ਵਾਯੁਪੁਰਾਣਮ੍

ਸੁਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਸ਼੍ਚੋਤ੍ਤਮੌਜਾਸ਼੍ਚ ਭੂਰਿषੇਣਸ਼੍ਚ ਵੀਰ੍ਯਵਾਨ੍। ਸ਼ਤਾਨੀਕੋ ਨਿਰਾਮਿਤ੍ਰੋ ਵृषਸੇਨੋ ਜਯਦ੍ਰਥਃ ।। ੩੮.

ਸੁਕਸ਼ੇਤਰ, ਉਤਮੌਜਾ, ਭੂਰੀਸ਼ੇਣ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ, ਸ਼ਤਾਨੀਕ, ਨਿਰਾਮਿਤ੍ਰ, ਵ੍ਰਿਸ਼ਸੇਣ ਅਤੇ ਜਯਦਰਥ।

ਭੂਰਿਦ੍ਯੁਮ੍ਨਃ ਸੁਵਰ੍ਚ੍ਚਾਸ਼੍ਚ ਦਸ਼ੈਤੇ ਮਾਨਵਾਃ ਸ੍ਮृਤਾਃ। ਏਕਾਦਸ਼ੇ ਤੁ ਪਰ੍ਯ੍ਯਾਯੇ ਸਾਵਰ੍ਣੇ ਵੈ ਤृਤੀਯਕੇ ।। ੩੮.

ਭੂਰੀਦ੍ਯੁਮਨ ਅਤੇ ਸੁਵਰਚਾ ਵੀ ਦਸ ਮਨੁਪੁੱਤਰ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਗਿਆਰਵੇਂ ਚੱਕਰ ਵਿੱਚ, ਤੀਜੇ ਸਾਵਰਨੀ ਵਿੱਚ।

ਨਿਰ੍ਮ੍ਮਾਣਰਤਯੋ ਦੇਵਾਃ ਕਾਮਜਾ ਵੈ ਮਨੋਜਵਾਃ। ਗਣਾਸ੍ਤ੍ਵੇਤੇ ਤ੍ਰਯਃ ਖ੍ਯਾਤਾ ਦੇਵਤਾਨਾਂ ਮਹਾਤ੍ਮਨਾਮ੍ ।। ੩੮.

ਜੋ ਦੇਵ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਵਿੱਚ ਰੁਚੀ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, ਇੱਛਾ ਤੋਂ ਜੰਮੇ ਤੇ ਮਨ ਵਾਂਗ ਤੇਜ਼ ਹਨ — ਇਹ ਤਿੰਨ ਗਰੁੱਪ ਵੱਡੇ ਆਤਮਾ ਵਾਲੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਨ।

ਏਕੈਕਂ ਤ੍ਰਿਂਸ਼ਤਸ੍ਤੇषਾਂ ਗਣਾਸ੍ਤੁ ਤ੍ਰਿਦਿਵੌਕਸਾਮ੍। ਮਾਸਸ੍ਯਾਹਾਨਿ ਤ੍ਰਿਂਸ਼ਤ੍ਤੁ ਯਾਨਿ ਵੈ ਕਵਯੋ ਵਿਦੁਃ ।। ੩੮.

ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਹਰ ਇਕ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਵਿੱਚ ਤੀਹ-ਤੀਹ ਹਨ। ਗਿਆਨੀਆਂ ਜਾਣਦੇ ਹਨ ਕਿ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਤੀਹ ਦਿਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।

ਨਿਰ੍ਮ੍ਮਾਣਰਤਯੋ ਦੇਵਾ ਰਾਤ੍ਰਯਸ੍ਤੁ ਵਿਹਙ੍ਗਮਾਃ। ਗਣਾਸ੍ਤੇ ਵੈ ਤ੍ਰਯਃ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਾ ਦੇਵਤਾਨਾਂ ਭਵਿष੍ਯਤਿ ।। ੩੮.

ਜੋ ਦੇਵਤਾ ਰਚਨਾ ਵਿੱਚ ਰੁਚੀ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਦਿਨ ਹਨ; ਪੰਛੀ ਰਾਤਾਂ ਹਨ। ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਇਹ ਤਿੰਨ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਹੋਣਗੇ।

ਮਨੋਜਵਾ ਮੁਹੂਰ੍ਤ੍ਤਾਸ੍ਤੁ ਇਤਿ ਦੇਵਾਃ ਪ੍ਰਕੀਰ੍ਤ੍ਤਿਤਾਃ । ਏਤੇ ਹਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਃ ਪੁਤ੍ਰਾ ਭਵਿष੍ਯਾ ਮਨਵਃ ਸ੍ਮृਤਾਃ ।। ੩੮.

ਤੇਜ਼ ਚਲਣ ਵਾਲੇ ਮੁਹੂਰਤਾਂ ਨੂੰ ਦੇਵਤਾ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਹਨ, ਜੋ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਮਨੂ ਬਣਨਗੇ।

ਤੇषਾਮਿਨ੍ਦ੍ਰੋ ਵृषੋ ਨਾਮ ਭਵਿष੍ਯਃ ਸੁਰਰਾਟ੍ ਤਤਃ। ਤੇषਾਂ ਸਪ੍ਤਰ੍षਯਸ਼੍ਚਾਪਿ ਕੀਰ੍ਤ੍ਤ੍ਯਮਾਨਾਨ੍ਨਿਬੋਧਤ ।। ੩੮.

ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਭਵਿੱਖ ਦੇ ਇੰਦਰ ਦਾ ਨਾਮ ਵ੍ਰਿਸ਼ਾ ਹੋਵੇਗਾ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਹੋਵੇਗਾ। ਹੁਣ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸੱਤ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਨਾਮ ਸੁਣੋ।

ਹਵਿष੍ਮਾਨ੍ ਕਾਸ਼੍ਯਪਸ਼੍ਚਾਪਿ ਵਪੁष੍ਮਾਨ੍ ਯਸ਼੍ਚ ਭਾਰ੍ਗਵਃ। ਵਾਰੁਣਿਸ਼੍ਚੈਵ ਚਾਤ੍ਰੇਯੋ ਵਾਸਿष੍ਠੋ ਭਗ ਏਵ ਚ ।। ੩੮.

ਹਵਿਸ਼ਮਾਨ, ਕਾਸ਼ਯਪ, ਵਪੁਸ਼ਮਾਨ, ਭਾਰਗਵ, ਵਾਰੁਣੀ, ਆਤਰੇਯ, ਵਾਸਿਸ਼ਠ ਅਤੇ ਭਗਾ।

ਪੁष੍ਟਿਸ਼੍ਚਾਙ੍ਗਿਰਸੋ ਜ੍ਞੇਯਃ ਪੌਲਸ੍ਤ੍ਯੋ ਨਿਸ਼੍ਚਰਸ੍ਤਥਾ। ਪੌਲਹੋ ਹ੍ਯਗ੍ਨਿਤੇਜਾਸ਼੍ਚ ਦੇਵਾ ਹ੍ਯੇਕਾਦਸ਼ੇऽਨ੍ਤਰੇ ।। ੩੮.

ਪੁਸ਼ਟੀ, ਆਂਗਿਰਸ, ਪੌਲਸਤਯ, ਨਿਸ਼ਚਰ, ਪੌਲਹ ਅਤੇ ਅੱਗ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੇਜ਼ ਵਾਲੇ — ਇਹ ਇਕਾਦਸ਼ ਅੰਤਰੇ ਦੇ ਦੇਵਤਾ ਹਨ।

ਸਰ੍ਵ੍ਵਵੇਗਃ ਸੁਧਰ੍ਮ੍ਮਾ ਚ ਦੇਵਾਨੀਕਃ ਪੁਰੋਵਹਃ। ਕ੍ਸ਼ੇਮਧਰ੍ਮਾ ਗृਹੇषੁਸ਼੍ਚ ਹ੍ਯਾਦਰ੍ਸ਼ਃ ਪੌਣ੍ਡ੍ਰਕੋ ਮਨਃ ।। ੩੮.

ਸਰਵਵੇਗਾ, ਸੁਧਰਮਾ, ਦੇਵਨੀਕਾ, ਪੁਰੋਵਹਾ, ਕ੍ਸ਼ੇਮਧਰਮਾ, ਗ੍ਰਿਹੇਸ਼ੁ, ਆਦਰਸ਼, ਪੌਂਡਰਕ ਅਤੇ ਮਨ।

ਸਾਵਰ੍ਣਸ੍ਯ ਤੁ ਤੇ ਪੁਤ੍ਰਾਃ ਪ੍ਰਾਜਾਪਤ੍ਯਸ੍ਯ ਵੈ ਮਨੋਃ। ਦ੍ਵਾਦਸ਼ੇ ਤ੍ਵਥ ਪਰ੍ਯਾਯੇ ਰੁਦ੍ਰਪੁਤ੍ਰਸ੍ਯ ਵੈ ਮਨੋਃ ।। ੩੮.

ਇਹ ਸਾਵਰਣੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਹਨ, ਜੋ ਪ੍ਰਜਾਪਤਿ ਮਨੂ ਦੇ ਹਨ। ਬਾਰਹਵੇਂ ਚੱਕਰ ਵਿੱਚ ਰੁਦ੍ਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਮਨੂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਹੋਣਗੇ।

ਚਤੁਰ੍ਥੇ ऋਤੁਸਾਵਰ੍ਣੇ ਦੇਵਾਸ੍ਤਸ੍ਯਾਨ੍ਤਰੇ ਸ਼੍ਰृਣੁ। ਪਞ੍ਚੈਵ ਤੁ ਗਣਾਃ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਾ ਦੇਵਤਾਨਾਮਨਾਗਤਾਃ ।। ੩੮.

ਚੌਥੇ, ਰਿਤੁਸਾਵਰਣੀ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਚੱਕਰ ਦੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਸੁਣੋ। ਪੰਜ ਸਮੂਹ ਭਵਿੱਖ ਦੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਦੱਸੇ ਗਏ ਹਨ।

ਹਰਿਤਾ ਰੋਹਿਤਾਸ਼੍ਚੈਵ ਦੇਵਾਃ ਸੁਮਨਸਸ੍ਤਥਾ। ਸੁਕਰ੍ਮ੍ਮਾਣਃ ਸੁਪਾਰਾਸ਼੍ਚ ਪਞ੍ਚ ਦੇਵਗਣਾਃ ਸ੍ਮृਤਾਃ ।। ੩੮.

ਹਰਿਤਾ, ਰੋਹਿਤਾ, ਸੁਮਨਸ, ਸੁਕਰਮਨ ਅਤੇ ਸੁਪਾਰ — ਇਹ ਪੰਜ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਬ੍ਰਹ੍ਮਣੋ ਮਾਨਸਾ ਹ੍ਯੇਤੇ ਏਕੈਕੋ ਦਸ਼ਕੋ ਗਣਃ। ਅਰੁਨ੍ਤਿਜੋ ਹਰਿਸ਼੍ਚੈਵ ਵਿਦ੍ਵਾਨ੍ ਯਸ਼੍ਚ ਸਹਸ੍ਰਸ਼ਃ ।। ੩੮.

ਇਹ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਮਨ ਤੋਂ ਜਨਮੇ ਪੁੱਤਰ ਹਨ, ਹਰ ਸਮੂਹ ਵਿੱਚ ਦਸ ਹਨ। ਅਰੁੰਤੀਜਾ, ਹਰੀ, ਗਿਆਨਵਾਨ ਅਤੇ ਸਹਸ੍ਰਸ਼ਾ।

ਪਰ੍ਵਤਾਨੁਚਰਸ਼੍ਚੈਵ ਹ੍ਯਪੋਂऽਸ਼ੁਸ਼੍ਚ ਮਨੋਜਵਃ। ਉਰ੍ਜ੍ਜਾ ਸ੍ਵਾਹਾ ਸ੍ਵਧਾ ਤਾਰਾ ਦਸ਼ੈਤੇ ਰੋਹਿਤਾਃ ਸ੍ਮृਤਾਃ ।। ੩੮.

ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਸਾਥੀ, ਆਪਾਂਸ਼ੁ, ਮਨੋਜਵ, ਉਰਜਾ, ਸ੍ਵਾਹਾ, ਸ੍ਵਧਾ, ਤਾਰਾ — ਇਹ ਦਸ ਰੋਹਿਤਾ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਤਪੋਜਾਨਿਰ੍ਭृਤਿਸ਼੍ਚੈਵ ਵਾਚਾ ਬਨ੍ਧੁਸ਼੍ਚ ਯਃ ਸ੍ਮृਤਃ । ਰਜਸ਼੍ਚੈਵ ਤੁ ਰਾਜਸ਼੍ਚ ਸ੍ਵਰ੍ਣਪਾਦਸ੍ਤਥੈਵ ਚ ।। ੩੮.

ਤਪੋਜਨੀ, ਭ੍ਰਿਤੀ, ਵਾਚਾ, ਬੰਧੁ, ਰਜਾ, ਰਾਜਾ ਅਤੇ ਸਵਰਨਪਾਦ।

ਵ੍ਯੁष੍ਟਿਰ੍ਵਿਧਿਸ਼੍ਚ ਵੈ ਦੇਵੋ ਦਸ਼ੈਤੇ ਰੋਹਿਤਾਃ ਸ੍ਮृਤਾਃ । ਉषਿਤਾਦ੍ਯਾਸ੍ਤੁ ਯੇ ਦੇਵਾਸ੍ਤ੍ਰਯਸ੍ਤ੍ਰਿਸ਼ਤ੍ਪ੍ਰਕੀਰ੍ਤਿਤਾਃ ।। ੩੮.

ਵਿਉਸ਼ਟੀ, ਵਿਧੀ — ਇਹ ਦਸ ਰੋਹਿਤਾ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਸ਼ਿਤਾ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਦੇਵਤਾ ਤਿੰਨ ਸੌ ਤੀਹ ਦੱਸੇ ਗਏ ਹਨ।

ਦੇਵਾਨ੍ ਸੁਮਨਸੋ ਵਿਦ੍ਧਿ ਸੁਕਰ੍ਮਾਣੋ ਨਿਬੋਧਤ। ਸੁਪਰ੍ਵਾ ਵृषਭਃ ਪृष੍ਟਃ ਕृਪਿਦ੍ਯੁਮ੍ਨੌ ਵਿਪਸ਼੍ਚਿਤਃ ।। ੩੮.

ਸੁਮਨਸ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਜਾਣੋ, ਅਤੇ ਸੁਕਰਮਨ ਸੁਣੋ: ਸੁਪਰਵਾ, ਵ੍ਰਿਸ਼ਭ, ਪ੍ਰਿਸ਼ਠਾ, ਕ੍ਰਿਪਿਦਯੁ ਅਤੇ ਵਿਪਸ਼ਚਿਤ।

ਵਿਕ੍ਰਮਸ਼੍ਚ ਕ੍ਰਮਸ਼੍ਚੈਵ ਨਿਭृਤਃ ਕਾਨ੍ਤ ਏਵ ਚ ੩੮.

ਵਿਕਰਮਾ, ਕਰਮਾ, ਨਿਭ੍ਰਿਤਾ ਅਤੇ ਕਾਂਤਾ।

ਵਰ੍ਯ੍ਯੋਦਿਤਸ੍ਤਥਾ ਜਿष੍ਟੋ ਵਰ੍ਚਸ੍ਵੀ ਦ੍ਯੁਤਿਮਾਨ੍ ਹਵਿਃ। ਸ਼ੁਭੋ ਹਵਿਕृਤਾਤ੍ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਿਰ੍ਵ੍ਯਾਪृਥੋ ਦਸ਼ਮਸ੍ਤਥਾ ।। ੩੮.

ਵਰਯੋਦਿਤਾ, ਜਿਸ਼ਠਾ, ਵਰਚਸਵੀ, ਦ੍ਯੁਤਿਮਾਨ, ਹਵਿਹ, ਸ਼ੁਭ, ਹਵਿਕ੍ਰਿਤ, ਪ੍ਰਾਪਤੀ, ਵਿਆਪ੍ਰਿਤ ਅਤੇ ਦਸਵਾਂ।

ਸੁਪਾਰਾ ਮਾਨਸਾਸ੍ਤ੍ਵੇਤੇ ਦੇਵਾ ਵੈ ਸਮ੍ਪ੍ਰਕੀਰ੍ਤ੍ਤਿਤਾਃ। ਤੇषਾਮਿਨ੍ਦ੍ਰਸ੍ਤੁ ਵਿਜ੍ਞੇਯ ऋਤਧਾਮਾ ਮਹਾਯਸ਼ਾਃ ।। ੩੮.

ਇਹ ਸੁਪਾਰਾ ਮਨ ਤੋਂ ਜਨਮੇ ਦੇਵਤਾ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਇੰਦਰ ਦਾ ਨਾਮ ਰਿਤਧਾਮਾ ਹੈ, ਜੋ ਵੱਡੀ ਸ਼ੋਭਾ ਵਾਲਾ ਹੈ।

ਕृਤਿਰ੍ਵਸਿष੍ਠਪੁਤ੍ਰਸ੍ਤੁ ਹ੍ਯਾਤ੍ਰੇਯਃ ਸੁਤਪਾਸ੍ਤਥਾ। ਤਪੋਮੂਰ੍ਤਿਸ਼੍ਚਾਙ੍ਗਿਰਸਸ੍ਤਪਸ੍ਵੀ ਕਾਸ਼੍ਯਪਸ੍ਤਥਾ ।। ੩੮.

ਕ੍ਰਿਤਿ ਵਸੀਸ਼ਠ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹੈ, ਅਤ੍ਰਿ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੁਤਪਾ ਹੈ। ਅੰਗਿਰਸ ਤਪस्या ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਹੈ, ਕਸ਼ਯਪ ਵੀ ਤਪਸਵੀ ਹੈ।

ਤਪੋऽਸ਼ਯਾਨਃ ਪੌਲਸ੍ਤ੍ਯਃ ਪੁਲਹਸ਼੍ਚ ਤਪੋਰਤਿਃ। ਭਾਰ੍ਗਵਃ ਸਪ੍ਤਮਸ੍ਤ੍ਵੇषਾਂ ਵਿਜ੍ਞੇਯਸ੍ਤੁ ਤਪੋਮਤਿਃ ।। ੩੮.

ਪੌਲਸਤਿਆ ਤਪ ਵਿੱਚ ਅਡੋਲ ਹੈ, ਪੁਲਹਾ ਤਪ ਵਿੱਚ ਲਗਨ ਹੈ। ਭਾਰਗਵ ਸੱਤਵਾਂ ਹਨ, ਜੋ ਤਪ ਦੀ ਸਮਝ ਰੱਖਦੇ ਹਨ।

ਏਤੇ ਸਪ੍ਤਰ੍षਯਃ ਸਿਦ੍ਧਾ ਅਨ੍ਯੇ ਸਾਵਰ੍ਣਿਕੇऽਨ੍ਤਰੇ। ਦੇਵਵਾਨੁਪਦੇਵਸ਼੍ਚ ਦੇਵਸ਼੍ਰੇष੍ਠੋ ਵਿਦੂਰਥਃ ।। ੩੮.

ਇਹ ਸੱਤ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਸਿਧ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਸਾਵਰਨੀ ਦੇ ਸਮੇਂ ਹੋਰ ਵੀ ਹਨ: ਦੇਵਵਾਨ, ਉਪਦੇਵ, ਦੇਵਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਅਤੇ ਵਿਦੂਰਥ।

ਮਿਤ੍ਰਵਾਨ੍ ਮਿਤ੍ਰਬਿਨ੍ਦੁਸ਼੍ਚ ਮਿਤ੍ਰਸੇਨੋ ਹ੍ਯਮਿਤ੍ਰਹਾ। ਮਿਤ੍ਰਬਾਹੁਃ ਸੁਵਰ੍ਚਾਸ਼੍ਚ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ੈਤੇ ਮਨੋਃ ਸੁਤਾਃ ।। ੩੮.

ਮਿਤਰਵਾਨ, ਮਿਤਰਬਿੰਦੁ, ਮਿਤਰਸੇਨ, ਅਮਿਤਰਹਾ, ਮਿਤਰਬਾਹੁ ਅਤੇ ਸੁਵਰਚਸ — ਇਹ ਬਾਰਾਂ ਮਨੂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਹਨ।

ਤ੍ਰਯੋ ਦਸ਼ੇ ਤੁ ਪਰ੍ਯਾਯੇ ਭਾਵ੍ਯਾ ਰੌਚ੍ਯਾਨ੍ਤਰੇ ਪੁਨਃ। ਤ੍ਰਯ ਏਵ ਗਣਾਃ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਾ ਦੇਵਾਨਾਨ੍ਤੁ ਸ੍ਵਯਮ੍ਭੁਵਾ ।। ੩੮.

ਅਗਲੇ ਚੱਕਰ ਵਿੱਚ, ਰੁਚਿ ਦੇ ਸਮੇਂ ਤਿੰਨ ਗਰੁੱਪ ਮੁੜ ਆਉਣਗੇ। ਸਵਯੰਭੂ ਨੇ ਤਿੰਨ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਗਰੁੱਪ ਦੱਸੇ ਹਨ।

ਬ੍ਰਹ੍ਮਣੋ ਮਾਨਸਾਃ ਪੁਤ੍ਰਾਸ੍ਤੇ ਹਿ ਸਰ੍ਵੇ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ। ਸੁਤ੍ਰਾਮਾਣਃ ਸੁਧਰ੍ਮ੍ਮਾਣਃ ਸੁਕਰ੍ਮ੍ਮਾਣਸ਼੍ਚ ਤੇ ਤ੍ਰਯਃ ।। ੩੮.

ਇਹ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਮਨ ਤੋਂ ਜਨਮੇ ਪੁੱਤਰ ਹਨ, ਸਭ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ: ਸੁਤ੍ਰਾਮਾਣਾ, ਸੁਧਰਮਾਣਾ ਅਤੇ ਸੁਕਰਮਾਣਾ — ਇਹ ਤਿੰਨ।

ਤ੍ਰਿਦਸ਼ਾਨਾਂ ਗਣਾਃ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਾ ਭਵਿष੍ਯਾਃ ਸੋਮਪਾਯਿਨਃ। ਤ੍ਰਯਸ੍ਤ੍ਰਿਂਸ਼ਦ੍ਦੇਵਤਾ ਯਾਃ ਪ੍ਰਾਭਵਿष੍ਯਨ੍ਤ ਯਾਜ੍ਞਿਕੈਃ ।। ੩੮.

ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਗਰੁੱਪ ਦੱਸੇ ਗਏ ਹਨ: ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਸੋਮਾ ਪੀਣ ਵਾਲੇ। ਤਿੰਨਤੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਜੋ ਯਜਨਾਂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕਰਨਗੇ।

ਆਜ੍ਯੇਨ ਪृषਦਾਜ੍ਯੇਨ ਗ੍ਰਹਸ਼੍ਰੇष੍ਠੇਨ ਚੈਵ ਹਿ। ਦੇਵੈਰ੍ਦੇਵਾਸ੍ਤ੍ਰਯਸ੍ਤ੍ਰਿਂਸ਼ਤ੍ਪृਥਕ੍ਤ੍ਵੇਨ ਨਿਬੋਧਤ ।। ੩੮.

ਘੀ, ਮਿਲਿਆ ਹੋਇਆ ਘੀ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹਵਨ ਨਾਲ, ਤਿੰਨਤੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਜਾਣੋ।