ਵਾਯੁਪੁਰਾਣਮ੍

ਚਾਮੀਕਰਮਯੀਭਿਸ੍ਤੁ ਪਤਾਕਾਭਿਸ੍ਤਥਾ ਪੁਰਮ੍ । ਏਵਂ ਪ੍ਰਾਸਾਦਰਾਜੋऽਸੌ ਭੂਮਿਕਾਭਿਰ੍ਵਿਰਾਜਤੇ ।। ੩੯.

ਉਹ ਸ਼ਹਿਰ ਵੀ ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਝੰਡੀਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਤੇ ਉਹ ਉੱਚਾ ਮਹਲ ਕਈ ਮੰਜ਼ਲਾਂ ਨਾਲ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਵਸਨ੍ਤਪ੍ਰਤਿਮਾ ਯਤ੍ਰ ਤ੍ਰ੍ਯਮ੍ਬਕਸ੍ਯ ਨਿਵੇਸ਼ਨੇ। ਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਃ ਸ਼੍ਰੀਸ਼੍ਚ ਵਪੁਰ੍ਮ੍ਮਾਯਾ ਕੀਰ੍ਤ੍ਤਿਃ ਸ਼ੋਭਾ ਸਰਸ੍ਵਤੀ ।। ੩੯.

ਉਥੇ ਤ੍ਰਿਅੰਬਕ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਬਸੰਤ ਰੂਪ, ਲਕ੍ਸ਼ਮੀ, ਸ਼੍ਰੀ, ਸੋਹਣਪ, ਮਾਇਆ, ਯਸ਼, ਚਮਕ ਤੇ ਸਰਸਵਤੀ ਵੱਸਦੇ ਹਨ।

ਦੇਵ੍ਯਾ ਵੈ ਸਹਿਤਾ ਹ੍ਯੇਤਾ ਰੂਪਗਨ੍ਧਸਮਨ੍ਵਿਤਾਃ। ਨਿਤ੍ਯਾ ਹ੍ਯਪਰਿਸਙ੍ਖ੍ਯਾਤਾਃ ਪਰਸ੍ਪਰਗੁਣਾਸ਼੍ਰਯਾਃ । ਭੂषਣਂ ਸਰ੍ਵਰਤ੍ਨਾਨਾਂ ਯੋਨ੍ਯਃ ਕਾਨ੍ਤਿਵਿਲਾਸਯੋਃ ।। ੩੯.

ਇਹ ਸਾਰੀਆਂ ਦੇਵੀ ਦੇ ਨਾਲ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਸੋਹਣਪ ਤੇ ਸੁਗੰਧ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਅਣਗਿਣਤ ਤੇ ਸਦੀਵੀ, ਇਕ-ਦੂਜੇ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰ, ਸਾਰੇ ਰਤਨਾਂ ਦੀ ਸ਼ੋਭਾ, ਤੇ ਇਕ-ਦੂਜੇ ਲਈ ਪਿਆਰ ਤੇ ਰਸ ਦਾ ਸਰੋਤ ਹਨ।

ਕੋਟਿਸ਼ਤਂ ਮਹਾਭਾਗਾ ਵਿਭਜ੍ਯਾਤ੍ਮਾਨਮਾਤ੍ਮਨਾ। ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਮਹਾਤ੍ਮਾਨਂ ਪ੍ਰਤਿਮੋਦਨ੍ਤ੍ਯਤਨ੍ਦ੍ਰਿਤਾਃ। ।। ੩੯.

ਇਹ ਮਹਾਨ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਲੱਖਾਂ-ਕਰੋੜਾਂ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਵੰਡ ਕੇ, ਵੱਡੇ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਆਨੰਦ ਮਾਣਦੀਆਂ ਹਨ।

ਤਾਸਾਂ ਸਹਸ੍ਰਸ਼ਸ਼੍ਚਾਨ੍ਯਾਃ ਪृष੍ਠਤਃ ਪਰਿਚਾਰਿਕਾਃ। ਰੂਪਿਣ੍ਯਸ਼੍ਚ ਸ਼੍ਰਿਯਾ ਯੁਕ੍ਤਾਃ ਸਰ੍ਵਾਃ ਕਮਲਲੋਚਨਾਃ ।। ੩੯.

ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਹੋਰ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸੇਵਕਣਾਂ ਖੜੀਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਸੋਹਣੀਆਂ, ਚਮਕਦਾਰ ਤੇ ਸਾਰੀਆਂ ਕੰਵਲ ਵਰਗੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਹਨ।

ਲੀਲਾਵਿਲਾਸਸਂਯੁਕ੍ਤੈਰ੍ਭਾਵੈਰਤਿਮਨੋਹਰੈਃ। ਗਣੈਸ੍ਤਾਃ ਸਹ ਮੋਦਨ੍ਤੇ ਸ਼ੈਲਾਭੈਃ ਪਾਵਕੋਪਮੈਃ ।। ੩੯.

ਖੇਡਾਂ ਤੇ ਰਸ ਭਰੇ ਹਾਵਭਾਵਾਂ ਨਾਲ, ਉਹ ਪਹਾੜਾਂ ਵਰਗੀਆਂ ਤੇ ਅੱਗ ਵਰਗੀਆਂ ਟੋਲੀਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਖੁਸ਼ੀਆਂ ਮਨਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ।

ਕੁਬ੍ਜਾ ਕਾਮਨਿਕਾਮੈਸ਼੍ਚ ਵਰਗਾਤ੍ਰਾ ਹਯਾਨਨਾਃ । ਪੁਣ੍ਡ੍ਰਾਸ਼੍ਚ ਵਿਕਟਾਸ਼੍ਚੈਵ ਕਰਲਾਸ਼੍ਚਿਪਿਟਾਨਨਾਃ ।। ੩੯.

ਉਥੇ ਕੁਝ ਕੁਬੜੀਆਂ, ਕੁਝ ਇੱਛਾਵਾਂ ਵਾਲੀਆਂ, ਕੁਝ ਸੋਹਣੇ ਅੰਗਾਂ ਵਾਲੀਆਂ, ਕੁਝ ਘੋੜੇ ਵਾਲਾ ਚਿਹਰਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲੀਆਂ, ਕੁਝ ਬੌਣੀਆਂ, ਕੁਝ ਵਿਲੱਖਣ ਰੂਪ ਵਾਲੀਆਂ, ਕੁਝ ਵੱਡੇ ਹੱਥਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਤੇ ਕੁਝ ਚਪਟੀ ਸ਼ਕਲ ਵਾਲੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਹਨ।

ਲਮ੍ਬੋਦਰਾ ਹ੍ਰਸ੍ਵਭੁਜਾ ਵਿਨੇਤ੍ਰਾ ਹ੍ਰਸ੍ਵਪਾਦਿਕਾਃ। ਮृਗੇਨ੍ਦ੍ਰਵਦਨਾਸ਼੍ਚਾਨ੍ਯਾ ਗਜਵਕ੍ਰੋਦਰਾਸ੍ਤਥਾ ।। ੩੯.

ਕੁਝ ਲੰਬੇ ਪੇਟ ਵਾਲੀਆਂ, ਕੁਝ ਛੋਟੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲੀਆਂ, ਕੁਝ ਇਕ ਅੱਖ ਵਾਲੀਆਂ, ਕੁਝ ਛੋਟੇ ਪੈਰ ਵਾਲੀਆਂ, ਕੁਝ ਸਿੰਘ ਵਾਂਗ ਮੂੰਹ ਵਾਲੀਆਂ, ਤੇ ਕੁਝ ਹਾਥੀ ਵਾਲਾ ਸੁੰਡ ਤੇ ਪੇਟ ਰੱਖਦੀਆਂ ਹਨ।

ਗਜਾਨਨਾਸ੍ਤਥੈਵਾਨ੍ਯਾਃ ਸਿਂਹ ਵ੍ਯਾਘ੍ਰਾਨਨਾਸ੍ਤਥਾ। ਲੋਹਿਤਾਕ੍ਸ਼ਾ ਮਹਾਸ੍ਤਨ੍ਯਃ ਸੁਭਗਾਸ਼੍ਚਾਰੁਲੋਚਨਾਃ ।। ੩੯.

ਕੁਝ ਹਾਥੀ ਵਾਲਾ ਚਿਹਰਾ ਰੱਖਦੀਆਂ, ਕੁਝ ਸਿੰਘ ਜਾਂ ਬੱਘੇ ਵਰਗਾ ਮੂੰਹ, ਕੁਝ ਲਾਲ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀਆਂ, ਕੁਝ ਵੱਡੀਆਂ ਛਾਤੀਆਂ ਵਾਲੀਆਂ, ਕੁਝ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਤੇ ਕੁਝ ਸੋਹਣੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਹਨ।

ਹ੍ਰਸ੍ਵਕੁਞ੍ਚਿਤਕੇਸ਼ਾਸ਼੍ਚ ਸੁਨ੍ਦਰ੍ਯ੍ਯਸ਼੍ਚਾਰੁਲੋਚਨਾਃ। ਅਨ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਕਾਮਰੂਪਿਣ੍ਯੋ ਨਾਨਾਵੇषਧਰਾਃ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯਃ ।। ੩੯.

ਕੁਝ ਛੋਟੇ ਤੇ ਘੁੰਘਰਾਲੇ ਵਾਲਾਂ ਵਾਲੀਆਂ, ਕੁਝ ਸੋਹਣੀਆਂ ਤੇ ਸੁੰਦਰ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀਆਂ, ਤੇ ਕੁਝ ਰੂਪ ਬਦਲਣ ਵਾਲੀਆਂ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪਹਿਰਾਵੇ ਪਾਈਆਂ ਹੋਈਆਂ ਔਰਤਾਂ ਹਨ।

ਅਭ੍ਯਨ੍ਤਰਪਰਿਸ੍ਕਨ੍ਧਾ ਦੇਵਾਵਾਸਗृਹੋਚਿਤਾਃ। ਰਰਾਮ ਭਗਵਾਂਸ੍ਤਤ੍ਰ ਦਸ਼ਬਾਹੁਰ੍ਮਹੇਸ਼੍ਵਰਃ ।। ੩੯.

ਅੰਦਰਲੇ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਘਰਾਂ ਵਾਂਗ ਸੁਹਾਵਣੇ ਹਨ, ਉਥੇ ਦਸ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲੇ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਜੀ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਵੱਸਦੇ ਹਨ।

ਨਨ੍ਦਿਨਾ ਚ ਗਣੈਃ ਸਾਰ੍ਦ੍ਧਂ ਵਿਸ਼੍ਵਰੂਪੈਰ੍ਮਹਾਤ੍ਮਭਿਃ। ਤਥਾ ਰੁਦ੍ਰਗਣੈਸ਼੍ਚਾਪਿ ਤੁਲ੍ਯੌਦਾਰ੍ਯ੍ਯਪਰਾਕ੍ਰਮੈਃ ।। ੩੯.

ਨੰਦੀ ਤੇ ਹੋਰ ਸਾਥੀਆਂ ਨਾਲ, ਜੋ ਹਰ ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਤੇ ਵੱਡੇ ਮਨ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਤੇ ਰੁਦਰਾਂ ਦੀ ਟੋਲੀ ਨਾਲ, ਜੋ ਦਿਲੋਂ ਵੱਡੇ ਤੇ ਬਹਾਦਰ ਹਨ।

ਪਾਵਕਾਤ੍ਮਜਸਙ੍ਕਾਸ਼ੈਰ੍ਯੂਪਦਂष੍ਟ੍ਰੋਤ੍ਕਟਾਨਨੈਃ। ਵਨ੍ਦ੍ਯਮਾਨੋ ਵਿਮਾਨਸ਼੍ਚ ਪੂਜ੍ਯਮਾਨਸ਼੍ਚ ਤਤ੍ਪਰੈਃ ।। ੩੯.

ਅੱਗ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਵਰਗੀਆਂ, ਡਰਾਉਣੇ ਚਿਹਰੇ ਤੇ ਵੱਡੀਆਂ ਦੰਦਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਟੋਲੀਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਭਗਤਾਂ ਵਲੋਂ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਇਜ਼ਤ ਤੇ ਪੂਜਾ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਹਵਾਈ ਰਥ ਵਿਚ ਵੀ।

ਸਰ੍ਵਰ੍ਤੁਕੁਸੁਮਾਂ ਮਾਲਾਂ ਜਿਘ੍ਰਮਾਣੋਰਸਿ ਸ੍ਥਿਤਾਨ੍ । ਨੀਲੋਤ੍ਪਲਦਲਸ਼੍ਯਾਮਂ ਪृਥੁਤਾਮ੍ਰਾਯਤੇਕ੍ਸ਼ਣਮ੍ ।। ੩੯.

ਉਹ ਹਰ ਰੁੱਤ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਮਾਲਾ, ਜੋ ਉਸਦੇ ਛਾਤੀ ਉੱਤੇ ਪਈ ਸੀ, ਉਸਦੀ ਖੁਸ਼ਬੂ ਲੈਂਦਾ ਸੀ; ਉਸਦਾ ਰੰਗ ਨੀਲੇ ਕੰਵਲ ਦੇ ਪੱਤੇ ਵਾਂਗ ਗੂੜ੍ਹਾ ਸੀ, ਤੇ ਅੱਖਾਂ ਵੱਡੀਆਂ, ਤਾਮਬੇ ਵਰਗੀਆਂ ਤੇ ਚੌੜੀਆਂ ਸਨ।

ਈषਤ੍ਕਰਾਲ੍ਲਮ੍ਬੋष੍ਠਂ ਤੀਕ੍ਸ਼੍ਣਦਂष੍ਟ੍ਰਾ ਗਣਾਞਚਿਤਮ੍। षਡੂਰ੍ਦ੍ਧ੍ਵਨੇਤ੍ਰਂ ਦੁष੍ਪ੍ਰੇਕ੍ਸ਼੍ਯਂ ਰੁਚਿਰਞ੍ਚੀਰਵਾਸਸਮ੍ ।। ੩੯.

ਉਸਦੇ ਹੱਥ ਥੋੜ੍ਹੇ ਉੱਪਰ ਚੁੱਕੇ ਹੋਏ, ਹੋਠ ਮੋਟੇ, ਦੰਦ ਤੇਜ਼, ਟੋਲੀਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਛੇ ਅੱਖਾਂ ਉੱਪਰ, ਵੇਖਣ ਵਿੱਚ ਔਖਾ, ਤੇ ਸੋਹਣੇ ਛਾਲ ਦੀ ਪੋਸ਼ਾਕ ਪਾਈ ਹੋਈ ਸੀ।

ਆਹਵੇष੍ਵਪਰਿਕ੍ਲਿष੍ਟਂ ਦੇਵਾਨਾਮਰਿਨਾਸ਼ਨਮ੍। ਬਾਹੁਨਾ ਬਾਹੁਮਾਵੇਸ਼੍ਯ ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵੇ ਸਵ੍ਯੇऽਨ੍ਤਰੇ ਸ੍ਥਿਤਮ੍ ।। ੩੯.

ਜੰਗ ਵਿਚ, ਥੱਕਣ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਇਕ ਬਾਂਹ ਨੂੰ ਦੂਜੇ ਬਾਂਹ 'ਚ ਲਪੇਟ ਕੇ, ਖੱਬੇ ਪਾਸੇ ਖੜਾ ਹੈ।

ਰਰਾਜਾਪਦਿਸ਼ਨ੍ਤਸ੍ਯ ਵਾਮਾਗ੍ਰਕਰਗੋਚਰਮ੍। ਮਹਾਭੈਰਵਨਿਰ੍ਘੋषਂ ਬਲੇਨਾਪ੍ਰਤਿਮੌਜਸਮ੍। ਦਸ਼ਵਰ੍ਣਧਨੁਸ਼੍ਚੈਵ ਵਿਚਿਤ੍ਰਂ ਸ਼ੋਭਤੇऽਧਿਕਮ੍ ।। ੩੯.

ਉਹ ਖੱਬੇ ਹੱਥ ਦੀ ਪਹੁੰਚ ਵਿੱਚ ਦਿਸ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਦਿਸ਼ਾ ਵੱਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰਦਾ। ਉਸਦਾ ਦਸ ਹੱਥ ਲੰਮਾ ਧਨੁਸ਼, ਵੱਡੀ ਗੂੰਜ ਨਾਲ ਡਰਾਉਣੀ ਧੁਨੀ ਕਰਦਾ, ਅਦਭੁਤ ਤੇ ਬੇਮਿਸਾਲ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਸੀ।

ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲਂ ਵਿਦ੍ਯੁਤਾਭਾਸਮਮੋਘਂ ਸ਼ਤ੍ਰੁਨਾਸ਼ਨਮ੍। ਜਾਜ੍ਵਲ੍ਯਮਾਨਂ ਵਪੁषਾ ਪਰਮਂ ਤਤ੍ਤ੍ਵਿषਾ ਯੁਤਮ੍ ।। ੩੯.

ਉਸਦਾ ਤ੍ਰਿਸੂਲ ਬਿਜਲੀ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ, ਕਦੇ ਨ ਫੇਲ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਤੇ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਵੱਡੀ ਜੋਤ ਨਾਲ ਭੜਕ ਰਿਹਾ ਸੀ ਤੇ ਅਤਿ ਉੱਚੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।

ਅਸਿਸ਼੍ਚੈਵੌਜਸਾਂ ਸ਼੍ਰੇष੍ਠਃ ਸ਼ੀਤਰਸ਼੍ਮਿਃ ਸ਼ਸ਼ੀ ਤਥਾ। ਤੇਜਸਾ ਵਪੁषਾ ਕਾਨ੍ਤ੍ਯਾ ਦੇਵੇਸ਼ਸ੍ਯ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ। ਸ਼ੁਸ਼ੁਭੇऽਭ੍ਯਧਿਕਂ ਤਤ੍ਰ ਵੇਦ੍ਯਾਮਗ੍ਨਿਸ਼ਿਖਾ ਇਵ ।। ੩੯.

ਉਸਦੀ ਤਲਵਾਰ, ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਤੇ ਤਾਕਤਵਾਨ, ਚੰਨਣੀ ਜਿਹੀ ਠੰਢੀ ਚਾਨਣ ਵਾਲੀ, ਰੂਪ, ਜੋਤ ਤੇ ਚਮਕ ਨਾਲ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਵੱਡੇ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ, ਉਥੇ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸੋਹਣੀ ਲੱਗ ਰਹੀ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਵੇਦੀ ਉੱਤੇ ਅੱਗ ਦੀ ਲੌ।

ਸ੍ਥਿਤਃ ਪੁਰਸ੍ਤਾਦ੍ਦੇਵਸ੍ਯ ਸ਼ਾਤਕੌਮ੍ਭਮਯੋ ਮਹਾਨ੍। ਸ਼ੁਸ਼ੁਭੇ ਰੁਚਿਰਃ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ੍ਸੋਦਕਃ ਸਕਮਣ੍ਡਲੁਃ ।। ੩੯.

ਉਸ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਇਕ ਵੱਡਾ, ਸੋਹਣਾ ਤੇ ਚਮਕਦਾਰ ਸੋਨੇ ਦਾ ਘੜਾ ਰੱਖਿਆ ਸੀ, ਜੋ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਤੇ ਕੰਮੰਡਲ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।

ਅਸਿਮਾਵੇਸ਼੍ਯ ਚਾਙ੍ਗੇषੁ ਪਾਣ੍ਡੁਰਾਮ੍ਬਰ ਧਾਰਿਣੀ। ਉਰਸ਼੍ਛਦੇਨ ਮਹਤਾ ਮੌਕ੍ਤਿਕੇਨ ਵਿਰਾਜਿਤਾ। ਚਤੁਰ੍ਭੁਜਾ ਮਹਾਭਾਗਾ ਵਿਜਯਾ ਲੋਕਸਮ੍ਮਤਾ ।। ੩੯.

ਚਿੱਟੇ ਕਪੜੇ ਪਹਿਨੀ, ਵੱਡੇ ਮੋਤੀਆਂ ਵਾਲੀ ਛਾਤੀ ਦੀ ਪੱਟੀ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ, ਹਥਿਆਰ ਆਪਣੇ ਅੰਗਾਂ ਨਾਲ ਲਗਾ ਕੇ, ਚਾਰ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲੀ, ਵੱਡੀ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੀ ਤੇ ਸਭ ਵਲੋਂ ਮੰਨੀ ਹੋਈ ਵਿਜਯਾ ਉਥੇ ਖੜੀ ਸੀ।

ਦੇਵ੍ਯਾ ਆਦ੍ਯਃ ਪ੍ਰਤੀਹਾਰੀ ਸ਼੍ਰੀਰਿਵਾਪ੍ਰਤਿਮਾ ਪਰਾ। ਵਿਭ੍ਰਾਜਤੀ ਸ੍ਥਿਤਾ ਚੈਵ ਕृਤ੍ਵਾ ਦੇਵਸ੍ਯ ਚਾਞ੍ਜਲਿਮ੍ ।। ੩੯.

ਉਸ ਦੇਵੀ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਸੇਵਕਣ, ਜੋ ਲਕਸ਼ਮੀ ਵਰਗੀ ਅਦੁੱਤੀਅ ਸੀ, ਚਮਕਦੀ ਹੋਈ ਉਥੇ ਖੜੀ ਸੀ, ਪਰਮਾਤਮਾ ਅੱਗੇ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ।

ਤਸ੍ਯਾਃ ਪृष੍ਠਾਨੁਗਾਸ਼੍ਚਾਨ੍ਯਾਃ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯੋऽਪ੍ਸਰੋਗਣਾਨ੍ਵਿਤਾਃ। ਤਾਃ ਖਲ੍ਵਭਿਨਵੈਃ ਕਾਨ੍ਤੈਰੁਪਤਿष੍ਠਨ੍ਤਿ ਸ਼ਙ੍ਕਰਮ੍ ।। ੩੯.

ਉਸਦੇ ਪਿੱਛੇ ਹੋਰ ਔਰਤਾਂ, ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਨਾਲ, ਚੱਲ ਰਹੀਆਂ ਸਨ; ਉਹ ਨਵੀਂ ਸੋਹਣੀਅਤ ਨਾਲ ਸਜੀਆਂ, ਸ਼ੰਕਰ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।

ਸਰ੍ਵਲਕ੍ਸ਼ਣਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾ ਵਾਦਿਤ੍ਰੈ ਰੁਪਬृਂਹਿਤਾਃ। ਉਪਗਾਯਨ੍ਤਿ ਦੇਵੇਸ਼ਂ ਗਣਾ ਗਨ੍ਧਰ੍ਵਯੋਨਯਃ ।। ੩੯.

ਸਾਰੇ ਸ਼ੁਭ ਲੱਛਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ, ਵਾਜਿਆਂ ਤੇ ਸੋਹਣੇ ਰੂਪ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ, ਗੰਧਰਵ ਤੇ ਹੋਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਸਿਫ਼ਤ ਗਾ ਰਹੇ ਹਨ।

ਅਭ੍ਯੁਨ੍ਨਤੋ ਮਹੋਰਸ੍ਕਃ ਸ਼ਰਨ੍ਮੇਘਸਮਦ੍ਯੁਤਿਃ। ਸ਼ੋਭਤੇ ਨਨ੍ਦਮਾਨਸ਼੍ਚ ਗੋਪਤਿਸ੍ਤਸ੍ਯ ਵੇਸ਼੍ਮਨਿ ।। ੩੯.

ਉਥੇ ਇਕ ਗਵਾਲਾ, ਚੌੜੀ ਛਾਤੀ ਵਾਲਾ ਤੇ ਪਤਝੜ ਦੇ ਬੱਦਲ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾਰ, ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਿਚ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਸ੍ਕਨ੍ਦਸ਼੍ਚ ਸਪਰੀਵਾਰਃ ਪੁਤ੍ਰੋऽਸ੍ਯਾਮਿਤਵੀਰ੍ਯ੍ਯਵਾਨ੍। ਰਕ੍ਤਾਮ੍ਬਰਧਰਃ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ੍ਵਰਾਮ੍ਬੁਜਦਲੇਕ੍ਸ਼ਣਃ ।। ੩੯.

ਉਸਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸਕੰਦ, ਜਿਸਦੀ ਤਾਕਤ ਅਣਗਿਣਤ ਹੈ, ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ ਸਮੇਤ, ਲਾਲ ਕਪੜੇ ਪਹਿਨੇ, ਚਮਕਦਾਰ ਤੇ ਸੁੰਦਰ ਕਮਲ ਦੇ ਪੱਤਿਆਂ ਵਰਗੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ, ਉਥੇ ਖੜਾ ਹੈ।

ਤਸ੍ਯ ਸ਼ਾਖੋ ਵਿਸ਼ਾਖਸ਼੍ਚ ਨੈਗਮੇਯਸ਼੍ਚ ਚਾष੍ਟਵਾਨ੍। ਵ੍ਯਪੇਤਵ੍ਯਸਨਾਕ੍ਰੂਰਾਃ ਪ੍ਰਜਾਨਾਂ ਪਾਲਨੇ ਰਤਾਃ ।। ੩੯.

ਉਸਦੇ ਸਾਥੀ—ਵਿਸ਼ਾਖ ਤੇ ਨੈਗਮੇਯ—ਵੀ ਉਥੇ ਹਨ, ਜੋ ਵਿਕਾਰਾਂ ਤੇ ਕਠੋਰਤਾ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਵਿਚ ਲੱਗੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।

ਤੈਃ ਸਾਰ੍ਦ੍ਧਂ ਸ ਮਹਾਵੀਰ੍ਯ੍ਯਃ ਸ਼ੋਭਤੇ ਸ਼ਿਖਿਵਾਹਨਃ । ਵ੍ਯਾਲਕ੍ਰੀਡਨਕੈਸ੍ਤਤ੍ਰ ਕ੍ਰੀਡਤੇ ਵਿਸ਼੍ਵਤੋਮੁਖਃ ।। ੩੯.

ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਵਾਲਾ, ਮੋਰ ਤੇ ਸਵਾਰ ਸਕੰਦ ਉਥੇ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਹੈ; ਉਥੇ, ਹਰ ਪਾਸੇ ਵਾਲਾ, ਸੱਪਾਂ ਵਾਲੇ ਖਿਡੌਣਿਆਂ ਨਾਲ ਖੇਡ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਯੇ ਨृਪਾ ਵਿਭੁਧੇਨ੍ਦ੍ਰਾਣਾਂ ਕਾਞ੍ਚਨਸ੍ਯ ਪ੍ਰਦਾਯਿਨਃ। ਯੇ ਚ ਸ੍ਵਾਯਤਨਾ ਵਿਪ੍ਰਾ ਗृਹਸ੍ਥਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਾਦਿਨਃ ।। ੩੯.

ਉਹ ਰਾਜੇ ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂਆਂ ਨੂੰ ਸੋਨਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਉਹ ਘਰ-ਗ੍ਰਿਹਸਥ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਜੋ ਆਪਣੇ ਧਰਮਿਕ ਕੰਮਾਂ ਵਿਚ ਲੱਗੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ—