ਵਾਯੁਪੁਰਾਣਮ੍

ਧਰ੍ਮਾਰ੍ਥੀ ਪ੍ਰਾਪ੍ਨੁਯਾਦ੍ਧਰ੍ਮਮਰ੍ਥਾਰ੍ਥੀ ਚਾਰ੍ਥਮਾਪ੍ਨੁਯਾਤ੍ । ਕਾਮਾਨਵਾਪ੍ਨੁਯਾਤ੍ਕਾਮੀ ਮੋਕ੍ਸ਼ਾਰ੍ਥੀ ਮੋਕ੍ਸ਼ਮਾਪ੍ਨੁਯਾਤ੍ ।। ੪੭.

ਜੋ ਧਰਮ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹਨੂੰ ਧਰਮ ਮਿਲਦਾ ਹੈ; ਜੋ ਧਨ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹਨੂੰ ਧਨ ਮਿਲਦਾ ਹੈ; ਜੋ ਕਾਮਨਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹਨੂੰ ਕਾਮ ਮਿਲਦਾ ਹੈ; ਜੋ ਮੋਖ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹਨੂੰ ਮੋਖ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।

ਵਨ੍ਧ੍ਯਾ ਚ ਲਭਤੇ ਪੁਤ੍ਰਂ ਵੇਦਵੇਦਾਙ੍ਗਪਾਰਗਮ੍। ਰਾਜਾ ਵਿਜਯਮਾਪ੍ਨੋਤਿ ਸ਼ੂਦ੍ਰਸ਼੍ਚ ਸੁਖਮਾਪ੍ਨੁਯਾਤ੍ ।। ੪੭.

ਜੋ ਔਰਤ ਬਾਂਝ ਹੈ, ਉਹਨੂੰ ਵੇਦ ਤੇ ਵੇਦਾਂਗਾਂ ਵਿਚ ਨਿਪੁੰਨ ਪੁੱਤਰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ; ਰਾਜਾ ਜਿੱਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਅਤੇ ਸ਼ੂਦਰ ਸੁਖ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।

ਪੁਤ੍ਰਾਰ੍ਥੀ ਲਭਤੇ ਪੁਤ੍ਰਾਨਭ੍ਯਰ੍ਚ੍ਯਾਦਿਗਦਾਧਰਮ੍। ਮਨਸਾ ਪ੍ਰਾਰ੍ਥਿਤਂ ਸਰ੍ਵਂ ਪੂਜਾਦ੍ਯੈਃ ਪ੍ਰਾਪ੍ਨੁਯਾਦ੍ਧਰੇਃ ।। ੪੭.

ਜੋ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਆਦਿ ਗਦਾ ਧਾਰੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ ਪੁੱਤਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਮਨ ਵਿਚ ਜੋ ਕੁਝ ਚਾਹਿਆ ਜਾਵੇ, ਹਰੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਆਦਿ ਰਾਹੀਂ ਸਭ ਕੁਝ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਗਯਾਯਾਤ੍ਰਾਂ ਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਸ਼੍ਰृਣੁ ਨਾਰਦ ਮੁਕ੍ਤਿਦਾਮ੍। ਨਿष੍ਕृਤਿਃ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਕਰ੍ਤॄਣਾਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਾ ਗੀਯਤੇ ਪੁਰਾ ।। ੪੮.

ਹੇ ਨਾਰਦ, ਹੁਣ ਮੈਂ ਗਯਾ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਬਿਆਨ ਕਰਾਂਗਾ, ਜੋ ਮੁਕਤੀ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਹੈ। ਇਹ ਸ਼ਰਾਦ੍ਹ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਸਮੇਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ ਸੀ।

ਉਦ੍ਯਤਸ਼੍ਚੇਦ੍ਗਯਾਂ ਗਨ੍ਤੁਂ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਵਿਧਾਨਤਃ। ਵਿਧਾਯ ਕਾਰ੍ਪਟੀਵੇਸ਼ਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਗ੍ਰਾਮਂ ਪ੍ਰਦਕ੍ਸ਼ਿਣਮ੍ ।। ੪੮.

ਜੇ ਕੋਈ ਗਯਾ ਜਾਣ ਦਾ ਮਨ ਬਣਾਵੇ, ਤਾਂ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਸ਼ਰਾਦ੍ਹ ਕਰਕੇ, ਭਿਖਾਰੀ ਵਾਲਾ ਵੈਸ਼ ਧਾਰਨ ਕਰਕੇ ਪਿੰਡ ਨੂੰ ਘੇਰ ਕੇ ਫਿਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਤਤੋ ਗ੍ਰਾਮਾਨ੍ਤਰਂ ਗਤ੍ਵਾ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਸ਼ੇषਸ੍ਯ ਭੋਜਨਮ੍। ਤਤਃ ਪ੍ਰਤਿਦਿਨਂ ਗਚ੍ਛੇਤ੍ਪ੍ਰਤਿਗ੍ਰਹਵਿਵਰ੍ਜਿਤਃ ।। ੪੮.

ਫਿਰ ਦੂਜੇ ਪਿੰਡ ਵਿਚ ਜਾ ਕੇ ਸ਼ਰਾਦ੍ਹ ਦੀ ਬਚੀ ਹੋਈ ਭੋਜਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਚੱਲਦੇ ਰਹਿਣਾ, ਤੇ ਦਾਨ ਲੈਣ ਤੋਂ ਬਚਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਪ੍ਰਤਿਗ੍ਰਹਾਦੁਪਾਵृਤ੍ਤਃ ਸਨ੍ਤੁष੍ਟੋ ਨਿਯਤਃ ਸ਼ੁਚਿਃ। ਅਹਙ੍ਕਾਰਵਿਮੁਕ੍ਤੋ ਯਃ ਸ ਤੀਰ੍ਥਫਲਮਸ਼੍ਨੁਤੇ ।। ੪੮.

ਜੋ ਦਾਨ ਲੈਣ ਤੋਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਰੁਕਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਸੰਤੁਸ਼ਟ, ਨਿਯਮਤ, ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਅਹੰਕਾਰ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੈ, ਉਹ ਤੀਰਥ ਦਾ ਫਲ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।

ਯਸ੍ਯ ਹਸ੍ਤੌ ਚ ਪਾਦੌ ਚ ਮਨਸ਼੍ਚਾਪਿ ਸੁਸਂਯਤਮ੍। ਵਿਦ੍ਯਾ ਤਪਸ਼੍ਚ ਕੀਰ੍ਤਿਸ਼੍ਚ ਸ ਤੀਰ੍ਥਫਲਮਸ਼੍ਨੁਤੇ ।। ੪੮.

ਜਿਸ ਦੇ ਹੱਥ, ਪੈਰ ਤੇ ਮਨ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਯਾਮਤ ਹਨ, ਜਿਸ ਦੀ ਵਿਦਿਆ, ਤਪ ਤੇ ਇੱਜ਼ਤ ਪੱਕੀ ਹੈ, ਉਹ ਤੀਰਥ ਦਾ ਫਲ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।

ਤਤੋ ਗਯਾਪ੍ਰਵੇਸ਼ੇ ਚ ਪੂਰ੍ਵਤੋऽਸ੍ਤਿ ਮਹਾਨਦੀ । ਤਤ੍ਰ ਤੋਯਂ ਸਮੁਤ੍ਪਾਟ੍ਯ ਸ੍ਨਾਤਵ੍ਯਂ ਨਿਰ੍ਮਲੇ ਜਲੇ ।। ੪੮.

ਫਿਰ ਗਯਾ ਦੇ ਦਰਵਾਜੇ ਉੱਤੇ, ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਇਕ ਵੱਡੀ ਦਰਿਆ ਹੈ; ਉੱਥੇ ਪਾਣੀ ਕੱਢ ਕੇ, ਸਾਫ਼ ਪਾਣੀ ਵਿਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਦੇਵਾਦੀਂਸ੍ਤਰ੍ਪਯਿਤ੍ਵਾਥ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਯਥਾਵਿਧਿਃ । ਸ੍ਵਵੇਦਸ਼ਾਖਾਗਦਿਤਮਰ੍ਘ੍ਯਾਵਾਹਨਵਰ੍ਜਿਤਮ੍ ।। ੪੮.

ਦੇਵਤਿਆਂ ਆਦਿਕ ਨੂੰ ਤ੍ਰਿਪਤ ਕਰਕੇ, ਤੇ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਸ਼ਰਾਦ੍ਹ ਕਰਕੇ, ਆਪਣੀ ਵੇਦ ਸ਼ਾਖਾ ਅਨੁਸਾਰ ਅਰਘ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਆਮੰਤ੍ਰਣ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ।

ਅਪਰੇऽਹ੍ਨਿ ਸ਼ੁਚਿਰ੍ਭੂਤ੍ਵਾ ਗਚ੍ਛੇਦ੍ਵੈ ਪ੍ਰੇਤਪਰ੍ਵਤੇ । ਬ੍ਰਹ੍ਮਕੁਣ੍ਡੇ ਤਤਃ ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਦੇਵਾਦੀਂਸ੍ਤਰ੍ਪਯੇਤ੍ਸੁਧੀਃ ।। ੪੮.

ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਕੇ, ਪ੍ਰੇਤ ਪਹਾੜ ਤੇ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਫਿਰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਕੁੰਡ ਵਿਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਸਮਝਦਾਰ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਆਦਿਕ ਨੂੰ ਤ੍ਰਿਪਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਕੁਰ੍ਯ੍ਯਾਚ੍ਛ੍ਰਾਦ੍ਧਂ ਸਪਿਣ੍ਡਾਨਾਂ ਪ੍ਰਯਤਃ ਪ੍ਰੇਤਪਰ੍ਵਤੇ। ਪ੍ਰਾਚੀਨਾਵੀਤਿਨਾ ਭਾਵ੍ਯਂ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਭਿਮੁਖਃ ਸੁਧੀਃ ।। ੪੮.

ਪੂਰੇ ਮਨ ਲਾ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਸਪੀੰਡਾ ਲਈ ਪਰੇਤਾਂ ਵਾਲੇ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ ਸ੍ਰਾਦ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਕੰਮ ਪੁਰਾਣੀ ਰੀਤ ਅਨੁਸਾਰ, ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ, ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਕਵ੍ਯਬਾਲੋऽਨਲਃ ਸੋਮੋ ਯਮਸ਼੍ਚੈਵਾਰ੍ਯ੍ਯਮਾ ਤਥਾ। ਅਗ੍ਨਿष੍ਵਾਤ੍ਤਾ ਬਰ੍ਹਿषਦਃ ਸੋਮਪਾਃ ਪਿਤृਦੇਵਤਾਃ ।। ੪੮.

ਕਵਯਬਾਲ, ਅੱਗ, ਸੋਮ, ਯਮ, ਅਰਯਮਾਨ, ਅਗਨਿਸ੍ਵਾਤ, ਬਰਹਿਸ਼ਦ ਤੇ ਸੋਮਪਾ — ਇਹ ਸਾਰੇ ਪਿਤਰਾਂ ਦੇ ਦੇਵਤੇ ਹਨ।

ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਤੁ ਮਹਾਭਾਗਾ ਯੁष੍ਮਾਭੀ ਰਕ੍ਸ਼ਿਤਾਸ੍ਤ੍ਵਿਹ। ਮਦੀਯਾਃ ਪਿਤਰੋ ਯੇ ਚ ਕੁਲੇ ਜਾਤਾਃ ਸਨਾਭਯਃ ।। ੪੮.

ਮੇਰੇ ਵੱਡੇ-ਵੱਡੇ ਪਿਤਰ, ਜੋ ਮੇਰੇ ਕੁਲ ਵਿਚ ਜੰਮੇ ਹਨ, ਤੁਸੀਂ ਇੱਥੇ ਆਓ, ਤੁਹਾਡੀ ਰੱਖਿਆ ਹੋਵੇ।

ਤੇषਾਂ ਪਿਣ੍ਡਪ੍ਰਦਾਨਾਰ੍ਥਮਾਗਤੋऽਸ੍ਮਿ ਗਯਾਮਿਮਾਮ੍। ਤੇ ਸਰ੍ਵੇ ਤृਪ੍ਤਿਮਾਯਾਨ੍ਤੁ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਦੇਨਾਨੇਨ ਸ਼ਾਸ਼੍ਵਤੀਮ੍ ।। ੪੮.

ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪਿੰਡ ਦੇਣ ਲਈ ਮੈਂ ਇਸ ਗਯਾ ਆਇਆ ਹਾਂ। ਇਹ ਸ੍ਰਾਦ੍ਹ ਕਰਕੇ ਮੇਰੇ ਸਾਰੇ ਪਿਤਰ ਸਦਾ ਲਈ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋ ਜਾਣ।

ਆਚਮ੍ਯੋਕ੍ਤਾਵ ਚ ਪਞ੍ਚਾਙ੍ਗਂ ਪ੍ਰਾਣਾਯਾਮਂ ਪ੍ਰਯਤ੍ਨਤਃ। ਪੁਨਰਾਵृਤ੍ਤਿਰਹਿਤਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕਾਪ੍ਤਿਹੇਤਵੇ ।। ੪੮.

ਜਲ ਚੱਕ ਕੇ, ਪੰਜ ਅੰਗਾਂ ਵਾਲਾ ਮੰਤ੍ਰ ਉਚਾਰ ਕੇ, ਮਨ ਲਾ ਕੇ ਪ੍ਰਾਣਾਯਾਮ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਮੁੜ ਜਨਮ ਨਾ ਹੋਵੇ ਤੇ ਬ੍ਰਹਮਲੋਕ ਮਿਲ ਜਾਵੇ।

ਏਵਞ੍ਚ ਵਿਧਿਵਚ੍ਛ੍ਰਾਦ੍ਧਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਪੂਰ੍ਵਂ ਯਤਾਕ੍ਰਮਮ੍। ਪਿਤॄਨਾਵਾਹ੍ਯ ਚਾਭ੍ਯਰ੍ਚ੍ਯ ਮਨ੍ਤ੍ਰੈਃ ਪਿਣ੍ਡਪ੍ਰਦੋ ਭਵੇਤ੍ ।। ੪੮.

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਰੀਤ ਅਨੁਸਾਰ ਪਹਿਲਾਂ ਸ੍ਰਾਦ੍ਹ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਸੱਦ ਕੇ ਤੇ ਪੂਜ ਕੇ, ਫਿਰ ਪਿੰਡ ਚੜ੍ਹਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਤੀਰ੍ਥੇ ਪ੍ਰੇਤਸ਼ਿਲਾਦੌ ਚ ਚਰੁਣਾ ਸਘृਤੇਨ ਵਾ । ਪ੍ਰਕ੍ਸ਼ਾਲ੍ਯ ਪੂਰ੍ਵਂ ਤਤ੍ਸ੍ਥਾਨਂ ਪਞ੍ਚਗਵ੍ਯੈਃ ਪृਥਕ੍ਪृਥਕ੍। ਤੈਰ੍ਮਨ੍ਤ੍ਰੈਰਥ ਸਂਪੂਜ੍ਯ ਪਞ੍ਚਗਵ੍ਯੈਸ਼੍ਚ ਦੇਵਤਾਮ੍ ।। ੪੮.

ਤੀਰਥ ਤੇ ਜਾਂ ਪਰੇਤ ਪੱਥਰ ਕੋਲ ਜਾਂ ਘਿਉ ਵਾਲੀ ਖੀਰ ਨਾਲ, ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਓਹ ਥਾਂ ਨੂੰ ਗਾਂ ਦੇ ਪੰਜ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਧੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਉਹਨਾਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਤੇ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਦੇਵੀ-ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

ਯਾਵਤ੍ਤਿਲਾ ਮਨੁष੍ਯੈਸ਼੍ਚ ਗृਹੀਤਾ ਪਿਤृਕਰ੍ਮਸੁ। ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ ਤਾਵਦਸੁਰਾਃ ਸਿਂਹਤ੍ਰਸ੍ਤਾ ਯਥਾ ਮृਗਾਃ ।। ੪੮.

ਜਿੰਨੇ ਤਿਲ ਮਨੁੱਖ ਪਿਤਰ ਕਰਮ ਲਈ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਉੱਨੇ ਹੀ ਅਸੁਰ ਸਿੰਘ ਤੋਂ ਡਰ ਕੇ ਮਿਰਗਾਂ ਵਾਂਗ ਭੱਜ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਅष੍ਟਕਾਸੁ ਚ ਵृਦ੍ਧੌ ਚ ਗਯਾਯਾਂ ਚ ਮृਤੇऽਹਨਿ । ਮਾਤੁਃ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਂ ਪृਥਕ੍ਕੁਰ੍ਯਾਦਨ੍ਯਤ੍ਰ ਪਤਿਨਾ ਸਹ ।। ੪੮.

ਅਸ਼ਟਕਾ ਦੇ ਦਿਨ, ਵਾਧੂ ਸਮੇਂ, ਗਯਾ ਵਿੱਚ ਜਾਂ ਮੌਤ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਮਾਂ ਦਾ ਸ੍ਰਾਦ੍ਹ ਵੱਖਰਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਹੋਰ ਥਾਵਾਂ ਤੇ ਪਤੀ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ।

ਵृਦ੍ਧਿਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧੇ ਤੁ ਮਾਤ੍ਰਾਦਿ ਗਯਾਯਾਂ ਪਿਤृਪੂਰ੍ਵਕਮ੍। ਪਾਦ੍ਯਪੂਰ੍ਵਂ ਸਮਾਰਭ੍ਯ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਗ੍ਰਕੁਸ਼ੈਃ ਕ੍ਰਮਾਤ੍। ਪਿਤ੍ਰਾਦੀਨਾਂ ਸਮਾਸ੍ਤੀਰ੍ਯ ਸ਼ੇषਂ ਗृਹ੍ਯੋਕ੍ਤਮਾਚਰੇਤ੍ ।। ੪੮.

ਵਾਧੂ ਸ੍ਰਾਦ੍ਹ ਵਿੱਚ, ਗਯਾ ਤੇ ਮਾਂ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਪਿਤਰਾਂ ਲਈ, ਪੈਰ ਧੋਣ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਕੇ, ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ ਕੁਸ਼ਾ ਘਾਸ ਰੱਖ ਕੇ, ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਵਿਛਾ ਕੇ, ਹੋਰ ਸਾਰਾ ਕਰਮ ਘਰ ਦੀ ਰੀਤ ਅਨੁਸਾਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਦਦ੍ਯੁਃ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਂ ਸਪਿਣ੍ਡਾਨਾਂ ਤੇषਾਂ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਭਾਗਤਃ। ਕੁਸ਼ਾਨਾਸ੍ਤੀਰ੍ਯਂ ਵਿਧਿਨਾ ਸਕृਦ੍ਦਤ੍ਵਾ ਤਿਲੋਦਕਮ੍ ।। ੪੮.

ਸਪੀੰਡਾ ਲਈ ਸ੍ਰਾਦ੍ਹ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਦੱਖਣ ਪਾਸੇ ਕੁਸ਼ਾ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਵਿਛਾ ਕੇ, ਇੱਕ ਵਾਰੀ ਤਿਲਾਂ ਵਾਲਾ ਜਲ ਚੜ੍ਹਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਗृਹੀਤ੍ਵਾਞ੍ਜਲਿਨਾ ਤੇਭ੍ਯਃ ਪਿਤृਤੀਰ੍ਥੇਨ ਯਤ੍ਨਤਃ। ਸਕ੍ਤੁਨਾ ਮੁष੍ਟਿਮਾਤ੍ਰੇਣ ਦਦ੍ਯਾਦਕ੍ਸ਼ਯ੍ਯਪਿਣ੍ਡਕਮ੍। ਸਮ੍ਬਨ੍ਧਿਨਸ੍ਤਿਲਾਦ੍ਭਿਸ਼੍ਚ ਕੁਸ਼ੇष੍ਵਾਵਾਹਯੇਤ੍ਤਤਃ ।। ੪੮.

ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਹਥੇਲੀ ਵਿੱਚ ਪਿਤਰਾਂ ਵਾਲਾ ਜਲ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਲੈ ਕੇ, ਇੱਕ ਮੁੱਠ ਆਟੇ ਨਾਲ ਅਟੱਲ ਪਿੰਡ ਚੜ੍ਹਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਤਿਲਾਂ ਨਾਲ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਕੁਸ਼ਾ ਉੱਤੇ ਸੱਦਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਆਬ੍ਰਹ੍ਮਸ੍ਤਮ੍ਬਪਰ੍ਯਨ੍ਤਂ ਦੇਵਰ੍षਿਪਿਤृਮਾਨਵਾਃ। ਤृਪ੍ਯਨ੍ਤੁ ਪਿਤਰਃ ਸਰ੍ਵੇ ਮਾਤृਮਾਤਾਮਹਾਦਯਃ ।। ੪੮.

ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਸਤੰਭ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ, ਦੇਵਤਾ, ਰਿਸ਼ੀ, ਪਿਤਰ ਤੇ ਮਨੁੱਖ — ਸਾਰੇ ਪਿਤਰ, ਮਾਂ ਵਾਲੀ ਤੇ ਨਾਨਕੇ ਵੱਲੀ ਲਾਈਨ ਸਮੇਤ, ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋਣ।

ਅਤੀਤਕੁਲਕੋਟੀਨਾਂ ਸਪ੍ਤਦ੍ਵੀਪਨਿਵਾਸਿਨਾਮ੍। ਆਬ੍ਰਹ੍ਮਭੁਵਨਾਲ੍ਲੋਕਾਦਿਦਮਸ੍ਤੁ ਤਿਲੋਦਕਮ੍ ।। ੪੮.

ਸੱਤਾਂ ਦਵੀਪਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ, ਲੱਖਾਂ ਕੁਲਾਂ ਦੇ ਪੁਰਖਿਆਂ ਲਈ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਲੋਕ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ, ਇਹ ਤਿਲਾਂ ਵਾਲਾ ਜਲ ਪਹੁੰਚ ਜਾਵੇ।

ਪਿਤਾ ਪਿਤਾਮਹ ਸ਼੍ਚੈਵ ਤਥੈਵ ਪ੍ਰਪਿਤਾਮਹਃ। ਮਾਤਾ ਪਿਤਾਮਹੀ ਚੈਵ ਤਥੈਵ ਪ੍ਰਪਿਤਾਮਹੀ ।। ੪੮.

ਪਿਓ, ਦਾਦਾ, ਪਰਦਾਦਾ; ਮਾਂ, ਦਾਦੀ, ਪਰਦਾਦੀ — ਇਹ ਸਾਰੇ।

ਮਾਤਾਮਹਸ੍ਤਤ੍ਪਿਤਾ ਚ ਪ੍ਰਮਾਤਾਮਹਕਾਦਯਃ। ਤੇषਾਂ ਪਿਣ੍ਡੋ ਮਯਾ ਦਤ੍ਤੋ ਹ੍ਯਕ੍ਸ਼ਯ੍ਯਮੁਪਤਿष੍ਠਤਾਮ੍ ।। ੪੮.

ਨਾਨਾ, ਉਹਦੇ ਪਿਓ ਤੇ ਮਾਂ ਵਾਲੇ ਪਰਦਾਦਿਆਂ ਲਈ, ਜੋ ਪਿੰਡ ਮੈਂ ਦਿੱਤਾ, ਉਹ ਸਦਾ ਲਈ ਅਟੱਲ ਰਹੇ।

ਮੁष੍ਟਿਮਾਤ੍ਰਪ੍ਰਮਾਣਞ੍ਚ ਹ੍ਯਾਰ੍ਦ੍ਰਾਮਲਕਮਾਤ੍ਰਕਮ੍। ਸ਼ਮੀਫਤ੍ਰਪ੍ਰਮਾਣਂ ਵਾ ਪਿਣ੍ਡਂ ਦਦ੍ਯਾਦ੍ਗਯਾਸ਼ਿਰੇ। ਉਦ੍ਧਰੇਤ੍ਸਪ੍ਤਗੋਤ੍ਰਾਣਿ ਕੁਲਾਨਿ ਸ਼ਤਮੁਦ੍ਧਰੇਤ੍ ।। ੪੮.

ਗਯਾ ਦੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ, ਪਿੰਡ ਇੱਕ ਮੁੱਠ ਜਿੰਨਾ, ਜਾਂ ਗਿੱਲੇ ਫਲ ਜਿੰਨਾ, ਜਾਂ ਸ਼ਮੀ ਪੱਤੇ ਜਿੰਨਾ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸੱਤ ਗੋਤਾਂ ਤੇ ਸੌ ਕੁਲਾਂ ਨੂੰ ਉਧਾਰ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਪਿਤੁਰ੍ਮਾਤੁਃ ਸ੍ਵਭਾਰ੍ਯਾਯਾ ਭਗਿਨ੍ਯਾ ਦੁਹਿਤੁਸ੍ਤਥਾ। ਪਿਤृष੍ਵਸੁਰ੍ਮਾਤृष੍ਵਸੁਃ ਸਪ੍ਤ ਗੋਤ੍ਰਾਃ ਪ੍ਰਕੀਰ੍ਤ੍ਤਿਤਾਃ ।। ੪੮.

ਪਿਓ, ਮਾਂ, ਆਪਣੀ ਵਹੁਟੀ, ਭੈਣ, ਧੀ, ਚਾਚੀ ਤੇ ਮਾਸੀ — ਇਹ ਸੱਤ ਗੋਤਾਂ ਦੱਸੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ।