ਵਾਯੁਪੁਰਾਣਮ੍

ਤੈਰ੍ਲਬ੍ਧਂ ਰੁਦ੍ਰਸਾਲੋਕ੍ਯਂ ਸ਼ਾਸ਼੍ਵਤਂ ਪਦਮਵ੍ਯਯਮ੍। ਭਵਸ੍ਯ ਰੂਪਸਾਦृਸ਼੍ਯਂ ਨੀਤਾਸ਼੍ਚੈਵ ਹ੍ਯਨੁਤ੍ਤਮਮ੍ ।। ੩੯.

ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਰੁਦਰ ਦਾ ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਤੇ ਅਟੱਲ ਠਿਕਾਣਾ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਉਹ ਭਵ ਦੇ ਰੂਪ ਵਾਂਗ ਹੀ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਵੈਸ਼੍ਵਾਨਰਮੁਖਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਵਿਸ਼੍ਵਰੂਪਾਃ ਕਪਰ੍ਦ੍ਦਿਨਃ । ਨੀਲਕਣ੍ਠਾਃ ਸਿਤਗ੍ਰੀਵਾਸ੍ਤੀਕ੍ਸ਼੍ਣਦਂष੍ਟ੍ਰਾਸ੍ਤ੍ਰਿਲੋਚਨਾਃ ।। ੩੯.

ਉਹ ਸਭ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਮੂੰਹ ਵਾਲੇ, ਸਾਰੇ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲੇ, ਜਟਾਵਾਂ ਵਾਲੇ, ਨੀਲੇ ਗਲੇ, ਚਿੱਟੇ ਗਲੇ, ਤਿੱਖੇ ਦੰਦਾਂ ਵਾਲੇ ਤੇ ਤਿੰਨ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ ਹਨ।

ਅਰ੍ਦ੍ਧਚਨ੍ਦ੍ਰਕृਤੋऽਣੀषਾ ਜਟਾਮੁਕੁਟਧਾਰਿਣਃ । ਸਰ੍ਵੇ ਦਸ਼ਭੁਜਾ ਵੀਰਾਃ ਪਦ੍ਮਾਨ੍ਤਰ ਸੁਗਨ੍ਧਿਨਃ ।। ੩੯.

ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਜਟਾਵਾਂ ਦੇ ਮੁਕੁਟ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਅਰਧ ਚੰਦ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਉਹ ਸਭ ਦਸ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲੇ ਬਹਾਦਰ ਹਨ, ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦਿਲ ਵਿਚ ਕਮਲ ਦੀ ਮਹਿਕ ਹੈ।

ਤਰੁਣਾਦਿਤ੍ਯਸਙ੍ਕਾਸ਼ਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਤੇ ਪੀਤਵਾਸਸਃ । ਪਿਨਾਕਪਾਣਯਃ ਸਰ੍ਵ੍ਵੇ ਸ਼੍ਵੇਤਗੋਵृषਵਾਹਨਾਃ ।। ੩੯.

ਉਹ ਸਭ ਨਵੇਂ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ, ਪੀਲੇ ਕੱਪੜੇ ਪਾਏ ਹੋਏ, ਹੱਥ ਵਿਚ ਪਿਨਾਕ ਧਾਰਨ ਕੀਤੇ ਤੇ ਚਿੱਟੇ ਬਲਦਾਂ ਉੱਤੇ ਸਵਾਰ ਹਨ।

ਸ਼੍ਰਿਯਾਨ੍ਵਿਤਾਃ ਕੁਣ੍ਡਲਿਨੋ ਮੁਕ੍ਤਾਹਾਰਵਿਭੂषਿਤਾਃ। ਤੇਜਸੋऽਭ੍ਯਧਿਕਾ ਦੇਵੈਃ ਸਰ੍ਵਜ੍ਞਾਃ ਸਰ੍ਵਦਰ੍ਸ਼ਿਨਃ ।। ੩੯.

ਉਹ ਚਮਕ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਕੰਨ ਵਿਚ ਕੁੰਡਲ ਪਾਏ ਹੋਏ, ਮੋਤੀਆਂ ਦੀ ਮਾਲਾ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਨਾਲੋਂ ਵਧ ਚਮਕਦਾਰ, ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ ਤੇ ਸਭ ਕੁਝ ਵੇਖਣ ਵਾਲੇ ਹਨ।

ਵਿਭਜ੍ਯ ਬਹੁਧਾਤ੍ਮਾਨਂ ਜਰਾਮृਤ੍ਯੁਵਿਵਰ੍ਜਿਤਾਃ। ਕ੍ਰੀਡਨ੍ਤੇ ਵਿਵਿਧੈਰ੍ਭਾਵੈਰ੍ਭੋਗਾਨ੍ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਸੁਦੁਰ੍ਲਭਾਨ੍ ।। ੩੯.

ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਅਨੇਕ ਰੂਪਾਂ ਵਿਚ ਵੰਡ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਬੁਢਾਪੇ ਤੇ ਮੌਤ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਢੰਗ ਨਾਲ ਖੇਡਦੇ ਹਨ ਤੇ ਬੜੀ ਔਖੀ ਮਿਲਣ ਵਾਲੀਆਂ ਖੁਸ਼ੀਆਂ ਮਾਣਦੇ ਹਨ।

ਸ੍ਵਚ੍ਛਨ੍ਦਗਤਯਃ ਸਿਦ੍ਧਾਃ ਸਿਦ੍ਧੈਸ਼੍ਚਾਨ੍ਯੌਰ੍ਵਿਬੋਧਿਤਾਃ। ਏਕਾਦਸ਼ਾਨਾਂ ਰੁਦ੍ਰਾਣਾਂ ਕੋਟ੍ਯੋऽਨੇਕਮਹਾਤ੍ਮਨਾਮ੍ ।। ੩੯.

ਉਹ ਸਿੱਧ ਲੋਕ ਆਪਣੇ ਮਨ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਚੱਲਦੇ ਹਨ, ਹੋਰ ਸਿੱਧਾਂ ਵੱਲੋਂ ਗਿਆਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਗਿਆਨ ਵਾਲੇ ਗਿਆਨੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਗਿਆਨੀਆਂ, ਗਿਆਰਾਂ ਰੁਦਰਾਂ ਵਿਚ ਅਣਗਿਣਤ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾਵਾਂ ਹਨ।

ਏਭਿਃ ਸਹ ਮਹਾਤ੍ਮਾ ਹਿ ਦੇਵਦੇਵੋ ਮਹੇਸ਼੍ਵਰਃ। ਭਕ੍ਤਾਨੁਕਮ੍ਪੀ ਭਗਵਾਨ੍ਮੋਦਤੇ ਪਾਰ੍ਵਤੀਪ੍ਰਿਯਃ ।। ੩੯.

ਇਹ ਵੱਡੀਆਂ ਆਤਮਾਵਾਂ ਨਾਲ, ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ ਮਹੇਸ਼ਵਰ, ਜੋ ਭਗਤਾਂ ਉੱਤੇ ਦਇਆਲੂ ਤੇ ਪਾਰਵਤੀ ਪਿਆਰੇ ਹਨ, ਖੁਸ਼ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।

ਨਾਹਨ੍ਤੇषਾਨ੍ਤੁ ਰੁਦ੍ਰਾਣਾਂ ਭਵਸ੍ਯ ਚ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ। ਨਾਨਾਤ੍ਵਮਨੁਪਸ਼੍ਯਾਮਿ ਸਤ੍ਯਮੇਤਦ੍ਬ੍ਰਵੀਮਿ ਵਃ ।। ੩੯.

ਮੈਂ ਇਹਨਾਂ ਰੁਦਰਾਂ ਜਾਂ ਵੱਡੇ ਭਵ ਵਿਚ ਕੋਈ ਫਰਕ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦਾ; ਇਹ ਸੱਚ ਹੈ, ਜੋ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਆਖ ਰਿਹਾ ਹਾਂ।

ਮਾਤਰਿਸ਼੍ਵਾऽਬ੍ਰਵੀਤ੍ਪੁਣ੍ਯਾਮਿਤ੍ਯੇਤਾਮੀਸ਼੍ਵਰੋऽਪ੍ਯੁਤ। ਅਥ ਤੇ ऋषਯਃ ਸਰ੍ਵੇ ਦਿਵਾਕਰਸਮਪ੍ਰਭਾਃ। ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵੇਮਾਂ ਪਰਮਾਂ ਪੁਣ੍ਯਾਂ ਕਥਾਂ ਤ੍ਰੈਯਮ੍ਬਕੀਂ ਤਤਃ ।। ੩੯.

ਮਾਤਰਿਸ਼ਵਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ,' ਤੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਵੀ ਇਹੀ ਆਖਿਆ। ਫਿਰ ਉਹ ਸਾਰੇ ਰਿਸ਼ੀ, ਜੋ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ ਸਨ, ਤ੍ਰੈਅੰਬਕ ਦੀ ਇਹ ਉੱਚੀ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਕਥਾ ਸੁਣ ਕੇ,

ਭृਸ਼ਞ੍ਚਾਨੁਗ੍ਰਹਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਹਰ੍षਂ ਚੈਵਾਪ੍ਯਨੁਤ੍ਤਮਮ੍। ਸਮ੍ਭਾਵਯਿਤ੍ਵਾ ਚਾਪ੍ਯੇਨਾਂ ਵਾਯੁਮੂਚੁਰ੍ਮਹਾਬਲਮ੍ ।। ੩੯.

ਵੱਡਾ ਉਪਕਾਰ ਤੇ ਬੇਮਿਸਾਲ ਖੁਸ਼ੀ ਮਿਲੀ। ਇਸ ਕਥਾ ਨੂੰ ਆਦਰ ਦੇ ਕੇ, ਉਹ ਮਹਾਬਲੀ ਵਾਯੂ ਨੂੰ ਆਖਣ ਲੱਗੇ।

ऋषਯ ਊਚੁਃ।। ਸਮੀਰਣ ਮਹਾਭਾਗ ਹ੍ਯਸ੍ਮਾਕਂ ਚ ਤ੍ਵਯਾ ਵਿਭੋ। ਈਸ਼੍ਵਰਸ੍ਯੋਤ੍ਤਮਂ ਪੁਣ੍ਯਮष੍ਟਮਨ੍ਤ੍ਵੌਪਸਰ੍ਗਿਕਮ੍ ।। ੩੯.

ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਸਮੀਰਣਾ, ਵੱਡੀ ਕਿਸਮਤ ਵਾਲੇ, ਤੂੰ ਸਾਡੇ ਲਈ ਤੇ ਆਪਣੇ ਲਈ, ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਉੱਚੀ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਅਠਵੀਂ ਸ਼ਕਤੀ, ਜੋ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੈ, ਬਿਆਨ ਕੀਤੀ ਹੈ।

ਤਸ੍ਯ ਸ੍ਥਾਨਂ ਪ੍ਰਮਾਣਞ੍ਚ ਯਥਾਵਤ੍ਪਰਿਕੀਰ੍ਤ੍ਤਿਤਮ੍। ਯੋ ਗਨ੍ਧੇਨ ਸਮृਦ੍ਧਂ ਵੈ ਪਰਮਂ ਪਰਮਾਤ੍ਮਨਃ ।। ੩੯.

ਉਸ ਦਾ ਥਾਂ ਤੇ ਮਾਪ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ—ਜੋ ਸੁਗੰਧ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੈ, ਪਰਮਾਤਮਾ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ।

ਮਹਾਦੇਵਸ੍ਯ ਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਂ ਦੁਰ੍ਵਿਜ੍ਞੇਯਂ ਸੁਰੈਰਪਿ । ਸ੍ਵੇਨ ਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਯੋਗੇਨ ਸਹਸ੍ਰਸ੍ਯਾਮਿਤੌਜਸਃ ।। ੩੯.

ਮਹਾਦੇਵ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਵੀ ਸਮਝਣੀ ਔਖੀ ਹੈ; ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਤੇ ਜੋਸ਼ ਨਾਲ ਉਹ ਅਣਗਿਣਤ ਤਾਕਤ ਵਾਲਾ ਹੈ।

ਯਸ੍ਯ ਭਕ੍ਤੇष੍ਵਸਂਮੋਹੋ ਹ੍ਯਨੁਕਮ੍ਪਾਰ੍ਥਮੇਵ ਚ। ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਲਕ੍ਸ਼੍ਮ੍ਯਾ ਸ੍ਵਯਂ ਜੁष੍ਠਾ ਯਾ ਸਾਪ੍ਰਤਿਮਸ਼ਾਲਿਨੀ ।। ੩੯.

ਉਸ ਦੇ ਭਗਤਾਂ ਲਈ ਕੋਈ ਭਟਕਾਵਾ ਨਹੀਂ, ਸਿਰਫ ਦਇਆ ਕਰਕੇ; ਉਹ ਖੁਦ ਬ੍ਰਾਹਮੀ ਲਕਸ਼ਮੀ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜੋ ਬੇਮਿਸਾਲ ਤੇ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਹੈ।

ਜ੍ਯੋਤ੍ਸ੍ਨਯਾ ਵ੍ਯਾਪ੍ਯ ਖਂ ਚਨ੍ਦ੍ਰਂ ਵਿਨ੍ਯਸ੍ਤਾ ਵਿਸ਼੍ਵਰੂਪਧृਕ੍ । ਵਿਭੂਤਿਰ੍ਭ੍ਰਾਜਤੇऽਤ੍ਯਰ੍ਥਂ ਦੇਵਦੇਵਸ੍ਯ ਵੇਸ਼੍ਮਨਿ ।। ੩੯.

ਚਾਂਦਨੀ ਵਾਂਗ ਆਪਣੀ ਚਮਕ ਨਾਲ ਆਕਾਸ਼ ਤੇ ਚੰਦ ਨੂੰ ਘੇਰ ਕੇ, ਉਹ ਸਭ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ, ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਹੀ ਚਮਕਦੀ ਹੈ।

ਮਹਾਦੇਵਸ੍ਯ ਤੁਲ੍ਯਾਨਾਂ ਰੁਦ੍ਰਾਣਾਨ੍ਤੁ ਮਹਾਤ੍ਮਨਾਮ੍। ਤਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਨਿਖਿਲੇਨੇਦਂ ਵਕ੍ਤ੍ਰਾਦਮृਤਨਿਸ੍ਰਵਮ੍ ।। ੩੯.

ਮਹਾਦੇਵ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਰੁਦਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ, ਉਹ ਸਾਰਾ ਗਿਆਨ, ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਸ ਦੇ ਮੂੰਹ ਤੋਂ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵਾਂਗ ਵਗਦਾ ਹੈ।

ਅਪੀਤ੍ਵਾ ਖਲੁ ਸਰ੍ਵਸ੍ਯ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾਸ੍ਮਾਭਿਸ੍ਤੁ ਸੁਵ੍ਰਤਾਃ। ਨਾਸ੍ਤਿ ਕਿਞ੍ਚਿਦਵਿਜ੍ਞੇਯਮਨ੍ਯਚ੍ਚੈਵਾਨੁਗਾਮਿਨਃ। ਪ੍ਰਸ਼੍ਨਂ ਦੇਵਵਰ ਪ੍ਰਾਣ ਯਥਾਵਦ੍ਵਕ੍ਤੁਮਰ੍ਹਸਿ ।। ੩੯.

ਅਸੀਂ ਇਹ ਸਭ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਪੀ ਲਿਆ, ਸਚੇ ਵ੍ਰਤ ਵਾਲੇ, ਹੁਣ ਸਾਡੇ ਲਈ ਤੇ ਪਿੱਛੇ ਆਉਣ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਕੁਝ ਵੀ ਅਣਜਾਣ ਨਹੀਂ। ਦੇਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਵਧੀਆ, ਪ੍ਰਾਣ, ਤੂੰ ਸਾਡਾ ਸਵਾਲ ਢੰਗ ਨਾਲ ਦੱਸ।

ਸੂਤ ਉਵਾਚ।। ਸ ਖਲੂਵਾਚ ਭਗਵਾਨ੍ਕਿਂ ਭੂਯੋ ਵਰ੍ਤ੍ਤਯਾਮ੍ਯਹਮ੍। ਕਿਂ ਮਯਾ ਚੈਵ ਵਕ੍ਤਵ੍ਯਂ ਤਦ੍ਵਦਿष੍ਯਾਮਿ ਸੁਵ੍ਰਤਾਃ ।। ੩੯.

ਸੂਤ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਫਿਰ ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਹੁਣ ਹੋਰ ਕੀ ਦੱਸਾਂ? ਕੀ ਮੈਂ ਆਖਾਂ? ਜੋ ਕਹਿਣਾ ਹੈ, ਉਹ ਮੈਂ ਸਚੇ ਵ੍ਰਤ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਦੱਸਾਂਗਾ।'

ऋषਯ ਊਚੁਃ।। ਆਦਿਤ੍ਯਾਃ ਪਾਰਿਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵੇਯਾਃ ਸਿਂਹਾ ਵੈ ਕ੍ਰੋਧਵਿਕ੍ਰਮਾਃ। ਵੈਸ਼੍ਵਾਨਰਾ ਭੂਤਗਣਾ ਵ੍ਯਾਘ੍ਰਾਸ਼੍ਚੈਵਾਨੁਗਾਮਿਨਃ ।। ੩੯.

ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਆਦਿਤਿਆ ਪਾਸੇ ਹਨ, ਸਿੰਘ ਗੁੱਸੇ ਤੇ ਸ਼ੌਰ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹਨ, ਵੈਸ਼ਵਾਨਰ ਭੂਤਾਂ ਦੇ ਗਣ ਹਨ, ਤੇ ਬਾਘ ਵੀ ਪਿੱਛੇ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।

ਆਭੂਤਸਂਪ੍ਲਵੇ ਘੋਰੇ ਸਰ੍ਵਪ੍ਰਾਣਭृਤਾਂ ਕ੍ਸ਼ਯੇ। ਕਿਮਵਸ੍ਥਾ ਭਵਨ੍ਤ੍ਯੇਤੇ ਤਨ੍ਨੋ ਬ੍ਰੂਹਿ ਯਥਾਰ੍ਥਵਤ੍ ।। ੩੯.

ਜਦੋਂ ਭੂਤਾਂ ਦੀ ਭਿਆਨਕ ਲੀਲਾ ਤੇ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਕੀ ਹਾਲਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ? ਸਾਨੂੰ ਸੱਚ ਸਚ ਦੱਸ।

ਏਤੇ ਯੇ ਵੈ ਤ੍ਵਯਾ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਾਃ ਸਿਂਹਵ੍ਯਾਘ੍ਰਗਣੈਃ ਸਹ। ਯੇ ਚਾਨ੍ਯੇ ਸਿਦ੍ਧਿਸਮ੍ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾ ਮਾਤਰਿਸ਼੍ਵਾ ਜਗਾਦ ਹ ।। ੩੯.

ਜੋ ਤੂੰ ਦੱਸੇ, ਸਿੰਘ ਤੇ ਬਾਘਾਂ ਦੇ ਗਣਾਂ ਸਮੇਤ, ਤੇ ਹੋਰ ਜੋ ਸਿਧੀ ਹਾਸਲ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਹਨ—ਮਾਤਰਿਸ਼ਵਾਂ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਬਾਰੇ ਆਖਿਆ।

ਇਦਞ੍ਚ ਪਰਮਂ ਤਤ੍ਤ੍ਵਂ ਸਮਾਖ੍ਯਾਸ੍ਯਾਮਿ ਸ਼੍ਰृਣ੍ਵਤਾਮ੍। ਵਿਜ੍ਞਾਤੇਸ਼੍ਵਰਸਦ੍ਭਾਵਮਵ੍ਯਕ੍ਤਂ ਪ੍ਰਭਵਂ ਤਥਾ ।। ੩੯.

ਹੁਣ ਮੈਂ ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਸੱਚ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸੁਣਾਉਂਦਾ ਹਾਂ: ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ, ਅਵ੍ਯਕਤ, ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਉਪਤੀ।

ਤਤ੍ਰ ਪੂਰ੍ਵਗਤਾਸ੍ਤੇषੁ ਕੁਮਾਰਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਃ ਸੁਤਾਃ। ਸਨਕਸ਼੍ਚ ਸਨਨ੍ਦਸ਼੍ਚ ਤृਤੀਯਸ਼੍ਚ ਸਨਾਤਨਃ ।। ੩੯.

ਉਹਨਾਂ ਵਿਚ, ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਆਏ, ਕੁਮਾਰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਸਨ: ਸਨਕ, ਸਨੰਦ, ਤੇ ਤੀਜਾ ਸਨਾਤਨ।

ਵੋਢੁਸ਼੍ਚ ਕਪਿਲਸ੍ਤੇषਾਮਾਸੁਰਿਸ਼੍ਚ ਮਹਾਯਸ਼ਾਃ। ਮੁਨਿਃ ਪਞ੍ਚਸ਼ਿਖਸ਼੍ਚੈਵ ਯੇ ਚਾਨ੍ਯੇऽਪ੍ਯੇਵਮਾਦਯਃ ।। ੩੯.

ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਕਪਿਲ ਵੀ ਸੀ, ਤੇ ਆਸੁਰੀ, ਜੋ ਵੱਡੀ ਯਸ਼ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਮੁਨੀ ਪੰਚਸ਼ਿਖ, ਤੇ ਹੋਰ ਵੀ ਐਸੇ ਹੀ।

ਤਤਃ ਕਾਲੇ ਵ੍ਯਤਿਕ੍ਰਾਨ੍ਤੇ ਕਲ੍ਪਾਨਾਂ ਪਰ੍ਯਯੇ ਗਤੇ। ਮਹਾਭੂਤਵਿਨਾਸ਼ਾਨ੍ਤੇ ਪ੍ਰਲਯੇ ਪ੍ਰਤ੍ਯੁਪਸ੍ਥਿਤੇ ।। ੩੯.

ਫਿਰ, ਜਦੋਂ ਸਮਾਂ ਲੰਘ ਗਿਆ ਤੇ ਕਲਪਾਂ ਦਾ ਚੱਕਰ ਮੁਕ ਗਿਆ, ਵੱਡੇ ਤੱਤਾਂ ਦੇ ਨਾਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪ੍ਰਲੈ ਆਉਣ ਲੱਗੀ।

ਅਨੇਕਰੁਦ੍ਰਕੋਟ੍ਯਸ੍ਤੁ ਯਾਃ ਪ੍ਰਸਨ੍ਨਾ ਮਹੇਸ਼੍ਵਰੀ । ਸ਼ਬ੍ਦਾਦੀਨ੍ਵਿषਯਾਨ੍ਭੋਗਾਨ੍ਸਤ੍ਯਸ੍ਯਾष੍ਟਵਿਧਸ਼੍ਰਯਾਤ੍ ।। ੩੯.

ਅਨੇਕ ਰੁਦਰਾਂ ਦੀਆਂ ਕੋਟੀਆਂ, ਤੇ ਦਇਆਵਾਨ ਮਹੇਸ਼ਵਰੀ, ਸਤ ਦੇ ਅਠਵਾਂ ਆਸਨ ਤੋਂ, ਧੁਨੀ ਆਦਿ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਦਾ ਆਨੰਦ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।

ਪ੍ਰਵਿਸ਼੍ਯ ਸਰ੍ਵਭੂਤਾਨਿ ਜ੍ਞਾਨਯੁਕ੍ਤੇਨ ਤੇਜਸਾ। ਵੈਹਾਯਪਦਮਵ੍ਯਗ੍ਰਂ ਭੂਤਾਨਾਮਨੁਕਮ੍ਪਯਾ ।। ੩੯.

ਉਹ ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਚਾਨਣ ਦੇ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ ਹੋ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਦਇਆ ਕਰਕੇ, ਨਿਸਚਿੰਤ ਹੋ ਕੇ ਅਸਮਾਨੀ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਤਤ੍ਰ ਯਾਨ੍ਤਿ ਮਹਾਤ੍ਮਾਨਃ ਪਰਮਾਣੁਂ ਮਹੇਸ਼੍ਵਰਮ੍। ਤਰਨ੍ਤਿ ਸੁਮਹਾਵਰ੍ਤ੍ਤਾਂ ਜਨ੍ਮਮृਤ੍ਯੂਦਕਾਂ ਨਦੀਮ੍ ।। ੩੯.

ਉਥੇ ਵੱਡੇ ਮਨ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਸੁਖਮ ਰੂਪ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਦੇ ਹਨ; ਉਹ ਜਨਮ ਤੇ ਮੌਤ ਦੀ ਵੱਡੀ ਤੇ ਭਿਆਨਕ ਦਰਿਆ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।