ਵਾਯੁਪੁਰਾਣਮ੍

ਪ੍ਰਜਾਭਿਸ੍ਤਪਸਾ ਚੈਵ ਵਿਸ੍ਤਰਂ ਤੇषੁ ਵਕ੍ਸ਼੍ਯਤੇ। ਚਤੁਰ੍ਦ੍ਦਸ਼ੈਵ ਤੇ ਜ੍ਞੇਯਾਃ ਸਰ੍ਗਾਃ ਸ੍ਵਾਯਮ੍ਭੁਵਾਦਯਃ ।। ੩੮.

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੰਤਾਨ ਤੇ ਤਪਸਿਆ ਦਾ ਵਿਸਥਾਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਦੱਸਿਆ ਜਾਵੇਗਾ; ਇਹ ਚੌਦਾਂ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀਆਂ, ਸਵਾਯੰਭੂ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਕੇ, ਜਾਣਣ ਯੋਗ ਹਨ।

ਮਨ੍ਵਨ੍ਤਰਾਧਿਕਾਰੇषੁ ਵਰ੍ਤਨ੍ਤੇ ਚ ਸਕृਤ੍ ਸਕृਤ੍। ਵਿਨਿਵृਤ੍ਤਾਧਿਕਾਰਾਸ੍ਤੇ ਮਹਰ੍ਲੋਕਂ ਸਮਾਸ਼੍ਰਿਤਾਃ ।। ੩੮.

ਹਰ ਮਨਵੰਤ੍ਰ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਵਾਰ ਵਾਰ ਵਜੂਦ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੇ ਹਨ; ਜਦੋਂ ਅਧਿਕਾਰ ਮੁਕ ਜਾਂਦਾ, ਉਹ ਮਹਰਲੋਕ ਵਿੱਚ ਆਸ਼੍ਰਯ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।

ਸਮਤੀਤਾਸ੍ਤੁ ਯੇ ਤੇषਾਮष੍ਟੌ षष੍ਠਾਸ੍ਤਥਾਪਰੇ। ਪੂਰ੍ਵੇषੁ ਸਾਮ੍ਪ੍ਰਤਸ਼੍ਚਾਯਂ ਸ਼ਾਨ੍ਤਿਰ੍ਵੈਵਸ੍ਵਤਃ ਪ੍ਰਭੁਃ ।। ੩੮.

ਜੋ ਪੂਰੇ ਹੋ ਚੁੱਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਅੱਠ ਤੇ ਛੇ ਹੋਰ ਹਨ; ਪੁਰਾਣੇ ਤੇ ਮੌਜੂਦਾ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਸ਼ਾਂਤੀ ਵੈਵਸਵਤ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਹੈ।

ਯੇ ਸ਼ਿष੍ਟਾਸ੍ਤਾਨ੍ ਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਸਹ ਦੇਵਰ੍षਿਦਾਨਵੈਃ। ਸਹ ਪ੍ਰਜਾਨਿਸਰ੍ਗੇਣ ਸਰ੍ਵ੍ਵਾਂਸ੍ਤ੍ਵਨਾਗਤਾਨ੍ ਦ੍ਵਿਜਾਨ੍ ।। ੩੮.

ਜੋ ਬਚੇ ਹਨ, ਉਹ ਮੈਂ ਦਿਵਯ ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਦਾਨਵਾਂ ਤੇ ਸੰਤਾਨ ਦੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਸਮੇਤ, ਸਾਰੇ ਭਵਿੱਖ ਦੇ ਦੁਜਾਂ ਨਾਲ ਦੱਸਾਂਗਾ।

ਵੈਵਸ੍ਵਤਨਿਸਰ੍ਗੇਣ ਤੇषਾਂ ਜ੍ਞੇਯਸ੍ਤੁ ਵਿਸ੍ਤਰਃ। ਅਨ੍ਯੂਨਾ ਨਾਤਿਰਿਕ੍ਤਾਸ੍ਤੇ ਯਸ੍ਮਾਤ੍ ਸਰ੍ਵ੍ਵੇ ਵਿਵਸ੍ਵਤਃ ।। ੩੮.

ਵੈਵਸਵਤ ਦੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਰਾਹੀਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਵਿਸਥਾਰ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਕੋਈ ਘੱਟ ਜਾਂ ਵੱਧ ਨਹੀਂ, ਸਭ ਵੈਵਸਵਤ ਤੋਂ ਹਨ।

ਪੁਨਰੁਕ੍ਤਾ ਬਹੁਤ੍ਵਾਤ੍ਤੁ ਵਕ੍ਸ਼੍ਯੇ ਨ ਤੇषੁ ਵਿਸ੍ਤਰਮ੍। ਮਨ੍ਵਨ੍ਤਰੇषੁ ਭਾਵ੍ਯੇषੁ ਭੂਤੇष੍ਵਪਿ ਤਥੈਵ ਚ ।। ੩੯.

ਦੁਹਰਾਈ ਤੇ ਵਧੇਰੇ ਹੋਣ ਕਰਕੇ, ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਵਿਸਥਾਰ ਨਹੀਂ ਦੱਸਾਂਗਾ; ਭਵਿੱਖ ਦੇ ਮਨਵੰਤ੍ਰਾਂ ਤੇ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ।

ਕੁਲੇ ਕੁਲੇ ਨਿਸਰ੍ਗਾਂਸ੍ਤੁ ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਭੂਯੋ ਵਿਭਾਗਸ਼ਃ । ਤੇषਾਮੇਵ ਹਿ ਸ਼ਿष੍ਟਾਰ੍ਥਂ ਵਿਸ੍ਤਰੇਣ ਕ੍ਰਮੇਣ ਚ ।। ੩੯.

ਹਰ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ, ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀਆਂ ਹੋਰ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਦੱਸੀਆਂ ਜਾਣਗੀਆਂ; ਜੋ ਬਚੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਵਿਸਥਾਰਕ੍ਰਮ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵੇਰਵੇ ਦਿੱਤੇ ਜਾਣਗੇ।

ਦਕ੍ਸ਼ਸ੍ਯ ਕਨ੍ਯਾ ਧਰ੍ਮਿष੍ਠਾ ਸੁਵ੍ਰਤਾ ਨਾਮ ਵਿਸ਼੍ਰੁਤਾ। ਸਰ੍ਵਕਨ੍ਯਾਵਸ਼ਿष੍ਟਾ ਤੁ ਸ਼੍ਰੇष੍ਠਾ ਧਰ੍ਮਪਰਾ ਸੁਤਾ। ਗृਹੀਤ੍ਵਾ ਤਾਂ ਪਿਤਾ ਕਨ੍ਯਾਂ ਜਗਾਮ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣੋऽਨ੍ਤਿਕੇ ।। ੩੯.

ਦਕ੍ਸ਼ ਦੀ ਧੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਧਰਮਿਸ਼ਠਾ ਸੀ, ਨੇਕ ਤੇ ਵਚਨ ਨਿਭਾਉਣ ਵਾਲੀ ਸੀ। ਉਹ ਸਾਰੀਆਂ ਕੁੜੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਤੇ ਧਰਮ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਪਿਓ ਨੇ ਉਸ ਕੁੜੀ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਕੋਲ ਗਿਆ।

ਵੈਰਾਜਸ੍ਤਮੁਪਾਸੀਨਂ ਧਰ੍ਮੇਣ ਚ ਭਵੇਨ ਚ। ਭਵਧਰ੍ਮਸਮੀਪਸ੍ਥਂ ਦਕ੍ਸ਼ਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਭ੍ਯਭਾषਤ ।। ੩੯.

ਵੈਰਾਜ, ਜੋ ਧਰਮ ਤੇ ਭਵ ਦੇ ਨੇੜੇ ਬੈਠਿਆ ਸੀ, ਉਥੇ ਦਕ੍ਸ਼ ਵੀ ਮੌਜੂਦ ਸੀ। ਉਥੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਦਕ੍ਸ਼ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ।

ਦਕ੍ਸ਼ ਕਨ੍ਯਾ ਤਵੇਯਂ ਵੈ ਜਨਯਿष੍ਯਤਿ ਸੁਵ੍ਰਤਾ। ਚਤੁਰੋ ਵੈ ਮਨੂਨ੍ ਪੁਤ੍ਰਾਂਸ਼੍ਚਾਤੁਰ੍ਵਰ੍ਣ੍ਯਕਰਾਞ੍ਛੁਭਾਨ੍ ।। ੩੮.

ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਦਕ੍ਸ਼ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, 'ਤੇਰੀ ਇਹ ਧੀ ਸੁਵ੍ਰਤਾ ਚਾਰ ਪੁੱਤਰ ਜਣੇਗੀ, ਜੋ ਮਨੂ ਹੋਣਗੇ, ਚਾਰ ਵਰਨ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੇ ਤੇ ਮੰਗਲਮਈ ਹੋਣਗੇ।'

ਬ੍ਰਹ੍ਮਣੋ ਵਚਨਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਦਕ੍ਸ਼ੋ ਧਰ੍ਮੋ ਭਵਸ੍ਤਦਾ। ਤਾਂ ਕਨ੍ਯਾਂ ਮਨਸਾ ਜਗ੍ਮੁਸ੍ਤ੍ਰਯਸ੍ਤੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਾ ਸਹ ।। ੩੮.

ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਦਕ੍ਸ਼, ਧਰਮ ਤੇ ਭਵ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ, ਮਨ ਹੀ ਮਨ ਉਸ ਕੁੜੀ ਵਲ ਮੁੜੇ।

ਸਤ੍ਯਾਭਿਧ੍ਯਾਯਿਨਾਂ ਤੇषਾਂ ਸਦ੍ਯਃ ਕਨ੍ਯਾ ਵ੍ਯਜਾਯਤ। ਸਦृਸ਼ਾਨੁਰੂਪਾਂਸ੍ਤੇषਾਂ ਚਤੁਰੋ ਵੈ ਕੁਮਾਰਕਾਨ੍ ।। ੩੮.

ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਸੱਚੀ ਸੋਚ ਰਾਹੀਂ, ਉਸ ਕੁੜੀ ਨੇ ਤੁਰੰਤ ਚਾਰ ਪੁੱਤਰ ਜਣੇ, ਜੋ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਪਿਉ ਵਾਂਗ ਹੀ ਸਨ।

ਸਂਸਿਦ੍ਧਾਃ ਕਾਰ੍ਯਕਰਣੇ ਸਮ੍ਭੂਤਾਸ੍ਤੇ ਸ਼੍ਰਿਯਾਨ੍ਵਿਤਃ। ਉਪਭੋਗਸਮਰ੍ਥੈਸ਼੍ਚ ਸਦ੍ਯੋਜਾਤੈਃ ਸ਼ਰੀਰਕੈਃ ।। ੩੮.

ਉਹ ਸਾਰੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਤੇ ਰਚਨਾ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਪੂਰੇ ਹੋਏ, ਧਨ-ਦੌਲਤ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਤੇ ਆਨੰਦ ਮਾਣਣ ਯੋਗ ਸਰੀਰਾਂ ਵਾਲੇ ਤੁਰੰਤ ਜਨਮ ਲਏ।

ਤੇ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਤਾਨ੍ ਸ੍ਵਯਮ੍ਬੁਦ੍ਧ੍ਵਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਵ੍ਯਾਹਾਹਿਣਸ੍ਤਦਾ। ਸਂਰਬ੍ਧਾ ਵੈ ਵ੍ਯਕਰ੍षਨ੍ਤ ਮਮ ਪੁਤ੍ਰੋ ਮਮੇਤ੍ਯੁਤ ।। ੩੮.

ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਤੇ ਆਪਣੇ ਹੀ ਪੁੱਤਰ ਜਾਣ ਕੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਉਥੇ ਆਖਿਆ। ਉਹ ਸਭ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਕਹਿਣ ਲੱਗ ਪਏ, 'ਇਹ ਮੇਰਾ ਪੁੱਤਰ ਹੈ, ਇਹ ਮੇਰਾ ਹੈ।'

ਅਭਿਧ੍ਯਾਨਾਨ੍ਮਨੋਤ੍ਪਨ੍ਨਾਨੂਚੁਰ੍ਵੈ ਤੇ ਪਰਸ੍ਪਰਮ੍। ਯੋ ਯਸ੍ਯ ਵਪੁषਾ ਤੁਲ੍ਯੋ ਭਜਤਾਂ ਸ ਤੁ ਤਂ ਸੁਤਮ੍ ।। ੩੮.

ਜੋ ਆਪਣੇ ਮਨ ਦੀ ਸੋਚ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਏ, ਉਹ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਕਹਿਣ ਲੱਗ ਪਏ, 'ਜੋ ਕਿਸੇ ਨਾਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਉਸਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹੋਵੇ।'

ਯਸ੍ਯ ਯਃ ਸਦृਸ਼ਸ਼੍ਚਾਪਿ ਰੂਪੇ ਵੀਰ੍ਯ ਚ ਨਾਮਤਃ। ਤਂ ਗृਹ੍ਣਾਤੁ ਸੁਭਦ੍ਰਂ ਵੋ ਵਰ੍ਣਤੋ ਯਸ੍ਯ ਯਃ ਸਮਃ ।। ੩੮.

ਜਿਸਦਾ ਜੋ ਰੂਪ, ਤਾਕਤ ਤੇ ਨਾਮ ਮਿਲਦਾ ਹੋਵੇ, ਉਹੋ ਜਿਹਾ ਚੰਗਾ ਪੁੱਤਰ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਵਰਨ ਅਨੁਸਾਰ ਲੈ ਲਵੋ।

ਧ੍ਰੁਵਂ ਰੂਪਂ ਪਿਤੁਃ ਪੁਤ੍ਰਃ ਸੋऽਨੁਰੁਧ੍ਯਤਿ ਸਰ੍ਵਦਾ। ਤਸ੍ਮਾਦਾਤ੍ਮਸਮਃ ਪੁਤ੍ਰਃ ਪਿਤੁਰ੍ਮਾਤੁਸ਼੍ਚ ਜਾਯਤੇ ।। ੩੮.

ਪੁੱਤਰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਪਣੇ ਪਿਉ ਵਾਂਗ ਰੂਪ ਵਾਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਕਰਕੇ ਪੁੱਤਰ ਪਿਉ-ਮਾਂ ਦੋਵਾਂ ਵਾਂਗ ਹੀ ਜੰਮਦਾ ਹੈ।

ਏਵਂ ਤੇ ਸਮਯਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਸਵਰ੍ਣਾਨ੍ ਜਗृਹੁਃ ਸੁਤਾਨ੍। ਯਸ੍ਮਾਤ੍ ਸਵਰ੍ਣਾਸ੍ਤੇषਾਂ ਵੈ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਦੀਨਾਂ ਕੁਮਾਰਕਾਃ ।। ੩੮.

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਇਹ ਸਮਝੌਤਾ ਕਰਕੇ, ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਵਰਨ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਲਏ। ਇਸੇ ਕਰਕੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਆਦਿਕ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਵੀ ਆਪਣੇ ਵਰਨ ਦੇ ਹੀ ਹੋਏ।

ਸਵਰ੍ਣਾ ਮਨਵਸ੍ਤਸ੍ਮਾਤ੍ ਸਵਰ੍ਣਤ੍ਵਂ ਹਿ ਤੇ ਯਤਃ। ਮਨਨਾਨ੍ਮਾਨਨਾਚ੍ਚੈਵ ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਤੇ ਮਨਵਃ ਸ੍ਮृਤਾਃ ।। ੩੮.

ਮਨੂ ਆਪਣੇ ਵਰਨ ਦੇ ਹੋਣ ਕਰਕੇ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਮਿਲਾਪਤਾ ਇਥੋਂ ਹੀ ਆਈ। ਸੋਚਣ ਤੇ ਆਦਰ ਕਰਨ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਮਨੂ ਕਹਾਏ।

ਚਾਕ੍ਸ਼ੁषਸ੍ਯਾਨ੍ਤਰੇऽਤੀਤੇ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੇ ਵੈਵਸ੍ਵਤਸ੍ਯ ਹ। ਰੁਚੇਃ ਪ੍ਰਜਾਪਤੇਃ ਪੁਤ੍ਰੋ ਰੌਚ੍ਯੋ ਨਾਮਾਭਵਤ੍ਸੁਤਃ ।। ੩੮.

ਚਾਕਸ਼ੁਸ਼ ਮਨੂ ਦੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਬਾਅਦ ਤੇ ਵੈਵਸ੍ਵਤ ਮਨੂ ਦੇ ਆਉਣ 'ਤੇ, ਰੁਚਿ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਰੌਚੀ ਨਾਮ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹੋਇਆ।

ਭੂਤ੍ਯਾਮੁਤ੍ਪਾਦਿਤੋ ਯਸ੍ਤੁ ਭੌਤ੍ਯੋ ਨਾਮਾਭਵਤ੍ਸੁਤਃ। ਵੈਵਸ੍ਵਤੇऽਨ੍ਤਰੇ ਰਾਜਾ ਦ੍ਵੌ ਮਨੂ ਤੁ ਵਿਵਸ੍ਵਤੋਃ ।। ੩੮.

ਭੂਤੀ ਤੋਂ ਜੋ ਪੁੱਤਰ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ, ਉਸਦਾ ਨਾਮ ਭੌਤੀ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ। ਵੈਵਸ੍ਵਤ ਮਨੂ ਦੇ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ, ਵਿਵਸ੍ਵਤ ਦੇ ਦੋ ਮਨੂ ਹੋਏ।

ਵੈਵਸ੍ਵਤੋ ਮਨੁਰ੍ਯਸ਼੍ਚ ਸਾਵਰ੍ਣੋ ਯਸ਼੍ਚ ਵਿਸ਼੍ਰੁਤਃ। ਜ੍ਯੇष੍ਠਃ ਸਂਜ੍ਞਾਸੁਤੋ ਵਿਦ੍ਵਾਨ੍ ਮਨੁਰ੍ਵੈਵਸ੍ਵਤਃ ਪ੍ਰਭੁਃ ।। ੩੮.

ਵੈਵਸ੍ਵਤ ਮਨੂ, ਜੋ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ, ਤੇ ਸਾਵਰਣੀ, ਦੋਵੇਂ ਵਿਵਸ੍ਵਤ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਸਨ। ਵੱਡਾ ਤੇ ਗਿਆਨੀ ਮਨੂ ਵੈਵਸ੍ਵਤ ਹੀ ਸੀ।

ਸਵਰ੍ਣਾਯਾਃ ਸੁਤਸ਼੍ਚਾਨ੍ਯਃ ਸ੍ਮृਤੋ ਵੈਵਸ੍ਵਤੋ ਮਨੁਃ । ਸਵਰ੍ਣਾ ਮਨਵੋ ਯੇ ਚ ਚਤ੍ਵਾਰਸ੍ਤੁ ਮਹਰ੍षਿਜਾਃ ।। ੩੮.

ਸਾਵਰਣੀ ਦਾ ਹੋਰ ਪੁੱਤਰ ਵੀ ਵੈਵਸ੍ਵਤ ਮਨੂ ਹੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਚਾਰ ਮਨੂ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਏ, ਉਹ ਵੀ ਸਾਵਰਣੀ ਹਨ।

ਤਪਸਾ ਸਮ੍ਭृਤਾਤ੍ਮਾਨਃ ਸ੍ਵੇषੁ ਮਨ੍ਵਨ੍ਤਰੇषੁ ਵੈ। ਭਵਿष੍ਯੇषੁ ਭਵਿष੍ਯਨ੍ਤਿ ਸਰ੍ਵਕਾਰ੍ਯਾਰ੍ਥਸਾਧਕਾਃ ।। ੩੮.

ਜੋ ਆਪਣੇ ਮਨਵੰਤਰਾ ਵਿੱਚ ਤਪ ਕਰਕੇ ਪੂਰਨ ਹੋਏ, ਉਹ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਹੋਣਗੇ ਤੇ ਸਾਰੇ ਕੰਮ ਸਫਲ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹੋਣਗੇ।

ਪ੍ਰਥਮਂ ਮੇਰੁਸਾਵਰ੍ਣੇਰ੍ਦਕ੍ਸ਼ਪੁਤ੍ਰਸ੍ਯ ਵੈ ਮਨੋਃ। ਪੁਤ੍ਰਾ ਮਰੀਚਿਗਰ੍ਭਾਸ਼੍ਚ ਸੁਸ਼ਰ੍ਮਾਣਸ਼੍ਚ ਤੇ ਤ੍ਰਯਃ । ਸਮ੍ਭੂਤਾਸ਼੍ਚ ਮਹਾਤ੍ਮਾਨਃ ਸਰ੍ਵੇ ਵੈਵਸ੍ਵਤੇऽਨ੍ਤਰੇ ।। ੩੮.

ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਮੇਰੁਸਾਵਰਣੀ, ਜੋ ਦਕ੍ਸ਼ ਦੇ ਮਨੂ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ, ਤੇ ਮਰੀਚੀ ਦੀ ਵੰਸ਼ ਤੋਂ ਤਿੰਨ ਪੁੱਤਰ, ਸੁ ਸ਼ਰਮਾ ਆਦਿਕ, ਇਹ ਸਭ ਵੱਡੇ ਆਤਮਾ ਵੈਵਸ੍ਵਤ ਦੇ ਸਮੇਂ ਜੰਮੇ।

ਦਕ੍ਸ਼ਪੁਤ੍ਰਸ੍ਯ ਪੁਤ੍ਰਾਸ੍ਤੇ ਰੋਹਿਤਸ੍ਯ ਪ੍ਰਜਾਪਤੇਃ। ਭਵਿष੍ਯਸ੍ਯ ਭਵਿष੍ਯਸ੍ਤੁ ਏਕੈਕੋ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ੋ ਗਣਃ ।। ੩੮.

ਦਕ੍ਸ਼ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਰੋਹਿਤ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਜੋ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਮਾਲਕ ਹਨ, ਉਹ ਹਰ ਇੱਕ ਬਾਰਾਂ-ਬਾਰਾਂ ਦੇ ਗਰੁੱਪ ਹਨ, ਤੇ ਅੱਗੇ ਹੋਰ ਵੀ ਹੋਣਗੇ।

ਐਸ਼੍ਵਰ੍ਯਸਂਗ੍ਰਾਹੋ ਰਾਹੋ ਬਾਹੁਵਸ਼ਸ੍ਤਥੈਵ ਚ। ਪਾਰਾ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ ਵਿਜ੍ਞੇਯਾ ਉਤ੍ਤਰਾਂਸ੍ਤੁ ਨਿਬੋਧਤ ।। ੩੮.

ਐਸ਼ਵਰਯਸੰਗ੍ਰਾਹ, ਰਾਹ, ਬਾਹੁਵਸ਼ ਅਤੇ ਪਾਰਾ — ਇਹ ਬਾਰਾਂ ਨਾਮ ਜਾਣੋ। ਹੁਣ ਉੱਤਰੀਆਂ ਦੇ ਨਾਮ ਸੁਣੋ।

ਵਾਜਿਯੋ ਵਾਜਿਜਿਚ੍ਚੈਵ ਪ੍ਰਭृਤਿਸ਼੍ਚ ਕਕੁਦ੍ਯਥ। ਦਧਿਕ੍ਰਾਵਾਯਪਕ੍ਵਾਸ਼੍ਚ ਪ੍ਰਣੀਤੋ ਵਿਜਯੋ ਮਧੁਃ ।। ੩੮.

ਵਾਜੀਆ, ਵਾਜਿਜਿਤ, ਪ੍ਰਭ੍ਰਿਤੀ, ਕਕੁਦ, ਦਧਿਕ੍ਰਾਵ, ਆਯਪਕਵ, ਪ੍ਰਣੀਤ, ਵਿਜੈ ਤੇ ਮਧੁ — ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।

ਤੇਜਸ੍ਮਾਨ੍ਨਥਵੋ ਦ੍ਵੌ ਤੁ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ੈਤੇ ਮਰੀਚਯਃ। ਸੁਸ਼ਰ੍ਮ੍ਮਾਣਸ੍ਤੁ ਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਨਾਮਤਸ੍ਤੁ ਨਿਬੋਧਤ ।। ੩੮.

ਤੇਜਸਮਾਨ ਤੋਂ ਦੋ ਅਗੂ ਆਉਂਦੇ ਹਨ; ਇਹ ਬਾਰਾਂ ਮਰੀਚੇ ਹਨ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਸੁਸ਼ਰਮਾਣਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ, ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣੋ।