ਵਾਯੁਪੁਰਾਣਮ੍

ਸਿਂਹਾਃ ਕੇਨਾਪਰਾਧੇਨ ਭੂਤਾਨਾਂ ਪ੍ਰਭਵਿष੍ਣੁਨਾ। ਵੈਸ਼੍ਵਾਨਰਮਯੈਃ ਪਾਸ਼ੈਃ ਸਂਰੁਦ੍ਧਾਸ੍ਤੁ ਪृਥਕ੍ਪृਥਕ੍ ।। ੩੯.

ਕਿਹੜੇ ਪਾਪ ਕਰਕੇ, ਇਹ ਸਿੰਘ, ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵੀ ਸੁਆਮੀ ਵਲੋਂ, ਅੱਗ ਦੇ ਬੰਧਨਾਂ ਨਾਲ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਬੰਨ੍ਹੇ ਗਏ?

ਤੇषਾਂ ਤਦ੍ਵਚਨਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਵਾਯੁਰ੍ਵਾਕ੍ਯਂ ਜਗਾਦ ਹ । ਯਦ੍ਵੈ ਸਹਸ੍ਰਂ ਸਿਂਹਾਨਾਮੀਸ਼੍ਵਰੇਣ ਮਹਾਤ੍ਮਨਾ। ਵ੍ਯਪਨੀਯ ਸ੍ਵਕਾਦ੍ਦੇਹਾਤ੍ਕ੍ਰੋਧਾਸ੍ਤੇ ਸਿਂਹਵਿਗ੍ਰਹਾਃ ।। ੩੯.

ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਇਹ ਸਵਾਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਵਾਯੂ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਇਹ ਹਜ਼ਾਰ ਸਿੰਘ, ਮਹਾਨ ਪ੍ਰਭੂ ਵਲੋਂ, ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਕੱਢੇ ਗਏ ਤੇ ਸਿੰਘ ਰੂਪ ਵਿਚ ਆ ਗਏ।'

ਭੂਤਾਨਾਮਭਯਂ ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਪੁਰਾਬਦ੍ਧਾਗ੍ਨਿਬਨ੍ਧਨੇ। ਯਜ੍ਞਭਾਗਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਚ ਈਸ਼੍ਵਰਸ੍ਯਾਜ੍ਞਯਾ ਤਦਾ ।। ੩੯.

'ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਨਿਡਰਤਾ ਦੇਣ ਲਈ, ਉਹ ਪਹਿਲਾਂ ਅੱਗ ਦੇ ਬੰਧਨਾਂ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹੇ ਗਏ, ਤੇ ਇਹ ਸਭ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ, ਯੱਗ ਵਿਚ ਹਿੱਸਾ ਮਿਲਣ ਲਈ ਹੋਇਆ।'

ਤੇषਾਂ ਵਿਧਾਨਮੁਕ੍ਤੇਨ ਸਿਂਹੇਨੈਕੇਨ ਲੀਲਯਾ। ਦੇਵ੍ਯਾ ਮਨ੍ਯੁਂ ਕृਤਂ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਹਤੋ ਦਕ੍ਸ਼ਸ੍ਯ ਸ ਕ੍ਰਤੁਃ ।। ੩੯.

'ਉਹ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਕ ਸਿੰਘ ਨੇ ਖੇਡ-ਖੇਡ ਵਿਚ, ਦੇਵੀ ਦੇ ਗੁੱਸੇ ਨੂੰ ਜਾਣ ਕੇ, ਦੱਖ ਦਾ ਯੱਗ ਨਾਸ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।'

ਨਿਃਸृਤਾ ਚ ਮਹਾਦੇਵ੍ਯਾ ਮਹਾਕਾਲੀ ਮਹੇਸ਼੍ਵਰੀ। ਆਤ੍ਮਨਃ ਕਰ੍ਮ੍ਮਸਾਕ੍ਸ਼ਿਣ੍ਯਾ ਭੂਤੈਃ ਸਾਰ੍ਦ੍ਧਂ ਤਦਾਨੁਗੈਃ ।। ੩੯.

'ਉਸ ਸਮੇਂ, ਮਹਾਦੇਵੀ, ਮਹਾਕਾਲੀ, ਮਹੇਸ਼ਵਰੀ, ਆਪਣੇ ਕਰਮ ਦੀ ਗਵਾਹ ਬਣ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ ਸਮੇਤ ਉੱਭਰੀ।'

ਸ ਏष ਭਗਵਾਨ੍ਕ੍ਰੋਧੋ ਰੁਦ੍ਰਾਵਾਸਕृਤਾਲਯਃ। ਵੀਰਭਦ੍ਰੋऽਪ੍ਰਮੇਯਾਤ੍ਮਾ ਦੇਵ੍ਯਾ ਮਨ੍ਯੁਪ੍ਰਮਾਰ੍ਜ੍ਜਨਃ ।। ੩੯.

'ਇਹੀ ਉਹ ਭਗਵਾਨੀ ਗੁੱਸਾ ਹੈ, ਜੋ ਰੁਦਰ ਦਾ ਆਸਰਾ ਹੈ, ਅਣਮਾਪ ਵਿਰਭਦਰ, ਜੋ ਦੇਵੀ ਦੇ ਗੁੱਸੇ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ।'

ਤਸ੍ਯ ਵੇਸ਼੍ਮ ਸੁਰੇਨ੍ਦ੍ਰਸ੍ਯ ਸਰ੍ਵਗੁਹ੍ਯਤਮਸ੍ਯ ਵੈ। ਸਨ੍ਨਿਵੇਸ਼ਸ੍ਤ੍ਵਨੌਪਮ੍ਯੋ ਮਯਾ ਵਃ ਪਰਿਕੀਰ੍ਤ੍ਤਿਤਃ ।। ੩੯.

'ਉਸ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਇੰਦਰ ਦੇ ਘਰ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਗੁਪਤ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਬਣਾਵਟ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਿਸੇ ਨਾਲ ਤੁਲਨਾ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੀ।'

ਅਤਃ ਪਰਂ ਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਯੇ ਤਤ੍ਰ ਪ੍ਰਤਿ ਵਾਸਿਨਃ। ਰਮ੍ਯੇ ਪੁਰਵਰਸ਼੍ਰੇष੍ਠੇ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਵੈਹਾਯਭੂਮਿषੁ ।। ੩੯.

'ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸਾਂਗਾ ਕਿ ਉਥੇ ਕੌਣ-ਕੌਣ ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਸੁੰਦਰ ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿਚ, ਆਕਾਸ਼ੀ ਭੂਮੀਆਂ ਉੱਤੇ।'

ਨਾਨਾਰਤ੍ਨਵਿਚਿਤ੍ਰੇषੁ ਪਤਾਕਾਬਹੁਲੇषੁ ਚ। ਸਰ੍ਵਕਾਮਸਮृਦ੍ਧੇषੁ ਵਨੋਪਵਨਸ਼ੋਭਿषੁ ।। ੩੯.

'ਜਿੱਥੇ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਵੈਲੀਆਂ ਹਨ, ਕਈ ਝੰਡੇ ਲਹਿਰਾ ਰਹੇ ਹਨ, ਹਰ ਸੁਖ-ਸਾਧਨ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਤੇ ਬਾਗ-ਬਗੀਚਿਆਂ ਨਾਲ ਸੋਹਣੀਆਂ ਹਨ—'

ਰਾਜਤੇषੁ ਮਹਾਨ੍ਤੇषੁ ਸ਼ਾਤਕੌਮ੍ਭਮਯੇषੁ ਚ। ਸਨ੍ਧ੍ਯਾਭ੍ਰਸਨ੍ਨਿਕਾਸ਼ੇषੁ ਕੈਲਾਸਪ੍ਰਤਿਮੇषੁ ਚ ।। ੩੯.

'ਚਮਕਦਾਰ, ਉੱਚੀਆਂ, ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਮਹਲਾਂ, ਜੋ ਸਾਂਝ ਵੇਲੇ ਦੇ ਬੱਦਲਾਂ ਵਰਗੀਆਂ ਹਨ, ਤੇ ਕੈਲਾਸ ਪਹਾੜ ਵਰਗੀਆਂ ਹਨ—'

ਇष੍ਟੈਃ ਸ਼ਬ੍ਦਾਦਿਭਿਰ੍ਭਾਗੈਰ੍ਯੇ ਭਵਸ੍ਯਾਨੁਸਾਰਿਣਃ । ਪ੍ਰਾਸਾਦਵਰ ਪੁष੍ਪੇषੁ ਤੇषੁ ਮੋਦਨ੍ਤਿ ਸੁਵ੍ਰਤਾਃ ।। ੩੯.

'ਜੋ ਭਵਨਾਥ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਚੱਲਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸੋਹਣੀਆਂ ਮਹਲਾਂ ਵਿਚ, ਮਨਪਸੰਦ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਤੇ ਹੋਰ ਰਸਾਂ ਦਾ ਆਨੰਦ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਉਥੇ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਵਿਚ ਖੁਸ਼ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਹੇ ਨੇਕ ਵਿਅਕਤੀਆਂ।'

ਬ੍ਰਹ੍ਮਘੋषੈਰਵਿਰਤਾਃ ਕਥਾਸ਼੍ਚ ਵਿਵਿਧਾਃ ਸ਼ੁਭਾਃ । ਗੀਤਵਾਦਿਤ੍ਰਘੋषਾਸ਼੍ਚ ਸਂਸ੍ਤਵਾਸ਼੍ਚ ਸਮਨ੍ਤਤਃ ।। ੩੯.

ਉਥੇ ਬ੍ਰਹਮ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਵਾਲੇ ਗੀਤ ਰੁਕਦੇ ਨਹੀਂ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਚੰਗੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ, ਗਾਵਨ ਤੇ ਵਾਜਿਆਂ ਦੀਆਂ ਧੁਨੀਆਂ, ਤੇ ਹਰ ਪਾਸੇ ਸਤਿਕਾਰ ਦੇ ਭਜਨ ਗੂੰਜ ਰਹੇ ਹਨ।

ਸਂਹਤਾਸ਼੍ਚੈਵਮਤੁਲਾ ਨਾਨਾਸ਼੍ਰਯਕृਤਾਸ੍ਤਥਾ। ਏਵਮਾਦੀਨਿ ਵਰ੍ਤ੍ਤਨ੍ਤੇ ਤੇषਾਂ ਪ੍ਰਾਸਾਦਮੂਰ੍ਦ੍ਧਨਿ ।। ੩੯.

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਬੇਮਿਸਾਲ ਮੇਲੇ ਤੇ ਇਕੱਠ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਥਾਵਾਂ ਤੋਂ ਆਏ ਹੋਏ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਮਹਲ ਦੀ ਛੱਤ ਉੱਤੇ ਲੱਗਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।

ਸਹਸ੍ਰਪਾਦਃ ਪ੍ਰਾਸਾਦਸ੍ਤਪਨੀਯਮਯਃ ਸ਼ੁਭਃ। ਅਨੌਪਮ੍ਯੈਰ੍ਵਰੈ ਰਤ੍ਨੈਃ ਸਰ੍ਵਤਃ ਪਰਿਭੂषਿਤਃ ।। ੩੯.

ਉਹ ਮਹਲ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਖੰਭਿਆਂ ਵਾਲਾ, ਸੋਨੇ ਦਾ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਤੇ ਚਮਕਦਾਰ ਹੈ, ਹਰ ਪਾਸੇ ਬੇਮੁਲਾਂ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।

ਸ੍ਫਟਿਕੈਸ਼੍ਚਨ੍ਦ੍ਰਸਙ੍ਕਾਸ਼ੈਰ੍ਵੈਢੂਰ੍ਯਮਣਿਸਮ੍ਪ੍ਰਭੈਃ। ਬਾਲਸੂਰ੍ਯਮਯੈਸ਼੍ਚਾਪਿ ਸੌਵਰ੍ਣੈਸ਼੍ਚਾਗ੍ਨਿਸਮ੍ਪ੍ਰਭੈਃ ।। ੩੯.

ਉਹ ਮਹਲ ਚੰਨ ਵਰਗੇ ਚਮਕਦੇ ਸਫੈਦ ਪੱਥਰਾਂ, ਬੈਲਦੂਰੀ ਰਤਨਾਂ ਦੀ ਰੌਸ਼ਨੀ, ਨਵੇਂ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਤੇ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।

ਚੁਕ੍ਰੁਸ਼ੁऋषਯਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਨੈਮਿषੇਯਾਸ੍ਤਪਸ੍ਵਿਨਃ। ਆਪਨ੍ਨਸਂਸ਼ਯਾਸ਼੍ਚੇਮਂ ਵਾਕ੍ਯਮੂਚੁਃ ਸਮੀਰਣਮ੍ ।। ੩੯.

ਇਹ ਸਭ ਸੁਣ ਕੇ, ਨੈਮੀਸ਼ ਦੇ ਤਪਸੀ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਮਨ ਵਿਚ ਸੰਦੇਹ ਆ ਗਿਆ, ਉਹ ਸਮੀਰਣ ਨੂੰ ਇਹ ਗੱਲ ਆਖਣ ਲੱਗੇ।

ऋषਯ ਊਚੁਃ।। ਕੇ ਤੁ ਤਤ੍ਰ ਮਹਾਤ੍ਮਾਨੋ ਯੇ ਭਵਸ੍ਯਾਨੁਸਾਰਿਣਃ। ਅਨੁਗ੍ਰਾਹ੍ਯਤਮਾਃ ਸਮ੍ਯਕ੍ ਪ੍ਰਮੋਦਨ੍ਤੇ ਪੁਰੋਤ੍ਤਮੇ। ऋषੀਣਾਂ ਵਚਨਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਵਾਯੁਰ੍ਵਾਕ੍ਯਮਥਾਬ੍ਰਵੀਤ੍ ।। ੩੯.

ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: ਉਥੇ ਉਹ ਕੌਣ ਵੱਡੇ ਜੀਵ ਹਨ ਜੋ ਭਵ ਨੂੰ ਮੰਨਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਕਿਰਪਾ ਦੇ ਯੋਗ ਹਨ ਤੇ ਉੱਚੇ ਨਗਰ ਵਿਚ ਖੁਸ਼ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ? ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਵਾਯੂ ਜੀ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ।

ਵਾਯੁਰੁਵਾਚ।। ਸ਼੍ਰੂਯਤਾਂ ਦੇਵਦੇਵਸ੍ਯ ਭਕ੍ਤਿਰ੍ਯੈਰਨੁਕਲ੍ਪਿਤਾ। ਹ੍ਰੀਮਨ੍ਤਃ ਸੂਰ੍ਜਿਤਾ ਦਾਨ੍ਤਾਃ ਸ਼ੌਰ੍ਯਯੁਕ੍ਤਾ ਹ੍ਯਲੋਲੁਪਾਃ ।। ੩੯.

ਵਾਯੂ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਸੁਣੋ, ਉਹ ਕੌਣ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ ਦੀ ਭਗਤੀ ਪਾਲੀ ਹੈ—ਜਿਹੜੇ ਲਜਵਾਨ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੇ, ਸੰਤੁਲਿਤ, ਬਹਾਦਰ ਤੇ ਲਾਲਚ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹਨ।

ਮਧ੍ਯਾਹਾਰਾਸ਼੍ਚ ਮਾਤ੍ਰਾਸ਼੍ਚ ਹ੍ਯਾਤ੍ਮਾਰਾਮਾ ਜਿਤੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਃ। ਜਿਤਦ੍ਵਨ੍ਦ੍ਵਾ ਮਹੋਤ੍ਸਾਹਾਃ ਸੌਮ੍ਯਾ ਵਿਗਤਮਤ੍ਸਰਾਃ ।। ੩੯.

ਉਹ ਮਿਠਾ ਖਾਂਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਮਿਲੇ ਉਸ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਹੀ ਆਨੰਦ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਨੂੰ ਵੱਸ ਵਿਚ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, ਦੁਖ-ਸੁਖ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਵੱਡੇ ਉਤਸ਼ਾਹ ਵਾਲੇ, ਨਰਮ ਸੁਭਾਵ ਦੇ ਤੇ ਈਰਖਾ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹਨ।

ਭਾਵਸ੍ਥਾਃ ਸਰ੍ਵ੍ਵਭੂਤਾਨਾਮਵ੍ਯਾਪਾਰਾ ਅਨਾਕੁਲਾਃ। ਕਰ੍ਮਣਾ ਮਨਸਾ ਵਾਚਾ ਵਿਸ਼ੁਦ੍ਧੇਨਾਨ੍ਤਰਾਤ੍ਮਨਾ। ਅਨਨ੍ਯਮਨਸੋ ਭੂਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਪਨ੍ਨਾ ਯੇ ਮਹੇਸ਼੍ਵਰਮ੍ ।। ੩੯.

ਉਹ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਵਿਚ ਟਿਕੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਕੰਮ-ਕਾਰ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਤੇ ਚਿੱਤ ਸ਼ਾਂਤ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, ਆਪਣੇ ਮਨ, ਬੋਲ ਤੇ ਕਰਮ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, ਅੰਦਰੋਂ ਸਾਫ, ਇੱਕ ਚਿੱਤ ਹੋ ਕੇ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਦੇ ਅਰਪਿਤ ਹੋਏ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।

ਤੈਰ੍ਲਬ੍ਧਂ ਰੁਦ੍ਰਸਾਲੋਕ੍ਯਂ ਸ਼ਾਸ਼੍ਵਤਂ ਪਦਮਵ੍ਯਯਮ੍। ਭਵਸ੍ਯ ਰੂਪਸਾਦृਸ਼੍ਯਂ ਨੀਤਾਸ਼੍ਚੈਵ ਹ੍ਯਨੁਤ੍ਤਮਮ੍ ।। ੩੯.

ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਰੁਦਰ ਦਾ ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਤੇ ਅਟੱਲ ਠਿਕਾਣਾ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਉਹ ਭਵ ਦੇ ਰੂਪ ਵਾਂਗ ਹੀ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਵੈਸ਼੍ਵਾਨਰਮੁਖਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਵਿਸ਼੍ਵਰੂਪਾਃ ਕਪਰ੍ਦ੍ਦਿਨਃ । ਨੀਲਕਣ੍ਠਾਃ ਸਿਤਗ੍ਰੀਵਾਸ੍ਤੀਕ੍ਸ਼੍ਣਦਂष੍ਟ੍ਰਾਸ੍ਤ੍ਰਿਲੋਚਨਾਃ ।। ੩੯.

ਉਹ ਸਭ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਮੂੰਹ ਵਾਲੇ, ਸਾਰੇ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲੇ, ਜਟਾਵਾਂ ਵਾਲੇ, ਨੀਲੇ ਗਲੇ, ਚਿੱਟੇ ਗਲੇ, ਤਿੱਖੇ ਦੰਦਾਂ ਵਾਲੇ ਤੇ ਤਿੰਨ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ ਹਨ।

ਅਰ੍ਦ੍ਧਚਨ੍ਦ੍ਰਕृਤੋऽਣੀषਾ ਜਟਾਮੁਕੁਟਧਾਰਿਣਃ । ਸਰ੍ਵੇ ਦਸ਼ਭੁਜਾ ਵੀਰਾਃ ਪਦ੍ਮਾਨ੍ਤਰ ਸੁਗਨ੍ਧਿਨਃ ।। ੩੯.

ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਜਟਾਵਾਂ ਦੇ ਮੁਕੁਟ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਅਰਧ ਚੰਦ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਉਹ ਸਭ ਦਸ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲੇ ਬਹਾਦਰ ਹਨ, ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦਿਲ ਵਿਚ ਕਮਲ ਦੀ ਮਹਿਕ ਹੈ।

ਤਰੁਣਾਦਿਤ੍ਯਸਙ੍ਕਾਸ਼ਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਤੇ ਪੀਤਵਾਸਸਃ । ਪਿਨਾਕਪਾਣਯਃ ਸਰ੍ਵ੍ਵੇ ਸ਼੍ਵੇਤਗੋਵृषਵਾਹਨਾਃ ।। ੩੯.

ਉਹ ਸਭ ਨਵੇਂ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ, ਪੀਲੇ ਕੱਪੜੇ ਪਾਏ ਹੋਏ, ਹੱਥ ਵਿਚ ਪਿਨਾਕ ਧਾਰਨ ਕੀਤੇ ਤੇ ਚਿੱਟੇ ਬਲਦਾਂ ਉੱਤੇ ਸਵਾਰ ਹਨ।

ਸ਼੍ਰਿਯਾਨ੍ਵਿਤਾਃ ਕੁਣ੍ਡਲਿਨੋ ਮੁਕ੍ਤਾਹਾਰਵਿਭੂषਿਤਾਃ। ਤੇਜਸੋऽਭ੍ਯਧਿਕਾ ਦੇਵੈਃ ਸਰ੍ਵਜ੍ਞਾਃ ਸਰ੍ਵਦਰ੍ਸ਼ਿਨਃ ।। ੩੯.

ਉਹ ਚਮਕ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਕੰਨ ਵਿਚ ਕੁੰਡਲ ਪਾਏ ਹੋਏ, ਮੋਤੀਆਂ ਦੀ ਮਾਲਾ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਨਾਲੋਂ ਵਧ ਚਮਕਦਾਰ, ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ ਤੇ ਸਭ ਕੁਝ ਵੇਖਣ ਵਾਲੇ ਹਨ।

ਵਿਭਜ੍ਯ ਬਹੁਧਾਤ੍ਮਾਨਂ ਜਰਾਮृਤ੍ਯੁਵਿਵਰ੍ਜਿਤਾਃ। ਕ੍ਰੀਡਨ੍ਤੇ ਵਿਵਿਧੈਰ੍ਭਾਵੈਰ੍ਭੋਗਾਨ੍ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਸੁਦੁਰ੍ਲਭਾਨ੍ ।। ੩੯.

ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਅਨੇਕ ਰੂਪਾਂ ਵਿਚ ਵੰਡ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਬੁਢਾਪੇ ਤੇ ਮੌਤ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਢੰਗ ਨਾਲ ਖੇਡਦੇ ਹਨ ਤੇ ਬੜੀ ਔਖੀ ਮਿਲਣ ਵਾਲੀਆਂ ਖੁਸ਼ੀਆਂ ਮਾਣਦੇ ਹਨ।

ਸ੍ਵਚ੍ਛਨ੍ਦਗਤਯਃ ਸਿਦ੍ਧਾਃ ਸਿਦ੍ਧੈਸ਼੍ਚਾਨ੍ਯੌਰ੍ਵਿਬੋਧਿਤਾਃ। ਏਕਾਦਸ਼ਾਨਾਂ ਰੁਦ੍ਰਾਣਾਂ ਕੋਟ੍ਯੋऽਨੇਕਮਹਾਤ੍ਮਨਾਮ੍ ।। ੩੯.

ਉਹ ਸਿੱਧ ਲੋਕ ਆਪਣੇ ਮਨ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਚੱਲਦੇ ਹਨ, ਹੋਰ ਸਿੱਧਾਂ ਵੱਲੋਂ ਗਿਆਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਗਿਆਨ ਵਾਲੇ ਗਿਆਨੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਗਿਆਨੀਆਂ, ਗਿਆਰਾਂ ਰੁਦਰਾਂ ਵਿਚ ਅਣਗਿਣਤ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾਵਾਂ ਹਨ।

ਏਭਿਃ ਸਹ ਮਹਾਤ੍ਮਾ ਹਿ ਦੇਵਦੇਵੋ ਮਹੇਸ਼੍ਵਰਃ। ਭਕ੍ਤਾਨੁਕਮ੍ਪੀ ਭਗਵਾਨ੍ਮੋਦਤੇ ਪਾਰ੍ਵਤੀਪ੍ਰਿਯਃ ।। ੩੯.

ਇਹ ਵੱਡੀਆਂ ਆਤਮਾਵਾਂ ਨਾਲ, ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ ਮਹੇਸ਼ਵਰ, ਜੋ ਭਗਤਾਂ ਉੱਤੇ ਦਇਆਲੂ ਤੇ ਪਾਰਵਤੀ ਪਿਆਰੇ ਹਨ, ਖੁਸ਼ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।

ਨਾਹਨ੍ਤੇषਾਨ੍ਤੁ ਰੁਦ੍ਰਾਣਾਂ ਭਵਸ੍ਯ ਚ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ। ਨਾਨਾਤ੍ਵਮਨੁਪਸ਼੍ਯਾਮਿ ਸਤ੍ਯਮੇਤਦ੍ਬ੍ਰਵੀਮਿ ਵਃ ।। ੩੯.

ਮੈਂ ਇਹਨਾਂ ਰੁਦਰਾਂ ਜਾਂ ਵੱਡੇ ਭਵ ਵਿਚ ਕੋਈ ਫਰਕ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦਾ; ਇਹ ਸੱਚ ਹੈ, ਜੋ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਆਖ ਰਿਹਾ ਹਾਂ।