ਵਾਯੁਪੁਰਾਣਮ੍

ਭਾਰਦ੍ਵਾਜਸ੍ਤਤਃ ਪਿਣ੍ਡਂ ਦਾਤੁਂ ਕृष੍ਣਾਯ ਚੋਦ੍ਯਤਃ। ਸ਼੍ਵੇਤੋऽਦृਸ਼੍ਯੋऽਬ੍ਰਵੀਤ੍ਤਤ੍ਰ ਪੁਤ੍ਰਸ੍ਤ੍ਵਂ ਹਿ ਮਮੌਰਸਃ ।। ੪੯.

ਫਿਰ ਭਾਰਦਵਾਜ ਨੇ ਕਾਲੇ ਹੱਥ ਨੂੰ ਪਿੰਡ ਦੇਣ ਲਈ ਤਿਆਰੀ ਕੀਤੀ। ਚਿੱਟਾ ਹੱਥ ਅਚਾਨਕ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ ਤੇ ਆਖਿਆ, 'ਤੂੰ ਮੇਰਾ ਅਸਲ ਪੁੱਤਰ ਹੈਂ।'

ਕृष੍ਣੋऽਬ੍ਰਵੀਨ੍ਮਮ ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਂ ਤਤੋ ਮੇ ਦੇਹਿ ਪਿਣ੍ਡਕਮ੍। ਸ੍ਵੈਰਿਣ੍ਯਥਾਬ੍ਰਵੀਦ੍ਦਾਤੁਂ ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਿਣੇ ਬੀਜਿਨੇ ਤਤਃ ।। ੪੯.

ਕਾਲੇ ਹੱਥ ਨੇ ਆਖਿਆ, 'ਇਹ ਮੇਰਾ ਖੇਤ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਮੈਨੂੰ ਪਿੰਡ ਦੇ।' ਉਹ ਸੁਤੰਤਰ ਮਹਿਲਾ ਆਖਣ ਲੱਗੀ, 'ਪਿੰਡ ਉਸ ਨੂੰ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਜੋ ਖੇਤ ਤੇ ਬੀਜ ਦੋਵੇਂ ਹੋਵੇ।'

ਭਾਰਦ੍ਵਾਜਸ੍ਤਤਃ ਪਿਣ੍ਡਂ ਕਸ਼੍ਯਪਸ੍ਯ ਪਦੇ ਦਦੌ । ਹਂਸਯੁਕ੍ਤਵਿਮਾਨੇਨ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕਮੁਭੌ ਗਤੌ ।। ੪੯.

ਫਿਰ ਭਾਰਦਵਾਜ ਨੇ ਕਸ਼੍ਯਪ ਦੀ ਥਾਂ ਤੇ ਪਿੰਡ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ। ਦੋਵੇਂ ਹੰਸਾਂ ਵਾਲੀ ਰਥੀ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਚਲੇ ਗਏ।

ਰਾਮੋ ਰੁਦ੍ਰਪਦੇ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧੇ ਪਿਣ੍ਡਦਾਨਾਯ ਚੋਦ੍ਯਤਃ। ਪਿਤਾ ਦਸ਼ਰਥਃ ਸ੍ਵਰ੍ਗਾਤ੍ਪ੍ਰਸਾਰ੍ਯ੍ਯ ਕਰਮਾਗਤਃ ।। ੪੯.

ਰਾਮ ਨੇ ਰੁਦਰ ਦੀ ਥਾਂ ਤੇ ਸ਼ਰਾਧ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਪਿੰਡ ਦੇਣ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਦਾ ਪਿਤਾ ਦਸ਼ਰਥ ਸਵਰਗ ਤੋਂ ਹੱਥ ਫੈਲਾ ਕੇ ਆ ਗਿਆ।

ਨਾਦਾਤ੍ਪਿਣ੍ਡਂ ਕਰੇ ਰਾਮੋ ਦਦੌ ਰੁਦ੍ਰਪਦੇ ਤਤਃ। ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਾਰ੍ਥਾਤਿਕ੍ਰਮਾਦ੍ਭੀਤਂ ਰਾਮਂ ਦਸ਼ਰਥੋऽਬ੍ਰਵੀਤ੍ ।। ੪੯.

ਰਾਮ ਨੇ ਪਿੰਡ ਪਿਤਾ ਦੇ ਹੱਥ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਰੱਖਿਆ, ਸਗੋਂ ਰੁਦਰ ਦੀ ਥਾਂ ਤੇ ਚੜ੍ਹਾ ਦਿੱਤਾ। ਸ਼ਾਸਤਰ ਦੀ ਮਰਯਾਦਾ ਲੰਘਣ ਕਰਕੇ ਡਰਿਆ ਹੋਇਆ ਰਾਮ ਨੂੰ ਦਸ਼ਰਥ ਨੇ ਆਖਿਆ।

ਤਾਰਿਤੋऽਹਂ ਤ੍ਵਯਾ ਪੁਤ੍ਰ ਰੁਦ੍ਰਲੋਕਮਵਾਪ੍ਨੁਯਾਮ੍। ਹਸ੍ਤੇ ਪਿਣ੍ਡਪ੍ਰਦਾਨੇਨ ਸ੍ਵਰ੍ਗਤਿਰ੍ਨ ਹਿ ਮੇ ਭਵੇਤ੍ ।। ੪੯.

'ਪੁੱਤਰ, ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਤਾਰ ਲਿਆ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਰੁਦਰ ਦੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਜਾਵਾਂ। ਹੱਥ ਵਿਚ ਪਿੰਡ ਦੇਣ ਨਾਲ ਮੈਨੂੰ ਸਵਰਗ ਦਾ ਮਾਰਗ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ।'

ਤ੍ਵਞ੍ਚ ਰਾਜ੍ਯਂ ਚਿਰਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਪਾਲਯਿਤ੍ਵਾ ਦ੍ਵਿਜਾਨ੍ਪ੍ਰਜਾਃ। ਯਜ੍ਞਾਨ੍ਸਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਨ੍ਕृਤ੍ਵਾ ਵਿष੍ਣੁਲੋਕਂ ਵ੍ਰਜਿष੍ਯਸਿ ।। ੪੯.

'ਤੂੰ ਲੰਮਾ ਸਮਾਂ ਰਾਜ ਕਰ ਕੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਤੇ ਪ੍ਰਜਾ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਕੇ, ਯੱਗ ਤੇ ਦਾਨ ਕਰਕੇ, ਆਖਿਰ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਜਾਵੇਂਗਾ।'

ਪੁਰ੍ਯ੍ਯਯੋਧ੍ਯਾਜਨੈਃ ਸਾਰ੍ਦ੍ਧਂ ਕृਮਿਕੀਟਾਦਿਭਿਃ ਸਹ। ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾਸੌ ਦਸ਼ਰਥੋ ਰੁਦ੍ਰਲੋਕਂ ਪਰਂ ਯਯੌ ।। ੪੯.

ਅਯੋਧਿਆ ਦੇ ਲੋਕਾਂ, ਕੀੜਿਆਂ, ਕੀਟਾਂ ਆਦਿਕ ਨਾਲ, ਦਸ਼ਰਥ ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਰੁਦਰ ਦੇ ਉੱਚੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਚਲੇ ਗਏ।

ਭੀष੍ਮੋ ਵਿष੍ਣੁਪਦੇ ਸ਼੍ਰੇष੍ਠੇ ਆਹੂਯ ਪਿਤਰਂ ਸ੍ਵਕਮ੍। ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਂ ਕृਤ੍ਵੋਦ੍ਯਤੋ ਦਾਤੁਂ ਪਿਤ੍ਰਾਦਿਭ੍ਯਸ਼੍ਚ ਪਿਣ੍ਡਕਮ੍ ।। ੪੯.

ਭੀਸ਼ਮ ਨੇ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੀ ਉੱਤਮ ਥਾਂ ਤੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਸੱਦਿਆ। ਸ਼ਰਾਧ ਕਰਕੇ ਪਿਤਾ ਆਦਿਕ ਨੂੰ ਪਿੰਡ ਦੇਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋਇਆ।

ਪਿਤੁਰ੍ਵਿਨਿਰ੍ਗਤੌ ਹਸ੍ਤੌ ਗਯਾਸ਼ਿਰਸਿ ਸ਼ਨ੍ਤਨੋਃ। ਨਾਦਾਤ੍ਪਿਣ੍ਡਂ ਕਰੋ ਭੀष੍ਮੋ ਦਦੌ ਵਿष੍ਣੁਪਦੇ ਤਤਃ ।। ੪੯.

ਗਯਾ ਸ਼ਿਰ ਤੇ ਸ਼ੰਤਨੁ ਦੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਹੱਥ ਨਿਕਲੇ। ਭੀਸ਼ਮ ਨੇ ਹੱਥ ਵਿਚ ਪਿੰਡ ਨਹੀਂ ਰੱਖਿਆ, ਸਗੋਂ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੀ ਥਾਂ ਤੇ ਚੜ੍ਹਾ ਦਿੱਤਾ।

ਸ਼ਨ੍ਤਨੁਃ ਪ੍ਰਾਹ ਸਨ੍ਤੁष੍ਟਃ ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਾਰ੍ਥੇ ਨਿਸ਼੍ਚਲੋ ਭਵਾਨ੍। ਤ੍ਰਿਕਾਲਦृष੍ਟਿਰ੍ਭਵਤ੍ ਚਾਨ੍ਤੇ ਵਿष੍ਣੁਸ਼੍ਚ ਤੇ ਗਤਿਃ ।। ੪੯.

ਸ਼ੰਤਨੁ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਆਖਿਆ, 'ਤੂੰ ਸ਼ਾਸਤਰ ਦੇ ਅਰਥ ਵਿਚ ਅਡੋਲ ਹੈਂ। ਤੈਨੂੰ ਤਿੰਨ ਕਾਲਾਂ ਦੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਮਿਲੇਗੀ ਤੇ ਆਖਿਰ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਤੇਰੀ ਮੰਜ਼ਿਲ ਹੋਵੇਗਾ।'

ਸ੍ਵੇਚ੍ਛਯਾ ਮਰਣਂ ਚਾਸ੍ਤੁ ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਮੁਕ੍ਤਿਮਾਗਤਃ। ਕਨਕੇਸ਼ਞ੍ਚ ਕੇਦਾਰਂ ਨਾਰਸਿਂਹਂ ਚ ਵਾਮਨਮ੍ ।। ੪੯.

'ਤੇਰੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਮੌਤ ਆਵੇ,' ਇਹ ਆਖ ਕੇ ਉਹ ਮੁਕਤੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਗਿਆ। ਕਨਕੇਸ਼, ਕੇਦਾਰ, ਨਰਸਿੰਘ ਤੇ ਵਾਮਨ।

ਉਦਙ੍ਮਾਰ੍ਗੇ ਸਮਭ੍ਯਰ੍ਚ੍ਚ੍ਯ ਪਿਤॄਨ੍ਸਰ੍ਵ੍ਵਾਂਸ਼੍ਚ ਤਾਰਯੇਤ੍। ਗਯਾਸ਼ਿਰਸਿ ਯਃ ਪਿਣ੍ਡਾਨ੍ਯੇषਾਂ ਨਾਮ੍ਨਾ ਤੁ ਨਿਰ੍ਵਪੇਤ੍ ।। ੪੯.

ਉੱਤਰੀ ਪਾਸੇ ਜਾ ਕੇ ਜਿਹੜਾ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਪਿਤਰਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਤੇ ਗਯਾ ਸ਼ਿਰ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਂ ਪਿੰਡ ਚੜ੍ਹਾਉਂਦਾ, ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਤਾਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।

ਨਰਕਸ੍ਥਾ ਦਿਵਂ ਯਾਨ੍ਤਿ ਸ੍ਵਰ੍ਗਸ੍ਥਾ ਮੋਕ੍ਸ਼ਮਾਪ੍ਨੁਯੁਃ। ਗਯਾਸ਼ਿਰਸਿ ਯਃ ਪਿਣ੍ਡਂ ਸ਼ਮੀਪਤ੍ਰਪ੍ਰਮਾਣਤਃ ।। ੪੯.

ਜਿਹੜਾ ਗਯਾ ਸ਼ਿਰ ਤੇ ਸ਼ਮੀ ਪੱਤੇ ਦੇ ਮਾਪ ਅਨੁਸਾਰ ਪਿੰਡ ਚੜ੍ਹਾਉਂਦਾ, ਉਹ ਨਰਕ ਵਾਸੀਆਂ ਨੂੰ ਸਵਰਗ ਤੇ ਸਵਰਗ ਵਾਸੀਆਂ ਨੂੰ ਮੁਕਤੀ ਦਿਵਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।

ਕਨ੍ਦਮੂਲਫਲਾਦ੍ਯੈਰ੍ਵਾ ਦਦ੍ਯਾਤ੍ਸ੍ਵਰ੍ਗਂ ਨਯੇਤ੍ਪਿਤॄਨ੍। ਪਦਾਨਿ ਯਤ੍ਰ ਦृਸ਼੍ਯਨ੍ਤੇ ਵਿष੍ਣ੍ਵਾਦੀਨਾਂ ਤਦਗ੍ਰਤਃ ।। ੪੯.

ਕੰਦੇ, ਮੂਲ, ਫਲ ਆਦਿਕ ਨਾਲ ਵੀ ਜੇ ਕੋਈ ਪਿੰਡ ਦੇਵੇ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਸਵਰਗ ਪਹੁੰਚਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਜਿੱਥੇ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਆਦਿ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਵੇਖੇ ਜਾਂਦੇ, ਉਥੇ, ਉਹਨਾਂ ਅੱਗੇ।

ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਸਪਿਣ੍ਡਞ੍ਚ ਤੇषਾਂ ਲੋਕਾਨ੍ਨਯੇਤ੍ਪਿਤॄਨ੍। ਸਰ੍ਵ੍ਵਤ੍ਰ ਮੁਣ੍ਡਪृष੍ਠਾਦ੍ਰਿਃ ਪਦੈਰੇਭਿਃ ਸੁਲਕ੍ਸ਼ਿਤਃ ।। ੪੯.

ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਸ੍ਰਾਦ੍ਹ ਤੇ ਸਪੀੰਡਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਿਉ-ਦਾਦਿਆਂ ਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਵੱਲ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹਰ ਥਾਂ ਮੁੰਡਪ੍ਰਿਸ਼ਠ ਪਹਾੜ ਇਹਨਾਂ ਪੈਰਾਂ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨਾਂ ਨਾਲ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਛਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਪ੍ਰਯਾਨ੍ਤਿ ਪਿਤਰਃ ਸਰ੍ਵ੍ਵੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕਮਨਾਮਯਮ੍। ਹੇਤ੍ਯਸੁਰਸ੍ਯ ਯਚ੍ਛੀਰ੍षਂ ਗਦਯਾ ਤਦ੍ਦ੍ਵਿਧਾਕृਤਮ੍ ।। ੪੯.

ਸਾਰੇ ਪਿਉ-ਦਾਦੇ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਲੋਕ ਵੱਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਹੇਤੀ ਅਸੁਰ ਦਾ ਸਿਰ ਗਦਾ ਨਾਲ ਦੋ ਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

ਤਤਃ ਪ੍ਰਕ੍ਸ਼ਾਲਿਤਾ ਯਸ੍ਮਾਤ੍ਤੀਰ੍ਥਂ ਤਚ੍ਚ ਵਿਮੁਕ੍ਤਯੇ। ਗਦਾਲੋਲਮਿਤਿ ਖ੍ਯਾਤਂ ਸਰ੍ਵ੍ਵੇषਾਮੁਤ੍ਤਮੋਤ੍ਤਮਮ੍ ।। ੪੯.

ਇਸ ਕਰਕੇ, ਜਿਥੇ ਉਹ ਧੋਤੀ ਗਈ, ਉਹ ਥਾਂ ਮੁਕਤੀ ਲਈ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਗਦਾਲੋਲ ਨਾਮ ਨਾਲ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਤੀਰਥ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ।

ਗਦਾਲੋਲੇ ਮਹਾਤੀਰ੍ਥੇ ਗਦਾਪ੍ਰਕ੍ਸ਼ਾਲਨਾਦ੍ਧਰੇਃ। ਸ੍ਨਾਨਂ ਕਰੋਮਿ ਸਿਦ੍ਧ੍ਯਰ੍ਥਮਕ੍ਸ਼ਯਂ ਪਦਮਾਪ੍ਨੁਯਾਮ੍ ।। ੪੯.

ਗਦਾਲੋਲ, ਜੋ ਵੱਡਾ ਤੀਰਥ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਹਰੀ ਦੀ ਗਦਾ ਧੋਣ ਕਰਕੇ, ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਦਾ ਹਾਂ ਤਾਂ ਜੋ ਮੇਰੇ ਕੰਮ ਸਫਲ ਹੋਣ ਅਤੇ ਮੈਂ ਅਟੱਲ ਦਰਜਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਸਕਾਂ।

ਪਞ੍ਚਮੇऽਹ੍ਨਿ ਗਦਾਲੋਲੇ ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਕੁਰ੍ਯ੍ਯਾਤ੍ਸਪਿਣ੍ਡਕਮ੍। ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਂ ਪਿਤॄਨ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕਂ ਨਯੇਦਾਤ੍ਮਾਨਮੇਵ ਚ ।। ੪੯.

ਪੰਜਵੇਂ ਦਿਨ ਗਦਾਲੋਲ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਸਪੀੰਡਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਸ੍ਰਾਦ੍ਹ ਕਰਕੇ ਪਿਉ-ਦਾਦਿਆਂ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਲੋਕ ਵੱਲ ਲੈ ਜਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਬ੍ਰਹ੍ਮਪ੍ਰਕਲ੍ਪਿਤਾਨ੍ਵਿਪ੍ਰਾਨ੍ ਹਵ੍ਯਕਵ੍ਯਾਦਿਨਾਰ੍ਚ੍ਚਯੇਤ੍। ਤੈਸ੍ਤੁष੍ਟੈਸ੍ਤੋषਿਤਾਃ ਸਰ੍ਵ੍ਵਾਃ ਪਿਤृਭਿਃ ਸਹ ਦੇਵਤਾਃ ।। ੪੯.

ਬ੍ਰਹਮਾ ਵੱਲੋਂ ਨਿਰਧਾਰਤ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਹਵਨ-ਕਵਨ ਆਦਿ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਜਦ ਉਹ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਵੀ ਪਿਉ-ਦਾਦਿਆਂ ਸਮੇਤ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਕृਤੇ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧੇऽਕ੍ਸ਼ਯਵਟੇ ਅਨ੍ਨੇਨੈਵ ਪ੍ਰਯਤ੍ਨਤਃ। ਪਿਤॄਨ੍ਨਯੇਦ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕਮਕ੍ਸ਼ਯਨ੍ਤੁ ਸਨਾਤਨਮ੍ ।। ੪੯.

ਅਕਸ਼ਯ ਵਟ ਦੇ ਥਾਂ ਤੇ, ਪੂਰੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਨਾਲ ਭੋਜਨ ਦੇ ਕੇ ਜੇ ਸ੍ਰਾਦ੍ਹ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਪਿਉ-ਦਾਦਿਆਂ ਨੂੰ ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ, ਅਟੱਲ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਲੋਕ ਵੱਲ ਲੈ ਜਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਵਟਵृਕ੍ਸ਼ਸਮੀਪੇ ਤੁ ਸ਼ਾਕੇਨਾਪ੍ਯੁਦਕੇਨ ਵਾ। ਏਕਸ੍ਮਿਨ੍ਭੋਜਿਤੇ ਵਿਪ੍ਰੇ ਕੋਟਿਰ੍ਭਵਤਿ ਭੋਜਿਤਾ ।। ੪੯.

ਵਟ ਵ੍ਰਿਖ ਦੇ ਨੇੜੇ, ਚਾਹੇ ਸਬਜ਼ੀ ਜਾਂ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਵੀ, ਜੇ ਇਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਕਰਾਇਆ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਲੱਖਾਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਕਰਾਉਣ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੈ।

ਦੇਯਂ ਦਾਨਂ षੋਡਸ਼ਕਂ ਗਯਾਤੀਰ੍ਥਪੁਰੋਧਸੇ। ਵਸ੍ਤ੍ਰਂ ਗਨ੍ਧਾਦਿਭਿਃ ਪੁਤ੍ਰੈਃ ਸਮ੍ਯਕ੍ਸਂਪੂਜ੍ਯ ਯਤ੍ਨਤਃ ।। ੪੯.

ਗਯਾ ਤੀਰਥ ਦੇ ਪੁਜਾਰੀ ਨੂੰ ਸੋਲ੍ਹਾਂ ਤੋਹਫੇ ਦੇਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਕਪੜਾ, ਸੁਗੰਧ ਆਦਿ ਨਾਲ ਪੂਰੀ ਇੱਜ਼ਤ ਦੇ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

ਗਯਾਤੀਰ੍ਥਵਟੇ ਚੈਵ ਪਿਤॄਣਾਂ ਦਤ੍ਤਮਕ੍ਸ਼ਯਮ੍ । ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਨਤ੍ਵਾ ਚ ਸਂਪੂਜ੍ਯ ਵਟੇਸ਼ਂ ਸੁਸਮਾਹਿਤਃ ।। ੪੯.

ਗਯਾ ਤੀਰਥ ਦੇ ਵਟ ਵ੍ਰਿਖ ਹੇਠ ਪਿਉ-ਦਾਦਿਆਂ ਲਈ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਦਾਨ ਕਦੇ ਖਤਮ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਵਟ ਦੇ ਮਾਲਕ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ, ਸਿਰ ਨਵਾ ਕੇ, ਪੂਰੀ ਲਗਨ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

ਪਿਤॄਨ੍ਨਯੇਦ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕਮਕ੍ਸ਼ਯਨ੍ਤੁ ਸਨਾਤਨਮ੍। ਗਯਾਯਾਂ ਧਰ੍ਮ੍ਮਪृष੍ਠੇ ਚ ਸਰਸਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਸ੍ਤ ਥਾ ।। ੪੯.

ਪਿਉ-ਦਾਦਿਆਂ ਨੂੰ ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ, ਅਟੱਲ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਲੋਕ ਵੱਲ ਲੈ ਜਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਗਯਾ ਦੇ ਧਰਮਪ੍ਰਿਸ਼ਠ ਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਸਰੋਵਰ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇਹੀ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।

ਗਯਾਸ਼ੀਰ੍षੇ ਵਟੇ ਚੈਵ ਪਿਤॄਣਾਂ ਦਤ੍ਤਮਕ੍ਸ਼ਯਮ੍। ਏਕਾਰ੍ਣਵੇ ਵਟਸ੍ਯਾਗ੍ਰੇ ਯਃ ਸ਼ੇਤੇ ਯੋਗਨਿਦ੍ਰਯਾ ।। ੪੯.

ਗਯਾ ਦੇ ਸਿਰ ਤੇ ਅਤੇ ਵਟ ਵ੍ਰਿਖ ਹੇਠ ਪਿਉ-ਦਾਦਿਆਂ ਲਈ ਦਿੱਤਾ ਦਾਨ ਕਦੇ ਖਤਮ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਇਕ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ, ਵਟ ਦੇ ਅੱਗੇ, ਜੋ ਯੋਗ ਨੀਂਦ ਵਿੱਚ ਲੈਂਦਾ ਹੈ—

ਬਾਲਰੂਪਧਰਸ੍ਤਸ੍ਮੈ ਨਮਸ੍ਤੇ ਯੋਗਸ਼ਾਯਿਨੇ। ਸਂਸਾਰਵृਕ੍ਸ਼ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਾਯਾਸ਼ੇषਪਾਪਹਰਾਯ ਚ ।। ੪੯.

ਉਸ ਬਾਲ ਰੂਪ ਵਾਲੇ, ਜੋ ਯੋਗ ਨੀਂਦ ਵਿੱਚ ਵਿਹਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ। ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਰੂਪ ਵਟ ਦੇ ਤਲਵਾਰ ਤੋਂ ਬਚਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਪਾਪ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ।

ਅਕ੍ਸ਼ਯਬ੍ਰਹ੍ਮਦਾਤ੍ਰੇ ਚ ਨਮੋऽਕ੍ਸ਼ਯਵਟਾਯ ਵੈ। ਕਲੌ ਮਾਹੇਸ਼੍ਵਰਾ ਲੋਕਾ ਯੇਨ ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਗਦਾਧਰਃ। ਲਿਙ੍ਗਰੂਪੋऽਭਵਤ੍ਤਞ੍ਚ ਵਨ੍ਦੇ ਸ਼੍ਰੀਪ੍ਰਪਿਤਾਮਹਮ੍ ।। ੪੯.

ਅਟੱਲ ਬ੍ਰਹਮ ਦਾਤਾ ਨੂੰ, ਅਸਲ ਅਕਸ਼ਯ ਵਟ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਕਲਿਯੁਗ ਵਿੱਚ, ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਗਦਾਧਾਰੀ ਨੇ ਲਿੰਗ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕੀਤਾ, ਉਹ ਮਹਾਨ ਪਿਤਾਮਹ, ਉਸ ਦੀ ਮੈਂ ਵਡਿਆਈ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।