ਵਾਯੁਪੁਰਾਣਮ੍

ਨਮਾਮਿ ਸੂਰ੍ਯ੍ਯਂ ਤृਪ੍ਤ੍ਯਰ੍ਥਂ ਪਿਤॄਣਾਂ ਤਾਰਣਾਯ ਚ। ਪੁਤ੍ਰਪੌਤ੍ਰਧਨੈਸ਼੍ਵਰ੍ਯ੍ਯਾਯਾਯੁਰਾਰੋਗ੍ਯ ਵृਦ੍ਧਯੇ ।। ੪੯.

ਮੈਂ ਪਿਉ-ਪੁਰਖਾਂ ਦੀ ਤ੍ਰਿਪਤੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੁਕਤੀ, ਪੁੱਤਰ, ਪੌਤਰੇ, ਧਨ, ਰਾਜ, ਲੰਮੀ ਉਮਰ, ਚੰਗੀ ਸਿਹਤ ਤੇ ਵਾਧੇ ਲਈ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।

ਅਨੇਨ ਸ੍ਨਾਨਪੂਜਾਦਿ ਕृਤ੍ਵਾ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਂ ਸਪਿਣ੍ਡਕਮ੍। ਕृਤ੍ਵਾ ਨਤ੍ਵਾ ਚ ਮੌਨ੍ਯਰ੍ਕਮਿਮਂ ਮਨ੍ਤ੍ਰਮੁਦੀਰਯੇਤ੍ ।। ੪੯.

ਇਸ਼ਨਾਨ, ਪੂਜਾ ਆਦਿਕ ਕਰਕੇ, ਪਿੰਡਾਂ ਵਾਲਾ ਸ਼ਰਾਧ ਕਰਕੇ ਤੇ ਮੌਨ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਇਹ ਮੰਤਰ ਉਚਾਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਫਲ੍ਗੁਤੀਰ੍ਥਂ ਵ੍ਰਜੇਤ੍ਤਸ੍ਮਾਤ੍ ਸਰ੍ਵ੍ਵਤੀਰ੍ਥੋਤ੍ਤਮੋਤ੍ਤਮਮ੍। ਮੁਕ੍ਤਿਰ੍ਭਵਤਿ ਕਰ੍ਤ੍ਤॄਣਾਂ ਪਿਤॄਣਾਂ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਤਃ ਸਦਾ ।। ੪੯.

ਉਥੋਂ ਫਿਰ ਫਲਗੂ ਤੀਰਥ ਵੱਲ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਤੀਰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ; ਉੱਥੇ ਸ਼ਰਾਧ ਕਰਨ ਨਾਲ ਕਰਣ ਵਾਲਿਆਂ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿਉ-ਪੁਰਖਾਂ ਨੂੰ ਸਦਾ ਮੁਕਤੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।

ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਾ ਪ੍ਰਾਰ੍ਥਿਤੋ ਵਿष੍ਣੁਃ ਫਲ੍ਗੁਕੋ ਹ੍ਯਭਵਤ੍ਪੁਰਾ। ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਗ੍ਨੌ ਹੁਤਂ ਤਤ੍ਰ ਤਦ੍ਰਜਃ ਫਲ੍ਗੁਤੀਰ੍ਥਕਮ੍ ।। ੪੯.

ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਦੀ ਬੇਨਤੀ 'ਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਜੀ ਪਹਿਲਾਂ ਫਲਗੂ ਬਣ ਗਏ ਸਨ। ਦੱਖਣੀ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਜੋ ਹਵਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਉਹ ਥਾਂ ਫਲਗੂ ਤੀਰਥ ਵਜੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੋਇਆ।

ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਫਲਤਿ ਫਲ੍ਗ੍ਵਾ ਗੌਃ ਕਾਮਧੇਨੁਰ੍ਜਲਂ ਮਹੀ। ਦृष੍ਟੇਰਨ੍ਤਰ੍ਗਤਂ ਯਸ੍ਮਾਤ੍ਫਲ੍ਗੁਤੀਰ੍ਥਂ ਨ ਨਿष੍ਫਲਮ੍ ।। ੪੯.

ਉਥੇ ਫਲਗੂ ਵਿੱਚ ਕਾਮਧੇਨੁ ਗਾਂ ਪਾਣੀ ਤੇ ਮਿੱਟੀ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਅੱਖਾਂ ਤੋਂ ਲੁਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਫਲਗੂ ਤੀਰਥ ਕਦੇ ਵੀ ਵਿਅਰਥ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ।

ਤੀਰ੍ਥਾਨਿ ਯਾਨਿ ਸਰ੍ਵ੍ਵਾਣਿ ਭੁਵਨੇष੍ਵਖਿਲੇष੍ਵਪਿ। ਤਾਨਿ ਸ੍ਨਾਤੁਂ ਸਮਾਯਾਨ੍ਤਿ ਫਲ੍ਗੁਤੀਰ੍ਥਂ ਸੁਰੈਃ ਸਹ ।। ੪੯.

ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਜੋ ਜੋ ਤੀਰਥ ਹਨ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਸਮੇਤ ਇਥੇ ਫਲਗੂ ਤੀਰਥ 'ਚ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।

ਗਙ੍ਗਾ ਪਾਦੋਦਕਂ ਵਿष੍ਣੋਃ ਫਲ੍ਗੁਰ੍ਹ੍ਯਾਦਿਗਦਾਧਰਃ। ਸ੍ਵਯਂ ਹਿ ਦ੍ਰਵਰੂਪੇਣ ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਗਙ੍ਗਾਧਿਕਂ ਵਿਦੁਃ ।। ੪੯.

ਵਿਸ਼ਨੂ ਜੀ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਦਾ ਪਾਣੀ ਗੰਗਾ ਹੈ। ਫਲਗੂ ਵਿੱਚ ਗਦਾਧਾਰੀ ਆਪ ਹੀ ਦਰਿਆ ਵਾਂਗ ਪੈਦਾ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਥਾਂ ਗੰਗਾ ਨਾਲੋਂ ਵਧੀਆ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਅਸ਼੍ਵਮੇਧਸਹਸ੍ਰਾਣਾਂ ਸਹਸ੍ਰਂ ਯਃ ਸਮਾਚਰੇਤ੍। ਨਾਸੌ ਤਤ੍ਫਲਮਾਪ੍ਨੋਤਿ ਫਲ੍ਗੁਤੀਰ੍ਥੇ ਯਦਾਪ੍ਨੁਯਾਤ੍ ।। ੪੯.

ਜੇ ਕੋਈ ਹਜ਼ਾਰ ਵਾਰੀ ਹਜ਼ਾਰ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯਗ ਕਰ ਲਵੇ, ਉਹ ਵੀ ਉਹ ਫਲ ਨਹੀਂ ਪਾ ਸਕਦਾ ਜੋ ਫਲਗੂ ਤੀਰਥ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।

ਫਲ੍ਗੁਤੀਰ੍ਥੇ ਵਿष੍ਣੁਜਲੇ ਕਰੋਮਿ ਸ੍ਨਾਨਮਾਦृਤਃ। ਪਿਤॄਣਾਂ ਵਿष੍ਣੁਲੋਕਾਯ ਭੁਕ੍ਤਿਮੁਕ੍ਤਿਪ੍ਰਸਿਦ੍ਧਯੇ ।। ੪੯.

ਮੈਂ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਫਲਗੂ ਤੀਰਥ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਨੂ ਜੀ ਦੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਜੋ ਮੇਰੇ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਨੂ ਲੋਕ ਮਿਲੇ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਭੋਗ ਤੇ ਮੁਕਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਵੇ।

ਫਲ੍ਗੁਤੀਰ੍ਥੇ ਨਰਃ ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਤਰ੍ਪਣਂ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਮਾਚਰੇਤ੍। ਸਪਿਣ੍ਡਕਂ ਸ੍ਵਸੂਤ੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਨਮੇਦਥ ਪਿਤਾਮਹਮ੍ ।। ੪੯.

ਫਲਗੂ ਤੀਰਥ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਚੜ੍ਹਾਵਾ ਤੇ ਸ੍ਰਾਧ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਆਪਣੀ ਪਰੰਪਰਾ ਮੁਤਾਬਕ ਪਿੰਡ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰੇ।

ਨਮਃ ਸ਼ਿਵਾਯ ਦੇਵਾਯ ਈਸ਼ਾਯ ਪੁਰੁषਾਯ ਵੈ। ਅਘੋਰਵਾਮਦੇਵਾਯ ਸਦ੍ਯੋਜਾਤਾਯ ਸ਼ਮ੍ਭਵੇ ।। ੪੯.

ਸ਼ਿਵ ਜੀ, ਦੇਵਤਾ, ਮਾਲਕ, ਸੱਚੇ ਪੁਰਖ, ਅਘੋਰ, ਵਾਮਦੇਵ, ਸਦਿਓਜਾਤ ਅਤੇ ਸ਼ੰਭੂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ।

ਫਲ੍ਗੁਤੀਰ੍ਥੇ ਨਰਃ ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਦੇਵਂ ਗਦਾਧਰਮ੍। ਆਤ੍ਮਾਨਂ ਤਾਰਯੇਤ੍ਸਦ੍ਯੋ ਦਸ਼ ਪੂਰ੍ਵਾਨ੍ਦਸ਼ਾਪਰਾਨ੍ ।। ੪੯.

ਫਲਗੂ ਤੀਰਥ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ ਜਦੋਂ ਮਨੁੱਖ ਗਦਾਧਰ ਦੇਵਤਾ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਤੇ ਦੱਸ ਪਿਛਲੇ ਤੇ ਦੱਸ ਅਗਲੇ ਪੀੜੀਆਂ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਪਾਰ ਕਰਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।

ਨਤ੍ਵਾ ਗਦਾਧਰਂ ਦੇਵਂ ਮਨ੍ਤ੍ਰੇਣਾਨੇਨ ਪੂਜਯੇਤ੍ । ਓਂ ਨਮੋ ਵਾਸੁਦੇਵਾਯ ਨਮਃ ਸਙ੍ਕਰ੍षਣਾਯ ਚ ।। ੪੯.

ਗਦਾਧਰ ਦੇਵਤਾ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਇਹ ਮੰਤ੍ਰ ਉਚਾਰ ਕੇ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ: ਓਮ, ਵਾਸੁਦੇਵ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਸਨਕਰਸ਼ਣ ਨੂੰ ਵੀ ਨਮਸਕਾਰ।

ਪ੍ਰਦ੍ਯੁਮ੍ਨਾਯਾਨਿਰੁਦ੍ਧਾਯ ਸ਼੍ਰੀਧਰਾਯ ਚ ਵਿष੍ਣਵੇ । ਪਞ੍ਚਤੀਰ੍ਥੇ ਨਰਃ ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕਂ ਨਯੇਤ੍ਪਿਤॄਨ੍ ।। ੪੯.

ਪ੍ਰਦਯੁਮਨ, ਅਨੀਰੁੱਧ, ਸ਼੍ਰੀਧਰ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੂੰ—ਪੰਜ ਤੀਰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਲੋਕ ਤੱਕ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਅਮृਤੈਃ ਪਞ੍ਚਭਿਃ ਸ੍ਨਾਨਂ ਪੁष੍ਪਵਸ੍ਤ੍ਰਾਦ੍ਯਲਂਕृਤਮ੍। ਨ ਕੁਰ੍ਯ੍ਯਾਦ੍ਯੋ ਗਦਾਪਾਣੇਸ੍ਤਸ੍ਯ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਮਸਾਰ੍ਥਕਮ੍ ।। ੪੯.

ਜੇ ਕੋਈ ਗਦਾਪਾਣੀ ਦਾ ਇਸ਼ਨਾਨ ਪੰਜ ਅੰਮ੍ਰਿਤਾਂ ਨਾਲ, ਫੁੱਲਾਂ ਤੇ ਕਪੜਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਾ ਕੇ ਨਾ ਕਰੇ, ਤਾਂ ਉਸਦਾ ਸ੍ਰਾਧ ਵਿਅਰਥ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।

ਨਾਗਕੂਟਾਦ੍ਗृਧ੍ਰਕੂਟਾਦ੍ਯੁਪਾਦੁਤ੍ਤਰਮਾਨਸਾਤ੍। ਏਤਦ੍ਗਯਾਸ਼ਿਰਃ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਫਲ੍ਗੁਤੀਰ੍ਥਨ੍ਤਦੁਚ੍ਯਤੇ ।। ੪੯.

ਨਾਗਕੂਟ ਅਤੇ ਗ੍ਰਿਧਰਕੂਟ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਉੱਤਰੀ ਮਾਨਸ ਸਰੋਵਰ ਤੱਕ, ਇਹ ਸਾਰਾ ਗਯਾ ਦਾ ਸਿਰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਇਹੀ ਫਲਗੂ ਤੀਰਥ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਮੁਣ੍ਡਪृष੍ਠਨਗਾਧਸ੍ਤਾਤ੍ਫਲ੍ਗੁਤੀਰ੍ਥਮਨੁਤ੍ਤਮਮ੍। ਅਤ੍ਰ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਾਦਿਨਾ ਸਰ੍ਵ੍ਵੇ ਪਿਤਰੋ ਮੋਕ੍ਸ਼ਮਾਪ੍ਨੁਯੁਃ ।। ੪੯.

ਮੁੰਡਪ੍ਰਿਸ਼ਠ ਨਗਰ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਫਲਗੂ ਤੀਰਥ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਸ੍ਰਾਧ ਆਦਿ ਕਰਕੇ ਸਾਰੇ ਪਿਤਰ ਮੁਕਤੀ ਪਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।

ਪ੍ਰਥਮੇऽਹ੍ਨਿ ਵਿਧਿਃ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤੋ ਦ੍ਵਿਤੀਯੇ ਦਿਵਸੇ ਵ੍ਰਜੇਤ੍। ਧਰ੍ਮ੍ਮਾਰਣ੍ਯਂ ਤਤ੍ਰ ਧਰ੍ਮ੍ਮੋ ਯਸ੍ਮਾਦ੍ਯਜ੍ਞਮਕਾਰਯਤ੍ ।। ੪੯.

ਪਹਿਲੇ ਦਿਨ ਦੀ ਰੀਤ ਦੱਸੀ ਗਈ ਹੈ। ਦੂਜੇ ਦਿਨ ਧਰਮਾਰਣਯ ਜਾਵੇ, ਜਿੱਥੇ ਧਰਮ ਨੇ ਯਗ ਕੀਤਾ ਸੀ।

ਗਮਨਾਦ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕਾਪ੍ਤਿਰ੍ਭਵਤ੍ਯੇਵ ਹਿ ਨਾਰਦ। ਮਤਙ੍ਗ ਵਾਪ੍ਯਾਂ ਯਃ ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਤਰ੍ਪਣਂ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਮਾਚਰੇਤ੍ ।। ੪੯.

ਉਥੇ ਜਾਣ ਨਾਲ ਬ੍ਰਹਮਾ ਲੋਕ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਨਾਰਦ! ਜੋ ਮਤੰਗ ਵਾਪੀ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ ਤਰਪਣ ਤੇ ਸ੍ਰਾਧ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਗਤ੍ਵਾ ਨਤ੍ਵਾ ਮਤਙ੍ਗੇਸ਼ਮਿਮਂ ਮਨ੍ਤ੍ਰਮੁਦੀਰਯੇਤ੍। ਪ੍ਰਮਾਣਂ ਦੇਵਤਾਃ ਸਨ੍ਤੁ ਲੋਕਪਾਲਾਸ਼੍ਚ ਸਾਕ੍ਸ਼ਿਣਃ ।। ੪੯.

ਉਥੇ ਜਾ ਕੇ ਮਤੰਗੇਸ਼ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ ਇਹ ਮੰਤ੍ਰ ਉਚਾਰੇ: ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਰਾਖੇ ਇਸ ਕੰਮ ਦੇ ਗਵਾਹ ਹੋਣ।

ਮਯਾਗਤ੍ਯਮਤਙ੍ਗੇऽਸ੍ਮਿਨ੍ਪਿਤॄਣਾਂ ਨਿष੍ਕृਤਿਃ ਕृਤਾ। ਪੂਰ੍ਵ੍ਵਂ ਹਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਤੀਰ੍ਥਂ ਚ ਕੂਪੇ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਾਦਿ ਕਾਰਯੇਤ੍ ।। ੪੯.

ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਮਤੰਗ ਆ ਕੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਰਾਂ ਲਈ ਮੁਆਫੀ ਮੰਗ ਲਈ ਹੈ। ਪਹਿਲਾਂ ਬ੍ਰਹਮਤੀਰਥ ਦੇ ਕੁਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰਾਧ ਆਦਿ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਤਤ੍ਕੂਪਯੂਪਯੋਰ੍ਮ੍ਮਧ੍ਯੇ ਸਰ੍ਵ੍ਵਾਂਸ੍ਤਾਰਯਤੇ ਪਿਤॄਨ੍। ਧਰ੍ਮ੍ਮਂ ਧਰ੍ਮ੍ਮੇਸ਼੍ਵਰਂ ਨਤ੍ਵਾ ਮਹਾਬੋਧਿਤਰੁਂ ਨਮੇਤ੍ ।। ੪੯.

ਉਸ ਕੂਏ ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਰਸਤੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਜਿਹੜਾ ਮਨੁੱਖ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਪਿਉ-ਪੁਰਖਿਆਂ ਨੂੰ ਪਾਰ ਲੰਘਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਧਰਮ ਨੂੰ ਤੇ ਧਰਮ ਦੇ ਮਾਲਕ ਨੂੰ ਸਿਰ ਨਿਵਾ ਕੇ, ਵੱਡੇ ਬੋਧੀ ਰੁੱਖ ਨੂੰ ਵੀ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

ਨਮਸ੍ਤੇऽਸ਼੍ਵਤ੍ਥਰਾਜਾਯ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿष੍ਣੁਸ਼ਿਵਾਤ੍ਮਨੇ। ਬੋਧਿਦ੍ਰਮਾਯ ਕਰ੍ਤॄਣਾਂ ਪਿਤॄਣਾਂ ਤਾਰਣਾਯ ਚ ।। ੪੯.

ਅਸ਼ਵੱਥ ਰੁੱਖ ਦੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਤੇ ਸ਼ਿਵ ਦਾ ਸਰੂਪ ਹੈ। ਬੋਧੀ ਰੁੱਖ ਨੂੰ, ਜੋ ਕਰਮ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਤੇ ਪਿਉ-ਪੁਰਖਿਆਂ ਨੂੰ ਪਾਰ ਲੰਘਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਵੀ ਨਮਸਕਾਰ।

ਯੇऽਸ੍ਮਤ੍ਕੁਲੇ ਮਾਤृਵਂਸ਼ੇ ਬਾਨ੍ਧਵਾ ਦੁਰ੍ਗਤਿਂ ਗਤਾਃ। ਤ੍ਵਦ੍ਦਰ੍ਸ਼ਨਾਤ੍ਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਨਾਚ੍ਚ ਸ੍ਵਰ੍ਗਤਿਂ ਯਾਨ੍ਤੁ ਸ਼ਾਸ਼੍ਵਤੀਮ੍ ।। ੪੯.

ਮੇਰੇ ਮਾਂ-ਵੱਲ ਦੇ ਵੰਸ਼ ਵਿਚ ਜਿਹੜੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਦੁੱਖ ਵਿਚ ਪਏ ਹੋਏ ਹਨ, ਉਹ ਤੇਰਾ ਦਰਸ਼ਨ ਜਾਂ ਛੂਹਣ ਨਾਲ ਸਦਾ ਲਈ ਚੰਗੀ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਣ।

ऋਣਤ੍ਰਯਂ ਮਯਾ ਦਤ੍ਤਂ ਗਯਾਮਾਗਤ੍ਯ ਵृਕ੍ਸ਼ਰਾਟ੍। ਤ੍ਵਤ੍ਪ੍ਰਸਾਦਾਨ੍ਮਹਾਪਾਪਾਦ੍ਵਿਮੁਕ੍ਤੋऽਹਂ ਭਵਾਰ੍ਣਵਾਤ੍ ।। ੪੯.

ਗਯਾ ਆ ਕੇ, ਹੇ ਰੁੱਖਾਂ ਦੇ ਰਾਜੇ, ਮੈਂ ਤਿੰਨ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਰਜ਼ੇ ਉਤਾਰ ਦਿੱਤੇ ਹਨ। ਤੇਰੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਮੈਂ ਵੱਡੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਤੇ ਸੰਸਾਰ-ਸਮੁੰਦਰ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਗਿਆ ਹਾਂ।

ਤृਤੀਯੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਸਰਸਿ ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਂ ਸਪਿਣ੍ਡਕਮ੍। ਕृਤ੍ਵਾ ਸਰ੍ਵ੍ਵਪ੍ਰਮਾਣੇਨ ਮਨ੍ਤ੍ਰੇਣ ਵਿਧਿਵਤ੍ਸੁਤਃ ।। ੪੯.

ਤੀਜੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਸਰੋਵਰ ਵਿਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰ ਕੇ, ਪਿੰਡਾਂ ਵਾਲਾ ਸ਼ਰਾਧ ਕਰਕੇ, ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਾਰੇ ਕੰਮ ਢੰਗ ਨਾਲ, ਮੰਤ੍ਰ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਪੂਰੇ ਕਰੇ।

ਸ੍ਨਾਨਂ ਕਰੋਮਿ ਤੀਰ੍ਥੇऽਸ੍ਮਿਨ੍ ऋਣਤ੍ਰਯਵਿਮੁਕ੍ਤਯੇ। ਤਤ੍ਕੂਪਯੂਪਯੋਰ੍ਮਧ੍ਯੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕਂ ਨਯੇਤ੍ਪਿਤॄਨ੍ ।। ੪੯.

ਮੈਂ ਇਥੇ ਇਸ ਤੀਰਥ ਤੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਦਾ ਹਾਂ ਤਿੰਨ ਕਰਜ਼ਿਆਂ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਪਾਉਣ ਲਈ। ਉਸ ਕੂਏ ਤੇ ਰਸਤੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਪਿਉ-ਪੁਰਖਿਆਂ ਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮਲੋਕ ਪਹੁੰਚਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਯਾਗਂ ਕृਤ੍ਵੋਤ੍ਥਿਯੋ ਯੂਪੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਾ ਯੂਪ ਇਤ੍ਯਸੌ। ਕृਤ੍ਵਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਸਰਃਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਂ ਸਰ੍ਵ੍ਵਾਂਸ੍ਤਾਰਯਤੇ ਪਿਤॄਨ੍ ।। ੪੯.

ਯਜਨਾ ਕਰਕੇ, ਜੋ ਲੱਕੜ ਦਾ ਥੰਮ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ 'ਯੂਪ' ਆਖਿਆ ਹੈ। ਬ੍ਰਹਮਾ ਸਰੋਵਰ ਵਾਲਾ ਸ਼ਰਾਧ ਕਰਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਪਿਉ-ਪੁਰਖਿਆਂ ਨੂੰ ਪਾਰ ਲੰਘਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।

ਯੂਪਂ ਪ੍ਰਦਕ੍ਸ਼ਿਣੀਕृਤ੍ਯ ਵਾਜਪੇਯਫਲਂ ਲਭੇਤ੍। ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣਂ ਚ ਨਮਸ੍ਕृਤ੍ਯ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕਂ ਨਯੇਤ੍ਪਿਤॄਨ੍ ।। ੪੯.

ਯੂਪ ਥੰਮ ਦੀ ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਕਰਕੇ, ਵਾਜਪੇਯ ਯਜਨਾ ਦਾ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਪਿਉ-ਪੁਰਖਿਆਂ ਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮਲੋਕ ਪਹੁੰਚਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।