ਵਾਯੁਪੁਰਾਣਮ੍

ਅਸਿਮਾਵੇਸ਼੍ਯ ਚਾਙ੍ਗੇषੁ ਪਾਣ੍ਡੁਰਾਮ੍ਬਰ ਧਾਰਿਣੀ। ਉਰਸ਼੍ਛਦੇਨ ਮਹਤਾ ਮੌਕ੍ਤਿਕੇਨ ਵਿਰਾਜਿਤਾ। ਚਤੁਰ੍ਭੁਜਾ ਮਹਾਭਾਗਾ ਵਿਜਯਾ ਲੋਕਸਮ੍ਮਤਾ ।। ੩੯.

ਚਿੱਟੇ ਕਪੜੇ ਪਹਿਨੀ, ਵੱਡੇ ਮੋਤੀਆਂ ਵਾਲੀ ਛਾਤੀ ਦੀ ਪੱਟੀ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ, ਹਥਿਆਰ ਆਪਣੇ ਅੰਗਾਂ ਨਾਲ ਲਗਾ ਕੇ, ਚਾਰ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲੀ, ਵੱਡੀ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੀ ਤੇ ਸਭ ਵਲੋਂ ਮੰਨੀ ਹੋਈ ਵਿਜਯਾ ਉਥੇ ਖੜੀ ਸੀ।

ਦੇਵ੍ਯਾ ਆਦ੍ਯਃ ਪ੍ਰਤੀਹਾਰੀ ਸ਼੍ਰੀਰਿਵਾਪ੍ਰਤਿਮਾ ਪਰਾ। ਵਿਭ੍ਰਾਜਤੀ ਸ੍ਥਿਤਾ ਚੈਵ ਕृਤ੍ਵਾ ਦੇਵਸ੍ਯ ਚਾਞ੍ਜਲਿਮ੍ ।। ੩੯.

ਉਸ ਦੇਵੀ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਸੇਵਕਣ, ਜੋ ਲਕਸ਼ਮੀ ਵਰਗੀ ਅਦੁੱਤੀਅ ਸੀ, ਚਮਕਦੀ ਹੋਈ ਉਥੇ ਖੜੀ ਸੀ, ਪਰਮਾਤਮਾ ਅੱਗੇ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ।

ਤਸ੍ਯਾਃ ਪृष੍ਠਾਨੁਗਾਸ਼੍ਚਾਨ੍ਯਾਃ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯੋऽਪ੍ਸਰੋਗਣਾਨ੍ਵਿਤਾਃ। ਤਾਃ ਖਲ੍ਵਭਿਨਵੈਃ ਕਾਨ੍ਤੈਰੁਪਤਿष੍ਠਨ੍ਤਿ ਸ਼ਙ੍ਕਰਮ੍ ।। ੩੯.

ਉਸਦੇ ਪਿੱਛੇ ਹੋਰ ਔਰਤਾਂ, ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਨਾਲ, ਚੱਲ ਰਹੀਆਂ ਸਨ; ਉਹ ਨਵੀਂ ਸੋਹਣੀਅਤ ਨਾਲ ਸਜੀਆਂ, ਸ਼ੰਕਰ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।

ਸਰ੍ਵਲਕ੍ਸ਼ਣਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾ ਵਾਦਿਤ੍ਰੈ ਰੁਪਬृਂਹਿਤਾਃ। ਉਪਗਾਯਨ੍ਤਿ ਦੇਵੇਸ਼ਂ ਗਣਾ ਗਨ੍ਧਰ੍ਵਯੋਨਯਃ ।। ੩੯.

ਸਾਰੇ ਸ਼ੁਭ ਲੱਛਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ, ਵਾਜਿਆਂ ਤੇ ਸੋਹਣੇ ਰੂਪ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ, ਗੰਧਰਵ ਤੇ ਹੋਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਸਿਫ਼ਤ ਗਾ ਰਹੇ ਹਨ।

ਅਭ੍ਯੁਨ੍ਨਤੋ ਮਹੋਰਸ੍ਕਃ ਸ਼ਰਨ੍ਮੇਘਸਮਦ੍ਯੁਤਿਃ। ਸ਼ੋਭਤੇ ਨਨ੍ਦਮਾਨਸ਼੍ਚ ਗੋਪਤਿਸ੍ਤਸ੍ਯ ਵੇਸ਼੍ਮਨਿ ।। ੩੯.

ਉਥੇ ਇਕ ਗਵਾਲਾ, ਚੌੜੀ ਛਾਤੀ ਵਾਲਾ ਤੇ ਪਤਝੜ ਦੇ ਬੱਦਲ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾਰ, ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਿਚ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਸ੍ਕਨ੍ਦਸ਼੍ਚ ਸਪਰੀਵਾਰਃ ਪੁਤ੍ਰੋऽਸ੍ਯਾਮਿਤਵੀਰ੍ਯ੍ਯਵਾਨ੍। ਰਕ੍ਤਾਮ੍ਬਰਧਰਃ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ੍ਵਰਾਮ੍ਬੁਜਦਲੇਕ੍ਸ਼ਣਃ ।। ੩੯.

ਉਸਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸਕੰਦ, ਜਿਸਦੀ ਤਾਕਤ ਅਣਗਿਣਤ ਹੈ, ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ ਸਮੇਤ, ਲਾਲ ਕਪੜੇ ਪਹਿਨੇ, ਚਮਕਦਾਰ ਤੇ ਸੁੰਦਰ ਕਮਲ ਦੇ ਪੱਤਿਆਂ ਵਰਗੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ, ਉਥੇ ਖੜਾ ਹੈ।

ਤਸ੍ਯ ਸ਼ਾਖੋ ਵਿਸ਼ਾਖਸ਼੍ਚ ਨੈਗਮੇਯਸ਼੍ਚ ਚਾष੍ਟਵਾਨ੍। ਵ੍ਯਪੇਤਵ੍ਯਸਨਾਕ੍ਰੂਰਾਃ ਪ੍ਰਜਾਨਾਂ ਪਾਲਨੇ ਰਤਾਃ ।। ੩੯.

ਉਸਦੇ ਸਾਥੀ—ਵਿਸ਼ਾਖ ਤੇ ਨੈਗਮੇਯ—ਵੀ ਉਥੇ ਹਨ, ਜੋ ਵਿਕਾਰਾਂ ਤੇ ਕਠੋਰਤਾ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਵਿਚ ਲੱਗੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।

ਤੈਃ ਸਾਰ੍ਦ੍ਧਂ ਸ ਮਹਾਵੀਰ੍ਯ੍ਯਃ ਸ਼ੋਭਤੇ ਸ਼ਿਖਿਵਾਹਨਃ । ਵ੍ਯਾਲਕ੍ਰੀਡਨਕੈਸ੍ਤਤ੍ਰ ਕ੍ਰੀਡਤੇ ਵਿਸ਼੍ਵਤੋਮੁਖਃ ।। ੩੯.

ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਵਾਲਾ, ਮੋਰ ਤੇ ਸਵਾਰ ਸਕੰਦ ਉਥੇ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਹੈ; ਉਥੇ, ਹਰ ਪਾਸੇ ਵਾਲਾ, ਸੱਪਾਂ ਵਾਲੇ ਖਿਡੌਣਿਆਂ ਨਾਲ ਖੇਡ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਯੇ ਨृਪਾ ਵਿਭੁਧੇਨ੍ਦ੍ਰਾਣਾਂ ਕਾਞ੍ਚਨਸ੍ਯ ਪ੍ਰਦਾਯਿਨਃ। ਯੇ ਚ ਸ੍ਵਾਯਤਨਾ ਵਿਪ੍ਰਾ ਗृਹਸ੍ਥਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਾਦਿਨਃ ।। ੩੯.

ਉਹ ਰਾਜੇ ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂਆਂ ਨੂੰ ਸੋਨਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਉਹ ਘਰ-ਗ੍ਰਿਹਸਥ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਜੋ ਆਪਣੇ ਧਰਮਿਕ ਕੰਮਾਂ ਵਿਚ ਲੱਗੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ—

ਗੂਢਸ੍ਵਾਧ੍ਯਾਯ ਤਪਸਸ੍ਤਥਾ ਚੈਵੋਞ੍ਛਵृਤ੍ਤਯਃ। ਏਤੇ ਸਭਾਸਦਸ੍ਤਸ੍ਯ ਦੇਵੇਸ਼ਸ੍ਯ ਚ ਸਮ੍ਮਤਾਃ ।। ੩੯.

ਜੋ ਗੁਪਤ ਪਾਠ ਤੇ ਤਪ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਜੋ ਉੰਨ੍ਹਾ ਨਾਲ ਜੀਵਨ ਗੁਜ਼ਾਰਦੇ ਹਨ—ਇਹ ਸਭ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਸਭਾ ਵਿਚ ਆਦਰਯੋਗ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਮਨ੍ਵਨ੍ਤਰਾਣ੍ਯਨੇਕਾਨਿ ਵ੍ਯਵਰ੍ਤ੍ਤਨ੍ਤ ਪੁਨਃ ਪੁਨਃ। ਸ਼੍ਰੂਯਤਾਂ ਦੇਵਦੇਵਸ੍ਯ ਭਵਿष੍ਯਾਸ਼੍ਚਰ੍ਯਮੁਤ੍ਤਮਮ੍ ।। ੩੯.

ਅਨੇਕ ਮਨੁਆਂ ਦੇ ਚੱਕਰ ਵਾਰ ਵਾਰ ਲੰਘ ਚੁੱਕੇ ਹਨ; ਹੁਣ ਪਰਮ ਦੇਵਤਾ ਦੇ ਭਵਿੱਖ ਦੇ ਅਸਚਰਜਮਈ ਕੰਮ ਸੁਣੋ।

ਵ੍ਯਾਘ੍ਰਾਸ਼੍ਚੈਵਾਨੁਗਾਸ੍ਤਤ੍ਰ ਕਾਞ੍ਚਨਾਭਾਸ੍ਤਰਸ੍ਵਿਨਃ। ਸ੍ਵਚ੍ਛਨ੍ਦਚਾਰਿਣਃ ਸਰ੍ਵੇ ਸ੍ਵਯਂ ਦੇਵੇਨ ਨਿਰ੍ਮ੍ਮਿਤਾਃ।। ੩੯.

ਉਥੇ ਬਾਘ, ਸੋਨੇ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ ਤੇ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਮਨਮੁੱਤਾਬੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਘੁੰਮਦੇ ਹਨ, ਇਹ ਸਭ ਪਰਮਾਤਮਾ ਨੇ ਆਪ ਬਣਾਏ ਹਨ।

ਮृਤ੍ਯੋਰ੍ਮृਤ੍ਯੁਸਮਾਸ੍ਤੇ ਤੁ ਯਮਦਰ੍ਪਾਪਹਾਰਿਣਃ । ਵਿਭੂਤਿਮਪ੍ਯਸਂਖ੍ਯੇਯਾਂ ਕੋ ਨ ਖਲ੍ਵਭਿਧਾਸ੍ਯਤੇ ।। ੩੯.

ਉਹ ਮੌਤ ਦਾ ਵੀ ਮੌਤ ਬਣ ਕੇ ਖੜਾ ਹੈ, ਯਮ ਦੇ ਅਹੰਕਾਰ ਨੂੰ ਮਿਟਾਉਣ ਵਾਲਾ; ਉਸ ਦੀਆਂ ਅਣਗਿਣਤ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਕੌਣ ਗਿਣ ਸਕਦਾ ਹੈ?

ਅਤਃਪਰਮਿਦਂ ਭੂਯੋ ਭਵੇਨਾਦ੍ਭੁਤਮੁਤ੍ਤਮਮ੍। ਭੂਤਾਨਾਮਨੁਕਂਪਾਰ੍ਥਂ ਯਤ੍ਕृਤਂ ਤਨ੍ਨਿਬੋਧਤ ।। ੩੯.

ਹੁਣ ਤੂੰ ਹੋਰ ਵੀ ਇਹ ਵੱਡਾ ਅਚਰਜਕਾਰੀ ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਘਟਨਾ ਸੁਣ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਉੱਤੇ ਦਇਆ ਕਰਕੇ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।

ਮਨ੍ਦਰਾਦਿਪ੍ਰਕਾਸ਼ਾਨਾਂ ਬਲੇਨਾਪ੍ਰਤਿਮੌਜਸਾਮ੍। ਹਾਰਕੁਨ੍ਦੇਨ੍ਦੁਵਰ੍ਣਾਨਾਂ ਵਿਦ੍ਯੁਦ੍ਵਨਨਿਨਾਦਿਨਾਮ੍ ।। ੩੯.

ਮੰਦਰ ਆਦਿਕ ਪਹਾੜਾਂ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ, ਬੇਮਿਸਾਲ ਤਾਕਤ ਵਾਲੇ, ਹਾਰ, ਕੁੰਡਲ ਤੇ ਚੰਨਣ ਵਰਗਾ ਨੂਰ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ, ਤੇ ਬਿਜਲੀ ਵਾਂਗ ਗੂੰਜਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ—

ਚੂਡਾਮਣਿਧਰਾਣਾਂ ਵੈ ਮੇਘਸਨ੍ਨਿਭਵਾਸਸਾਮ੍। ਸ਼੍ਰੀਵਤ੍ਸਾਙ੍ਕਿਤਵਜ੍ਰਾਣਾਮਙ੍ਗੁਲੀਸ਼ੂਲਪਾਣਿਨਾਮ੍ ।। ੩੯.

ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਮੋਤੀ ਦੀ ਮੁਰਤ, ਬੱਦਲ ਵਰਗਾ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨੇ, ਸਰੀਰ ਉੱਤੇ ਸ਼੍ਰੀਵਤਸ ਤੇ ਵਜਰ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ, ਤੇ ਹੱਥਾਂ ਵਿਚ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ ਤੇ ਹੋਰ ਹਥਿਆਰ ਫੜੇ ਹੋਏ—

ਏਵਂ ਦਿਸ਼ਾਨਾਂ ਦੇਵਾਨਾਂ ਰੂਪੇਣੋਤ੍ਤਮਸ਼ਾਲਿਨਾਮ੍। ਤਸ੍ਯ ਪ੍ਰਾਸਾਦਮੁਖ੍ਯਸ੍ਯ ਸ੍ਤਮ੍ਭੇषੂਤ੍ਤਮਸ਼ੋਭਿषੁ ।। ੩੯.

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵਤੇ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਰੂਪ ਵਾਲੇ, ਉਸ ਮਹਾਨ ਮਹਲ ਦੇ ਸੋਹਣੇ ਸਤੰਭਾਂ ਉੱਤੇ ਬਣਾਏ ਹੋਏ ਸਨ।

ਸਂਯਤਾਗ੍ਨਿਮਯੀਭਿਸ੍ਤੁ ਸ਼੍ਰृਙ੍ਖਲਾਭਿਃ ਪृਥਕ੍ਪृਥਕ੍। ਮਾਯਾਸਹਸ੍ਰਂ ਸਿਂਹਾਨਾਂ ਸੁਖਂ ਤਤ੍ਰ ਨਿਵਾਸਿਨਾਮ੍ ।। ੩੯.

ਉਥੇ, ਸਿੰਘ ਜੋ ਆਰਾਮ ਨਾਲ ਰਹਿ ਰਹੇ ਸਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਅੱਗ ਦੀਆਂ ਜੰਜੀਰਾਂ ਨਾਲ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।

ਸ੍ਤਮ੍ਭੇऽਪ੍ਯਪਾਸृਤਾषष੍ਟਂ(?) ਤ੍ਰ੍ਯਮ੍ਬਕਸ੍ਯ ਨਿਵੇਸ਼ਨੇ। ਅਥ ਤਤ੍ਪ੍ਰਤਿਸਂਪੂਜ੍ਯ ਵਾਯੋਰ੍ਵਾਕ੍ਯਂ ਸੁਵਿਸ੍ਮਿਤਾਃ। ऋषਯਃ ਪ੍ਰਤ੍ਯਭਾषਨ੍ਤ ਨੈਮਿषੇਯਾਸ੍ਤਪਸ੍ਵਿਨਃ ।। ੩੯.

ਉਸ ਸਤੰਭ ਉੱਤੇ, ਤ੍ਰਿਅੰਬਕ ਦੇ ਮੰਦਰ ਵਿਚ, ਛੇਵਾਂ (ਸਿੰਘ) ਵੀ ਵੱਖ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਫਿਰ, ਉਸ ਦੀ ਪੂਰੀ ਇੱਜ਼ਤ ਕਰਕੇ, ਨੈਮੀਸ਼ ਦੇ ਤਪਸੀ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ, ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਕੇ, ਵਾਯੂ ਜੀ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ।

ਭਗਵਨ੍ਸਰ੍ਵਭੂਤਾਨਾਂ ਪ੍ਰਾਣ ਸਰ੍ਵਤ੍ਰਗ ਪ੍ਰਭੋ। ਕੇ ਤੇ ਸਿਂਹਮਹਾਭੂਤਾਃ ਕ੍ਵ ਤੇ ਜਾਤਾਃ ਕਿਮਾਤ੍ਮਕਾਃ ।। ੩੯.

ਹੇ ਭਗਵਾਨ! ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਾਣ, ਹਰ ਥਾਂ ਮੌਜੂਦ ਪ੍ਰਭੂ, ਇਹ ਵੱਡੇ ਸਿੰਘ-ਰੂਪ ਜੀਵ ਕੌਣ ਹਨ? ਇਹ ਕਿੱਥੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਏ, ਤੇ ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਸਹੀ ਸੌਭਾਵਨਾ ਕੀ ਹੈ?

ਸਿਂਹਾਃ ਕੇਨਾਪਰਾਧੇਨ ਭੂਤਾਨਾਂ ਪ੍ਰਭਵਿष੍ਣੁਨਾ। ਵੈਸ਼੍ਵਾਨਰਮਯੈਃ ਪਾਸ਼ੈਃ ਸਂਰੁਦ੍ਧਾਸ੍ਤੁ ਪृਥਕ੍ਪृਥਕ੍ ।। ੩੯.

ਕਿਹੜੇ ਪਾਪ ਕਰਕੇ, ਇਹ ਸਿੰਘ, ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵੀ ਸੁਆਮੀ ਵਲੋਂ, ਅੱਗ ਦੇ ਬੰਧਨਾਂ ਨਾਲ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਬੰਨ੍ਹੇ ਗਏ?

ਤੇषਾਂ ਤਦ੍ਵਚਨਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਵਾਯੁਰ੍ਵਾਕ੍ਯਂ ਜਗਾਦ ਹ । ਯਦ੍ਵੈ ਸਹਸ੍ਰਂ ਸਿਂਹਾਨਾਮੀਸ਼੍ਵਰੇਣ ਮਹਾਤ੍ਮਨਾ। ਵ੍ਯਪਨੀਯ ਸ੍ਵਕਾਦ੍ਦੇਹਾਤ੍ਕ੍ਰੋਧਾਸ੍ਤੇ ਸਿਂਹਵਿਗ੍ਰਹਾਃ ।। ੩੯.

ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਇਹ ਸਵਾਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਵਾਯੂ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਇਹ ਹਜ਼ਾਰ ਸਿੰਘ, ਮਹਾਨ ਪ੍ਰਭੂ ਵਲੋਂ, ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਕੱਢੇ ਗਏ ਤੇ ਸਿੰਘ ਰੂਪ ਵਿਚ ਆ ਗਏ।'

ਭੂਤਾਨਾਮਭਯਂ ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਪੁਰਾਬਦ੍ਧਾਗ੍ਨਿਬਨ੍ਧਨੇ। ਯਜ੍ਞਭਾਗਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਚ ਈਸ਼੍ਵਰਸ੍ਯਾਜ੍ਞਯਾ ਤਦਾ ।। ੩੯.

'ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਨਿਡਰਤਾ ਦੇਣ ਲਈ, ਉਹ ਪਹਿਲਾਂ ਅੱਗ ਦੇ ਬੰਧਨਾਂ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹੇ ਗਏ, ਤੇ ਇਹ ਸਭ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ, ਯੱਗ ਵਿਚ ਹਿੱਸਾ ਮਿਲਣ ਲਈ ਹੋਇਆ।'

ਤੇषਾਂ ਵਿਧਾਨਮੁਕ੍ਤੇਨ ਸਿਂਹੇਨੈਕੇਨ ਲੀਲਯਾ। ਦੇਵ੍ਯਾ ਮਨ੍ਯੁਂ ਕृਤਂ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਹਤੋ ਦਕ੍ਸ਼ਸ੍ਯ ਸ ਕ੍ਰਤੁਃ ।। ੩੯.

'ਉਹ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਕ ਸਿੰਘ ਨੇ ਖੇਡ-ਖੇਡ ਵਿਚ, ਦੇਵੀ ਦੇ ਗੁੱਸੇ ਨੂੰ ਜਾਣ ਕੇ, ਦੱਖ ਦਾ ਯੱਗ ਨਾਸ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।'

ਨਿਃਸृਤਾ ਚ ਮਹਾਦੇਵ੍ਯਾ ਮਹਾਕਾਲੀ ਮਹੇਸ਼੍ਵਰੀ। ਆਤ੍ਮਨਃ ਕਰ੍ਮ੍ਮਸਾਕ੍ਸ਼ਿਣ੍ਯਾ ਭੂਤੈਃ ਸਾਰ੍ਦ੍ਧਂ ਤਦਾਨੁਗੈਃ ।। ੩੯.

'ਉਸ ਸਮੇਂ, ਮਹਾਦੇਵੀ, ਮਹਾਕਾਲੀ, ਮਹੇਸ਼ਵਰੀ, ਆਪਣੇ ਕਰਮ ਦੀ ਗਵਾਹ ਬਣ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ ਸਮੇਤ ਉੱਭਰੀ।'

ਸ ਏष ਭਗਵਾਨ੍ਕ੍ਰੋਧੋ ਰੁਦ੍ਰਾਵਾਸਕृਤਾਲਯਃ। ਵੀਰਭਦ੍ਰੋऽਪ੍ਰਮੇਯਾਤ੍ਮਾ ਦੇਵ੍ਯਾ ਮਨ੍ਯੁਪ੍ਰਮਾਰ੍ਜ੍ਜਨਃ ।। ੩੯.

'ਇਹੀ ਉਹ ਭਗਵਾਨੀ ਗੁੱਸਾ ਹੈ, ਜੋ ਰੁਦਰ ਦਾ ਆਸਰਾ ਹੈ, ਅਣਮਾਪ ਵਿਰਭਦਰ, ਜੋ ਦੇਵੀ ਦੇ ਗੁੱਸੇ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ।'

ਤਸ੍ਯ ਵੇਸ਼੍ਮ ਸੁਰੇਨ੍ਦ੍ਰਸ੍ਯ ਸਰ੍ਵਗੁਹ੍ਯਤਮਸ੍ਯ ਵੈ। ਸਨ੍ਨਿਵੇਸ਼ਸ੍ਤ੍ਵਨੌਪਮ੍ਯੋ ਮਯਾ ਵਃ ਪਰਿਕੀਰ੍ਤ੍ਤਿਤਃ ।। ੩੯.

'ਉਸ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਇੰਦਰ ਦੇ ਘਰ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਗੁਪਤ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਬਣਾਵਟ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਿਸੇ ਨਾਲ ਤੁਲਨਾ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੀ।'

ਅਤਃ ਪਰਂ ਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਯੇ ਤਤ੍ਰ ਪ੍ਰਤਿ ਵਾਸਿਨਃ। ਰਮ੍ਯੇ ਪੁਰਵਰਸ਼੍ਰੇष੍ਠੇ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਵੈਹਾਯਭੂਮਿषੁ ।। ੩੯.

'ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸਾਂਗਾ ਕਿ ਉਥੇ ਕੌਣ-ਕੌਣ ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਸੁੰਦਰ ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿਚ, ਆਕਾਸ਼ੀ ਭੂਮੀਆਂ ਉੱਤੇ।'

ਨਾਨਾਰਤ੍ਨਵਿਚਿਤ੍ਰੇषੁ ਪਤਾਕਾਬਹੁਲੇषੁ ਚ। ਸਰ੍ਵਕਾਮਸਮृਦ੍ਧੇषੁ ਵਨੋਪਵਨਸ਼ੋਭਿषੁ ।। ੩੯.

'ਜਿੱਥੇ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਵੈਲੀਆਂ ਹਨ, ਕਈ ਝੰਡੇ ਲਹਿਰਾ ਰਹੇ ਹਨ, ਹਰ ਸੁਖ-ਸਾਧਨ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਤੇ ਬਾਗ-ਬਗੀਚਿਆਂ ਨਾਲ ਸੋਹਣੀਆਂ ਹਨ—'