਨੂੰ ਉੱਧਾਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਨਾਰਦ, ਇਹ ਸੱਚ ਹੈ, ਸੱਚ ਹੈ, ਫਿਰ ਵੀ ਸੱਚ ਹੈ, ਵੈਤਰਨੀ ਵਿਚ।

ਏਕਵਿਂਸ਼ਤਿਕੁਲਾਨ੍ਯਾਹੁਸ੍ਤਾਰਯੇਨ੍ਨਾਤ੍ਰ ਸਂਸ਼ਯਃ। ਯਾ ਸਾ ਵੈਤਰਣੀ ਨਾਮ ਨਦੀ ਤ੍ਰੈਲੋਕ੍ਯਵਿਸ਼੍ਰੁਤਾ ।। ੫੦.

ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਇਕਵੀਹ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਨੂੰ ਪਾਰ ਲੰਘਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ—ਇਸ ਵਿਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ—ਉਸ ਵੈਤਰਨੀ ਦਰਿਆ ਨਾਲ ਜੋ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ।

ਸਾਵਤੀਰ੍ਣਾ ਗਯਾਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰੇ ਪਿਤॄਣਾਂ ਤਰਣਾਯ ਵੈ। ਗੋਦਾਵਰ੍ਯ੍ਯਾਂ ਵੈਤਰਣ੍ਯਾਂ ਯਮੁਨਾਯਾਂ ਤਥੈਵ ਚ ।। ੫੦.

ਉਹ ਦਰਿਆ, ਜੋ ਗਯਾ ਖੇਤਰ ਵਿਚ ਪਿਤਰਾਂ ਦੇ ਪਾਰ ਲੰਘਣ ਲਈ ਉਤਰੀ ਸੀ, ਉਹੀ ਗੋਦਾਵਰੀ, ਵੈਤਰਨੀ ਅਤੇ ਯਮੁਨਾ ਵਿਚ ਵੀ ਹੈ।

ਦੇਵਨਦ੍ਯਾਂ ਗੋਪ੍ਰਚਾਰੇ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਦਃ ਸ੍ਵਰ੍ਨਯੇਤ੍ਪਿਤॄਨ੍। ਪੁष੍ਕਰਿਣ੍ਯਾਂ ਘृਤਕੁਲ੍ਯਾਂ ਮਧੁਕੁਲ੍ਯਾਂ ਤਥੈਵ ਚ ।। ੫੦.

ਦੇਵੀ ਦਰਿਆ ਵਿਚ, ਗਾਂ ਦੇ ਚਰਾਗਾਹ ਵਿਚ, ਜੋ ਸ੍ਰਾਧ ਕਰਦਾ ਹੈ ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਸਵਰਗ ਵਿਚ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪੁਸ਼ਕਰਣੀ, ਘ੍ਰਿਤਕੁਲਿਆ ਅਤੇ ਮਧੁਕੁਲਿਆ ਵਿਚ ਵੀ।

ਕੋਟਿਤੀਰ੍ਥੇ ਰੁਕ੍ਮਿਣੀਯੇ ਪਿਣ੍ਡਦਃ ਸ੍ਵਰ੍ਨਯੇਤ੍ਪਿਤॄਨ੍। ਤ੍ਰਿਰਾਤ੍ਰੋਪੋषਣੇਨੈਵ ਤੀਰ੍ਥਾਭਿਗਮਨੇਨ ਚ ।। ੫੦.

ਕੋਟੀ ਤੀਰ ਤੇ, ਰੁਕਮਣੀ ਦੇ ਥਾਂ ਤੇ, ਜੋ ਪਿੰਡ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਸਵਰਗ ਵਿਚ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਤਿੰਨ ਰਾਤ ਉਪਵਾਸ ਕਰਕੇ ਅਤੇ ਤੀਰਥਾਂ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਕਰਕੇ।

ਅਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਕਾਞ੍ਚਨਙ੍ਗਾਸ਼੍ਚ ਦਰਿਦ੍ਰੋ ਜਾਯਤੇ ਨਰਃ। ਘृਤਕੁਲ੍ਯਾ ਮਧੁਕੁਲ੍ਯਾ ਦੇਵਿਕਾ ਚ ਮਹਾਨਦੀ ।। ੫੦.

ਜੇ ਸੋਨੇ ਵਾਲੀਆਂ ਗਾਂ ਨਾ ਦਿੱਤੀਆਂ ਜਾਣ, ਤਾਂ ਮਨੁੱਖ ਗਰੀਬ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਘ੍ਰਿਤਕੁਲਿਆ, ਮਧੁਕੁਲਿਆ, ਦੇਵਿਕਾ ਅਤੇ ਵੱਡੀ ਦਰਿਆ ਉੱਤੇ।

ਸ਼ਿਲਾਯਾਃ ਸਙ੍ਗਮੋ ਯਤ੍ਰ ਮਧੁਸ੍ਰਵਾ ਪ੍ਰਕੀਰ੍ਤਿਤਾ। ਅਯੁਤਂ ਚਾਸ਼੍ਵਮੇਧਾਨਾਂ ਸ੍ਨਾਨਕृਲ੍ਲਭਤੇ ਨਰਃ ।। ੫੦.

ਜਿੱਥੇ ਪੱਥਰਾਂ ਦਾ ਮਿਲਾਪ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਮਧੁ ਸਰਵਾਹ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਮਨੁੱਖ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯਜਨਾਂ ਦਾ ਫਲ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।

ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਂ ਸਪਿਣ੍ਡਕਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਪਿਣ੍ਡਦਾਨਂ ਤਥੈਵ ਚ। ਕੁਲਾਨਾਂ ਸ਼ਤਮੁਦ੍ਧृਤ੍ਯ ਵਿष੍ਣੁਲੋਕਂ ਨਯੇਨ੍ਨਰਃ ।। ੫੦.

ਸ੍ਰਾਧ ਕਰਕੇ ਅਤੇ ਪਿੰਡ ਦਾਨ ਕਰਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਸੌ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਨੂੰ ਉੱਧਾਰ ਕੇ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿਚ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਦਸ਼ਾਸ਼੍ਚ ਮੇਧਿਕੇ ਹਂਸਤੀਰ੍ਥੇ ਚਾਮਰਕਙ੍ਕਟੇ। ਕੋਟਿਤੀਰ੍ਥੇ ਰੁਕ੍ਮਕੁਣ੍ਡੇ ਪਿਣ੍ਡਦਃ ਸ੍ਵਰ੍ਨਯੇਤ੍ਪਿਤॄਨ੍ ।। ੫੦.

ਮੇਧਿਕਾ, ਹੰਸਤੀਰਥ, ਅਮਰਕੰਕਟ, ਕੋਟੀਤੀਰਥ ਤੇ ਰੁਕਮਕੁੰਡ ਉੱਤੇ, ਜੇ ਕੋਈ ਉਥੇ ਪਿੰਡ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਿਉ-ਪੁਰਖਿਆਂ ਨੂੰ ਸੁਰਗ ਚ ਚੜ੍ਹਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।

ਵੈਤਰਣ੍ਯਾਂ ਘृਤਕੁਲ੍ਯਾਂ ਮਧੁਕੁਲ੍ਯਾਂ ਤਥੈਵ ਚ। ਕੋਟਿਤੀਰ੍ਥੇ ਨਰਃ ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਕੋਟੀਸ਼੍ਵਰਞ੍ਚ ਯਃ ।। ੫੦.

ਵੈਤਰਨੀ, ਘ੍ਰਿਤਕੁਲੀ, ਮਧੁਕੁਲੀ ਤੇ ਕੋਟੀਤੀਰਥ ਉੱਤੇ, ਜੇ ਕੋਈ ਉਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ ਕੋਟੀਸ਼ਵਰ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ—

ਕੋਟਿਜਨ੍ਮ ਭਵੇਦ੍ਵਿਪ੍ਰੋ ਧਨਾਢ੍ਯੋ ਵੇਦਪਾਰਗਃ । ਮਾਰ੍ਕਣ੍ਡੇਯੇਸ਼ਕੋਚੀਸ਼ੌ ਨਤ੍ਵਾ ਸ੍ਯਾਤ੍ਪਿਤृਤਾਰਕਃ ।। ੫੦.

ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਕਈ ਕਰੋੜ ਜਨਮਾਂ ਚ ਧਨਵਾਨ ਤੇ ਵੇਦਾਂ ਦਾ ਗਿਆਨੀ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਮਾਰਕੰਡੇ ਤੇ ਕੋਚੀਸ਼ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਿਉ-ਪੁਰਖਿਆਂ ਨੂੰ ਤਾਰਨ ਵਾਲਾ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਰੁਕ੍ਮ ਪਾਰਿਜਾਤਵਨੇ ਪਾਰ੍ਵ੍ਵਤ੍ਯਾ ਸਹ ਸ਼ਙ੍ਕਰਃ। ਰਹਸ੍ਯੇ ਸਂਸ੍ਥਿਤੋ ਰੇਮੇ ਯੁਗਾਨਾਮਯੁਤਂ ਪੁਰਾ ।। ੫੦.

ਸੋਨੇ ਦੇ ਪਾਰਿਜਾਤ ਬਾਗ ਵਿੱਚ, ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਪਾਰਵਤੀ ਜੀ ਨਾਲ ਗੁਪਤ ਵੱਸਦੇ ਰਹੇ ਤੇ ਪੁਰਾਣੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ ਦਸ ਲੱਖ ਯੁਗਾਂ ਤੱਕ ਖੁਸ਼ ਰਹੇ।

ਮਰੀਚਿਃ ਫਲਪੁष੍ਪਾਰ੍ਥਂ ਪਾਰਿਜਾਤਵਨਂ ਗਤਃ। ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਸ਼ਪ੍ਤੋ ਮਹੇਸ਼ੇਨ ਯਸ੍ਮਾਤ੍ਸੁਖਵਿਘਾਤਕਃ ।। ੫੦.

ਮਰੀਚੀ ਫਲ ਤੇ ਫੁੱਲ ਲੈਣ ਲਈ ਪਾਰਿਜਾਤ ਬਾਗ ਗਿਆ। ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਸ਼ਾਪ ਦਿੱਤਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਸੁਖ ਵਿਚ ਰੁਕਾਵਟ ਬਣਿਆ ਸੀ।

ਦੁਃਖੀ ਭਵੇਤਿ ਤਦ੍ਭੀਤੋ ਮਰਿਚਿਸ੍ਤੁष੍ਟੁਵੇ ਸ਼ਿਵਮ੍। ਤੁष੍ਟਃ ਪ੍ਰੋਵਾਚ ਤਂ ਸ਼ਮ੍ਭੁਰ੍ਵृਣੀष੍ਵ ਵਰਮੁਤ੍ਤਮਮ੍ ।। ੫੦.

ਇਸ ਗੱਲ ਤੋਂ ਡਰ ਕੇ, ਮਰੀਚੀ ਨੇ, ਜਿਸਨੂੰ ਆਖਿਆ ਗਿਆ 'ਤੂੰ ਦੁੱਖੀ ਹੋ ਜਾ', ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ। ਸ਼ੰਭੂ ਜੀ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਆਖਿਆ, 'ਆਪਣੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਵਰ ਮੰਗ ਲੈ।'

ਸ਼ਾਪਾਦ੍ ਭਵਤੁ ਮੁਕ੍ਤਿਰ੍ਮ੍ਮੇ ਮਰੀਚਿਃ ਪ੍ਰਾਹ ਸ਼ਙ੍ਕਰਮ੍। ਭਵੇਦ੍ਗਯਾਯਾਂ ਮੁਕ੍ਤਿਸ੍ਤੇ ਸ਼ਿਵੋਕ੍ਤਃ ਪ੍ਰਯਯੌ ਗਯਾਮ੍ ।। ੫੦.

ਮਰੀਚੀ ਨੇ ਸ਼ੰਕਰ ਜੀ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, 'ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਸ਼ਾਪ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਹੋ ਜਾਵੇ।' ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ, 'ਤੈਨੂੰ ਗਿਆ ਵਿੱਚ ਮੁਕਤੀ ਮਿਲੇਗੀ,' ਤੇ ਉਹ ਗਿਆ ਨੂੰ ਚਲਿਆ ਗਿਆ।

ਸ਼ਿਲਾਸ੍ਥਿਤਸ੍ਤਪਸ੍ਤੇਪੇ ਸਰ੍ਵ੍ਵੇषਾਂ ਦੁष੍ਕਰਞ੍ਚ ਯਤ੍। ਮਰੀਚਿਰੀਸ਼੍ਵਰਾਚ੍ਛਪ੍ਤਃ ਕृष੍ਣਤ੍ਵਮਗਮਤ੍ਪੁਰਾ ।। ੫੦.

ਪੱਥਰ ਉੱਤੇ ਖੜਾ ਹੋ ਕੇ, ਮਰੀਚੀ ਨੇ ਸਭ ਤੋਂ ਔਖੀਆਂ ਤਪੱਸਿਆ ਕੀਤੀਆਂ। ਪਹਿਲਾਂ ਈਸ਼ਵਰ ਦੇ ਸ਼ਾਪ ਨਾਲ ਉਹ ਕਾਲਾ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ।

ਤਪਸਾ ਦਾਰੁਣੇਨੇਹ ਸ ਵਿਪ੍ਰਃ ਸ਼ੁਕ੍ਲਤਾਂ ਗਤਃ । ਹਰਿਰੂਚੇ ਮਰੀਚਿਞ੍ਚ ਵਰਂ ਵृਣੁਹਿ ਪੁਤ੍ਰਕ ।। ੫੦.

ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਕਠੋਰ ਤਪੱਸਿਆ ਕਰਕੇ ਮੁੜ ਚਿੱਟਾ ਰੰਗ ਪਾ ਲਿਆ। ਫਿਰ ਹਰਿ ਜੀ ਨੇ ਮਰੀਚੀ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, 'ਪੁੱਤਰ, ਕੋਈ ਵਰ ਮੰਗ।'

ਕਿਮਲਭ੍ਯਂ ਤ੍ਵਯਿ ਤੁष੍ਟੇ ਮਰੀਚਿਃ ਪ੍ਰਾਹ ਮਾਧਵਮ੍। ਹਰਸ਼ਾਪਾਦ੍ਵਿਮੁਕ੍ਤੋऽਹਂ ਸ਼ਿਲਾ ਭਵਤੁ ਪਾਵਨੀ ।। ੫੦.

ਮਰੀਚੀ ਨੇ ਮਾਧਵ ਜੀ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, 'ਜਦ ਤੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਵੇਂ ਤਾਂ ਕੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲ ਸਕਦਾ? ਹੁਣ ਮੈਂ ਹਰਾ ਦੇ ਸ਼ਾਪ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹਾਂ, ਇਹ ਪੱਥਰ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੋ ਜਾਵੇ।'