ਵਾਯੁਪੁਰਾਣਮ੍

ਭृਗੁਪੀਠਂ ਕਰ੍ਣਦੇਸ਼ੇ ਹ੍ਯਯੋਧ੍ਯਾਂ ਨਾਸਿਕਾਪੁਟੇ। ਬ੍ਰਹ੍ਮਰਨ੍ਧ੍ਰੇ ਸ੍ਥਿਤਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਯਂ ਸ਼ੈਵਂ ਸੀਮਨ੍ਤਸੀਮਨਿ ।। ੪੨.

ਕੰਨ ਦੇ ਥਾਂ ਭ੍ਰਿਗੁ ਦਾ ਪੀਠ, ਨੱਕ ਦੇ ਅੱਗੇ ਅਯੋਧਿਆ, ਸਿਰ ਦੇ ਮੂੜ 'ਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮ ਪੀਠ, ਤੇ ਵਾਲਾਂ ਦੇ ਸੀਂਮਤ 'ਤੇ ਸ਼ਿਵ ਪੀਠ ਸੀ।

ਸ਼ਾਕ੍ਤਂ ਜਿਹ੍ਵਾਗ੍ਰ ਧਿषਣਂ ਵੈष੍ਣਵਂ ਹृਦਯਾਮ੍ਬੁਜੇ। ਸੌਰਂ ਚਕ੍ਸ਼ੁਃਪ੍ਰਦੇਸ਼ਸ੍ਥਂ ਬੌਦ੍ਧਞ੍ਛਾਯਾਸੁ ਸਙ੍ਗਤਮ੍ ।। ੪੨.

ਜੀਭ ਦੇ ਅੱਗੇ ਸ਼ਾਕਤ ਪੀਠ, ਤਾਲੂ 'ਤੇ ਧਿਸ਼ਣ ਪੀਠ, ਹਿਰਦੇ ਦੇ ਕਮਲ ਵਿੱਚ ਵੈਸ਼ਨਵ ਪੀਠ, ਅੱਖਾਂ ਦੇ ਥਾਂ ਸੌਰ ਪੀਠ, ਤੇ ਛਾਂਵਾਂ ਵਿੱਚ ਬੌਧ ਪੀਠ ਮਿਲਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।

ਸੌਤ੍ਰਾਮਣਿਂ ਕਣ੍ਠਦੇਸ਼ੇ ਪਸ਼ੁਬਨ੍ਧਮਥੋਰਸਿ। ਵਾਜਪੇਯਂ ਕਟਿਤਟੇ ਹ੍ਯਗ੍ਨਿਹੋਤ੍ਰਂ ਤਥਾਨਨੇ ।। ੪੨.

ਗਲ ਦੇ ਥਾਂ ਸੌਤ੍ਰਾਮਣੀ ਪੀਠ, ਛਾਤੀ 'ਤੇ ਪਸ਼ੁਬੰਧ ਪੀਠ, ਕਮਰ 'ਤੇ ਵਾਜਪੇਯ ਪੀਠ, ਤੇ ਮੂੰਹ 'ਤੇ ਅਗਨਿਹੋਤ੍ਰ ਪੀਠ ਸੀ।

ਅਸ਼੍ਵਮੇਧਂ ਕਟਿਤਟੇ ਨਰਮੇਧਮਥੋਦਰੇ। ਰਾਜਸੂਯਂ ਸ਼ਿਰੋਦੇਸ਼ੇ ਆਵਸਥ੍ਯਂ ਤਥਾऽਧਰੇ ।। ੪੨.

ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਗਲੇ ਤੇ, ਨਰਮੇਧ ਪੇਟ ਵਿੱਚ, ਰਾਜਸੂਯ ਸਿਰ ਉੱਤੇ, ਤੇ ਆਵਸਥਿਆ ਹੇਠਲੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਹੈ।

ਊਰ੍ਦ੍ਧ੍ਵੋष੍ਠੇ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਗ੍ਨਿਞ੍ਚ ਗਾਰ੍ਹਪਤ੍ਯਂ ਮੁਖਾਨ੍ਤਰੇ। ਹਵ੍ਯਂ ਸ਼੍ਰੁਤੌ ਮਨ੍ਤ੍ਰਭੇਦਾਂਸ੍ਤਥਾ ਰੋਮਸ੍ਵਵਸ੍ਥਿਤਾਨ੍। ਭृਤ੍ਯੈਰਿਵ ਮਹਾਰਾਜਂ ਪੁਰਾਣੈਰ੍ਨ੍ਯਾਯਮਿਸ਼੍ਰਿਤੈਃ ।। ੪੨.

ਉਪਰਲੇ ਹੋਠ ਤੇ ਦਕਸ਼ਿਨਾਗਨੀ, ਮੂੰਹ ਦੇ ਅੰਦਰ ਗ੍ਰਹਪਤਿਆ, ਕੁਰਬਾਨੀ ਕੰਨ ਵਿੱਚ, ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਦੀਆਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਬਦਲਾਵਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਰੋਮਾਂ ਤੇ, ਜਿਵੇਂ ਮਹਾਂਰਾਜ ਦੇ ਨੌਕਰ, ਪੁਰਾਣੇ ਤੇ ਨਿਆਂ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ।

ਸਂਹਿਤਾਭਿਸ਼੍ਚ ਤਨ੍ਤ੍ਰੈਸ਼੍ਚ ਪृਥਕ੍ਪृਥਗੁਪਾਸਿਤਾਨ੍। ਕਰ੍ਮ ਜ੍ਞਾਨੋਪਾਸਨਾਭਿਰ੍ਜਨਾਨੁਗ੍ਰਹਕਾਰਕਾਨ੍ ।। ੪੨.

ਸੰਹਿਤਾਵਾਂ ਤੇ ਤੰਤਰਾਂ ਰਾਹੀਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਇਹ ਕਰਮ, ਗਿਆਨ ਤੇ ਉਪਾਸਨਾ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਹਨ।

ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਸੁਵਿਸ੍ਮਿਤਮਨਾ ਮੁਨਿਃ ਕृष੍ਣੋ ਬਭੂਵ ਤਾਨ੍ । ਬ੍ਰਹ੍ਮਤੇਜੋਮਯਾਨ੍ਦਿਵ੍ਯਾਂਸ੍ਤਪਤੋऽਰ੍ਕਾਨਿਵਚ੍ਯੁਤਾਨ੍। ਜ੍ਲਤੋऽਗ੍ਨੀ ਨਿਵੋਦਰ੍ਕਾਨ੍ਕੋਟੀਨ੍ਦੁਸਮਦਰ੍ਸ਼ਨਾਨ੍ ।। ੪੨.

ਇਹ ਸਭ ਦੇਖ ਕੇ, ਮੁਨੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਬਹੁਤ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਗਿਆ; ਉਹ ਬ੍ਰਹਮ ਦੀ ਚਾਨਣ ਨਾਲ ਚਮਕ ਰਹੇ ਸਨ, ਤਪ ਦੀ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਸੂਰਜਾਂ ਵਾਂਗ ਜਲਦੇ, ਲੱਕੜ ਤੋਂ ਉੱਗੀ ਅੱਗ ਵਾਂਗ, ਤੇ ਲੱਖਾਂ ਚੰਦਾਂ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ।

ਵਵਨ੍ਦੇ ਸਹਸੋਤ੍ਥਾਯ ਦਣ੍ਡਵਤ੍ਪਤਿਤੋ ਮੁਨਿਃ। ਕृਤਾਰ੍ਥੋऽਹਂ ਕृਤਾਰ੍ਥੋऽਹਂ ਕृਤਾਰ੍ਥੋऽਹਮਿਤੀਰਯਨ੍ ।। ੪੨.

ਮੁਨੀ ਤੁਰੰਤ ਉਠ ਕੇ, ਦੰਡਵਤ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ, ਤੇ ਕਿਹਾ, 'ਮੈਂ ਕਾਮਯਾਬ ਹੋ ਗਿਆ, ਮੈਂ ਕਾਮਯਾਬ ਹੋ ਗਿਆ, ਮੈਂ ਕਾਮਯਾਬ ਹੋ ਗਿਆ।'

ਅਦ੍ਯ ਮੇ ਸਫਲਂ ਜਨ੍ਮ ਅਦ੍ਯ ਮੇ ਸਫਲਂ ਮਨਃ। ਅਦ੍ਯ ਮੇ ਸਫਲਞ੍ਚਾਯੁਰ੍ਯਦ੍ਭਵਨ੍ਤੋऽਕ੍ਸ਼ਿਗੋਚਰਾਃ ।। ੪੨.

ਅੱਜ ਮੇਰਾ ਜਨਮ ਸਫਲ ਹੋ ਗਿਆ, ਅੱਜ ਮੇਰਾ ਮਨ ਸਫਲ ਹੋ ਗਿਆ, ਅੱਜ ਮੇਰੀ ਉਮਰ ਸਫਲ ਹੋ ਗਈ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਗਏ ਹੋ।

ਅਲੌਕਿਕਂਲੌਕਿਕਞ੍ਚ ਯਤ੍ ਕਿਞ੍ਚਿਦਪਿ ਵਿਦ੍ਯਤੇ। ਨ ਤਦ੍ਵੋऽਵਿਦਿਤਂ ਵੇਦ੍ਯਂ ਭੂਤ ਭਵ੍ਯਂ ਭਵਚ੍ਚ ਯਤ੍ ।। ੪੨.

ਦੁਨੀਆਵੀ ਜਾਂ ਅਲੌਕਿਕ ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਹੈ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਕੋਈ ਵੀ ਚੀਜ਼ ਅਣਜਾਣ ਜਾਂ ਅਣਜਾਣੀ ਨਹੀਂ, ਭੂਤ, ਭਵਿੱਖ ਜਾਂ ਵਰਤਮਾਨ ਜੋ ਵੀ ਹੋਵੇ।

ਨ ਪ੍ਰਵृਤ੍ਤਿਫਲਾ ਯੂਯਂ ਦਰ੍ਸ਼ਯਨ੍ਤੋऽਪਿ ਤਾਨ੍ਸਦਾ। ਯਦृਚ੍ਛਾਕਰਸਙ੍ਕੋਚਵਿਧਾਨਾਯੇਹ ਰਾਗਿਣਾਮ੍ ।। ੪੨.

ਤੁਸੀਂ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਫਲ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦੇ, ਭਾਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਉਹ ਦਿਖਾਉਂਦੇ ਹੋ, ਇਹ ਰਾਗੀ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਹੈ।

ਪ੍ਰਪਞ੍ਚਸ੍ਯਾਪਿ ਮਿਥ੍ਯਾਤ੍ਵੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਤ੍ਵੇ ਵਾ ਨਿਧੀਤਰੌ। ਨ ਮृषਾਰਾਗਵਿषਯੌ ਤਤ੍ਸਙ੍ਕੋਚਵਿਧਿਕ੍ਸ਼ਯੌ ।। ੪੨.

ਚਾਹੇ ਸੰਸਾਰ ਝੂਠਾ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਬ੍ਰਹਮ ਹੋਵੇ, ਤੁਸੀਂ ਝੂਠੇ ਰਾਗ ਜਾਂ ਉਸ ਦੀ ਰੋਕ-ਟੋਕ ਤੇ ਨਾਸ ਦੇ ਅਧੀਨ ਨਹੀਂ ਹੋ।

ਅਤੋ ਲੋਕਹਿਤੈਰ੍ਨੂਨਂ ਪਰਮਾਰ੍ਥਨਿਰੂਪਣੇ। ਸ੍ਵੋਕ੍ਤਾਃ ਸ੍ਵਰ੍ਗਾਦਿਵਿषਯਾਃ ਨਸ਼੍ਵਰਾ ਇਤਿ ਨਿਨ੍ਦਿਤਾਃ ।। ੪੨.

ਇਸ ਕਰਕੇ, ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਤੇ ਉੱਚੀ ਸੱਚਾਈ ਦੀ ਪਛਾਣ ਲਈ, ਤੁਸੀਂ ਸਵਰਗ ਆਦਿ ਦੇ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਨੂੰ ਨਾਸਵੰਤ ਤੇ ਨਿੰਦਾ ਯੋਗ ਦੱਸਿਆ ਹੈ।

ਅਧਿਕਾਰਿਵਿਭੇਦੇਨ ਕਰ੍ਮਜ੍ਞਾਨੋਪਦੇਸ਼ਤਃ। ਤ੍ਰਾਤਂ ਸਰ੍ਵਂ ਜਗਨ੍ਨੂਨਂ ਸ਼ਬ੍ਦਬ੍ਰਹ੍ਮਾਤ੍ਮਮੂਰ੍ਤ੍ਤਿਭਿਃ ।। ੪੨.

ਅਧਿਕਾਰੀ ਦੇ ਫਰਕ ਤੇ ਕਰਮ-ਗਿਆਨ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਰਾਹੀਂ, ਤੁਸੀਂ ਸ਼ਬਦ-ਬ੍ਰਹਮ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਸਾਰੇ ਜਗਤ ਨੂੰ ਰੱਖਿਆ ਹੈ।

ਅਤੋऽਹਂ ਪ੍ਰष੍ਟੁਮਿਚ੍ਛਮਿ ਭਵਨ੍ਤਸ਼੍ਚੇਤ੍ਕृਪਾਲਵਃ । ਕਰ੍ਮਣਾਂ ਫਲਮਾਦਿष੍ਟਂ ਸਰ੍ਗਃ ਕਾਮੈਕਚੇਤਸਾਮ੍ ।। ੪੨.

ਇਸ ਲਈ, ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਦਇਆਲੂ ਹੋ, ਮੈਂ ਪੁੱਛਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ: ਕਰਮਾਂ ਦਾ ਨਿਰਧਾਰਤ ਫਲ ਕੀ ਹੈ, ਤੇ ਇੱਛਾ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਕੀ ਹੈ?

ਈਸ਼ਾਰ੍ਪਿਤਧਿਯਾਂ ਪੁਂਸਾਂ ਕृਤਸ੍ਯਾਪਿ ਚ ਕਰ੍ਮਣਃ। ਚਿਤ੍ਤਸ਼ੁਦ੍ਧਿਸ੍ਤਤੋ ਜ੍ਞਾਨਂ ਮੋਕ੍ਸ਼ਸ਼੍ਚ ਤਦਨਨ੍ਤਰਮ੍ ।। ੪੨.

ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੱਤ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਹੈ, ਉਹ ਕਰਮ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਵੀ, ਪਹਿਲਾਂ ਮਨ ਦੀ ਪਵਿਤ੍ਰਤਾ ਮਿਲਦੀ ਹੈ, ਫਿਰ ਗਿਆਨ, ਤੇ ਫਿਰ ਮੁਕਤੀ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।

ਮੋਕ੍ਸ਼ੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮੈਕ੍ਯਮਿਤ੍ਯੇਵਂ ਸਚ੍ਚਿਦਾਨਨ੍ਦਮੇਵ ਯਤ੍। ਸਰ੍ਵਂ ਸਮਾਪ੍ਯਤੇ ਤਸ੍ਮਿਞ੍ਜ੍ਞਾਤੇ ਯਦ੍ਧਿ ਕृਤਾਕृਤਮ੍ ।। ੪੨.

ਮੁਕਤੀ ਬ੍ਰਹਮ ਨਾਲ ਇਕਤਾ ਹੈ, ਜੋ ਸਤ, ਚਿੱਤ ਤੇ ਆਨੰਦ ਹੈ; ਉਸ ਨੂੰ ਜਾਣ ਕੇ, ਜੋ ਕੀਤਾ ਜਾਂ ਨਾ ਕੀਤਾ, ਸਭ ਪੂਰਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਯਨ੍ਨਿਃਸਙ੍ਗਂ ਚਿਦਾਕਾਸ਼ਂ ਜ੍ਞਾਨਰੂਪਮਸਂਵृਤਮ੍। ਨਿਰੀਹਮਚਲਂ ਸ਼ੁਦ੍ਧਮਗੁਣਂ ਵ੍ਯਾਪਕਂ ਸ੍ਮृਤਮ੍ ।। ੪੨.

ਜੋ ਨਿਰਲੇਪ, ਚਿੱਤ-ਆਕਾਸ਼, ਗਿਆਨ-ਸਰੂਪ, ਢੱਕਿਆ ਨਹੀਂ, ਇੱਛਾ ਰਹਿਤ, ਅਡੋਲ, ਪਵਿਤ੍ਰ, ਗੁਣ ਰਹਿਤ ਤੇ ਸਰਬ-ਵਿਆਪਕ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਵਿਕਾਰੇषੁ ਵਿਨਸ਼੍ਯਤ੍ਸੁ ਨਿਰ੍ਵਿਕਾਰਂ ਨ ਨਸ਼੍ਯਤਿ। ਯਥਾਨ੍ਧਤਮਸਾ ਵ੍ਯਾਪ੍ਤਲੋਕਸ੍ਯ ਰਵਿਰੋਜਸਾ ।। ੪੨.

ਜਦੋਂ ਬਦਲਾਵ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਨਿਰਬਦਲਾਵ ਨਾਸ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਜਿਵੇਂ ਸੂਰਜ ਦੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਘਣੇ ਹਨੇਰੇ ਵਾਲੀ ਦੁਨੀਆਂ ਨੂੰ ਵਿਆਪਕ ਕਰਦੀ ਹੈ।

ਲੋਹਸ੍ਯੇਵ ਮਣਿਸ੍ਤਦ੍ਵਦਰਣਿਸ਼੍ਚਾਨਲੇ ਯਥਾ। ਯਦਾਭਾਸੇਨ ਸਾ ਸਤ੍ਤਾਂ ਪ੍ਰਤਿਪਦ੍ਯ ਵਿਜृਮ੍ਭਤੇ ।। ੪੨.

ਜਿਵੇਂ ਲੋਹੇ ਵਿੱਚ ਮਣੀ, ਜਾਂ ਲੱਕੜ ਵਿੱਚ ਅੱਗ, ਉਸ ਦੀ ਛਾਂ ਨਾਲ ਉਹ ਸਤਤਾ ਉਤਪੰਨ ਹੋ ਕੇ ਫੈਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਜੀਵੇਸ਼੍ਵਰਾਦਿਰੂਪੇਣ ਵਿਸ਼੍ਵਾਕਾਰੇਣ ਚਾਪ੍ਯਹੋ। ਤਸ੍ਯਾਮਪਿ ਪ੍ਰਲੀਨਾਯਾਂ ਕੂਟਸ੍ਥਞ੍ਚ ਯਦੇਕਲਮ੍ ।। ੪੨.

ਜੀਵ, ਪ੍ਰਭੂ, ਤੇ ਵਿਸ਼ਵ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਤੇ ਜਦ ਉਹ ਵੀ ਲੀਨ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤਦ ਵੀ ਕੇਵਲ ਅਡੋਲ ਹੀ ਬਚਦਾ ਹੈ।

ਭਵਦ੍ਭਿਰੇਵਂ ਨਿਰ੍ਣੀਤਂ ਤਤ੍ਤਥੈਵ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ। ਤਥਾਪਿ ਮਮ ਜਿਜ੍ਞਾਸਾ ਵਰ੍ਤ੍ਤਤੇ ਕੇਵਲਂ ਹृਦਿ ।। ੪੨.

ਤੁਸੀਂ ਇਹ ਨਿਸਚਿਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਇਹੀ ਸੱਚ ਹੈ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ। ਫਿਰ ਵੀ ਮੇਰੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਜਾਣਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਬਾਕੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।

ਅਤੋऽਪਿ ਪਰਮਂ ਕਿਞ੍ਚਿਦ੍ਵਰ੍ਤ੍ਤਤੇ ਕਿਲ ਵਾ ਨ ਵਾ। ਤਦ੍ਵਦਨ੍ਤੁ ਮਹਾਭਾਗਾ ਭਵਨ੍ਤਸ੍ਤਤ੍ਤ੍ਵਦਰ੍ਸ਼ਨਾਃ ।। ੪੨.

ਕੀ ਇਸ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕੁਝ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ? ਸਚ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਵਾਲੇ, ਤੁਸੀਂ ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਇਹ ਦੱਸੋ।

ਯਚ੍ਛ੍ਰਵਃ ਫਲਮੇਵੇਹ ਜਨੁषੋ ਮੇ ਕृਤਾਰ੍ਥਤਾ। ਏਵਂ ਬ੍ਰੁਵਨ੍ਤਮਨਘਂ ਵ੍ਯਾਸਂ ਸਤ੍ਯਵਤੀਸੁਤਮ੍। ਸਾਧੁ ਸਾਧ੍ਵਿਤਿ ਸਙ੍ਕੀਰ੍ਤ੍ਯ ਪ੍ਰਤ੍ਯੂਚੁ ਰ੍ਨਿਗਮਾ ਵਚਃ ।। ੪੨.

ਇਹ ਸੁਣਨਾ ਹੀ ਮੇਰੇ ਜੀਵਨ ਦਾ ਫਲ ਹੈ, ਅਤੇ ਮੈਂ ਪੂਰਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਜਦੋਂ ਸਤਯਵਤੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਵਿਅਾਸ ਨੇ ਨਿਰਮਲ ਬੋਲਿਆ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ 'ਚੰਗਾ, ਚੰਗਾ' ਕਹਿ ਕੇ ਉਸ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਬੋਲ ਉਚਾਰੇ।

ਵੇਦਾ ਊਚੁਃ ।। ਸਾਧੁ ਸਾਧੁ ਮਹਾਪ੍ਰਾਜ੍ਞਾ ਵਿष੍ਣੁਰਾਤ੍ਮਾ ਸ਼ਰੀਰਿਣਾਮ੍। ਅਜੋऽਪਿ ਜਨ੍ਮ ਸਮ੍ਪਦ੍ਯ ਲੋਕਾਨੁਗ੍ਰਹਮੀਹਸੇ ।। ੪੨.

ਵੇਦਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ: 'ਚੰਗਾ, ਚੰਗਾ, ਵੱਡੇ ਗਿਆਨ ਵਾਲੇ! ਵਿਸ਼ਨੂ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਆਤਮਾ ਹੈ; ਜਨਮ ਨਾ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਤੂੰ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।'

ਅਨ੍ਯਥਾ ਤੇ ਨ ਘਟਤੇ ਸਂਸਾਰਕਰ੍ਮ੍ਮਬਨ੍ਦਨਮ੍। ਅਸ੍ਪृष੍ਟੋ ਮਾਯਯਾ ਦੇਵ੍ਯਾ ਕਦਾਚਿਜ੍ਜ੍ਞਾਨਗੂਹਯਾ ।। ੪੨.

ਤੇਰੇ ਲਈ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਕਰਮਾਂ ਦੀ ਬੰਨ੍ਹ ਨਹੀਂ ਬਣਦੀ; ਤੂੰ ਮਾਇਆ ਦੇ ਸਪਰਸ਼ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੈਂ, ਕਦੇ-ਕਦੇ ਗਿਆਨ ਦੀ ਗੁਫਾ ਵਿੱਚ ਲੁਕਿਆ ਹੋਇਆ।

ਬਿਭਰ੍षਿ ਸ੍ਵੇਚ੍ਛਯਾ ਰੂਪਂ ਸ੍ਵੇਚ੍ਛਯੈਵ ਨਿਗੂਹਸੇ। ਅਸ੍ਮਤ੍ਸਮ੍ਮਤ ਏਵਾਰ੍ਥੋ ਭਵਤਾ ਸਮ੍ਪ੍ਰਦਰ੍ਸ਼ਿਤਃ ।। ੪੨.

ਤੂੰ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈਂ, ਤੇ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਲੁਕਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈਂ; ਜੋ ਅਰਥ ਤੂੰ ਦੱਸਿਆ, ਉਹ ਸਾਡੇ ਸਮਝ ਅਨੁਸਾਰ ਹੀ ਹੈ।

ਪੁਰਾਣੇष੍ਵਿਤਿਹਾਸੇषੁ ਸੂਤ੍ਰੇष੍ਵਪਿ ਚ ਨੈਕਧਾ। ਅਕ੍ਸ਼ਰਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਪਰਮਂ ਸਰ੍ਵਕਾਰਣਕਾਰਣਮ੍ ।। ੪੨.

ਪੁਰਾਣਿਆਂ, ਇਤਿਹਾਸਾਂ ਅਤੇ ਸੂਤਰਾਂ ਵਿੱਚ, ਕਈ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ, ਅਟੱਲ ਪਰਮ ਬ੍ਰਹਮ ਨੂੰ ਸਾਰੇ ਕਾਰਨਾਂ ਦਾ ਕਾਰਨ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।

ਤਸ੍ਯਾਤ੍ਮਨੋऽਪ੍ਯਾਤ੍ਮ ਭਾਵਤਯਾ ਪੁष੍ਪਸ੍ਯ ਗਨ੍ਧਵਤ੍। ਰਸਵਦ੍ਵਾ ਸ੍ਥਿਤਂ ਰੂਪਮਵੇਹਿ ਪਰਮਂ ਹਿ ਤਤ੍ ।। ੪੨.

ਉਸ ਆਤਮਾ ਦੀ, ਜਿਵੇਂ ਫੁੱਲ ਵਿੱਚ ਸੁਗੰਧ ਜਾਂ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਰਸ ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਪਰਮ ਰੂਪ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਹੈ; ਉਸ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਜਾਣੋ।