ਵਾਯੁਪੁਰਾਣਮ੍

ਕਲ੍ਪਦਾਹਪ੍ਰਦੀਪ੍ਤੇषੁ ਤਦਾ ਕਾਲੇषੁ ਤੇषੁ ਵੈ। ਭੂਰਾ ਦਿषੁ ਮਹਾਨ੍ਤੇषੁ ਭृਸ਼ਂ ਵ੍ਯਾਪ੍ਤੇष੍ਵਥਾਗ੍ਨਿਨਾ ।। ੩੯.

ਜਦੋਂ ਕਲਪ ਦੇ ਅੰਤ ਵਾਲੀ ਅੱਗ ਜਲਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਧਰਤੀ ਚੌਫੇਰੇ, ਵੱਡੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ, ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅੱਗ ਨਾਲ ਘੇਰੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਸ਼ਿਖਾ ਸਂਵਰ੍ਤ੍ਤਕਾ ਜ੍ਞੇਯਾ ਪ੍ਰਾਪ੍ਨੁਵਨ੍ਤਿ ਸਦਾ ਜਨਾਃ। ਯਾਮਾਦਯੋ ਗਣਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਮਹਰ੍ਲੋਕਨਿਵਾਸਿਨਃ ।। ੩੯.

ਸੰਵਰਤਕ ਨਾਮ ਦੀਆਂ ਲਪਟਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਯਮ ਆਦਿਕ ਸਾਰੇ ਗਣ ਅਤੇ ਮਹਰਲੋਕ ਦੇ ਵਾਸੀ ਉਹਨਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਮਹਰ੍ਲੋਕੇषੁ ਦੀਪ੍ਤੇषੁ ਜਨਮੇਵਾਸ਼੍ਰਯਨ੍ਤਿ ਤੇ। ਸਰ੍ਵੇ ਸੂਕ੍ਸ਼੍ਮਸ਼ਰੀਰਾਸ੍ਤੇ ਤਤ੍ਰਸ੍ਥਾਸ੍ਤੁ ਭਵਨ੍ਤਿ ਤੇ ।। ੩੯.

ਜਦੋਂ ਮਹਰਲੋਕ ਸੜਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਉਹ ਜੀਵ ਫਿਰ ਜਨ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਆਸਰਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ; ਜਿਹੜੇ ਸੁੱਖਮ ਸਰੀਰ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਉਹ ਉੱਥੇ ਹੀ ਟਿਕੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।

ਤੇषਾਂ ਤੇ ਤੁਲ੍ਯਸਾਮਰ੍ਥ੍ਯਾਸ੍ਤੁਲ੍ਯਮੂਰ੍ਤ੍ਤਿਧਰਾਸ੍ਤਥਾ । ਜਨ ਲੋਕੇ ਵਿਵਰ੍ਤ੍ਤਨ੍ਤੇ ਯਾਵਤ੍ਸਂਪ੍ਲਵਤੇ ਜਗਤ੍ ।। ੩੯.

ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਤਾਕਤ ਤੇ ਰੂਪ ਇੱਕੋ ਜਿਹੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਜਦ ਤੱਕ ਇਹ ਜਗਤ ਡੁੱਬਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਜਨ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਹਨ।

ਵ੍ਯੁष੍ਟਾਯਾਨ੍ਤੁ ਰਜਨ੍ਯਾਂ ਵੈ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣੋऽਵ੍ਯਕ੍ਤਯੋਨਿਨਃ। ਅਹਰਾਦੌ ਪ੍ਰਸੂਯਨ੍ਤੇ ਪੂਰ੍ਵਵਤ੍ਕ੍ਰਮਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਵਿਹ ।। ੩੯.

ਜਦੋਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ਟ ਜਨਮ ਵਾਲੀ ਰਾਤ ਮੁੱਕ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਦਿਨ ਦੇ ਆਰੰਭ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਜੀਵ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ ਇੱਥੇ ਮੁੜ ਜਨਮ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।

ਸ੍ਵਾਯਮ੍ਭੁਵਾਦਯਃ ਸਰ੍ਵੇ ਮਰੀਚ੍ਯਨ੍ਤਾਸ੍ਤੁ ਸਾਧਕਾਃ। ਦੇਵਾਸ੍ਤੇ ਵੈ ਪੁਨਸ੍ਤੇषਾਂ ਜਾਯਨ੍ਤੇ ਨਿਧਨੇष੍ਵਿਹ ।। ੩੯.

ਸਾਰੇ ਸਵਾਯੰਭੂ ਆਦਿਕ, ਮਰੀਚੀ ਤੱਕ ਦੇ ਸਾਧਕ ਅਤੇ ਦੇਵਤੇ, ਸਮਾਪਤੀ ਵੇਲੇ, ਇੱਥੇ ਮੁੜ ਜਨਮ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।

ਯਾਮਾਦਯਃ ਕ੍ਰਮੇਣੈਵ ਕਨਿष੍ਠਾਦ੍ਯਾਃ ਪ੍ਰਜਾਪਤੇਃ। ਪੂਰ੍ਵਂ ਪੂਰ੍ਵਂ ਪ੍ਰਸੂਯਨ੍ਤੇ ਪਸ਼੍ਚਿਮੇ ਪਸ਼੍ਚਚਿਮਾਸ੍ਤਥਾ। ਦੇਵਾਨ੍ਵਯੇ ਦੇਵਤਾ ਹਿ ਸਪ੍ਤ ਸਮ੍ਭੂਤਯਃ ਸ੍ਮृਤਾਃ। ਵ੍ਯਤੀਤਾਃ ਕਲ੍ਯਜਾਸ੍ਤੇषਾਂ ਤਿਸ੍ਰਃ ਸ਼ਿष੍ਟਾਸ੍ਤਥਾ ਪਰੇ ।। ੩੯.

ਯਮ ਆਦਿਕ ਗਣ, ਨੀਵੇਂ ਤੋਂ ਉੱਚੇ ਤੱਕ, ਪਹਿਲਾਂ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਫਿਰ ਬਾਅਦ ਵਾਲੇ ਆਉਂਦੇ ਹਨ; ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸੱਤ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਮੰਨੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ; ਕਲਿਯੁਗ ਵਿੱਚ ਜਨਮੇ ਹੋਏ ਲੰਘ ਚੁੱਕੇ ਹਨ, ਤੇ ਤਿੰਨ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਅਜੇ ਬਾਕੀ ਹਨ।

ਆਵਰ੍ਤ੍ਤਮਾਨਾ ਦੇਵਾਸ੍ਤੇ ਕ੍ਰਮੇਣੈਤੇ ਨ ਸਰ੍ਵ੍ਵਸ਼ਃ। ਗਤ੍ਵਾ ਜਵਨ੍ਤਵੀਭਾਵਨ੍ਦਸ਼ਕृਤ੍ਵਃ ਪੁਨਃ ਪੁਨਃ ।। ੩੯.

ਇਹ ਦੇਵਤੇ, ਕ੍ਰਮਵਾਰ, ਸਾਰੇ ਇਕੱਠੇ ਨਹੀਂ, ਜਵੰਤ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਦੱਸ ਵਾਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ, ਮੁੜ ਮੁੜ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।

ਤਤਸ੍ਤੇ ਵੈ ਗਣਾਃ ਸਰ੍ਵ੍ਵੇ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਭਾਵੇष੍ਵਨਿਤ੍ਯਤਾਮ੍। ਭਾਵਿਨੋऽਰ੍ਥਸ੍ਯ ਚ ਬਲਾਤ੍ ਪੁਣ੍ਯਾਖ੍ਯਾਤਿਬਲੇਨ ਚ ।। ੩੯.

ਫਿਰ, ਸਾਰੇ ਗਣ, ਸਾਰੇ ਭਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਅਸਥਿਰਤਾ ਵੇਖ ਕੇ, ਪੁੰਨ ਦੇ ਬਲ ਤੇ ਭਵਿੱਖ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਾਲ, ਅੱਗੇ ਵਧਦੇ ਹਨ।

ਨਿਵृਤ੍ਤਵृਤ੍ਤਯਃ ਸਰ੍ਵੇ ਸ੍ਵਸ੍ਥਾਃ ਸੁਮਨਸਸ੍ਤਥਾ। ਵੈਰਾਜੇ ਤੂਪਪਦ੍ਯਨ੍ਤੇ ਲੋਕਮੁਤ੍ਸृਜ੍ਯ ਤਜ੍ਜਨਮ੍ ।। ੩੯.

ਉਹ ਸਾਰੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਚਲਣਾਂ ਰੁਕ ਗਈਆਂ ਹਨ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਟਿਕੇ ਹੋਏ ਤੇ ਚੰਗੀ ਸੋਚ ਵਾਲੇ, ਉਸ ਲੋਕ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਵੈਰਾਜ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।

ਤਤੋऽਨ੍ਯੇਨੈਵ ਕਾਲੇਨ ਨਿਤ੍ਯਯੁਕ੍ਤਾਸ੍ਤਪਸ੍ਵਿਨਃ। ਕਥਨਾਚ੍ਚੈਵ ਧਰ੍ਮਸ੍ਯ ਤੇषਾਂ ਤੇ ਜਜ੍ਞਿਰੇऽਨ੍ਵਯੇ ।। ੩੯.

ਫਿਰ, ਹੋਰ ਸਮੇਂ, ਜੋ ਸਦਾ ਤਪ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਧਰਮ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।

ਈਹੋਤ੍ਪਨ੍ਨਾਸ੍ਤਤਸ੍ਤੇ ਵੈ ਸ੍ਥਾਨਾ ਆਪੂਰਯਨ੍ਤ੍ਯੁਤ। ਦੇਵਤ੍ਵੇ ਚ ऋषਿਤ੍ਵੇ ਚ ਮਨੁष੍ਯਨ੍ਵੇ ਚ ਸਰ੍ਵਸ਼ਃ ।। ੩੯.

ਫਿਰ, ਜੋ ਉੱਥੇ ਜਨਮ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਥਾਂ ਭਰਦੇ ਹਨ, ਚਾਹੇ ਦੇਵਤਾ ਹੋਣ, ਰਿਸ਼ੀ ਹੋਣ ਜਾਂ ਮਨੁੱਖ ਹੋਣ, ਹਰ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ।

ਏਵਂ ਦੇਵਗਣਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਦਸ਼ਕृਤ੍ਵੋ ਨਿਵਰ੍ਤ੍ਤ੍ਯ ਵੈ। ਵੈਰਾਜੇषੂਪਪਨ੍ਨਾਸ੍ਤੇ ਦਸ਼ ਤਿष੍ਠਨ੍ਤ੍ਯੁਪਪ੍ਲਵਾਨ੍ ।। ੩੯.

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸਾਰੇ ਦੇਵ ਗਣ ਦੱਸ ਵਾਰੀ ਮੁੜ ਕੇ, ਵੈਰਾਜ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲੈਂਦੇ ਹਨ ਤੇ ਉਥੇ ਦੱਸ ਉਥਲ-ਪੁਥਲਾਂ ਤੱਕ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।

ਪੂਰ੍ਣੇ ਪੂਰ੍ਣੇ ਤਤਃ ਕਲ੍ਪੇ ਸ੍ਥਿਤ੍ਵਾ ਵੈਰਾਜਕੇ ਪੁਨਃ। ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕੇ ਵਿਵਰ੍ਤ੍ਤਂਤੇ ਪੂਰ੍ਵ੍ਵਪੂਰ੍ਵ੍ਵਕ੍ਰਮੇਣ ਤੁ ।। ੩੯.

ਫਿਰ, ਹਰ ਕਲਪ ਪੂਰਾ ਹੋਣ 'ਤੇ, ਵੈਰਾਜ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਕੇ, ਉਹ ਮੁੜ ਬ੍ਰਹਮਾ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ ਹੀ ਚੱਕਰ ਲਾਉਂਦੇ ਹਨ।

ਏਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕੇ ਤੁ ਕਲ੍ਪੇ ਵੈਰਾਜਕੇ ਗਤੇ। ਵੈਰਾਜਂ ਪੁਨਰਪ੍ਯੇਕੇ ਕਲ੍ਪਸ੍ਥਾਨਮਕਲ੍ਪਯਨ੍ ।। ੩੯.

ਜਦੋਂ ਇਸ ਬ੍ਰਹਮਾ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਵੈਰਾਜ ਕਲਪ ਲੰਘ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਕੁਝ ਫਿਰ ਵੈਰਾਜ ਨੂੰ ਕਲਪ ਦਾ ਥਾਂ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ।

ਏਵਂ ਪੂਰ੍ਵ੍ਵਾਨੁਪੂਰ੍ਵ੍ਯੇਣ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕਗਤੇਨ ਵੈ। ਏਵਂ ਤੇषੁ ਵ੍ਯਤੀਤੇषੁ ਤਪਸਾ ਪਰਿਕਲ੍ਪਿਤੇ। ਵੈਰਾਜੇ ਤੂਪਪਦ੍ਯਨ੍ਤੇ ਦਸ਼ਕृਤ੍ਵੋ ਨਿਵਰ੍ਤ੍ਤਤੇ ।। ੩੯.

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਲੜੀਵਾਰ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮਾ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚਦੇ ਹਨ, ਜਾਂ ਜੋ ਤਪ ਨਾਲ ਥਾਪੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਦੱਸ ਵਾਰੀ ਵੈਰਾਜ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।

ਏਵਂ ਦੇਵਯੁਗਾਨੀਹ ਵ੍ਯਤੀਤਾਨਿ ਸਹਸ੍ਰਸ਼ਃ। ਨਿਧਨਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕੇ ਤੁ ਗਤਾਨਾਮृषਿਭਿਃ ਸਹ ।। ੩੯.

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇੱਥੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਦੇਵ ਯੁਗ ਲੰਘ ਚੁੱਕੇ ਹਨ, ਉਹ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਸਮੇਤ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮਾ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਨਾਸ ਹੋਏ ਹਨ।

ਸੂਤ ਉਵਾਚ।. ਨ ਸ਼ਕ੍ਯਮਾਨੁਪੂਰ੍ਵੇਣ ਤੇषਾਂ ਵਕ੍ਤੁਂ ਪ੍ਰਵਿਸ੍ਤਰਮ੍। ਅਨਾਦਿਤ੍ਵਾਚ੍ਚ ਕਾਲਸ੍ਯ ਹ੍ਯਸਂ ਖ੍ਯਾਨਾਚ੍ਚ ਸਰ੍ਵਸ਼ਃ। ਏਵਮੇਵ ਨ ਸਨ੍ਦੇਹੋ ਯਥਾਵਤ੍ਕਥਿਤਂ ਮਯਾ ।। ੩੯.

ਸੂਤ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਪੂਰੀ ਤਰਤੀਬ ਅਤੇ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਦੱਸਣੀਆਂ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਸਮਾਂ ਅਰੰਭ ਤੋਂ ਹੀ ਬੇਅੰਤ ਹੈ ਤੇ ਸਭ ਕੁਝ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਕੋਈ ਸ਼ੰਕਾ ਨਹੀਂ, ਜੋ ਕੁਝ ਮੈਂ ਦੱਸਿਆ, ਓਹੀ ਸੱਚ ਹੈ।

ਤਦੁਪਸ਼੍ਰੁਤ੍ਯ ਵਾਕ੍ਯਾਰ੍ਥਮृषਯਃ ਸਂਸ਼ਯਾਨ੍ਵਿਤਾਃ। ਸੂਤਮਾਹੁਃ ਪੁਰਾਣਜ੍ਞਂ ਵ੍ਯਾਸਸ਼ਿष੍ਯਂ ਮਹਾ ਮਤਿਮ੍ ।। ੩੯.

ਉਹ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਜਦੋਂ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਮਨ ਵਿਚ ਸੰਦੇਹ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ, ਤਾਂ ਉਹ ਵੱਡੀ ਸਮਝ ਵਾਲੇ, ਪੁਰਾਣਿਆਂ ਦੇ ਗਿਆਨੀ ਤੇ ਵਿਆਸ ਦੇ ਚੇਲੇ ਸੂਤ ਜੀ ਨੂੰ ਪੁੱਛਣ ਲੱਗ ਪਏ।

ऋषਯ ਊਚੁਃ।। ਵੈਰਾਜਾਸ੍ਤੇ ਯਦਾਹਾਰਾ ਯਤ੍ਸਤ੍ਤ੍ਵਾਸ਼੍ਚ ਯਦਾਸ਼੍ਰਯਾਃ। ਤਿष੍ਠਨ੍ਤਿ ਚੈਵ ਯਤ੍ਕਾਲਂ ਤਨ੍ਨੋ ਬ੍ਰੂਹਿ ਯਥਾਤਥਮ੍ ।। ੩੯.

ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਸਾਨੂੰ ਵੈਰਾਜਿਆਂ ਬਾਰੇ ਸੱਚ-ਸੱਚ ਦੱਸੋ—ਉਹ ਕੀ ਖਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਸਤਤਾ ਕੀ ਹੈ, ਉਹ ਕਿੱਥੇ ਵੱਸਦੇ ਹਨ ਤੇ ਉਹ ਕਿੰਨਾ ਸਮਾਂ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।

ਤਦੁਕ੍ਤਮृषਿਭਿਰ੍ਵਾਕ੍ਯਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਲੋਕਾਰ੍ਥਤਤ੍ਤ੍ਵਵਿਤ੍। ਸੂਤਃ ਪੌਰਾਣਿਕੋ ਵਾਕ੍ਯਂ ਵਿਨਯੇਨੇਦਮਬ੍ਰਵੀਤ੍ ।। ੩੯.

ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸੱਚੇ ਭੇਦ ਜਾਣਣ ਵਾਲੇ ਪੁਰਾਣ ਵਿਦਵਾਨ ਸੂਤ ਜੀ ਨੇ ਨਿਮਰਤਾ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ।

ਤਤਃ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯਨ੍ਤ ਤੇ ਸਰ੍ਵ੍ਵੇ ਸ਼ੁਦ੍ਧਿਸ਼ੁਦ੍ਧਤਮਾਸ਼੍ਚ ਯੇ। ਆਭੂਤ ਸਂਪ੍ਲਵਾਸ੍ਤਤ੍ਰ ਦਸ਼ ਤਿष੍ਠਨ੍ਤਿ ਤੇਜਨਾਃ ।। ੩੯.

ਫਿਰ, ਜਦੋਂ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਮੁੱਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਪਵਿੱਤਰ ਹਨ, ਉਹ ਓਥੇ ਟਿਕ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਥੇ ਦੱਸ ਜਣੇ ਵੱਸਦੇ ਹਨ।

ਸਰ੍ਵੇ ਸੂਕ੍ਸ਼੍ਮਸ਼ਰੀਰਾਸ੍ਤੇ ਵਿਦ੍ਵਾਂਸੋ ਘਨਮੂਰ੍ਤ੍ਤਯਃ। ਸ੍ਥਿਤਲੋਕਾਸ੍ਥਿਤਤ੍ਵਾਚ੍ਚ ਤੇषਾਂ ਭੂਤਂ ਨ ਵਿਦ੍ਯਤੇ ।। ੩੯.

ਉਹ ਸਭ ਸੁਕਸ਼ਮ ਸਰੀਰ ਵਾਲੇ, ਗਿਆਨ ਵਾਲੇ ਤੇ ਗੂੜ੍ਹੇ ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਹਨ। ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਲੋਕ ਸਥਿਰ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਭੌਤਿਕ ਜਨਮ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।

ਊਚੁਃ ਸਨਤ੍ਕੁਮਾਰਾਦ੍ਯਾਃ ਸਿਦ੍ਧਾਸ੍ਤੇ ਥੋਗਧਰ੍ਮਿਣਃ। ਖ੍ਯਾਤਿਂ ਨੈਮਿਤ੍ਤਿਕੀਂ ਤੇषਾਂ ਪਰ੍ਯ੍ਯਾਯੇ ਸਮੁਪਸ੍ਥਿਤੇ ।। ੩੯.

ਸਨਤਕੁਮਾਰ ਆਦਿਕ ਜੋ ਸਿਧ ਹੋਏ ਹਨ ਤੇ ਜੋਗ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਉਹ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਨਿਰਧਾਰਤ ਸਮੇਂ ਤੇ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਸ੍ਥਾਨਤ੍ਯਾਗੇ ਮਨਸ਼੍ਚਾਪਿ ਯੁਗਪਤ੍ਸਂਪ੍ਰਵਰ੍ਤ੍ਤਤੇ। ਊਚੁਃ ਸਰ੍ਵ੍ਵੇ ਤਦਾਨ੍ਯੋऽਨ੍ਯਂ ਵੈਰਾਜਾਞ੍ਛੁਦ੍ਧਬੁਦ੍ਧਯਃ ।। ੩੯.

ਜਦੋਂ ਉਹ ਆਪਣੀ ਥਾਂ ਛੱਡਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਮਨ ਇਕੋ ਸਮੇਂ ਚਲ ਪੈਂਦੇ ਹਨ। ਫਿਰ ਉਹ ਸਾਰੇ ਪਵਿੱਤਰ-ਚਿੱਤ ਵਾਲੇ ਵੈਰਾਜੀ ਆਪਸ ਵਿਚ ਗੱਲਾਂ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਏਵਮੇਵ ਮਹਾਭਾਗਾਃ ਪ੍ਰਣਵਂ ਸਮ੍ਪ੍ਰਵਿਸ਼੍ਯ ਹ। ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕੇ ਪ੍ਰਵਰ੍ਤ੍ਤਾਨਸ੍ਤਨ੍ਨਃ ਸ਼੍ਰੇਯੋ ਭਵਿष੍ਯਤਿ ।। ੩੯.

ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹੇ ਵੱਡੇ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੇ, ਓਮ ਵਿਚ ਲੀਨ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿਚ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹੀ ਸਾਡੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਭਲਾਈ ਹੋਵੇਗੀ।

ਏਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਤਦਾ ਸਰ੍ਵੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਨ੍ਤੇ ਵ੍ਯਵਸਾਯਿਨਃ। ਯੋਜਯਿਤ੍ਵਾ ਤਦਾ ਸਰ੍ਵ੍ਵੇ ਵਰ੍ਤ੍ਤਨ੍ਤੇ ਯੋਗਧਰ੍ਮ੍ਮਿਣਃ ।। ੩੯.

ਇਹ ਗੱਲ ਆਖ ਕੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਦਿਨ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ, ਉਹ ਸਭ ਇਕਠੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਤੇ ਜੋਗ ਅਭਿਆਸ ਕਰਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।

ਤਤ੍ਰੈਵ ਸਮ੍ਪ੍ਰਲੀਯਨ੍ਤੇ ਸ਼ਾਨ੍ਤਾ ਦੀਪਾਰ੍ਚਿषੋ ਯਥਾ। ਬ੍ਰਹ੍ਮਕਾਯਮਵਰ੍ਤ੍ਤਨ੍ਤ ਪੁਨਰਾਵृਤ੍ਤਿਦੁਰ੍ਲ੍ਲਭਮ੍ ।।. ੩੯.

ਉਥੇ ਉਹ ਸਾਰੇ, ਦੀਵੇ ਦੀ ਲੌ ਵਾਂਗ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋ ਕੇ, ਲੀਨ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦਾ ਰੂਪ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ ਤੇ ਮੁੜ ਆਉਣਾ ਬਹੁਤ ਔਖਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਲੋਕਂ ਤਂ ਸਮਨੁਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਸਰ੍ਵ੍ਵੇ ਤੇ ਭਾਵਨਾਮਯਮ੍। ਆਨਨ੍ਦਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਃ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਹ੍ਯਮृਤਤ੍ਵਾਯ ਤੇ ਗਤਾਃ ।। ੩੯.

ਉਹ ਲੋਕ, ਉਸ ਲੋਕ ਵਿਚ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਭਾਵਨਾ ਰੂਪ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਆਨੰਦ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ, ਅਮਰਤਾ ਵੱਲ ਤੁਰ ਪੈਂਦੇ ਹਨ।