ਵਾਯੁਪੁਰਾਣਮ੍

ਤਾਸੁ ਪ੍ਰਕृਤਿਮਤ੍ਸੂਕ੍ਸ਼੍ਮਮਧਿष੍ਠਾਤृਤ੍ਵਮਵ੍ਯਯਮ੍। ਅਨੁਤ੍ਪਾਦ੍ਯਂ ਪਰਨ੍ਧਾਮ ਪਰਮਾਣੁ ਪਰੇਸ਼ਯਮ੍ ।। ੩੯.

ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ, ਜੋ ਸੁੱਖਮ ਤੇ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਉਹ ਅਟੱਲ ਰਾਜ, ਅਜਨਮਾ ਪਰਮ ਥਾਂ ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਸੁੱਖਮ ਪ੍ਰਭੂ ਹੈ।

ਅਕ੍ਸ਼ਯਸ਼੍ਚਾਪ੍ਯਨੁਹ੍ਯਸ਼੍ਚ ਅਮੂਰ੍ਤ੍ਤਿਰ੍ਮੂਰ੍ਤ੍ਤਿਮਾਨਸੌ। ਪ੍ਰਾਦੁਰ੍ਭਾਵਸ੍ਤਿਰੋਭਾਵਃ ਸ੍ਥਿਤਿਸ਼੍ਚੈਵਾਪ੍ਯਨੁਗ੍ਰਹਃ ।। ੩੯.

ਉਹ ਅਖੰਡ, ਅਕਲਪਨੀਯ, ਨਿਰਾਕਾਰ ਤੇ ਆਕਾਰ ਵਾਲਾ ਵੀ ਹੈ; ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਣਾ, ਲੀਨ ਹੋਣਾ, ਟਿਕਣਾ ਤੇ ਕਿਰਪਾ—all ਇਹ ਉਸਦੇ ਗੁਣ ਹਨ।

ਵਿਧਿਰਨ੍ਯੈਰਨੌਪਮ੍ਯਃ ਪਰਮਾਣੁਰ੍ਮਹੇਸ਼੍ਵਰਃ। ਸਤੇਜਾ ਏष ਤਮਸੋ ਯਃ ਪਰਸ੍ਤਾਤ੍ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕਃ ।। ੩੯.

ਉਸਦਾ ਹੁਕਮ ਹੋਰਾਂ ਨਾਲ ਤੁਲਨਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ; ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਸਭ ਤੋਂ ਸੁੱਖਮ ਤੇ ਚਮਕਦਾਰ ਹੈ, ਜੋ ਹਨੇਰੇ ਤੋਂ ਪਰੇ ਚਾਨਣ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੈ।

ਯਦਣ੍ਡਮਾਸੀਤ੍ਸੌਵਰ੍ਣਂ ਪ੍ਰਥਮਨ੍ਤ੍ਵੌਪਸਰ੍ਗਿਕਮ੍। ਬृਹਤਂ ਸਰ੍ਵਤੋਵृਤ੍ਤਮੀਸ਼੍ਵਰਾਦ੍ਵ੍ਯਵਜਾਯਤ ।। ੩੯.

ਜਦੋਂ ਸੋਨੇ ਵਰਗਾ ਵੱਡਾ ਤੇ ਸਭ ਪਾਸੋਂ ਗੋਲ ਅੰਡ ਪਹਿਲਾਂ ਸੀ, ਜੋ ਮੌਕਾ-ਵਾਰ ਕਾਰਨ ਸੀ, ਉਹ ਪ੍ਰਭੂ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ।

ਈਸ਼੍ਵਰਾਦ੍ਬੀਜਨਿਰ੍ਭੇਦਃ ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਜ੍ਞੋ ਬੀਜ ਈष੍ਯਤੇ। ਯੋਨਿਂ ਪ੍ਰਕृਤਿਮਾਚष੍ਟੇ ਸਾ ਚ ਨਾਰਾਯਣਾਤ੍ਮਿਕਾ ।। ੩੯.

ਪ੍ਰਭੂ ਤੋਂ ਬੀਜ ਦੀ ਵੰਡ ਹੋਈ; ਖੇਤਰ ਦਾ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ ਹੀ ਬੀਜ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਨੂੰ ਜਣਨੀ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਨਾਰਾਇਣ ਦੀ ਸਵਭਾਵ ਵਾਲੀ ਹੈ।

ਵਿਬੁਰ੍ਲੋਕਸ੍ਯ ਸृष੍ਟ੍ਯਰ੍ਥਂ ਲੋਕਸਂਸ੍ਥਾਨਮੇਵ ਚ। ਸਨ੍ਨਿਸਰ੍ਗਃ ਸ ਤਨ੍ਵਾ ਚ ਲੋਕਧਾਤੁਰ੍ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ ।। ੩੯.

ਜੋ ਸਭ ਥਾਵਾਂ ਵਿਚ ਵਿਆਪਕ ਹੈ, ਉਹ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਰਚਨਾ ਤੇ ਉਸਦੀ ਟਿਕਾਉ ਲਈ ਆਪਣੀ ਹੀ ਰੂਪ ਵਿਚ ਪਰਵੇਸ਼ ਕਰ ਗਿਆ; ਉਹੀ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ, ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਅਸਲ ਤੱਤ ਹੈ।

ਪੁਰਸ੍ਤਾਦ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕਸ੍ਯ ਹ੍ਯਣ੍ਡਾਦਰ੍ਵਾਕ੍ਚ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਃ। ਤਯੋਰ੍ਮਧ੍ਯੇ ਪੁਰਂ ਦਿਵ੍ਯਂ ਸ੍ਥਾਨਂ ਯਸ੍ਯ ਮਨੋਮਯਮ੍ ।। ੩੯.

ਬ੍ਰਹਮਲੋਕ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ, ਅੰਡ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਹੇਠਾਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਇੱਕ ਦਿਵਿਆ ਨਗਰ ਹੈ, ਜੋ ਮਨ ਤੋਂ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਥਾਂ ਹੈ।

ਤਦ੍ਵਿਗ੍ਰਹਵਤਃ ਸ੍ਥਾਨਮੀਸ਼੍ਵਰਸ੍ਯਾਮਿਤੌਜਸਃ। ਸ਼ਿਵਂ ਨਾਮ ਪੁਰਂ ਤਤ੍ਰ ਸ਼ਰਣਂ ਜਨ੍ਮਭੀਰੁਣਾਮ੍ ।। ੩੯.

ਉਹ ਅਮਾਪ ਤਾਕਤ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਭੂ ਦਾ ਨਿਵਾਸ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਰੂਪ ਹੈ; ਉਥੇ 'ਸ਼ਿਵ' ਨਾਂ ਦਾ ਨਗਰ ਹੈ, ਜੋ ਜਨਮ ਤੋਂ ਡਰਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦਾ ਆਸਰਾ ਹੈ।

ਸਹਸ੍ਰਾਣਾਂ ਸ਼ਤਂ ਪੂਰ੍ਣਂ ਯੋਜਨਾਨਾਂ ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮਾਃ। ਅਭ੍ਯਨ੍ਤਰੇ ਤੁ ਵਿਸ੍ਤੀਰ੍ਣਂ ਮਹੀਮਣ੍ਡਲਸਂਸ੍ਥਿਤਮ੍ ।। ੩੯.

ਹੇ ਵਧੀਆ ਦੁਇਜੋ, ਉਸਦੇ ਅੰਦਰ ਪੂਰੇ ਹਜ਼ਾਰ ਯੋਜਨ ਫੈਲਾਅ ਹੈ, ਜੋ ਵੱਡੇ ਧਰਤੀ ਦੇ ਗੋਲ ਚੱਕਰ ਵਾਂਗ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।

ਮਧ੍ਯਾਹ੍ਨਾਰ੍ਕਪ੍ਰਕਾਸ਼ੇਨ ਪਰਤੇਜੋऽਭਿਮਰ੍ਦਿਨਾ। ਸ਼ਾਤਕੌਮ੍ਭੇਨ ਮਹਤਾ ਪ੍ਰਾਕਾਰੇਣਾਰ੍ਕਵਰ੍ਚਸਾ ।। ੩੯.

ਉਹ ਥਾਂ ਦੂਪਹਿਰ ਦੇ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਹੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਦੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਹੋਰ ਸਾਰੀਆਂ ਚਮਕਾਂ ਤੋਂ ਵਧ ਕੇ ਸੀ। ਵੱਡੀ ਸੋਨੇ ਦੀ ਕੰਧ, ਸੂਰਜ ਵਰਗੀ ਲਾਲੀ ਨਾਲ, ਉਸਨੂੰ ਘੇਰੀ ਹੋਈ ਸੀ।

ਦ੍ਵਾਰੈਸ਼੍ਚਤੁਰ੍ਭਿਃ ਸੌਵਰ੍ਣੈਰ੍ਮੁਕ੍ਤਾਦਾਮਵਿਭੂषਿਤੈਃ। ਤਪਨੀਯਨਿਭੈਃ ਸ਼ੁਭ੍ਰੈਰ੍ਗਾਢਂ ਸੁਕृਤਵੇष੍ਟਨਮ੍ ।। ੩੯.

ਉਸਨੂੰ ਚਾਰ ਸੋਨੇ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ਿਆਂ ਨਾਲ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਘੇਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜੋ ਮੋਤੀਆਂ ਦੀਆਂ ਲੜੀਆਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਸੁੱਚੇ ਸੋਨੇ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ ਤੇ ਬਹੁਤ ਸੋਹਣੇ ਲੱਗਦੇ ਸਨ।

ਤਚ੍ਚਾਕਾਸ਼ੇ ਪੁਰਂ ਰਮ੍ਯਂ ਦਿਵ੍ਯਂ ਘਣ੍ਟਾਦਿਨਾਦਿਤਮ੍। ਨ ਤਤ੍ਰ ਕ੍ਰਮਤੇ ਮृਤ੍ਯੁਰ੍ਨ ਤਪੋ ਨ ਜਰਾ ਸ਼੍ਰਮਾਃ ।। ੩੯.

ਉਸ ਅਸਮਾਨੀ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਸੋਹਣਾ ਤੇ ਦਿਵਿਆ ਸੀ, ਘੰਟੀਆਂ ਤੇ ਹੋਰ ਵਾਜਿਆਂ ਦੀ ਧੁਨ ਗੂੰਜ ਰਹੀ ਸੀ। ਉਥੇ ਨਾ ਮੌਤ ਆਉਂਦੀ, ਨਾ ਤਪੱਸਿਆ, ਨਾ ਬੁੱਢਾਪਾ, ਨਾ ਥਕਾਵਟ।

ਨ ਹਿ ਤਸ੍ਯ ਪੁਰਸ੍ਯਾਨ੍ਯੈਰੁਪਮਾਂ ਕਰ੍ਤੁਮਰ੍ਹਤਿ। ਸਹਸ੍ਰਾਣਾਂ ਸ਼ਤਂ ਪੂਰ੍ਣਂ ਯੋਜਨਾਨਾਂ ਦਿਸ਼ੋ ਦਸ਼ ।। ੩੯.

ਉਸ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਹੋਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ। ਉਹ ਪੂਰੇ ਦਸ ਪਾਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਲੱਖ ਜੋਜਨ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।

ਤਤ੍ਪੁਰਂ ਗੋਵृषਾਙ੍ਕਸ੍ਯ ਤੇਜਸਾ ਵ੍ਯਾਪ੍ਯ ਤਿष੍ਠਤਿ। ਭਾਵੇਨ ਮਨਸੋ ਭੂਮਿਰ੍ਵਿਨ੍ਯਸ੍ਤਾ ਕਨਕਾਮਯੀ ।। ੩੯.

ਉਹ ਸ਼ਹਿਰ ਗੋਵ੍ਰਿਸ਼ਾਂਕ ਦੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਨਾਲ ਪਰਪੂਰਨ ਹੈ। ਉਸਦੀ ਜ਼ਮੀਨ ਸੋਨੇ ਦੀ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਜੋ ਉਸਦੇ ਮਨ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਟਿਕੀ ਹੋਈ ਹੈ।

ਰਤ੍ਨਵਾਲੁਕਯਾ ਤਤ੍ਰ ਵਿਨ੍ਯਸ੍ਤਾ ਸ਼ੁਸ਼ੁਭੇऽਧਿਕਮ੍। ਸ਼ਾਰਦੇਨ੍ਦੁਰ੍ਪਕਾਸ਼ਾਨਿ ਬਾਲਸੂਰ੍ਯ੍ਯਨਿਬਾਨਿ ਚ ।। ੩੯.

ਉਥੇ ਰਤਨਾਂ ਦੀ ਰੇਤ ਵਿਛੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਚਮਕ ਰਹੀ ਸੀ। ਉਹ ਸ਼ਰਦ ਰੁੱਤ ਦੇ ਚੰਨ ਤੇ ਨਵੇਂ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਰੌਸ਼ਨ ਸੀ।

ਅਰ੍ਦ੍ਧ ਸ਼੍ਵੇਤਾਰ੍ਦ੍ਧਰਕ੍ਤਾਨਿ ਸੌਵਰ੍ਣਾਨਿ ਤਥੈਵ ਚ। ਰਥਚਕ੍ਰਪ੍ਰਮਾਣਾਨਿ ਨਾਲੈਰ੍ਮਰਕਤਪ੍ਰਭੈਃ ।। ੩੯.

ਕੁਝ ਅੱਧੇ ਚਿੱਟੇ ਤੇ ਅੱਧੇ ਲਾਲ, ਕੁਝ ਸੋਨੇ ਵਰਗੇ, ਤੇ ਸਭ ਰਥ ਦੇ ਪਹੀਏ ਜਿਹੇ ਵੱਡੇ ਸਨ। ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਡੰਡੇ ਪੰਨਾ ਜਵਾਹਰ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ ਸਨ।

ਸੌਕੁਮਾਰੇਣ ਰੂਪੇਣ ਗਨ੍ਧਿਨਾਪ੍ਰਤਿਮੇਨ ਚ। ਤਤ੍ਰ ਦਿਵ੍ਯਾਨਿ ਪਦ੍ਮਾਨਿ ਵਨੇषੂਪਵਨੇषੁ ਚ ।। ੩੯.

ਉਥੇ ਜੰਗਲਾਂ ਤੇ ਬਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਦਿਵਿਆ ਕੰਵਲ ਖਿੜੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਜੋ ਨਜ਼ਾਰੇ ਵਿੱਚ ਨਿਰਲੇਪ ਤੇ ਸੁਗੰਧ ਵਿੱਚ ਬੇਮਿਸਾਲ ਸਨ।

ਭृਙ੍ਗਪਤ੍ਰਨਿਕਾਸ਼ਾਨਿ ਤਪਨੀਯਾਨਿ ਯਾਨਿ ਚ। ਅਰ੍ਦ੍ਧਕृष੍ਣਾਰ੍ਦ੍ਧਰਕ੍ਤਾਨਿ ਸੁਕੁਮਾਰਾਨ੍ਤਰਾਣਿ ਚ ।। ੩੯.

ਕੁਝ ਕੰਵਲ ਭੌਂਰਿਆਂ ਦੇ ਪਰਾਂ ਵਰਗੇ, ਕੁਝ ਸੋਨੇ ਦੇ, ਕੁਝ ਅੱਧੇ ਕਾਲੇ ਤੇ ਅੱਧੇ ਲਾਲ, ਤੇ ਕੁਝ ਅੰਦਰੋਂ ਬਹੁਤ ਨਰਮ ਸਨ।

ਆਤਪਤ੍ਰ ਪ੍ਰਮਾਣਾਨਿ ਪਙ੍ਕਜੈਃ ਸਂਵृਤਾਨਿ ਚ। ਭੂਯਃ ਸਪ੍ਤ ਮਹਾਨਦ੍ਯਸ੍ਤਾਸਾਨ੍ਨਾਮਾਨਿ ਬੋਧਤ ।। ੩੯.

ਉਥੇ ਕੁਝ ਕੰਵਲ ਛਤਰੀਆਂ ਜਿਹੇ ਵੱਡੇ ਸਨ, ਤੇ ਕੰਵਲਾਂ ਨਾਲ ਢੱਕੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਇਥੇ ਸੱਤ ਵੱਡੀਆਂ ਨਦੀਆਂ ਵਹਿ ਰਹੀਆਂ ਹਨ—ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਨਾਂ ਸੁਣੋ।

ਵਰਾ ਵਰੇਣ੍ਯਾ ਵਰਦਾ ਵਰਾਰ੍ਹਾ ਵਰਵਰ੍ਣਿਨੀ। ਵਰਮਾ ਵਰਭਦ੍ਰਾ ਚ ਰਮ੍ਯਾਸ੍ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਪੁਰੋਤ੍ਤਮੇ ।। ੩੯.

ਵਰਾ, ਵਰਣਿਆ, ਵਰਦਾ, ਵਰਾਰ੍ਹਾ, ਵਰਵਰਨੀ, ਵਰਮਾ ਤੇ ਵਰਭਦਰਾ—ਇਹ ਸੋਹਣੀਆਂ ਨਦੀਆਂ ਉਸ ਉੱਤਮ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਵਹਿ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।

ਪਦ੍ਮੋਤ੍ਪਲਦਲੋਨ੍ਮਿਸ਼੍ਰਂ ਫੇਨਾਦ੍ਯਾਵਰ੍ਤ੍ਤਵਿਗ੍ਰਹਮ੍। ਜਲਂ ਮਣਿਦਲਪ੍ਰਖ੍ਯਮਾਵਹਨ੍ਤਿ ਸਰਿਦ੍ਵਰਾਃ ।। ੩੯.

ਉਹ ਵਧੀਆ ਨਦੀਆਂ ਐਸਾ ਪਾਣੀ ਲਿਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਮਣਕਾਂ ਵਰਗਾ ਚਮਕਦਾ, ਕੰਵਲ ਤੇ ਉਤਪਲ ਦੇ ਪੱਤਿਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲਿਆ ਹੋਇਆ, ਝੱਗ ਤੇ ਘੁੰਮਣ ਵਾਲੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ।

ਨ ਤੁ ਬ੍ਰਹ੍ਮਰ੍षਯੋ ਦੇਵਾ ਨਾਸੁਰਾਃ ਪਿਤਰਸ੍ਤਥਾ। ਨ ਖਲ੍ਵਨ੍ਯੇऽਪ੍ਰਮੇਯਸ੍ਯ ਵਿਦੁਰੀਸ਼ਸ੍ਯ ਤਤ੍ਪੁਰਮ੍ ।। ੩੯.

ਪਰ ਨਾ ਤਾਂ ਬ੍ਰਹਮਰਿਸ਼ੀ, ਨਾ ਦੇਵਤੇ, ਨਾ ਅਸੁਰ, ਨਾ ਪਿਤਰ, ਤੇ ਨਾ ਹੋਰ ਕੋਈ ਉਸ ਅਣਮਾਪ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ।

ਤਤ੍ਰ ਯੇ ਧ੍ਯਾਨਮਵ੍ਯਗ੍ਰਾਃ ਸੁਯੁਕ੍ਤਾ ਵਿਜਿਤੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਃ। ਪਸ਼੍ਯਨ੍ਤੀਹ ਮਹਾਤ੍ਮਾਨਃ ਪੁਰਨ੍ਤਦ੍ਗੋਵृषਾਤ੍ਮਨਃ ।। ੩੯.

ਉਥੇ ਜਿਹੜੇ ਮਨ ਲਾ ਕੇ ਧਿਆਨ ਕਰਦੇ, ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਯੋਗ ਤੇ ਇੰਦਰਿਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਉਹ ਇਥੇ ਹੀ ਗੋਵ੍ਰਿਸ਼ਾਤਮਾ ਦੇ ਮਹਾਨ ਰੂਪਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਦੇ ਹਨ।

ਮਧ੍ਯੇ ਪੁਰਵਰੇਨ੍ਦ੍ਰਸ੍ਯ ਤਸ੍ਯਾਪ੍ਰਤਿਮਤੇਜਸਃ। ਸੁਮਹਾਨ੍ਮੇਰੁਸਙ੍ਗਾਸ਼ੋ ਦਿਵ੍ਯੋ ਭਦ੍ਰਸ਼੍ਰਿਯਾ ਵृਤਃ ।। ੩੯.

ਉਸ ਬੇਮਿਸਾਲ ਚਮਕ ਵਾਲੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਮੈਰੂ ਪਹਾੜ ਵਰਗਾ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਤੇ ਦਿਵਿਆ ਚੋਟੀ ਖੜੀ ਹੈ, ਜੋ ਮੰਗਲਮਈ ਸੋਭਾ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਹੈ।

ਸਹਸ੍ਰ ਪਾਦਃ ਪ੍ਰਾਸਾਦਸ੍ਤਪਨੀਯਮਯਃ ਸ਼ੁਭਃ। ਅਨੁਪਮੇਯੈ ਰਤ੍ਨੈਸ਼੍ਚ ਸਰ੍ਵਤਃ ਸ ਵਿਭੂषਿਤਃ ।। ੩੯.

ਉਥੇ ਹਜ਼ਾਰ ਸਤੰਭਾਂ ਵਾਲਾ ਸੋਨੇ ਦਾ ਸੋਹਣਾ ਮਹਲ ਹੈ, ਜੋ ਹਰ ਪਾਸੇ ਅਣਤੁਲਨੀਆਂ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।

ਸ੍ਫਟਿਕੈਸ਼੍ਚਨ੍ਦ੍ਰਸਙ੍ਕਾਸ਼ੈਰ੍ਵੈਢੂਰ੍ਯੈਃ ਸੋਮਸਂਪ੍ਰਭੈਃ। ਬਾਲਸੂਰ੍ਯ੍ਯਪ੍ਰਭੈਸ਼੍ਚੈਵ ਸੌਵਰ੍ਣੈਸ਼੍ਚਾਗ੍ਨਿਸਂਪ੍ਰਭੈਃ ।। ੩੯.

ਉਹ ਮਹਲ ਚੰਨ ਵਰਗੇ ਸਫੈਦ ਪੱਥਰਾਂ, ਚੰਨ ਵਰਗੇ ਬੈਰਿਲ, ਨਵੇਂ ਸੂਰਜ ਵਰਗੇ ਰਤਨਾਂ, ਤੇ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਸੀ।

ਰਾਜਤੈਸ਼੍ਚਾਪਿ ਸ਼ੁਸ਼ੁਭੇ ਇਨ੍ਦ੍ਰਨੀਲਮਯੈਃ ਸ਼ੁਭੈਃ। ਦृਢੈਰ੍ਵਜ੍ਰਮਯੈਸ਼੍ਚੈਵ ਇਤ੍ਯੇਵਂ ਸੁਮਹਾਹਿਤੈਃ ।। ੩੯.

ਉਹ ਚਾਂਦੀ, ਸੋਹਣੇ ਨੀਲਮ ਪੱਥਰਾਂ, ਤੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੀਰਿਆਂ ਨਾਲ ਵੀ ਚਮਕਦਾ ਸੀ—ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਵੱਡੀਆਂ ਤੇ ਸੋਹਣੀਆਂ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।

ਜਲੈਸ਼੍ਚ ਵਿਵਿਧਾਕਾਰੈਰ੍ਦੀਪ੍ਯਦ੍ਭਿਰਧਿਵਾਸਿਤਮ੍। ਚਨ੍ਦ੍ਰਰਸ਼੍ਮਿਪ੍ਰਕਾਸ਼ਾਭਿਃ ਪਤਾਕਾਭਿਰਲਂਕृਤਮ੍ ।। ੩੯.

ਉਹ ਥਾਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਸੁਗੰਧੀ ਵਾਲੇ ਪਾਣੀਆਂ ਨਾਲ ਮਹਿਕ ਰਹੀ ਸੀ, ਚਾਨਣ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚਮਕ ਰਹੀ ਸੀ, ਤੇ ਚੰਨ ਦੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਵਰਗੀਆਂ ਝੰਡੀਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਸੀ।

ਰੁਕ੍ਮਘਣ੍ਟਾਨਿਨਾਦੈਸ਼੍ਚ ਨਿਤ੍ਯਪ੍ਰਮੁਦਿਤੋਤ੍ਸਵਃ। ਕਿਨ੍ਨਰਾਣਾਮਧੀਵਾਸੈਃ ਸਨ੍ਧ੍ਯਾਭ੍ਰਾਕਾਰਰਾਜਿਤੈਃ ।। ੩੯.

ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਘੰਟੀਆਂ ਦੀ ਗੂੰਜ ਨਾਲ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਖੁਸ਼ੀਆਂ ਮਨਾਈ ਜਾਂਦੀਆਂ, ਤੇ ਉਥੇ ਕਿੰਨਰਾਂ ਦੇ ਵਾਸ ਹਨ, ਜੋ ਸ਼ਾਮ ਦੇ ਬੱਦਲਾਂ ਵਾਂਗ ਰੰਗ ਬਿਰੰਗੇ ਤੇ ਚਮਕਦਾਰ ਹਨ।