ਵਰਾ ਵਰੇਣ੍ਯਾ ਵਰਦਾ ਵਰਾਰ੍ਹਾ ਵਰਵਰ੍ਣਿਨੀ। ਵਰਮਾ ਵਰਭਦ੍ਰਾ ਚ ਰਮ੍ਯਾਸ੍ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਪੁਰੋਤ੍ਤਮੇ ।। ੩੯.
ਵਰਾ, ਵਰਣਿਆ, ਵਰਦਾ, ਵਰਾਰ੍ਹਾ, ਵਰਵਰਨੀ, ਵਰਮਾ ਤੇ ਵਰਭਦਰਾ—ਇਹ ਸੋਹਣੀਆਂ ਨਦੀਆਂ ਉਸ ਉੱਤਮ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਵਹਿ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।
ਪਦ੍ਮੋਤ੍ਪਲਦਲੋਨ੍ਮਿਸ਼੍ਰਂ ਫੇਨਾਦ੍ਯਾਵਰ੍ਤ੍ਤਵਿਗ੍ਰਹਮ੍। ਜਲਂ ਮਣਿਦਲਪ੍ਰਖ੍ਯਮਾਵਹਨ੍ਤਿ ਸਰਿਦ੍ਵਰਾਃ ।। ੩੯.
ਉਹ ਵਧੀਆ ਨਦੀਆਂ ਐਸਾ ਪਾਣੀ ਲਿਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਮਣਕਾਂ ਵਰਗਾ ਚਮਕਦਾ, ਕੰਵਲ ਤੇ ਉਤਪਲ ਦੇ ਪੱਤਿਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲਿਆ ਹੋਇਆ, ਝੱਗ ਤੇ ਘੁੰਮਣ ਵਾਲੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ।
ਨ ਤੁ ਬ੍ਰਹ੍ਮਰ੍षਯੋ ਦੇਵਾ ਨਾਸੁਰਾਃ ਪਿਤਰਸ੍ਤਥਾ। ਨ ਖਲ੍ਵਨ੍ਯੇऽਪ੍ਰਮੇਯਸ੍ਯ ਵਿਦੁਰੀਸ਼ਸ੍ਯ ਤਤ੍ਪੁਰਮ੍ ।। ੩੯.
ਪਰ ਨਾ ਤਾਂ ਬ੍ਰਹਮਰਿਸ਼ੀ, ਨਾ ਦੇਵਤੇ, ਨਾ ਅਸੁਰ, ਨਾ ਪਿਤਰ, ਤੇ ਨਾ ਹੋਰ ਕੋਈ ਉਸ ਅਣਮਾਪ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ।
ਤਤ੍ਰ ਯੇ ਧ੍ਯਾਨਮਵ੍ਯਗ੍ਰਾਃ ਸੁਯੁਕ੍ਤਾ ਵਿਜਿਤੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਃ। ਪਸ਼੍ਯਨ੍ਤੀਹ ਮਹਾਤ੍ਮਾਨਃ ਪੁਰਨ੍ਤਦ੍ਗੋਵृषਾਤ੍ਮਨਃ ।। ੩੯.
ਉਥੇ ਜਿਹੜੇ ਮਨ ਲਾ ਕੇ ਧਿਆਨ ਕਰਦੇ, ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਯੋਗ ਤੇ ਇੰਦਰਿਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਉਹ ਇਥੇ ਹੀ ਗੋਵ੍ਰਿਸ਼ਾਤਮਾ ਦੇ ਮਹਾਨ ਰੂਪਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਦੇ ਹਨ।
ਮਧ੍ਯੇ ਪੁਰਵਰੇਨ੍ਦ੍ਰਸ੍ਯ ਤਸ੍ਯਾਪ੍ਰਤਿਮਤੇਜਸਃ। ਸੁਮਹਾਨ੍ਮੇਰੁਸਙ੍ਗਾਸ਼ੋ ਦਿਵ੍ਯੋ ਭਦ੍ਰਸ਼੍ਰਿਯਾ ਵृਤਃ ।। ੩੯.
ਉਸ ਬੇਮਿਸਾਲ ਚਮਕ ਵਾਲੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਮੈਰੂ ਪਹਾੜ ਵਰਗਾ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਤੇ ਦਿਵਿਆ ਚੋਟੀ ਖੜੀ ਹੈ, ਜੋ ਮੰਗਲਮਈ ਸੋਭਾ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਹੈ।
ਸਹਸ੍ਰ ਪਾਦਃ ਪ੍ਰਾਸਾਦਸ੍ਤਪਨੀਯਮਯਃ ਸ਼ੁਭਃ। ਅਨੁਪਮੇਯੈ ਰਤ੍ਨੈਸ਼੍ਚ ਸਰ੍ਵਤਃ ਸ ਵਿਭੂषਿਤਃ ।। ੩੯.
ਉਥੇ ਹਜ਼ਾਰ ਸਤੰਭਾਂ ਵਾਲਾ ਸੋਨੇ ਦਾ ਸੋਹਣਾ ਮਹਲ ਹੈ, ਜੋ ਹਰ ਪਾਸੇ ਅਣਤੁਲਨੀਆਂ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਸ੍ਫਟਿਕੈਸ਼੍ਚਨ੍ਦ੍ਰਸਙ੍ਕਾਸ਼ੈਰ੍ਵੈਢੂਰ੍ਯੈਃ ਸੋਮਸਂਪ੍ਰਭੈਃ। ਬਾਲਸੂਰ੍ਯ੍ਯਪ੍ਰਭੈਸ਼੍ਚੈਵ ਸੌਵਰ੍ਣੈਸ਼੍ਚਾਗ੍ਨਿਸਂਪ੍ਰਭੈਃ ।। ੩੯.
ਉਹ ਮਹਲ ਚੰਨ ਵਰਗੇ ਸਫੈਦ ਪੱਥਰਾਂ, ਚੰਨ ਵਰਗੇ ਬੈਰਿਲ, ਨਵੇਂ ਸੂਰਜ ਵਰਗੇ ਰਤਨਾਂ, ਤੇ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਰਾਜਤੈਸ਼੍ਚਾਪਿ ਸ਼ੁਸ਼ੁਭੇ ਇਨ੍ਦ੍ਰਨੀਲਮਯੈਃ ਸ਼ੁਭੈਃ। ਦृਢੈਰ੍ਵਜ੍ਰਮਯੈਸ਼੍ਚੈਵ ਇਤ੍ਯੇਵਂ ਸੁਮਹਾਹਿਤੈਃ ।। ੩੯.
ਉਹ ਚਾਂਦੀ, ਸੋਹਣੇ ਨੀਲਮ ਪੱਥਰਾਂ, ਤੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੀਰਿਆਂ ਨਾਲ ਵੀ ਚਮਕਦਾ ਸੀ—ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਵੱਡੀਆਂ ਤੇ ਸੋਹਣੀਆਂ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਜਲੈਸ਼੍ਚ ਵਿਵਿਧਾਕਾਰੈਰ੍ਦੀਪ੍ਯਦ੍ਭਿਰਧਿਵਾਸਿਤਮ੍। ਚਨ੍ਦ੍ਰਰਸ਼੍ਮਿਪ੍ਰਕਾਸ਼ਾਭਿਃ ਪਤਾਕਾਭਿਰਲਂਕृਤਮ੍ ।। ੩੯.
ਉਹ ਥਾਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਸੁਗੰਧੀ ਵਾਲੇ ਪਾਣੀਆਂ ਨਾਲ ਮਹਿਕ ਰਹੀ ਸੀ, ਚਾਨਣ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚਮਕ ਰਹੀ ਸੀ, ਤੇ ਚੰਨ ਦੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਵਰਗੀਆਂ ਝੰਡੀਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਸੀ।
ਰੁਕ੍ਮਘਣ੍ਟਾਨਿਨਾਦੈਸ਼੍ਚ ਨਿਤ੍ਯਪ੍ਰਮੁਦਿਤੋਤ੍ਸਵਃ। ਕਿਨ੍ਨਰਾਣਾਮਧੀਵਾਸੈਃ ਸਨ੍ਧ੍ਯਾਭ੍ਰਾਕਾਰਰਾਜਿਤੈਃ ।। ੩੯.
ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਘੰਟੀਆਂ ਦੀ ਗੂੰਜ ਨਾਲ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਖੁਸ਼ੀਆਂ ਮਨਾਈ ਜਾਂਦੀਆਂ, ਤੇ ਉਥੇ ਕਿੰਨਰਾਂ ਦੇ ਵਾਸ ਹਨ, ਜੋ ਸ਼ਾਮ ਦੇ ਬੱਦਲਾਂ ਵਾਂਗ ਰੰਗ ਬਿਰੰਗੇ ਤੇ ਚਮਕਦਾਰ ਹਨ।
ਪਰਿਵਾਰਸਮਨ੍ਤਾਤ੍ਤੁ ਹੇਮਪੁष੍ਪੋਦਕਪ੍ਰਭੈਃ। ਯਥਾ ਹਿ ਮੇਰੁਸ਼ੈਲੇਨ੍ਦ੍ਰੋ ਹੇਮਸ਼੍ਰृਙ੍ਗੈਰ੍ਵਿਰਾਜਤੇ ।। ੩੯.
ਚਾਰੋਂ ਪਾਸੇ ਸੇਵਕਾਂ ਦੀ ਚਮਕ ਸੋਨੇ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਤੇ ਪਾਣੀ ਵਰਗੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਮੇਰੂ ਪਹਾੜ ਸੋਨੇ ਦੇ ਚੋਟਿਆਂ ਨਾਲ ਰੌਣਕ ਮਾਰਦਾ ਹੈ।
ਚਾਮੀਕਰਮਯੀਭਿਸ੍ਤੁ ਪਤਾਕਾਭਿਸ੍ਤਥਾ ਪੁਰਮ੍ । ਏਵਂ ਪ੍ਰਾਸਾਦਰਾਜੋऽਸੌ ਭੂਮਿਕਾਭਿਰ੍ਵਿਰਾਜਤੇ ।। ੩੯.
ਉਹ ਸ਼ਹਿਰ ਵੀ ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਝੰਡੀਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਤੇ ਉਹ ਉੱਚਾ ਮਹਲ ਕਈ ਮੰਜ਼ਲਾਂ ਨਾਲ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਵਸਨ੍ਤਪ੍ਰਤਿਮਾ ਯਤ੍ਰ ਤ੍ਰ੍ਯਮ੍ਬਕਸ੍ਯ ਨਿਵੇਸ਼ਨੇ। ਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਃ ਸ਼੍ਰੀਸ਼੍ਚ ਵਪੁਰ੍ਮ੍ਮਾਯਾ ਕੀਰ੍ਤ੍ਤਿਃ ਸ਼ੋਭਾ ਸਰਸ੍ਵਤੀ ।। ੩੯.
ਉਥੇ ਤ੍ਰਿਅੰਬਕ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਬਸੰਤ ਰੂਪ, ਲਕ੍ਸ਼ਮੀ, ਸ਼੍ਰੀ, ਸੋਹਣਪ, ਮਾਇਆ, ਯਸ਼, ਚਮਕ ਤੇ ਸਰਸਵਤੀ ਵੱਸਦੇ ਹਨ।
ਦੇਵ੍ਯਾ ਵੈ ਸਹਿਤਾ ਹ੍ਯੇਤਾ ਰੂਪਗਨ੍ਧਸਮਨ੍ਵਿਤਾਃ। ਨਿਤ੍ਯਾ ਹ੍ਯਪਰਿਸਙ੍ਖ੍ਯਾਤਾਃ ਪਰਸ੍ਪਰਗੁਣਾਸ਼੍ਰਯਾਃ । ਭੂषਣਂ ਸਰ੍ਵਰਤ੍ਨਾਨਾਂ ਯੋਨ੍ਯਃ ਕਾਨ੍ਤਿਵਿਲਾਸਯੋਃ ।। ੩੯.
ਇਹ ਸਾਰੀਆਂ ਦੇਵੀ ਦੇ ਨਾਲ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਸੋਹਣਪ ਤੇ ਸੁਗੰਧ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਅਣਗਿਣਤ ਤੇ ਸਦੀਵੀ, ਇਕ-ਦੂਜੇ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰ, ਸਾਰੇ ਰਤਨਾਂ ਦੀ ਸ਼ੋਭਾ, ਤੇ ਇਕ-ਦੂਜੇ ਲਈ ਪਿਆਰ ਤੇ ਰਸ ਦਾ ਸਰੋਤ ਹਨ।
ਕੋਟਿਸ਼ਤਂ ਮਹਾਭਾਗਾ ਵਿਭਜ੍ਯਾਤ੍ਮਾਨਮਾਤ੍ਮਨਾ। ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਮਹਾਤ੍ਮਾਨਂ ਪ੍ਰਤਿਮੋਦਨ੍ਤ੍ਯਤਨ੍ਦ੍ਰਿਤਾਃ। ।। ੩੯.
ਇਹ ਮਹਾਨ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਲੱਖਾਂ-ਕਰੋੜਾਂ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਵੰਡ ਕੇ, ਵੱਡੇ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਆਨੰਦ ਮਾਣਦੀਆਂ ਹਨ।
ਤਾਸਾਂ ਸਹਸ੍ਰਸ਼ਸ਼੍ਚਾਨ੍ਯਾਃ ਪृष੍ਠਤਃ ਪਰਿਚਾਰਿਕਾਃ। ਰੂਪਿਣ੍ਯਸ਼੍ਚ ਸ਼੍ਰਿਯਾ ਯੁਕ੍ਤਾਃ ਸਰ੍ਵਾਃ ਕਮਲਲੋਚਨਾਃ ।। ੩੯.
ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਹੋਰ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸੇਵਕਣਾਂ ਖੜੀਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਸੋਹਣੀਆਂ, ਚਮਕਦਾਰ ਤੇ ਸਾਰੀਆਂ ਕੰਵਲ ਵਰਗੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਹਨ।
ਲੀਲਾਵਿਲਾਸਸਂਯੁਕ੍ਤੈਰ੍ਭਾਵੈਰਤਿਮਨੋਹਰੈਃ। ਗਣੈਸ੍ਤਾਃ ਸਹ ਮੋਦਨ੍ਤੇ ਸ਼ੈਲਾਭੈਃ ਪਾਵਕੋਪਮੈਃ ।। ੩੯.
ਖੇਡਾਂ ਤੇ ਰਸ ਭਰੇ ਹਾਵਭਾਵਾਂ ਨਾਲ, ਉਹ ਪਹਾੜਾਂ ਵਰਗੀਆਂ ਤੇ ਅੱਗ ਵਰਗੀਆਂ ਟੋਲੀਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਖੁਸ਼ੀਆਂ ਮਨਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਕੁਬ੍ਜਾ ਕਾਮਨਿਕਾਮੈਸ਼੍ਚ ਵਰਗਾਤ੍ਰਾ ਹਯਾਨਨਾਃ । ਪੁਣ੍ਡ੍ਰਾਸ਼੍ਚ ਵਿਕਟਾਸ਼੍ਚੈਵ ਕਰਲਾਸ਼੍ਚਿਪਿਟਾਨਨਾਃ ।। ੩੯.
ਉਥੇ ਕੁਝ ਕੁਬੜੀਆਂ, ਕੁਝ ਇੱਛਾਵਾਂ ਵਾਲੀਆਂ, ਕੁਝ ਸੋਹਣੇ ਅੰਗਾਂ ਵਾਲੀਆਂ, ਕੁਝ ਘੋੜੇ ਵਾਲਾ ਚਿਹਰਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲੀਆਂ, ਕੁਝ ਬੌਣੀਆਂ, ਕੁਝ ਵਿਲੱਖਣ ਰੂਪ ਵਾਲੀਆਂ, ਕੁਝ ਵੱਡੇ ਹੱਥਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਤੇ ਕੁਝ ਚਪਟੀ ਸ਼ਕਲ ਵਾਲੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਹਨ।
ਲਮ੍ਬੋਦਰਾ ਹ੍ਰਸ੍ਵਭੁਜਾ ਵਿਨੇਤ੍ਰਾ ਹ੍ਰਸ੍ਵਪਾਦਿਕਾਃ। ਮृਗੇਨ੍ਦ੍ਰਵਦਨਾਸ਼੍ਚਾਨ੍ਯਾ ਗਜਵਕ੍ਰੋਦਰਾਸ੍ਤਥਾ ।। ੩੯.
ਕੁਝ ਲੰਬੇ ਪੇਟ ਵਾਲੀਆਂ, ਕੁਝ ਛੋਟੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲੀਆਂ, ਕੁਝ ਇਕ ਅੱਖ ਵਾਲੀਆਂ, ਕੁਝ ਛੋਟੇ ਪੈਰ ਵਾਲੀਆਂ, ਕੁਝ ਸਿੰਘ ਵਾਂਗ ਮੂੰਹ ਵਾਲੀਆਂ, ਤੇ ਕੁਝ ਹਾਥੀ ਵਾਲਾ ਸੁੰਡ ਤੇ ਪੇਟ ਰੱਖਦੀਆਂ ਹਨ।
ਗਜਾਨਨਾਸ੍ਤਥੈਵਾਨ੍ਯਾਃ ਸਿਂਹ ਵ੍ਯਾਘ੍ਰਾਨਨਾਸ੍ਤਥਾ। ਲੋਹਿਤਾਕ੍ਸ਼ਾ ਮਹਾਸ੍ਤਨ੍ਯਃ ਸੁਭਗਾਸ਼੍ਚਾਰੁਲੋਚਨਾਃ ।। ੩੯.
ਕੁਝ ਹਾਥੀ ਵਾਲਾ ਚਿਹਰਾ ਰੱਖਦੀਆਂ, ਕੁਝ ਸਿੰਘ ਜਾਂ ਬੱਘੇ ਵਰਗਾ ਮੂੰਹ, ਕੁਝ ਲਾਲ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀਆਂ, ਕੁਝ ਵੱਡੀਆਂ ਛਾਤੀਆਂ ਵਾਲੀਆਂ, ਕੁਝ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਤੇ ਕੁਝ ਸੋਹਣੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਹਨ।
ਹ੍ਰਸ੍ਵਕੁਞ੍ਚਿਤਕੇਸ਼ਾਸ਼੍ਚ ਸੁਨ੍ਦਰ੍ਯ੍ਯਸ਼੍ਚਾਰੁਲੋਚਨਾਃ। ਅਨ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਕਾਮਰੂਪਿਣ੍ਯੋ ਨਾਨਾਵੇषਧਰਾਃ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯਃ ।। ੩੯.
ਕੁਝ ਛੋਟੇ ਤੇ ਘੁੰਘਰਾਲੇ ਵਾਲਾਂ ਵਾਲੀਆਂ, ਕੁਝ ਸੋਹਣੀਆਂ ਤੇ ਸੁੰਦਰ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀਆਂ, ਤੇ ਕੁਝ ਰੂਪ ਬਦਲਣ ਵਾਲੀਆਂ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪਹਿਰਾਵੇ ਪਾਈਆਂ ਹੋਈਆਂ ਔਰਤਾਂ ਹਨ।
ਅਭ੍ਯਨ੍ਤਰਪਰਿਸ੍ਕਨ੍ਧਾ ਦੇਵਾਵਾਸਗृਹੋਚਿਤਾਃ। ਰਰਾਮ ਭਗਵਾਂਸ੍ਤਤ੍ਰ ਦਸ਼ਬਾਹੁਰ੍ਮਹੇਸ਼੍ਵਰਃ ।। ੩੯.
ਅੰਦਰਲੇ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਘਰਾਂ ਵਾਂਗ ਸੁਹਾਵਣੇ ਹਨ, ਉਥੇ ਦਸ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲੇ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਜੀ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਵੱਸਦੇ ਹਨ।
ਨਨ੍ਦਿਨਾ ਚ ਗਣੈਃ ਸਾਰ੍ਦ੍ਧਂ ਵਿਸ਼੍ਵਰੂਪੈਰ੍ਮਹਾਤ੍ਮਭਿਃ। ਤਥਾ ਰੁਦ੍ਰਗਣੈਸ਼੍ਚਾਪਿ ਤੁਲ੍ਯੌਦਾਰ੍ਯ੍ਯਪਰਾਕ੍ਰਮੈਃ ।। ੩੯.
ਨੰਦੀ ਤੇ ਹੋਰ ਸਾਥੀਆਂ ਨਾਲ, ਜੋ ਹਰ ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਤੇ ਵੱਡੇ ਮਨ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਤੇ ਰੁਦਰਾਂ ਦੀ ਟੋਲੀ ਨਾਲ, ਜੋ ਦਿਲੋਂ ਵੱਡੇ ਤੇ ਬਹਾਦਰ ਹਨ।
ਪਾਵਕਾਤ੍ਮਜਸਙ੍ਕਾਸ਼ੈਰ੍ਯੂਪਦਂष੍ਟ੍ਰੋਤ੍ਕਟਾਨਨੈਃ। ਵਨ੍ਦ੍ਯਮਾਨੋ ਵਿਮਾਨਸ਼੍ਚ ਪੂਜ੍ਯਮਾਨਸ਼੍ਚ ਤਤ੍ਪਰੈਃ ।। ੩੯.
ਅੱਗ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਵਰਗੀਆਂ, ਡਰਾਉਣੇ ਚਿਹਰੇ ਤੇ ਵੱਡੀਆਂ ਦੰਦਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਟੋਲੀਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਭਗਤਾਂ ਵਲੋਂ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਇਜ਼ਤ ਤੇ ਪੂਜਾ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਹਵਾਈ ਰਥ ਵਿਚ ਵੀ।
ਸਰ੍ਵਰ੍ਤੁਕੁਸੁਮਾਂ ਮਾਲਾਂ ਜਿਘ੍ਰਮਾਣੋਰਸਿ ਸ੍ਥਿਤਾਨ੍ । ਨੀਲੋਤ੍ਪਲਦਲਸ਼੍ਯਾਮਂ ਪृਥੁਤਾਮ੍ਰਾਯਤੇਕ੍ਸ਼ਣਮ੍ ।। ੩੯.
ਉਹ ਹਰ ਰੁੱਤ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਮਾਲਾ, ਜੋ ਉਸਦੇ ਛਾਤੀ ਉੱਤੇ ਪਈ ਸੀ, ਉਸਦੀ ਖੁਸ਼ਬੂ ਲੈਂਦਾ ਸੀ; ਉਸਦਾ ਰੰਗ ਨੀਲੇ ਕੰਵਲ ਦੇ ਪੱਤੇ ਵਾਂਗ ਗੂੜ੍ਹਾ ਸੀ, ਤੇ ਅੱਖਾਂ ਵੱਡੀਆਂ, ਤਾਮਬੇ ਵਰਗੀਆਂ ਤੇ ਚੌੜੀਆਂ ਸਨ।
ਈषਤ੍ਕਰਾਲ੍ਲਮ੍ਬੋष੍ਠਂ ਤੀਕ੍ਸ਼੍ਣਦਂष੍ਟ੍ਰਾ ਗਣਾਞਚਿਤਮ੍। षਡੂਰ੍ਦ੍ਧ੍ਵਨੇਤ੍ਰਂ ਦੁष੍ਪ੍ਰੇਕ੍ਸ਼੍ਯਂ ਰੁਚਿਰਞ੍ਚੀਰਵਾਸਸਮ੍ ।। ੩੯.
ਉਸਦੇ ਹੱਥ ਥੋੜ੍ਹੇ ਉੱਪਰ ਚੁੱਕੇ ਹੋਏ, ਹੋਠ ਮੋਟੇ, ਦੰਦ ਤੇਜ਼, ਟੋਲੀਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਛੇ ਅੱਖਾਂ ਉੱਪਰ, ਵੇਖਣ ਵਿੱਚ ਔਖਾ, ਤੇ ਸੋਹਣੇ ਛਾਲ ਦੀ ਪੋਸ਼ਾਕ ਪਾਈ ਹੋਈ ਸੀ।
ਆਹਵੇष੍ਵਪਰਿਕ੍ਲਿष੍ਟਂ ਦੇਵਾਨਾਮਰਿਨਾਸ਼ਨਮ੍। ਬਾਹੁਨਾ ਬਾਹੁਮਾਵੇਸ਼੍ਯ ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵੇ ਸਵ੍ਯੇऽਨ੍ਤਰੇ ਸ੍ਥਿਤਮ੍ ।। ੩੯.
ਜੰਗ ਵਿਚ, ਥੱਕਣ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਇਕ ਬਾਂਹ ਨੂੰ ਦੂਜੇ ਬਾਂਹ 'ਚ ਲਪੇਟ ਕੇ, ਖੱਬੇ ਪਾਸੇ ਖੜਾ ਹੈ।
ਰਰਾਜਾਪਦਿਸ਼ਨ੍ਤਸ੍ਯ ਵਾਮਾਗ੍ਰਕਰਗੋਚਰਮ੍। ਮਹਾਭੈਰਵਨਿਰ੍ਘੋषਂ ਬਲੇਨਾਪ੍ਰਤਿਮੌਜਸਮ੍। ਦਸ਼ਵਰ੍ਣਧਨੁਸ਼੍ਚੈਵ ਵਿਚਿਤ੍ਰਂ ਸ਼ੋਭਤੇऽਧਿਕਮ੍ ।। ੩੯.
ਉਹ ਖੱਬੇ ਹੱਥ ਦੀ ਪਹੁੰਚ ਵਿੱਚ ਦਿਸ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਦਿਸ਼ਾ ਵੱਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰਦਾ। ਉਸਦਾ ਦਸ ਹੱਥ ਲੰਮਾ ਧਨੁਸ਼, ਵੱਡੀ ਗੂੰਜ ਨਾਲ ਡਰਾਉਣੀ ਧੁਨੀ ਕਰਦਾ, ਅਦਭੁਤ ਤੇ ਬੇਮਿਸਾਲ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲਂ ਵਿਦ੍ਯੁਤਾਭਾਸਮਮੋਘਂ ਸ਼ਤ੍ਰੁਨਾਸ਼ਨਮ੍। ਜਾਜ੍ਵਲ੍ਯਮਾਨਂ ਵਪੁषਾ ਪਰਮਂ ਤਤ੍ਤ੍ਵਿषਾ ਯੁਤਮ੍ ।। ੩੯.
ਉਸਦਾ ਤ੍ਰਿਸੂਲ ਬਿਜਲੀ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ, ਕਦੇ ਨ ਫੇਲ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਤੇ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਵੱਡੀ ਜੋਤ ਨਾਲ ਭੜਕ ਰਿਹਾ ਸੀ ਤੇ ਅਤਿ ਉੱਚੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਅਸਿਸ਼੍ਚੈਵੌਜਸਾਂ ਸ਼੍ਰੇष੍ਠਃ ਸ਼ੀਤਰਸ਼੍ਮਿਃ ਸ਼ਸ਼ੀ ਤਥਾ। ਤੇਜਸਾ ਵਪੁषਾ ਕਾਨ੍ਤ੍ਯਾ ਦੇਵੇਸ਼ਸ੍ਯ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ। ਸ਼ੁਸ਼ੁਭੇऽਭ੍ਯਧਿਕਂ ਤਤ੍ਰ ਵੇਦ੍ਯਾਮਗ੍ਨਿਸ਼ਿਖਾ ਇਵ ।। ੩੯.
ਉਸਦੀ ਤਲਵਾਰ, ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਤੇ ਤਾਕਤਵਾਨ, ਚੰਨਣੀ ਜਿਹੀ ਠੰਢੀ ਚਾਨਣ ਵਾਲੀ, ਰੂਪ, ਜੋਤ ਤੇ ਚਮਕ ਨਾਲ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਵੱਡੇ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ, ਉਥੇ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸੋਹਣੀ ਲੱਗ ਰਹੀ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਵੇਦੀ ਉੱਤੇ ਅੱਗ ਦੀ ਲੌ।