ਵਾਯੁਪੁਰਾਣਮ੍

ਸ੍ਥਿਤਾ ਗਯਾਯਾਮਨ੍ਨਾਦਿਪਰ੍ਵ੍ਵਤਾਃ ਪਞ੍ਚਵਿਂਸ਼ਤਿਃ। ਪ੍ਰਸ਼ਂਸਨ੍ਤਿ ਦ੍ਵਿਜਾਸ੍ਤਤ੍ਰ ਦੇਸ਼ੇ ਦੇਸ਼ੇ ਸੁਪੂਜਿਤਾਃ ।। ੫੦.

ਗਯਾ ਵਿੱਚ ਪਚੀਸ ਭੋਜਨ ਅਤੇ ਹੋਰ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੇ ਪਹਾੜ ਖੜੇ ਸਨ। ਉੱਥੇ ਦੇ ਦੁਜਾੱਤੀ ਹਰ ਥਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਆਦਰ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।

ਨੈਵ ਪੂਰ੍ਵ੍ਵਂ ਕੇਪ੍ਯਕੁਰ੍ਵ੍ਵਨ੍ਨ ਕਰਿष੍ਯਨ੍ਤਿ ਚਾਪਰੇ। ਸਿਕਤਾ ਵਾ ਯਥਾ ਲੋਕੇ ਯਥਾ ਚ ਦਿਵਿ ਤਾਰਕਾਃ ।। ੫੦.

ਨਾ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿਸੇ ਨੇ ਐਸਾ ਕਰਮ ਕੀਤਾ, ਨਾ ਅੱਗੇ ਹੋਰ ਕੋਈ ਕਰੇਗਾ। ਜਿਵੇਂ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਰੇਤ ਜਾਂ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਤਾਰੇ ਗਿਣੇ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦੇ।

ਤਥਾ ਬਹੁਸੁਵਰ੍ਣਾਦ੍ਯੈਰਸਙ੍ਖ੍ਯਾਤਾਸ੍ਤੁ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਃ । ਨੈਵੇਹ ਪੂਰ੍ਵੇ ਯੇ ਕੇਚਿਨ੍ਨ ਕਰਿष੍ਯਨ੍ਤਿ ਚਾਪਰੇ ।। ੫੦.

ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸੋਨੇ ਅਤੇ ਹੋਰ ਦਾਨਾਂ ਨਾਲ, ਉਥੇ ਬੇਅੰਤ ਦਾਨ ਦਿੱਤੇ ਗਏ। ਨਾ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿਸੇ ਨੇ ਇਥੇ ਐਸਾ ਕੀਤਾ, ਨਾ ਅੱਗੇ ਹੋਰ ਕੋਈ ਕਰ ਸਕੇਗਾ।

ਪ੍ਰਸ਼ਂਸਨ੍ਤਿ ਦ੍ਵਿਜਾਸ੍ਤृਪ੍ਤਾ ਦੇਸ਼ੇ ਦੇਸ਼ੇ ਸੁਪੂਜਿਤਾਃ। ਗਯਂ ਵਿष੍ਣ੍ਵਾਦਯਸ੍ਤੁष੍ਟਾ ਵਰਂ ਬ੍ਰੂਹੀਤਿ ਚਾਬ੍ਰੁਵਨ੍ ।। ੫੦.

ਜਿੱਥੇ ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਜਨਮਾਂ ਵਾਲੇ ਪੂਰਨ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਤਿਕਾਰ ਹੋਏ, ਉਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ। ਗਯਾ ਵਿਖੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਤੇ ਹੋਰ ਦੇਵਤੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਆਖਣ ਲੱਗੇ, 'ਮੰਗ, ਤੈਨੂੰ ਕੀ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ?'

ਗਯਸ੍ਤਾਨ੍ਪ੍ਰਾਰ੍ਥਯਾਮਾਸ ਹ੍ਯਭਿਸ਼ਪ੍ਤਾਸ਼੍ਚ ਚੇ ਪੁਰਾ। ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਾ ਤੇ ਦ੍ਵਿਜਾਃ ਪੂਤਾ ਭਵਨ੍ਤੁ ਕ੍ਰਤੁਪੂਜਿਤਾਃ ।। ੫੦.

ਗਯਾ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲੋਂ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਪਹਿਲਾਂ ਸ਼ਾਪ ਲੱਗੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਯਜਨਾਂ ਰਾਹੀਂ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।

ਗਯਾਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਵਿਧਾਨਾਯ ਦ੍ਵਿਜਾ ਮੂਰ੍ਤ੍ਤਾਸ਼੍ਚਦੁਰ੍ਦ੍ਦਸ਼। ਤੇषਾਂ ਵਾਕ੍ਯਂ ਪ੍ਰਕੁਰ੍ਵ੍ਵੀਤ ਯਦਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਸ੍ਵਯਂ ਭਵੇਤ੍ ।। ੫੦.

ਗਯਾ ਵਿਖੇ ਪਿਤਰਾਂ ਦੀ ਰਸਮ ਲਈ, ਜੇਕਰ ਬ੍ਰਾਹਮਾ ਆਪ ਵੀ ਮੌਜੂਦ ਹੋਣ, ਤਾਂ ਵੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਜੋ ਉਥੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਮੰਨਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਕਿਸੇ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਹੀ ਕਿਉਂ ਨਾ ਹੋਣ।

ਗੌਤਮਂ ਕਾਸ਼੍ਯਪਂ ਕੌਤ੍ਸਂ ਕੌਸ਼ਿਕਂ ਕਣ੍ਵਮੇਵ ਚ। ਭਾਰਦ੍ਵਾਜਂ ਹ੍ਯੌਸ਼ਨਸਂ ਵਾਤ੍ਸ੍ਯਂ ਪਾਰਾਸ਼ਰਂ ਤਥਾ ।। ੫੦.

ਗੌਤਮ, ਕਾਸ਼ਯਪ, ਕਉਤਸ, ਕੌਸ਼ਿਕ, ਕਣਵ, ਭਾਰਦਵਾਜ, ਔਸ਼ਨਸ, ਵਾਤਸਯ ਤੇ ਪਾਰਾਸ਼ਰ—

ਹਰਿਤ੍ਕੁਮਾਰਮਾਣ੍ਡਵ੍ਯਂ ਲੋਕਾਕ੍ਸ਼ਿਂ ਲੋਕਸਂਮਹਤ੍। ਵਾਸਿष੍ਠਞ੍ਚ ਤਥਾਤ੍ਰੇਯਂ ਗੋਤ੍ਰਾਣ੍ਯੇषਾਂ ਚਤੁਰ੍ਦ੍ਦਸ਼ ।। ੫੦.

ਹਰਿਤਕੁਮਾਰ, ਮਾਂਡਵਯ, ਲੋਕਾਖਸ਼, ਲੋਕਸੰਮਹਤ, ਵਾਸਿਸ਼ਠ ਤੇ ਅਤ੍ਰੀ—ਇਹਨਾਂ ਦੇ ਚੌਦਾਂ ਵੰਸ਼ ਹਨ।

ਗਯਾਪੁਰੀਤਿ ਮਨ੍ਨਾਮ੍ਨਾ ਖ੍ਯਾਤਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਪੁਰੀ ਯਥਾ। ਏਵਮਸ੍ਤੁ ਵਰਂ ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਤਥਾ ਚਾਨ੍ਤਰ੍ਦਧੁਃ ਸੁਰਾਃ ।। ੫੦.

ਮੇਰੇ ਨਾਂ ਤੇ ਇਹ ਸ਼ਹਿਰ ਗਯਾਪੁਰੀ ਵਜੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੋਇਆ, ਜਿਵੇਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਨਗਰੀ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ। ਇਹ ਵਰ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ, ਦੇਵਤੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਗਏ।

ਗਯਸ਼੍ਚ ਭੋਗਾਨ੍ਸਮ੍ਭੁਜ੍ਯ ਵਿष੍ਣੁਲੋਕਂ ਪਰਂ ਯਯੌ। ਵਿਸ਼ਾਲਾਯਾਂ ਵਿਸ਼ਾਲੋऽਭੂਦ੍ਰਾਜਾऽਪੁਤ੍ਰੋ ऽਬ੍ਰਵੀਦ੍ਦ੍ਵਿਜਾਨ੍ ।। ੫੦.

ਗਯਾ ਨੇ ਸਾਰੇ ਸੁੱਖ ਭੋਗ ਕੇ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਪਰਮ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਵਿਸ਼ਾਲਾ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਾਲ ਰਾਜਾ ਬਣਿਆ। ਉਹ ਪੁੱਤਰ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਸੀ, ਉਸ ਨੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ।

ਕਥਂ ਪੁਤ੍ਰਾਦਯੋ ਮੇ ਸ੍ਯੁਰ੍ਵਿਸ਼ਾਲਂ ਚਾਬ੍ਰੁਵਨ੍ਦ੍ਵਿਜਾਃ। ਗਯਾਯਾਂ ਪਿਣ੍ਡਦਾਨੇਨ ਤਵ ਸਰ੍ਵ੍ਵਂ ਭਵਿष੍ਯਤਿ ।। ੫੦.

'ਮੇਰੇ ਪੁੱਤਰ ਕਿਵੇਂ ਹੋਣਗੇ?' ਵਿਸ਼ਾਲ ਨੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਖਿਆ, 'ਗਯਾ ਵਿਖੇ ਪਿੰਡ ਦਾਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਤੇਰਾ ਸਾਰਾ ਮਨੋਰਥ ਪੂਰਾ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ।'

ਵਿਸ਼ਾਲੋऽਪਿ ਗਯਾਸ਼ੀਰ੍ष ਪਿਣ੍ਡਦਃ ਪੁਤ੍ਰਵਾਨਭੂਤ੍। ਦृष੍ਟ੍ਵਾਕਾਸ਼ੇ ਸਿਤਂ ਰਕ੍ਤਂ ਕृष੍ਣਂ ਪੁਰੁषਮਬ੍ਰਵੀਤ੍ ।। ੫੦.

ਵਿਸ਼ਾਲ ਨੇ ਵੀ ਗਯਾਸ਼ੀਰਸ਼ ਤੇ ਪਿੰਡ ਦਾਨ ਕਰਕੇ ਪੁੱਤਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ। ਉਸ ਨੇ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਚਿੱਟਾ, ਇੱਕ ਲਾਲ ਤੇ ਇੱਕ ਕਾਲਾ ਮਨੁੱਖ ਵੇਖਿਆ, ਤੇ ਪੁੱਛਿਆ।

ਕੇ ਯੂਯਂ ਤੇषੁ ਚੈਵੈਕਃ ਸਿਤਃ ਪ੍ਰੋਚੇ ਵਿਸ਼ਾਲਕਮ੍। ਅਹਂ ਸਿਤਸ੍ਤੇ ਜਨਕ ਇਨ੍ਦ੍ਰਲੋਕਾਦਿਹਾਗਤਃ ।। ੫੦.

'ਤੁਸੀਂ ਕੌਣ ਹੋ?' ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਚਿੱਟੇ ਨੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, 'ਮੈਂ ਤੇਰਾ ਪੂਰਵਜ ਹਾਂ, ਇੰਦਰ ਦੇ ਲੋਕ ਤੋਂ ਇੱਥੇ ਆਇਆ ਹਾਂ।'

ਮਮ ਪੁਤ੍ਰ ਪਿਤਾ ਰਕ੍ਤੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਹਾ ਪਾਪਕृਤ੍ਤਮਃ । ਅਯਂ ਪਿਤਾਮਹਃ ਕृष੍ਣ ऋषਯੋ ਯੇਨ ਘਾਤਿਤਾਃ ।। ੫੦.

'ਮੇਰਾ ਪੁੱਤਰ ਇਹ ਲਾਲ ਹੈ, ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹਤਿਆ ਕਰ ਚੁੱਕਾ ਹੈ, ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਪਾਪੀ। ਇਹ ਕਾਲਾ ਮੇਰਾ ਪਿਤਾਮਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ ਸੀ।'

ਅਵੀਚਿਨਰਕਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੌ ਮੁਕ੍ਤੌ ਤ੍ਵਤ੍ਪਿਣ੍ਡਦਾਨਤਃ। ਪਿਤॄਨ੍ਪਿਤਾਮਹਾਂਸ਼੍ਚੈਵ ਤਥੈਵ ਪ੍ਰਪਿਤਾਮਹਾਨ੍ ।। ੫੦.

'ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਅਵੀਚੀ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਗਏ ਸਨ, ਪਰ ਤੇਰੇ ਪਿੰਡ ਦਾਨ ਨਾਲ ਛੁਟਕਾਰਾ ਮਿਲ ਗਿਆ। ਪਿਉ, ਦਾਦਾ ਤੇ ਪਰਦਾਦਾ—ਸਭ ਨੂੰ ਇਉਂ ਹੀ ਮੁਕਤੀ ਮਿਲੀ।'

ਪ੍ਰੀਣਯਾਮੀਤਿ ਯਤ੍ਤੋਯਂ ਤ੍ਵਯਾ ਦਤ੍ਤਮਰਿਨ੍ਦਮ। ਤੇਨਾਸ੍ਮਦ੍ਯੁਗਪਦ੍ਯੋਗੋ ਜਾਤੋ ਵਾਕ੍ਯੇਨ ਸਤ੍ਤਮ ।। ੫੦.

'ਹੇ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਜਿਤਣ ਵਾਲੇ, ਜੋ ਪਾਣੀ ਤੂੰ ਦਿੱਤਾ, ਉਸ ਨਾਲ ਅਸੀਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਗਏ ਹਾਂ। ਤੇਰੇ ਕਰਮ ਤੇ ਬਚਨਾਂ ਨਾਲ ਅਸੀਂ ਸਾਰੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਗਏ ਹਾਂ।'

ਮੁਕ੍ਤਿਃ ਕृਤਾ ਤ੍ਵਯਾ ਪੁਤ੍ਰ ਵ੍ਰਜਾਮਃ ਸ੍ਵਰ੍ਗਮੁਤ੍ਤਮਮ੍। ਏਵਂ ਪੁਤ੍ਰੈਃ ਪਿਤॄਣਾਂ ਚ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਾ ਮੁਕ੍ਤਿਰੁਤ੍ਤਮਾ ।। ੫੦.

'ਪੁੱਤਰ, ਤੂੰ ਸਾਨੂੰ ਮੁਕਤੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ, ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ ਸੁਆਰਗ ਨੂੰ ਜਾਵਾਂਗੇ। ਇਉਂ ਹੀ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪਿਉ-ਦਾਦਿਆਂ ਦੀ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੁਕਤੀ ਕਰਵਾਉਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।'

ਤ੍ਵਞ੍ਚ ਰਾਜ੍ਯਂ ਚਿਰਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਭੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਭੋਗਾਂਸ਼੍ਚ ਦੁਰ੍ਲ੍ਲਭਾਨ੍। ਯਜ੍ਞਾਨ੍ਸਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਨ੍ਕृਤ੍ਵਾ ਯਾਯਾਦ੍ਵਿष੍ਣੁਪੁਰਂ ਤਤਃ ।। ੫੦.

ਤੂੰ ਵੀ ਲੰਮਾ ਸਮਾਂ ਰਾਜ ਕਰਕੇ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸੁੱਖ ਭੋਗ ਕੇ, ਯਜਨ ਕਰਕੇ ਤੇ ਠੀਕ ਦਾਨ ਦੇ ਕੇ, ਆਖ਼ਰ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਨਗਰ ਨੂੰ ਜਾਵੇਂਗਾ।

ਏਵਂ ਲਬ੍ਧਵਰੋ ਰਾਜਾ ਰਾਜ੍ਯਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਦਿਵਂਗਤਃ। ਪ੍ਰੇਤਰਾਜਃ ਸਹ ਪ੍ਰੇਤੈਰ੍ਗਯਾਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਾਦ੍ਦਿਵਂ ਗਤਃ ।। ੫੦.

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਵਰ ਪਾ ਕੇ ਰਾਜ ਕੀਤਾ ਤੇ ਫਿਰ ਸੁਆਰਗ ਨੂੰ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਪ੍ਰੇਤਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਵੀ, ਹੋਰ ਪ੍ਰੇਤਾਂ ਸਮੇਤ, ਗਯਾ ਦੇ ਸ਼ਰਾਧ ਰਾਹੀਂ ਸੁਆਰਗ ਨੂੰ ਗਿਆ।

ਪ੍ਰੇਤਃ ਕਸ਼੍ਚਿਦ੍ਵਿਮੁਕ੍ਤ੍ਯਰ੍ਥਂ ਵਣਿਜਂ ਕਞ੍ਚਿਦਬ੍ਰਵੀਤ੍। ਮਮ ਨਾਮ੍ਨਾ ਗਯਾਸ਼ੀਰ੍षੇ ਪਿਣ੍ਡਨਿਰ੍ਵ੍ਵਾਪਣਂ ਕੁਰੁ ।। ੫੦.

ਕਿਸੇ ਪ੍ਰੇਤ ਨੇ, ਮੁਕਤੀ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਇੱਕ ਵਣਜਾਰੇ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, 'ਮੇਰੇ ਨਾਂ ਤੇ ਗਯਾਸ਼ੀਰਸ਼ ਤੇ ਪਿੰਡ ਦਾਨ ਕਰ।'

ਪ੍ਰੇਤਭਾਵਵਿਮੁਕ੍ਤ੍ਯਰ੍ਥਂ ਤ੍ਵਂ ਗृਹਾਣ ਧਨਂ ਮਮ। ਤਦ੍ਵਨਂ ਸਰ੍ਵ੍ਵਮਾਦਾਯ ਗਯਾਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਵ੍ਯਯਂ ਕੁਰੁ ।। ੫੦.

'ਪ੍ਰੇਤ ਦੀ ਹਾਲਤ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਲੈਣ ਲਈ, ਮੇਰਾ ਧਨ ਲੈ ਲੈ। ਉਹ ਸਾਰਾ ਜੰਗਲ ਵੀ ਲੈ ਕੇ, ਗਯਾ ਦੇ ਸ਼ਰਾਧ ਦਾ ਖਰਚਾ ਕਰ।'

षੋਡਸ਼ਪਞ੍ਚਭਾਗਾਂਸ਼੍ਚ ਤੁਭ੍ਯਂ ਵੈ ਦਤ੍ਤਵਾਨਹਮ੍। ਸ੍ਵਨਾਮਾਨਿ ਯਥਾਨ੍ਯਾਯਂ ਸਮ੍ਯਗਾਖ੍ਯਾਤਵਾਨਹਮ੍ ।। ੫੦.

ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਸੋਲ੍ਹਾਂ ਤੇ ਪੰਜ ਹਿੱਸੇ ਦਿੱਤੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਂ ਵੀ ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਦੱਸ ਦਿੱਤੇ ਹਨ।

ਗਤ੍ਵਾ ਗਯਾਂ ਗਯਾਸ਼ੀਰ੍ष ਪ੍ਰੇਤਰਾਜਾਯ ਪਿਣ੍ਡਕਮ੍। ਸਮਦਾਦ੍ਬਨ੍ਧੁਭਿਃ ਸਾਰ੍ਦ੍ਧਂ ਸ੍ਵਪਿਤृਭ੍ਯਸ੍ਤਤੋ ਦਦੌ ।। ੫੦.

ਗਯਾ ਅਤੇ ਗਯਾ-ਸ਼ੀਰਸ਼ ਜਾ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਪਿਤਰਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਪਿੰਡ ਦਿੱਤਾ, ਫਿਰ ਆਪਣੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਸਮੇਤ ਆਪਣੇ ਪਿਉ-ਦਾਦਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਪਿੰਡ ਦਿੱਤਾ।

ਪ੍ਰੇਤਃ ਪ੍ਰੇਤਤ੍ਵਨਿਰ੍ਮ੍ਮੁਕ੍ਤੋ ਵਣਿਕ੍ ਸ੍ਵਗृਹਮਾਗਤਃ । ਏਵਂ ਗਯਸ੍ਯ ਸ਼ਮ੍ਭੋਸ਼੍ਚ ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਂ ਵਿष੍ਣੋ ਰਵੇਸ੍ਤਥਾ ।। ੫੦.

ਜਦੋਂ ਵਪਾਰੀ ਭੂਤ ਦੇ ਰੂਪ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਗਿਆ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਾਪਸ ਆ ਗਿਆ। ਇੰਝ ਗਯਾ, ਸ਼ੰਭੂ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਅਤੇ ਸੂਰਜ ਦੇ ਖੇਤਰ ਹਨ।

ਉਪੋषਿਤੋऽਥ ਗਾਯਤ੍ਰੀਤੀਰ੍ਥੇ ਮਹਾਨਦੀਸ੍ਥਿਤੇ। ਗਾਯਤ੍ਰ੍ਯਾਃ ਪੁਰਤਃ ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਾਤਃਸਨ੍ਧ੍ਯਾਮੁਪਾਸਯੇਤ੍ ।। ੫੦.

ਉਪਵਾਸ ਕਰਕੇ, ਗਾਇਤਰੀ ਦੇ ਤੀਰ ਤੇ, ਜੋ ਵੱਡੀ ਦਰਿਆ ਉੱਤੇ ਹੈ, ਗਾਇਤਰੀ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਸਵੇਰੇ ਦੀ ਸੰਧਿਆ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਂ ਸਪਿਣ੍ਡਕਂ ਕृਤ੍ਵਾਨਯੇਦ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਣ੍ਯਤਾਂ ਕੁਲਮ੍। ਤੀਰ੍ਥੇ ਸਮੁਦਿਤੇ ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਸਾਵਿਤ੍ਰ੍ਯਾਃ ਪੁਰਤੋ ਨਰਃ ।। ੫੦.

ਪਿੰਡ ਵਾਲਾ ਸ੍ਰਾਧ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਬ੍ਰਾਹਮਣਤਾ ਵੱਲ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਤੀਰਥ ਤੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਸਾਵਿਤਰੀ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜਾ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਸਨ੍ਧ੍ਯਾਮੁਪਾਸ੍ਯ ਮਧ੍ਯਾਹ੍ਨੇ ਨਯੇਤ੍ਕੁਲਸ਼ਤਨ੍ਦਿਵਮ੍। ਪਿਣ੍ਡਦਾਨਂ ਤਤਃ ਕੁਰ੍ਯ੍ਯਾਤ੍ਪਿਤॄਣਾਂ ਮੁਕ੍ਤਿਕਾਮ੍ਯਯਾ ।। ੫੦.

ਦੁਪਹਿਰ ਦੀ ਸੰਧਿਆ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਸੌ ਦਿਨਾਂ ਲਈ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਪਿਤਰਾਂ ਦੀ ਮੁਕਤੀ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਪਿੰਡ ਦਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਪ੍ਰਾਚੀਸਰਸ੍ਵਤੀਤੀਰ੍ਥੇ ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਚਾਪਿ ਯਥਾਵਿਧਿ। ਸਨ੍ਧ੍ਯਾਮੁਪਾਸ੍ਯ ਸਾਯਾਹ੍ਨੇ ਵਿष੍ਣੁਲੋਕਂ ਨਯੇਤ੍ਪਿਤॄਨ੍ ।। ੫੦.

ਪੂਰਬੀ ਸਰਸਵਤੀ ਦੇ ਤੀਰ ਤੇ, ਜਿਵੇਂ ਰੀਤ ਹੈ, ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ ਅਤੇ ਸ਼ਾਮ ਦੀ ਸੰਧਿਆ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿਚ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਬਹੁਜਨ੍ਮਕृਤਾਤ੍ਸਨ੍ਧ੍ਯਾਲੋਪਾਨ੍ਮੁਕ੍ਤਸ੍ਤ੍ਰਿਸਨ੍ਧ੍ਯ ਕृਤ੍। ਵਿਸ਼ਾਲਾਯਾਂ ਲੇਲਿਹਾਨੇ ਤੀਰ੍ਥੇ ਚ ਭਰਤਾਸ਼੍ਰਮੇ ।। ੫੦.

ਕਈ ਜਨਮਾਂ ਦੀ ਸੰਧਿਆ ਛੱਡਣ ਦੀ ਭੁੱਲ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ, ਜੋ ਵਿਸ਼ਾਲਾ, ਲੇਲਿਹਾਨੇ ਦੇ ਤੀਰ ਤੇ ਅਤੇ ਭਰਤ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿਚ ਤਿੰਨ ਵਾਰੀ ਸੰਧਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈ—