ਵਾਯੁਪੁਰਾਣਮ੍

ਨ ਚ ਵਿਂਸ਼ੇ ਯੁਗੇ ਸੋਮਵਂਸ਼ਸ੍ਯਾਦਿਰ੍ਭਵਿष੍ਯਤਿ। ਦੇਵਾਪਿਰਸਪਤ੍ਨਸ੍ਤੁ ਐਲਾਦਿਰ੍ਭਵਿਤਾ ਨृਪਃ ।। ੩੭.

ਪਰ ਵੀਹਵੇਂ ਯੁਗ ਵਿੱਚ ਸੋਮਾ ਵੰਸ਼ ਦਾ ਕੋਈ ਆਰੰਭਕ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ; ਦੇਵਾਪੀ ਦਾ ਵਿਰੋਧੀ, ਇਲਾ ਵੰਸ਼ ਤੋਂ ਆਇਆ ਰਾਜਾ ਉਤਪੰਨ ਹੋਵੇਗਾ।

ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਪ੍ਰਾਪਰ੍ਤ੍ਤਕੌ ਹ੍ਯੇਤੌ ਭਵਿष੍ਯੇਤੇ ਚਤੁਰ੍ਯੁਗੇ। ਏਵਂ ਸਰ੍ਵਤ੍ਰ ਵਿਜ੍ਞੇਯਂ ਸਨ੍ਤਾਨਾਰ੍ਥੇ ਤੁ ਲਕ੍ਸ਼ਣਮ੍ ।। ੩੭.

ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਚਾਰ ਯੁਗਾਂ ਵਿੱਚ ਕਸ਼ਤਰੀ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਆਰੰਭਕ ਬਣਨਗੇ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹਰ ਥਾਂ ਵੰਸ਼ ਦੀ ਪੈੜ ਲਈ ਲਕੜੀ ਸਮਝਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

ਕ੍ਸ਼ੀਣੇ ਕਲਿਯੁਗੇ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਭਵਿष੍ਯੇ ਤੁ ਕृਤੇ ਯੁਗੇ। ਸਪ੍ਤਰ੍षਿਭਿਸ੍ਤੁ ਤੈਃ ਸਾਰ੍ਦ੍ਧਮਾਦ੍ਯੇ ਤ੍ਰੇਤਾਯੁਗੇ ਪੁਨਃ ।। ੩੭.

ਜਦੋਂ ਕਲਿਯੁਗ ਮੁਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਨਵਾਂ ਕ੍ਰਿਤਯੁਗ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸੱਤ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਪਹਿਲੇ ਤ੍ਰੇਤਾਯੁਗ ਵਿੱਚ ਫਿਰ ਮਿਲਦੇ ਹਨ।

ਗੋਤ੍ਰਾਣਾਂ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿਯਾਣਾਞ੍ਚ ਭਵਿष੍ਯੇਤੇ ਪ੍ਰਵਰ੍ਤ੍ਤਕੌ। ਦ੍ਵਾਪਰਾਂਸ਼ੇ ਨ ਤਿष੍ਠਨ੍ਤਿ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿਯਾ ऋषਿਭਿਃ ਸਹ ।। ੩੭.

ਉਹ ਗੋਤਾਂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਤਰੀ ਵੰਸ਼ਾਂ ਦੇ ਆਰੰਭਕ ਬਣਨਗੇ; ਦਵਾਪਰ ਯੁਗ ਵਿੱਚ ਕਸ਼ਤਰੀ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੇ।

ਕਾਲੇ ਕृਤਯੁਗੇ ਚੈਵ ਕ੍ਸ਼ੀਣੇ ਤ੍ਰੇਤਾਯੁਗੇ ਪੁਨਃ। ਬੀਜਾਰ੍ਥਨ੍ਤੇ ਭਵਿष੍ਯਨ੍ਤਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਸ੍ਯ ਵੈ ਪੁਨਃ ।। ੩੭.

ਕ੍ਰਿਤਯੁਗ ਵਿੱਚ, ਅਤੇ ਤ੍ਰੇਤਾਯੁਗ ਦੇ ਮੁਕ ਜਾਣ ਤੇ, ਵੰਸ਼ ਦੀ ਪੈੜ ਲਈ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਤੇ ਕਸ਼ਤਰੀ ਵੰਸ਼ ਮੁੜ ਉਤਪੰਨ ਹੋਣਗੇ।

ਏਵਮੇਵ ਤੁ ਸਰ੍ਵੇषੁ ਤਿष੍ਠਨ੍ਤੀਹਾਨ੍ਤਰੇषੁ ਵੈ । ਸਪ੍ਤਰ੍षਯੋ ਨृਪੈਃ ਸਾਰ੍ਦ੍ਧਂ ਸਨ੍ਤਾਨਾਰ੍ਥਂ ਯੁਗੇ ਯੁਗੇ ।। ੩੭.

ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸਾਰੇ ਅੰਤਰਕਾਲਾਂ ਵਿੱਚ, ਸੱਤ ਰਿਸ਼ੀ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਹਰ ਯੁਗ ਵਿੱਚ ਵੰਸ਼ ਦੀ ਪੈੜ ਲਈ ਵਸਦੇ ਹਨ।

ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਸ੍ਯੈਵ ਸਮੁਚ੍ਛੇਦਃ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ ਵੈ ਦ੍ਵਿਜੈਃ ਸ੍ਮृਤਃ। ਮਨ੍ਵਨ੍ਤਰਾਣਾਂ ਸਪ੍ਤਾਨਾਂ ਸਨ੍ਤਾਨਾਸ਼੍ਚ ਸ਼੍ਰੁਤਾਸ਼੍ਚ ਤੇ ।। ੩੭.

ਕਸ਼ਤਰੀ ਵੰਸ਼ ਦੀ ਨਾਸ ਤੇ ਦੁਜਾਂ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਸੱਤ ਮਨਵੰਤਰਾਂ ਦੀ ਪੈੜ ਵੀ ਸੁਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਪਰਮ੍ਪਰਾ ਯੁਗਾਨਾਞ੍ਚ ਬ੍ਰਹ੍ਮਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਸ੍ਯ ਚੋਦ੍ਭਵਃ। ਯਥਾ ਪ੍ਰਵृਤ੍ਤਿਸ੍ਤੇषਾਂ ਵੈ ਪ੍ਰਵृਤ੍ਤਾਨਾਂ ਤਥਾ ਕ੍ਸ਼ਯਃ ।। ੩੭.

ਯੁਗਾਂ ਦੀ ਲੜੀ ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ-ਕਸ਼ਤਰੀ ਵੰਸ਼ਾਂ ਦੀ ਉਤਪੱਤੀ, ਜਿਵੇਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਚਲਣ ਹੋਈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਨਾਸ ਵੀ ਹੋਈ।

ਸਪ੍ਤਰ੍षਯੋ ਵਿਦੁਸ੍ਤੇषਾਂ ਦੀਰ੍ਘਾਯੁष੍ਟ੍ਵਾਕ੍ਸ਼ਯਨ੍ਤੁ ਤੇ। ਏਤੇਨ ਕ੍ਰਮਯੋਗੇਨ ਐਲੇਕ੍ਸ਼੍ਵਾਕ੍ਵਨ੍ਵਯਾ ਦ੍ਵਿਜਾਃ ।। ੩੭.

ਸੱਤ ਰਿਸ਼ੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਲੰਬੀ ਉਮਰ ਤੇ ਅਬਾਦੀ ਜਾਣਦੇ ਹਨ; ਇਸ ਲੜੀ ਨਾਲ, ਇਲਾ ਤੇ ਇਕਸ਼ਵਾਕੂ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਦੁਜ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।

ਉਤ੍ਪਦ੍ਯਮਾਨਾਸ੍ਤ੍ਰੇਤਾਯਾਂ ਕ੍ਸ਼ੀਯਮਾਣੇ ਕਲੌ ਪੁਨਃ। ਅਨੁਯਾਨ੍ਤਿ ਯੁਗਾਖ੍ਯਾਂ ਤੁ ਯਾਵਨ੍ਮਨ੍ਵਨ੍ਤਰਕ੍ਸ਼ਯਃ ।। ੩੭.

ਤ੍ਰੇਤਾਯੁਗ ਵਿੱਚ ਜੰਮੇ, ਤੇ ਕਲਿਯੁਗ ਦੇ ਮੁਕਣ ਤੇ ਮੁੜ, ਉਹ ਯੁਗਾਂ ਦੀ ਲੜੀ ਅਨੁਸਾਰ ਚਲਦੇ ਹਨ, ਮਨਵੰਤਰ ਦੇ ਅੰਤ ਤੱਕ।

ਜਾਮਦਗ੍ਨ੍ਯੇਨ ਰਾਮੇਣ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰੇ ਨਿਰਵਸ਼ੇषਿਤੇ। ਕृਤੇ ਵਂਸ਼ਕੁਲਾਃ ਸਰ੍ਵਾਃ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿਯੈਰ੍ਵਸੁਧਾਧਿਪੈਃ। ਦ੍ਵਿਵਂਸ਼ਕਰਣਾਸ਼੍ਚੈਵ ਕੀਰ੍ਤ੍ਤਯਿष੍ਯੇ ਨਿਬੋਧਤ ।। ੩੭.

ਜਾਮਦਗਨੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਰਾਮ ਨੇ ਕਸ਼ਤਰੀ ਵੰਸ਼ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਸ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਫਿਰ ਸਭ ਵੰਸ਼ ਤੇ ਘਰਾਣੇ ਕਸ਼ਤਰੀ ਰਾਜਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਮੁੜ ਬਣਾਏ ਗਏ; ਮੈਂ ਦੋ ਵੰਸ਼ਾਂ ਦੀ ਰਚਨਾ ਦੱਸਣ ਲੱਗਾ ਹਾਂ, ਸੁਣੋ।

ਐਲਸ੍ਯੇਕ੍ਸ਼੍ਵਾਕੁਨਨ੍ਦਸ੍ਯ ਪ੍ਰਕृਤਿਃ ਪਰਿਵਰ੍ਤ੍ਤਤੇ। ਰਾਜਾਨਃ ਸ਼੍ਰੇਣਿਬਦ੍ਧਾਸ੍ਤੁ ਤਥਾਨ੍ਯੇ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿਯਾ ਨृਪਾਃ ।। ੩੭.

ਇਲਾ, ਇਕਸ਼ਵਾਕੂ ਤੇ ਨੰਦਾ ਵੰਸ਼ ਦੀ ਪੈੜ ਵਾਰੀ-ਵਾਰੀ ਬਦਲਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ; ਰਾਜੇ ਲੜੀਵਾਰ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਹੋਰ ਕਸ਼ਤਰੀ ਰਾਜੇ ਵੀ।

ਐਲਵਂਸ਼ਸ੍ਯ ਯੇ ਖ੍ਯਾਤਾਸ੍ਤਥੈਵੈਕ੍ਸ਼੍ਵਾਕਵਾ ਨृਪਾਃ । ਤੇषਾਮੇਕਸ਼ਤਂ ਪੂਰ੍ਣਂ ਕੁਲਾਨਾਮਭਿषੇਕਿਨਾਮ੍ ।। ੩੭.

ਇਲਾ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਜੋ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਨ, ਤੇ ਇਕਸ਼ਵਾਕੂ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਰਾਜੇ ਵੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ, ਪੂਰਾ ਸੌ ਘਰਾਣਿਆਂ ਦੇ ਅਭਿਸ਼ਿਕਤ ਰਾਜੇ ਹਨ।

ਤਾਵਦੇਵ ਤੁ ਭੋਜਾਨਾਂ ਵਿਸ੍ਤਾਰੋ ਦ੍ਵਿਗੁਣਃ ਸ੍ਮृਤਃ । ਭਜਤੇ ਤ੍ਰਿਂਸ਼ਕਂ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਂ ਚਤੁਰ੍ਧਾ ਤਦ੍ਯਥਾਦਿਸ਼ਮ੍ ।। ੩੭.

ਭੋਜਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਦੋ ਗੁਣਾ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਕਸ਼ਤਰੀਆਂ ਦੀ ਜਾਤੀ ਚਾਰ ਹਿਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡੀ ਗਈ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।

ਤੇष੍ਵਤੀਤਾਃ ਸਮਾਨਾ ਯੇ ਬ੍ਰੁਵਤਸ੍ਤਾਨ੍ਨਿਬੋਧਤ। ਸ਼ਤਂ ਵੈ ਪ੍ਰਤਿਵਿਨ੍ਧ੍ਯਾਨਾਂ ਸ਼ਤਂ ਨਾਗਾਃ ਸ਼ਤਂ ਹਯਾਃ ।। ੩੭.

ਹੁਣ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣੋ ਜੋ ਆਪਣੇ ਸਮਕਾਲੀ ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ ਵਧ ਗਏ: ਇੱਕ ਸੌ ਪ੍ਰਤਿਵਿੰਧਿਆ, ਇੱਕ ਸੌ ਨਾਗ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਸੌ ਘੋੜੇ।

ਧृਤਰਾष੍ਟ੍ਰਾਸ਼੍ਚੈਕਸ਼ਤਮਸ਼ੀਤਿਰ੍ਜਨਮੇਜਯਾਃ। ਸ਼ਤਞ੍ਚ ਬ੍ਰਹ੍ਮਦਤ੍ਤਾਨਾਂ ਸ਼ੀਰਿਣਾਂ ਵੀਰਿਣਾਂ ਸ਼ਤਮ੍ ।। ੩੭.

ਇੱਕ ਸੌ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ, ਅੱਸੀ ਜਨਮੇਜਯ, ਇੱਕ ਸੌ ਬ੍ਰਹਮਦੱਤ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਸੌ ਸ਼ੀਰੀਨ ਤੇ ਵੀਰੀਨ ਹੋਏ।

ਤਤਃ ਸ਼ਤਂ ਪੁਰੋਮਾਨਾਂ ਸ਼੍ਵੇਤਕਾਸ਼ਕੁਸ਼ਾਦਯਃ । ਤਤੋऽਪਰੇ ਸਹਸ੍ਰਂ ਵੈ ਯੇऽਤੀਤਾਃ ਸ਼ਤਬਿਨ੍ਦਵਃ ।। ੩੭.

ਫਿਰ ਇੱਕ ਸੌ ਪੁਰੋਮ, ਅਤੇ ਸ਼੍ਵੇਤਕਾਸ਼ ਤੇ ਕੁਸ਼ ਆਦਿ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਪੁਰਾਣੇ ਸ਼ਤਬਿੰਦਵਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਹੋਰ ਹਜ਼ਾਰ ਗਿਣਤੀ ਸੀ।

ਈਜਿਰੇ ਚਾਸ਼੍ਵਮੇਧੈਸ੍ਤੇ ਸਰ੍ਵੇ ਨਿਯੁਤਦਕ੍ਸ਼ਿਣੈਃ । ਏਵਂ ਰਾਜਰ੍षਯੋऽਤੀਤਾਃ ਸ਼ਤਸ਼ੋऽਥ ਸਹਸ੍ਰਸ਼ਃ ।। ੩੭.

ਇਹ ਸਭ ਨੇ ਅਸ਼੍ਵਮੇਧ ਯਜਨ ਕਰਕੇ ਬਹੁਤ ਦਾਨ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪੁਰਾਣੇ ਰਾਜਰਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਸੈਂਕੜਿਆਂ ਤੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸੀ।

ਮਨੋਰ੍ਵੈਵਸ੍ਵਤਸ੍ਯਾਸ੍ਮਿਨ੍ ਵਰ੍ਤ੍ਤਮਾਨੇऽਨ੍ਤਰੇ ਤੁ ਯੇ । ਤੇषਾਂ ਨਿਬੋਧਤੋਤ੍ਪਨ੍ਨਾ ਲੋਕੇ ਸਨ੍ਤਤਯਃ ਸ੍ਮृਤਾਃ ।। ੩੭.

ਹੁਣ ਮਨੁ ਵੈਵਸਵਤ ਦੇ ਇਸ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਵੰਸ਼ ਸੁਣੋ ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਉਤਪੰਨ ਹੋਏ ਹਨ।

ਨੁ ਸ਼ਕ੍ਯਂ ਵਿਸ੍ਤਰਂ ਤੇषਾਂ ਸਨ੍ਤਾਨਾਨਾਂ ਪਰਮ੍ਪਰਾ। ਤਤ੍ਪੂਰ੍ਵਾਪਰਯੋਗੇਨ ਵਕ੍ਤੁਂ ਵਰ੍षਸ਼ਤੈਰਪਿ ।। ੩੭.

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਪੀੜੀਆਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਲੜੀ ਨੂੰ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਦੱਸਣਾ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ, ਭਾਵੇਂ ਸੈਂਕੜੇ ਸਾਲ ਲੱਗ ਜਾਣ।

ਅष੍ਟਾਵਿਂਸ਼ਦ੍ਯੁਗਾਖ੍ਯਾਸ੍ਤੁ ਗਤਾ ਵੈਵਸ੍ਵਤੇऽਨ੍ਤਰੇ। ਏਤਾ ਰਾਜਰ੍षਿਭਿਃ ਸਾਰ੍ਦ੍ਧਂ ਸ਼ਿष੍ਟਾ ਯਾਸ੍ਤਾ ਨਿਬੋਧਤ ।। ੩੭.

ਵੈਵਸਵਤ ਮਨੁ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਅਠਾਈ ਯੁਗ ਗੁਜ਼ਰ ਚੁੱਕੇ ਹਨ; ਇਹ ਰਾਜਰਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਦੱਸੇ ਗਏ ਹਨ—ਹੁਣ ਜੋ ਬਾਕੀ ਹਨ, ਉਹ ਸੁਣੋ।

ਚਤ੍ਵਾਰਿਂਸ਼ਚ੍ਚ ਯੇ ਚੈਵ ਭਵਿष੍ਯਾਃ ਸਹ ਰਾਜਭਿਃ। ਯੁਗਾਖ੍ਯਾਨਾਂ ਵਿਸ਼ਿष੍ਟਾਸ੍ਤੁ ਤਤੋ ਵੈਵਸ੍ਵਤਕ੍ਸ਼ਯੇ ।। ੩੭.

ਚਾਲੀ ਹੋਰ ਯੁਗ, ਆਪਣੇ ਰਾਜਿਆਂ ਸਮੇਤ, ਅਜੇ ਆਉਣੇ ਹਨ; ਇਹ ਯੁਗ ਵੈਵਸਵਤ ਦੇ ਅੰਤ ਤੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਏਤਦ੍ਵਃ ਕਥਿਤਂ ਸਰ੍ਵ੍ਵਂ ਸਮਾਸਵ੍ਯਾਸਯੋਗਤਃ। ਪੁਨਰੁਕ੍ਤਂ ਬਹੁਤ੍ਵਾਚ੍ਚ ਨ ਸ਼ਕ੍ਯਨ੍ਤੁ ਯੁਗੈਃ ਸਹ ।। ੩੭.

ਇਹ ਸਭ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸੰਖੇਪ ਅਤੇ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਕਰਕੇ, ਇਹ ਸਭ ਯੁਗਾਂ ਸਮੇਤ ਵੀ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੱਸਣੇ ਯੋਗ ਨਹੀਂ।

ਏਤੇ ਯਯਾਤਿਪੁਤ੍ਰਾਣਾਂ ਪਞ੍ਚਵਿਂਸ਼ਾ ਵਿਸ਼ਾਂ ਹਿਤਾਃ। ਕੀਰ੍ਤ੍ਤਿਤਾਸ਼੍ਚਾਮਿਤਾ ਯੇ ਮੇ ਲੋਕਾਨ੍ ਵੈ ਧਾਰਯਨ੍ਤ੍ਯੁਤ ।। ੩੭.

ਇਹ ਯਯਾਤੀ ਦੇ ਪੱਚੀ ਪੁੱਤਰ, ਜੋ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਨ, ਦੱਸੇ ਗਏ ਹਨ; ਇਹ ਮੇਰੇ ਲਈ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਦੇ ਹਨ।

ਲਭਤੇ ਚ ਵਰੇਣ੍ਯਞ੍ਚ ਦੁਰ੍ਲਭਾਨਿਹ ਲੌਕਿਕਾਨ੍। ਆਯੁਃ ਕੀਰ੍ਤ੍ਤਿਂ ਧਨਂ ਪੁਤ੍ਰਾਨ੍ ਸ੍ਵਰ੍ਗਂ ਚਾਨਨ੍ਤ੍ਯਮਸ਼੍ਨੁਤੇ ।। ੩੭.

ਇਥੇ ਮਨੁੱਖ ਚਾਹੀਦੇ ਤੇ ਦੁਲਭ ਸੰਸਾਰੀ ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ: ਲੰਮੀ ਉਮਰ, ਇਜ਼ਤ, ਧਨ, ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਅੰਤਹੀਣ ਸੁਗਰਤ।

ਧਾਰਣਾਚ੍ਛ੍ਰਵਣਾਚ੍ਚੈਵ ਤੇ ਲੋਕਾਨ੍ ਧਾਰਯਨ੍ਤ੍ਯੁਤ। ਇਤ੍ਯੇष ਵੋ ਮਯੋ ਪਾਦਸ੍ਤृਤੀਯਃ ਕਥਿਤੋ ਦ੍ਵਿਜਾਃ। ਵਿਸ੍ਤਰੇਣਾਨੁਪੂਰ੍ਵ੍ਵੀ ਚ ਕਿਮ੍ਭੂਯੋ ਵਰ੍ਤ੍ਤਯਾਮ੍ਯਹਮ੍ ।। ੩੭.

ਇਹ ਪਾਠ ਕਰਨ ਤੇ ਸੁਣਨ ਨਾਲ, ਉਹ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਦੇ ਹਨ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਦੋਵਾਂ ਜਨਮ ਵਾਲੇਓ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਤੀਜਾ ਭਾਗ ਵਿਸਥਾਰ ਤੇ ਕ੍ਰਮ ਨਾਲ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ—ਹੁਣ ਹੋਰ ਕੀ ਦੱਸਾਂ?

ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਪਾਦਂ ਤृਤੀਯਨ੍ਤੁ ਕ੍ਰਾਨ੍ਤਂ ਸੂਤੇਨ ਧੀਮਤਾ। ਤਤਸ਼੍ਚਤੁਰ੍ਥਂ ਪਪ੍ਰਚ੍ਛੁਃ ਪਾਦਂ ਵੈ ऋषਿਸਤ੍ਤਮਾਃ ।। ੩੮.

ਜਦੋਂ ਧੀਰਜ ਵਾਲੇ ਸੂਤ ਨੇ ਤੀਜਾ ਭਾਗ ਪੜ੍ਹ ਦਿੱਤਾ, ਤਾਂ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਚੌਥੇ ਭਾਗ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛਿਆ।

ऋषਯ ਊਚੁਃ।। ਪਾਦਃ ਕ੍ਰਾਨ੍ਤਸ੍ਤृਤੀਯੋऽਯਮਨੁषਙ੍ਗੇਣ ਯਸ੍ਤ੍ਵਯਾ। ਚਤੁਰ੍ਥਂ ਵਿਸ੍ਤਰਾਤ੍ਪਾਦਂ ਸਂਹਾਰਂ ਪਰਿਕੀਰ੍ਤ੍ਤਯ ।। ੩੮.

ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਤੀਜਾ ਭਾਗ ਤੁਸੀਂ ਕ੍ਰਮ ਨਾਲ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ; ਹੁਣ ਚੌਥਾ ਭਾਗ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ, ਸੰਹਾਰ ਬਾਰੇ, ਦੱਸੋ।

ਮਨ੍ਵਨ੍ਤਰਾਣਿ ਸਰ੍ਵਾਣਿ ਪੂਰ੍ਵਾਣ੍ਯੇਵਾਪਰੈਃ ਸਹ। ਸਪ੍ਤਰ੍षੀਣਾਮਥੈਤੇषਾਂ ਸਾਮ੍ਪ੍ਰਤਸ੍ਯਾਨ੍ਤਰੇ ਮਨੋਃ ।। ੩੮.

ਸਾਰੇ ਪੁਰਾਣੇ ਮਨਵੰਤਰ, ਨਵੇਂ ਮਨਵੰਤਰਾਂ ਸਮੇਤ, ਅਤੇ ਸਪਤ-ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਇਸ ਸਮੇਂ ਦੇ ਮਨੁ ਦੇ ਸਮੇਂ ਦੇ—