ਵਾਯੁਪੁਰਾਣਮ੍

ਜੀਵੇਸ਼੍ਵਰਾਦਿਰੂਪੇਣ ਵਿਸ਼੍ਵਾਕਾਰੇਣ ਚਾਪ੍ਯਹੋ। ਤਸ੍ਯਾਮਪਿ ਪ੍ਰਲੀਨਾਯਾਂ ਕੂਟਸ੍ਥਞ੍ਚ ਯਦੇਕਲਮ੍ ।। ੪੨.

ਜੀਵ, ਪ੍ਰਭੂ, ਤੇ ਵਿਸ਼ਵ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਤੇ ਜਦ ਉਹ ਵੀ ਲੀਨ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤਦ ਵੀ ਕੇਵਲ ਅਡੋਲ ਹੀ ਬਚਦਾ ਹੈ।

ਭਵਦ੍ਭਿਰੇਵਂ ਨਿਰ੍ਣੀਤਂ ਤਤ੍ਤਥੈਵ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ। ਤਥਾਪਿ ਮਮ ਜਿਜ੍ਞਾਸਾ ਵਰ੍ਤ੍ਤਤੇ ਕੇਵਲਂ ਹृਦਿ ।। ੪੨.

ਤੁਸੀਂ ਇਹ ਨਿਸਚਿਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਇਹੀ ਸੱਚ ਹੈ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ। ਫਿਰ ਵੀ ਮੇਰੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਜਾਣਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਬਾਕੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।

ਅਤੋऽਪਿ ਪਰਮਂ ਕਿਞ੍ਚਿਦ੍ਵਰ੍ਤ੍ਤਤੇ ਕਿਲ ਵਾ ਨ ਵਾ। ਤਦ੍ਵਦਨ੍ਤੁ ਮਹਾਭਾਗਾ ਭਵਨ੍ਤਸ੍ਤਤ੍ਤ੍ਵਦਰ੍ਸ਼ਨਾਃ ।। ੪੨.

ਕੀ ਇਸ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕੁਝ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ? ਸਚ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਵਾਲੇ, ਤੁਸੀਂ ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਇਹ ਦੱਸੋ।

ਯਚ੍ਛ੍ਰਵਃ ਫਲਮੇਵੇਹ ਜਨੁषੋ ਮੇ ਕृਤਾਰ੍ਥਤਾ। ਏਵਂ ਬ੍ਰੁਵਨ੍ਤਮਨਘਂ ਵ੍ਯਾਸਂ ਸਤ੍ਯਵਤੀਸੁਤਮ੍। ਸਾਧੁ ਸਾਧ੍ਵਿਤਿ ਸਙ੍ਕੀਰ੍ਤ੍ਯ ਪ੍ਰਤ੍ਯੂਚੁ ਰ੍ਨਿਗਮਾ ਵਚਃ ।। ੪੨.

ਇਹ ਸੁਣਨਾ ਹੀ ਮੇਰੇ ਜੀਵਨ ਦਾ ਫਲ ਹੈ, ਅਤੇ ਮੈਂ ਪੂਰਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਜਦੋਂ ਸਤਯਵਤੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਵਿਅਾਸ ਨੇ ਨਿਰਮਲ ਬੋਲਿਆ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ 'ਚੰਗਾ, ਚੰਗਾ' ਕਹਿ ਕੇ ਉਸ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਬੋਲ ਉਚਾਰੇ।

ਵੇਦਾ ਊਚੁਃ ।। ਸਾਧੁ ਸਾਧੁ ਮਹਾਪ੍ਰਾਜ੍ਞਾ ਵਿष੍ਣੁਰਾਤ੍ਮਾ ਸ਼ਰੀਰਿਣਾਮ੍। ਅਜੋऽਪਿ ਜਨ੍ਮ ਸਮ੍ਪਦ੍ਯ ਲੋਕਾਨੁਗ੍ਰਹਮੀਹਸੇ ।। ੪੨.

ਵੇਦਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ: 'ਚੰਗਾ, ਚੰਗਾ, ਵੱਡੇ ਗਿਆਨ ਵਾਲੇ! ਵਿਸ਼ਨੂ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਆਤਮਾ ਹੈ; ਜਨਮ ਨਾ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਤੂੰ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।'

ਅਨ੍ਯਥਾ ਤੇ ਨ ਘਟਤੇ ਸਂਸਾਰਕਰ੍ਮ੍ਮਬਨ੍ਦਨਮ੍। ਅਸ੍ਪृष੍ਟੋ ਮਾਯਯਾ ਦੇਵ੍ਯਾ ਕਦਾਚਿਜ੍ਜ੍ਞਾਨਗੂਹਯਾ ।। ੪੨.

ਤੇਰੇ ਲਈ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਕਰਮਾਂ ਦੀ ਬੰਨ੍ਹ ਨਹੀਂ ਬਣਦੀ; ਤੂੰ ਮਾਇਆ ਦੇ ਸਪਰਸ਼ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੈਂ, ਕਦੇ-ਕਦੇ ਗਿਆਨ ਦੀ ਗੁਫਾ ਵਿੱਚ ਲੁਕਿਆ ਹੋਇਆ।

ਬਿਭਰ੍षਿ ਸ੍ਵੇਚ੍ਛਯਾ ਰੂਪਂ ਸ੍ਵੇਚ੍ਛਯੈਵ ਨਿਗੂਹਸੇ। ਅਸ੍ਮਤ੍ਸਮ੍ਮਤ ਏਵਾਰ੍ਥੋ ਭਵਤਾ ਸਮ੍ਪ੍ਰਦਰ੍ਸ਼ਿਤਃ ।। ੪੨.

ਤੂੰ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈਂ, ਤੇ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਲੁਕਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈਂ; ਜੋ ਅਰਥ ਤੂੰ ਦੱਸਿਆ, ਉਹ ਸਾਡੇ ਸਮਝ ਅਨੁਸਾਰ ਹੀ ਹੈ।

ਪੁਰਾਣੇष੍ਵਿਤਿਹਾਸੇषੁ ਸੂਤ੍ਰੇष੍ਵਪਿ ਚ ਨੈਕਧਾ। ਅਕ੍ਸ਼ਰਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਪਰਮਂ ਸਰ੍ਵਕਾਰਣਕਾਰਣਮ੍ ।। ੪੨.

ਪੁਰਾਣਿਆਂ, ਇਤਿਹਾਸਾਂ ਅਤੇ ਸੂਤਰਾਂ ਵਿੱਚ, ਕਈ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ, ਅਟੱਲ ਪਰਮ ਬ੍ਰਹਮ ਨੂੰ ਸਾਰੇ ਕਾਰਨਾਂ ਦਾ ਕਾਰਨ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।

ਤਸ੍ਯਾਤ੍ਮਨੋऽਪ੍ਯਾਤ੍ਮ ਭਾਵਤਯਾ ਪੁष੍ਪਸ੍ਯ ਗਨ੍ਧਵਤ੍। ਰਸਵਦ੍ਵਾ ਸ੍ਥਿਤਂ ਰੂਪਮਵੇਹਿ ਪਰਮਂ ਹਿ ਤਤ੍ ।। ੪੨.

ਉਸ ਆਤਮਾ ਦੀ, ਜਿਵੇਂ ਫੁੱਲ ਵਿੱਚ ਸੁਗੰਧ ਜਾਂ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਰਸ ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਪਰਮ ਰੂਪ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਹੈ; ਉਸ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਜਾਣੋ।

ਅਨੁਭੂਤਂ ਤਦਸ੍ਮਾਭਿਰ੍ਜਾਤੇ ਪ੍ਰਾਕृਤਿਕੇ ਲਯੇ। ਅਕ੍ਸ਼ਰਾਤ੍ਪਰਤਸ੍ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਯਤ੍ਪਰਂ ਕੇਵਲੋ ਰਸਃ । ਨ ਚ ਤਤ੍ਰ ਵਯਂ ਸ਼ਕ੍ਤਾਃ ਸ਼ਬ੍ਦਾਤੀਤੇ ਤਦਾਤ੍ਮਕਾਃ ।। ੪੨.

ਸਾਡੇ ਵਲੋਂ ਉਸ ਦਾ ਅਨੁਭਵ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਦਾ ਲੈ ਹੋਇਆ। ਅਟੱਲ ਤੋਂ ਵੀ ਉੱਚਾ, ਜੋ ਕੇਵਲ ਸ਼ੁੱਧ ਰਸ ਹੈ, ਉਹ ਹੈ। ਪਰ ਅਸੀਂ ਉਸ ਨੂੰ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਵਿਆਖਿਆ ਕਰ ਸਕਦੇ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਸਾਡੇ ਸਵਭਾਵ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹੈ।

ਅਤ ਊਰ੍ਦ੍ਧ੍ਵਂ ਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਗਯਾਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਮੁਤ੍ਤਮਮ੍। ਯਚ੍ਛ੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਸਰ੍ਵ੍ਵਪਾਪੇਭ੍ਯੋ ਮੁਚ੍ਯਤੇ ਨਾਤ੍ਰਸਂਸ਼ਯਃ ।। ੪੩.

ਹੁਣ ਮੈਂ ਗਯਾ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਮਹਿਮਾ ਦੱਸਾਂਗਾ; ਜਿਸ ਨੂੰ ਸੁਣ ਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ।

ਸਨਕਾਦ੍ਯੈਰ੍ਮ੍ਮਹਾਭਾਗੈਰ੍ਦੇਵਰ੍षਿਃ ਸ ਚ ਨਾਰਦਃ। ਸਨਤ੍ਕੁਮਾਰਂ ਪਪ੍ਰਚ੍ਛ ਪ੍ਰਣਮ੍ਯ ਵਿਧਿਪੂਰ੍ਵ੍ਵਕਮ੍ ।। ੪੩.

ਸਨਕ ਆਦਿ ਵਡਿਆਈ ਵਾਲਿਆਂ ਅਤੇ ਦੇਵਰਸ਼ੀ ਨਾਰਦ ਨੇ, ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ, ਸਨਤਕੁਮਾਰਾ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ ਪੁੱਛਿਆ।

ਨਾਰਦ ਉਵਾਚ।। ਸਨਤ੍ਕੁਮਾਰ ਮੇ ਬ੍ਰੂਹਿ ਤੀਰ੍ਥਂ ਤੀਰ੍ਥੋਤ੍ਤਮੋਤ੍ਤਮਮ੍। ਤਾਰਕਂ ਸਰ੍ਵਭੂਤਾਨਾਂ ਪਠਤਾਂ ਸ਼੍ਰृਣ੍ਵਤਾਂ ਤਥਾ ।। ੪੩.

ਨਾਰਦ ਨੇ ਕਿਹਾ: 'ਸਨਤਕੁਮਾਰਾ, ਮੈਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਤੀਰਥ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ, ਦੱਸੋ, ਜੋ ਪੜ੍ਹਨ ਜਾਂ ਸੁਣਨ ਵਾਲੇ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਤਾਰਦਾ ਹੈ।'

ਸਨਤ੍ਕੁਮਾਰ ਉਵਾਚ।। ਵਕ੍ਸ਼੍ਯੇ ਤੀਰ੍ਥਵਰਂ ਪੁਣ੍ਯਂ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਾਦੌ ਸਰ੍ਵਤਾਰਕਮ੍। ਗਯਾਤੀਰ੍ਥਂ ਸਰ੍ਵਦੇਸ਼ੇ ਤੀਰ੍ਥੇਭ੍ਯੋऽਪ੍ਯਧਿਕਂ ਸ਼੍ਰृਣੁ ।। ੪੩.

ਸਨਤਕੁਮਾਰਾ ਨੇ ਕਿਹਾ: 'ਮੈਂ ਤੀਰਥਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ, ਪਵਿੱਤਰ, ਜੋ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਹ ਆਦਿ ਸਮੇਂ ਸਭ ਨੂੰ ਤਾਰਦਾ ਹੈ, ਦੱਸਾਂਗਾ; ਗਯਾ ਤੀਰਥ, ਜੋ ਹਰ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਤੀਰਥਾਂ ਤੋਂ ਵਧ ਹੈ, ਸੁਣੋ।'

ਗਯਾਸੁਰਸ੍ਤਪਸ੍ਤੇਪੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਾ ਕ੍ਰਤਵੇऽਰ੍ਥਿਤਃ। ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਸ੍ਯ ਤਸ੍ਯ ਸ਼ਿਰਸਿ ਸ਼ਿਲਾਂ ਧਰ੍ਮੋ ਹ੍ਯਧਾਰਯਤ੍ ।। ੪੩.

ਗਯਾਸੁਰ ਨੇ ਤਪ ਕੀਤਾ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਅਰਜ਼ੀ 'ਕਰਤਵ' ਲਈ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਪੂਰਾ ਹੋਇਆ, ਧਰਮ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਸਿਰ ਤੇ ਪੱਥਰ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ।

ਤਤ੍ਰ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾऽਕਰੋਦ੍ਯਾਗਂ ਸ੍ਥਿਤਸ਼੍ਚਾਪਿ ਗਦਾਧਰਃ। ਫਲ੍ਗੁਤੀਰ੍ਥਾਦਿਰੂਪੇਣ ਨਿਸ਼੍ਚਲਾਰ੍ਥਮਹਰ੍ਨਿਸ਼ਮ੍। ਗਯਾਸੁਰਸ੍ਯ ਵਿਪ੍ਰੇਨ੍ਦ੍ਰਬ੍ਰਹ੍ਮਾਦ੍ਯੈਰ੍ਦੈਵਤੈਃ ਸਹ ।। ੪੩.

ਉਥੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਯਜਨ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਗਦਾਧਰ (ਵਿਸ਼ਨੂ) ਦਿਨ-ਰਾਤ ਫਲਗੂ ਤੀਰਥ ਆਦਿ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਅਡੋਲਤਾ ਲਈ, ਵਧੀਆ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨਾਲ ਖੜਾ ਰਿਹਾ।

ਕृਤਯਜ੍ਞੋ ਦਦੌ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੇਭ੍ਯੋ ਗृਹਾਦਿਕਮ੍। ਸ੍ਵੇਤਕਲ੍ਪੇ ਤੁ ਵਾਰਾਹੇ ਗਯਾਯਾਗਮਕਾਰਯਤ੍ ।। ੪੩.

ਯਜਨ ਪੂਰਾ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਘਰ ਆਦਿ ਦਾਨ ਦਿੱਤਾ; ਅਤੇ ਸਵੇਤ ਕਲਪ ਵਿੱਚ, ਵਾਰਾਹ ਯੁਗ ਵਿੱਚ, ਗਯਾ ਯਜਨ ਕਰਵਾਇਆ।

ਗਯਾਨਾਮ੍ਨਾ ਗਯਾ ਖ੍ਯਾਤਾ ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਂ ਬ੍ਰਹ੍ਨਮਭਿਕਾਂਕ੍ਸ਼ਿਤਮ੍। ਕਾਂਕ੍ਸ਼ਨ੍ਤਿ ਪਿਤਰਃ ਪੁਤ੍ਰਾਨ੍ਨਰਕਾਦ੍ਭਯਭੀਰਵਃ ।। ੪੩.

ਗਯਾ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ, ਉਹ ਖੇਤਰ ਜੋ ਬ੍ਰਹਮਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ, ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਉਥੇ ਜਾਣ, ਨਰਕ ਦੇ ਡਰ ਕਰਕੇ।

ਗਯਾਂ ਯਾਸ੍ਯਤਿ ਯਃ ਪੁਤ੍ਰਃ ਸ ਨਸ੍ਤ੍ਰਾਤਾ ਭਵਿष੍ਯਤਿ। ਗਯਾਪ੍ਰਾਪ੍ਤਂ ਸੁਤਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਪਿਤॄਣਾਮੁਤ੍ਸਵੋ ਭਵੇਤ੍। ਪਦ੍ਭ੍ਯਾਮਪਿ ਜਲਂ ਸ੍ਪृष੍ਟ੍ਵਾ ਸੋऽਸ੍ਮਭ੍ਯਂ ਕਿਂ ਨ ਦਾਸ੍ਯਤਿ ।। ੪੩.

ਜੋ ਪੁੱਤਰ ਗਯਾ ਜਾਵੇਗਾ, ਉਹ ਸਾਡਾ ਤਾਰਣਹਾਰ ਬਣੇਗਾ; ਪਿਤਰਾਂ ਲਈ, ਗਯਾ ਪਹੁੰਚੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਖੁਸ਼ੀ ਦਾ ਸਮਾਂ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਉਹ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਪੈਰਾਂ ਨਾਲ ਹੀ ਛੂਹ ਲਵੇ, ਤਾਂ ਕੀ ਉਹ ਸਾਨੂੰ ਮੁਕਤੀ ਨਹੀਂ ਦੇਵੇਗਾ?

ਗਯਾਂ ਗਤ੍ਵਾਨ੍ਨਦਾਤਾ ਯਃ ਪਿਤਰਸ੍ਤੇਨ ਪੁਤ੍ਰਿਣਃ । ਪਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਯਨਿਵਾਸੀ ਚ ਪੁਨਾਤ੍ਯਾਸਪ੍ਤਮਂ ਕੁਲਮ੍। ਨੋ ਚੇਤ੍ਪਞ੍ਚਦਸ਼ਾਹਂ ਵਾ ਸਪ੍ਤਰਾਤ੍ਰਿਂ ਤ੍ਰਿਰਾਤ੍ਰਿਕਮ੍ ।। ੪੩.

ਜੋ ਗਯਾ ਜਾ ਕੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਤਿੰਨ ਪੜ੍ਹੀਆਂ ਨੂੰ ਅਤੇ ਸੱਤਵੇਂ ਕੁਲ ਤੱਕ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਨਾ ਕਰੇ, ਤਾਂ ਪੰਦਰਾਂ ਦਿਨ, ਸੱਤ ਰਾਤਾਂ ਜਾਂ ਤਿੰਨ ਰਾਤਾਂ ਲਈ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਮਹਾਕਲ੍ਪਕृਤਂ ਪਾਪਂ ਗਯਾਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਵਿਨਸ਼੍ਯਤਿ। ਪਿਣ੍ਡਂ ਦਦ੍ਯਾਚ੍ਚ ਪਿਤ੍ਰਾਦੇਰਾਤ੍ਮਨੋऽਪਿ ਤਿਲੈਰ੍ਵਿਨਾ ।। ੪੩.

ਜੋ ਪਾਪ ਮਹਾਂਕਲਪ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਉਹ ਗਯਾ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਿੰਡ ਆਪਣੇ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਲਈ ਵੀ, ਤਿਲਾਂ ਦੇ ਬਿਨਾ, ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਬ੍ਰਹ੍ਮਹਤ੍ਯਾ ਸੁਰਾਪਾਨਂ ਸ੍ਤੇਯਂ ਗੁਰ੍ਵ੍ਵਙ੍ਗਨਾਗਮਃ। ਪਾਪਂਤਤ੍ਸਙ੍ਗਜਂ ਸਰ੍ਵ੍ਵਂ ਗਯਾਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਾਦ੍ਵਿਨਸ਼੍ਯਤਿ ।। ੪੩.

ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੀ ਹੱਤਿਆ, ਸ਼ਰਾਬ ਪੀਣਾ, ਚੋਰੀ, ਗੁਰੂ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧ, ਅਤੇ ਐਸੇ ਕੰਮਾਂ ਨਾਲ ਸੰਗਤਿ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਪਾਪ, ਗਯਾ ਵਿੱਚ ਸ਼ਰਾਦ੍ਹ ਕਰਨ ਨਾਲ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਆਤ੍ਮਜੋऽਪ੍ਯਨ੍ਯਜੋ ਵਾਪਿ ਗਯਾਭੂਮੌ ਯਦਾ ਤਦਾ। ਯਨ੍ਨਾਮ੍ਨਾ ਪਾਤਯੇਤ੍ਪਿਣ੍ਡਂ ਤਂ ਨਯੇਦ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਸ਼ਾਸ਼੍ਵਤਮ੍ ।। ੪੩.

ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਜਾਂ ਹੋਰ ਕੋਈ ਵੀ, ਜਦੋਂ ਗਯਾ ਭੂਮੀ ਵਿੱਚ ਜਿਸ ਨਾਂ 'ਤੇ ਪਿੰਡ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਉਸ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਸਦਾ ਲਈ ਬ੍ਰਹਮ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।

ਬ੍ਰਹ੍ਮਜ੍ਞਾਨਂ ਗਯਾਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਂ ਗੋਗृਹੇ ਮਰਣਂ ਤਥਾ। ਵਾਸਃ ਪੁਂਸਾਂ ਕੁਰੁਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰੇ ਮੁਕ੍ਤਿਰੇषਾ ਚਤੁਰ੍ਵ੍ਵਿਧਾ ।। ੪੩.

ਬ੍ਰਹਮ ਦਾ ਗਿਆਨ, ਗਯਾ ਵਿੱਚ ਸ਼ਰਾਦ੍ਹ, ਗੋ-ਸ਼ਾਲਾ ਵਿੱਚ ਮਰਨਾ, ਅਤੇ ਕੁਰੁਕਸ਼ੇਤਰ ਵਿੱਚ ਵੱਸਣਾ—ਇਹ ਚਾਰ ਮੁਕਤੀ ਦੇ ਰਸਤੇ ਹਨ।

ਬ੍ਰਹ੍ਮਜ੍ਞਾਨੇਨ ਕਿਂ ਕਾਰ੍ਯ੍ਯਂ ਗੋਗृਹੇ ਮਰਣੇਨ ਕਿਮ੍। ਵਾਸੇਨ ਕਿਂ ਕੁਰੁਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰੇ ਯਦਿ ਪੁਤ੍ਰੋ ਗਯਾਂ ਵ੍ਰਜੇਤ੍ ।। ੪੩.

ਜੇ ਪੁੱਤਰ ਗਯਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਬ੍ਰਹਮ ਗਿਆਨ, ਗੋ-ਸ਼ਾਲਾ ਵਿੱਚ ਮਰਨਾ ਜਾਂ ਕੁਰੁਕਸ਼ੇਤਰ ਵਿੱਚ ਵੱਸਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਰਹਿ ਜਾਂਦੀ।

ਗਯਾਯਾਂ ਸਰ੍ਵ੍ਵਕਾਲੇषੁ ਪਿਣ੍ਡਂ ਦਦ੍ਯਾਦ੍ਵਿਚਕ੍ਸ਼ਣਃ। ਅਧਿਮਾਸੇ ਜਨ੍ਮਦਿਨੇ ਚਾਸ੍ਤੇऽਪਿ ਗੁਰੁਸ਼ੁਕ੍ਰਯੋਃ ।। ੪੩.

ਸਿਆਣਾ ਵਿਅਕਤੀ ਹਰ ਸਮੇਂ ਗਯਾ ਵਿੱਚ ਪਿੰਡ ਦੇਵੇ; ਅਧਿਕ ਮਹੀਨੇ, ਜਨਮ ਦਿਨ, ਅਤੇ ਗੁਰੂ-ਸ਼ੁਕਰ ਦੇ ਮਿਲਣ ਵੇਲੇ ਵੀ।

ਨ ਤ੍ਯਕ੍ਤਵ੍ਯਂ ਗਯਾਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਂ ਸਿਂਹਸ੍ਥੇऽਪਿ ਬृਹਸ੍ਪਤੌ। ਤਥਾ ਦੈਵਪ੍ਰਮਾਦੇਨ ਪ੍ਰਹਤੇषੁ ਵ੍ਰਣੇषੁ ਚ। ਪੁਨਃ ਕਰ੍ਮ੍ਮਾਧਿਕਾਰੀ ਚ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਕृਦ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕਭਾਕ੍ ।। ੪੩.

ਗਯਾ ਸ਼ਰਾਦ੍ਹ ਛੱਡਣਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੀਦਾ, ਭਾਵੇਂ ਬ੍ਰਹਸਪਤੀ ਸਿੰਘ ਰਾਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਹੋਵੇ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇਵਤਾਈ ਭੁੱਲ, ਜਖਮ ਜਾਂ ਘਾਵਾਂ ਕਰਕੇ ਵੀ ਨਹੀਂ। ਫਿਰ, ਕਰਮ ਕਰਨ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸ਼ਰਾਦ੍ਹ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਬ੍ਰਹਮ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਸਕृਦ੍ਗਯਾਭਿਗਮਨਂ ਸਕृਤ੍ਪਿਣ੍ਡਸ੍ਯ ਪਾਤਨਮ੍। ਦੁਰ੍ਲਭਂ ਕਿਂ ਪੁਨਰ੍ਨ੍ਨਿਤ੍ਯਮਸ੍ਮਿਨ੍ਨੇਵ ਵ੍ਯਵਸ੍ਥਿਤਿਃ ।। ੪੩.

ਗਯਾ ਦੀ ਇੱਕ ਵਾਰੀ ਯਾਤਰਾ ਅਤੇ ਇੱਕ ਵਾਰੀ ਪਿੰਡ ਪਾਉਣਾ ਵੀ ਵੱਡੀ ਗੱਲ ਹੈ; ਇਸ ਥਾਂ ਵਿੱਚ ਸਦਾ ਵੱਸਣਾ ਤਾਂ ਹੋਰ ਵੀ ਵਿਰਲਾ ਹੈ।

ਪ੍ਰਮਾਦਾਨ੍ਮ੍ਰਿਯਤੇ ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਦੇਰ੍ਮੁਕ੍ਤਿਦਾਯਕੇ। ਬ੍ਰਹ੍ਮਜ੍ਞਾਨਾਦ੍ਯਥਾ ਮੁਕ੍ਤਿਰ੍ਲਭ੍ਯਤੇ ਨਾਤ੍ਰ ਸਂਸ਼ਯਃ ।। ੪੩.

ਜੇ ਭੁੱਲ ਕਰਕੇ ਕੋਈ ਐਸੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਮਰ ਜਾਵੇ ਜੋ ਮੁਕਤੀ ਦੇਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਬ੍ਰਹਮ ਦਾ ਖੇਤਰ, ਤਾਂ ਮੁਕਤੀ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਬ੍ਰਹਮ ਗਿਆਨ ਨਾਲ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।