ਵਾਯੁਪੁਰਾਣਮ੍

ਪ੍ਰਤਿਪਨ੍ਨਃ ਕਲਿਯੁਗਸ੍ਤਸ੍ਯ ਸਙ੍ਖ੍ਯਾਂ ਨਿਬੋਧਤ। ਸਹਸ੍ਰਾਣਾਂ ਸ਼ਤਾਨੀਹ ਤ੍ਰੀਣਿ ਮਾਨੁषਸਙ੍ਖ੍ਯਯਾ। षष੍ਟਿਂ ਚੈਵ ਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਵਰ੍षਾਣਾਮੁਚ੍ਯਤੇ ਕਲਿਃ ।। ੩੭.

ਕਲਿਯੁਗ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਹੈ; ਇਸ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਸਮਝੋ: ਇੱਥੇ ਤਿੰਨ ਲੱਖ ਮਨੁੱਖੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ, ਅਤੇ ਸਾਠ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਕਲਿ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।

ਦਿਵ੍ਯੇ ਵਰ੍षਸਹਸ੍ਰਨ੍ਤੁ ਤਤ੍ਸਨ੍ਧ੍ਯਾਂਸ਼ਂ ਪ੍ਰਕੀਰ੍ਤ੍ਤਿਤਮ੍। ਨਿਃਸ਼ੇषੇ ਚ ਤਦਾ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਕृਤਂ ਵੈ ਪ੍ਰਤਿਪਤ੍ਸ੍ਯਤੇ ।। ੩੭.

ਦਿਵਿਆ ਸਾਲਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਹਜ਼ਾਰ, ਉਸ ਦੀ ਸੰਧਿਆ ਹਿੱਸਾ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ; ਜਦ ਉਹ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੁਕ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਕ੍ਰਿਤ ਯੁਗ ਫਿਰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਵੇਗਾ।

ਐਲ ਇਕ੍ਸ਼੍ਵਾਕੁਵਂਸ਼ਸ਼੍ਚ ਸਹ ਭੇਦੈਃ ਪ੍ਰਕੀਰ੍ਤ੍ਤਿਤੌ। ਇਕ੍ਸ਼੍ਵਾਕੋਸ੍ਤੁ ਸ੍ਮृਤਃ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਃ ਸੁਮਿਤ੍ਰਾਨ੍ਤਂ ਵਿਵਸ੍ਵਤਃ ।। ੩੭.

ਐਲ ਅਤੇ ਇਕਸ਼ਵਾਕੂ ਵੰਸ਼, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਸ਼ਾਖਾਵਾਂ ਸਮੇਤ, ਦੱਸੇ ਗਏ ਹਨ; ਇਕਸ਼ਵਾਕੂ ਦਾ ਕਸ਼ਤਰੀ ਵੰਸ਼, ਸੂਮਿਤਰਾ ਤਕ, ਵਿਵਸਵਤ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਵਜੋਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਐਲਂ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਂ ਕ੍ਸ਼ੇਮਕਾਨ੍ਤਂ ਸੋਮਵਂਸ਼ਵਿਦੋ ਵਿਦੁਃ। ਏਤੇ ਵਿਵਸ੍ਵਤਃ ਪੁਤ੍ਰਾਃ ਕੀਰ੍ਤ੍ਤਿਤਾਃ ਕੀਰ੍ਤ੍ਤਿਵਰ੍ਦ੍ਧਨਾਃ ।। ੩੭.

ਐਲ ਕਸ਼ਤਰੀ ਵੰਸ਼, ਜੋ ਕਸ਼ੇਮਕਾ ਤਕ ਹੈ, ਸੋਮ ਵੰਸ਼ ਜਾਣਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੇ ਜਾਣਿਆ ਹੈ; ਇਹ ਵਿਵਸਵਤ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਹਨ, ਜੋ ਨਾਮ ਵਧਾਉਂਦੇ ਹਨ।

ਅਤੀਤਾ ਵਰ੍ਤ੍ਤਮਾਨਾਸ਼੍ਚ ਤਥੈਵਾਨਾਗਤਾਸ਼੍ਚ ਯੇ। ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਃ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿਯਾ ਵੈਸ਼੍ਯਾਃ ਸ਼ੂਦ੍ਰਾਸ਼੍ਚੈਵਾਨ੍ਵਯੇ ਸ੍ਮृਤਾਃ ।। ੩੭.

ਜੋ ਪਿਛਲੇ, ਮੌਜੂਦ, ਅਤੇ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਹਨ—ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਕਸ਼ਤਰੀ, ਵੈਸ਼, ਅਤੇ ਸ਼ੂਦਰ—ਇਹ ਸਭ ਵੰਸ਼ ਅਨੁਸਾਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਯੁਗੇ ਯੁਗੇ ਮਹਾਤ੍ਮਾਨਃ ਸਮਤੀਤਾਃ ਸਹਸ੍ਰਸ਼ਃ। ਬਹੁਤ੍ਵਾਨ੍ਨਾਮਧੇਯਾਨਾਂ ਪਰਿਸਂਖ੍ਯਾ ਕੁਲੇ ਕੁਲੇ ।। ੩੭.

ਹਰ ਯੁਗ ਵਿੱਚ, ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਵੱਡੇ ਜੀਵ ਆ ਚੁੱਕੇ ਹਨ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਬਹੁਤ ਹੋਣ ਕਰਕੇ, ਹਰ ਘਰਾਣੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਦੱਸੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਪੁਨਰੁਕ੍ਤਾ ਬਹੁਤ੍ਵਾਚ੍ਚ ਨ ਮਯਾ ਪਰਿਕੀਰ੍ਤ੍ਤਿਤਾ। ਵੈਵਸ੍ਵਤੇऽਨ੍ਤਰੇ ਹ੍ਯਸ੍ਮਿਨ੍ ਨਿਮਿਵਂਸ਼ਃ ਸਮਾਪ੍ਯਤੇ ।। ੩੭.

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਆਉਣ ਅਤੇ ਬਹੁਤਾਤ ਕਰਕੇ, ਮੈਂ ਸਭ ਦਾ ਵੇਰਵਾ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ; ਇਸ ਵੈਵਸਵਤ ਮਨਵੰਤਰ ਵਿੱਚ ਨਿਮੀ ਦੀ ਵੰਸ਼ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਏਵਾਯਾਨ੍ਤੁ ਯੁਗਾਖ੍ਯਾਯਾਂ ਯਤਃ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਂ ਪ੍ਰਪਤ੍ਸ੍ਯਤੇ । ਤਥਾ ਹਿ ਕਥਯਿष੍ਯਾਮਿ ਗਦਤੋ ਮੇ ਨਿਬੋਧਤ ।। ੩੭.

ਹੁਣ ਯੁਗਾਂ ਦੀ ਕਥਾ ਬਾਰੇ, ਜਿੱਥੋਂ ਕਸ਼ਤਰੀ ਵੰਸ਼ ਉਤਪੰਨ ਹੋਵੇਗਾ, ਮੈਂ ਇਸ ਬਾਰੇ ਦੱਸਣ ਲੱਗਾ ਹਾਂ; ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣੋ।

ਦੇਵਾਪਿਃ ਪੌਰਵੋ ਰਾਜਾ ਇਕ੍ਸ਼੍ਵਾਕੋਸ਼੍ਚੈਵ ਯੋ ਮਤਃ। ਮਹਾਯੋਗਬਲੋਪੇਤਃ ਕਲਾਪਗ੍ਰਾਮਮਾਸ੍ਥਿਤਃ ।। ੩੭.

ਦੇਵਾਪੀ, ਪੌਰਵ ਰਾਜਾ, ਅਤੇ ਇਕਸ਼ਵਾਕੂ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਯੋਗ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਕਲਾਪਾ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਵਸਦੇ ਹਨ।

ਸੁਵਰ੍ਚ੍ਚਾਃ ਸੋਮਪੁਤ੍ਰਸ੍ਤੁ ਇਕ੍ਸ਼੍ਵਾਕੋਸ੍ਤੁ ਭਵਿष੍ਯਤਿ। ਏਤੌ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਪ੍ਰਣੇਤਾਰੌ ਚਤੁਰ੍ਵਿਂਸ਼ੇ ਚਤੁਰ੍ਯੁਗੇ ।। ੩੭.

ਸੁਵਰਚਾ, ਜੋ ਸੋਮਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹੈ, ਇਕਸ਼ਵਾਕੂ ਤੋਂ ਜੰਮੇਗਾ; ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਚੌਵੀਂ ਯੁਗ ਵਿੱਚ ਕਸ਼ਤਰੀ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਆਰੰਭਕ ਹੋਣਗੇ।

ਨ ਚ ਵਿਂਸ਼ੇ ਯੁਗੇ ਸੋਮਵਂਸ਼ਸ੍ਯਾਦਿਰ੍ਭਵਿष੍ਯਤਿ। ਦੇਵਾਪਿਰਸਪਤ੍ਨਸ੍ਤੁ ਐਲਾਦਿਰ੍ਭਵਿਤਾ ਨृਪਃ ।। ੩੭.

ਪਰ ਵੀਹਵੇਂ ਯੁਗ ਵਿੱਚ ਸੋਮਾ ਵੰਸ਼ ਦਾ ਕੋਈ ਆਰੰਭਕ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ; ਦੇਵਾਪੀ ਦਾ ਵਿਰੋਧੀ, ਇਲਾ ਵੰਸ਼ ਤੋਂ ਆਇਆ ਰਾਜਾ ਉਤਪੰਨ ਹੋਵੇਗਾ।

ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਪ੍ਰਾਪਰ੍ਤ੍ਤਕੌ ਹ੍ਯੇਤੌ ਭਵਿष੍ਯੇਤੇ ਚਤੁਰ੍ਯੁਗੇ। ਏਵਂ ਸਰ੍ਵਤ੍ਰ ਵਿਜ੍ਞੇਯਂ ਸਨ੍ਤਾਨਾਰ੍ਥੇ ਤੁ ਲਕ੍ਸ਼ਣਮ੍ ।। ੩੭.

ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਚਾਰ ਯੁਗਾਂ ਵਿੱਚ ਕਸ਼ਤਰੀ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਆਰੰਭਕ ਬਣਨਗੇ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹਰ ਥਾਂ ਵੰਸ਼ ਦੀ ਪੈੜ ਲਈ ਲਕੜੀ ਸਮਝਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

ਕ੍ਸ਼ੀਣੇ ਕਲਿਯੁਗੇ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਭਵਿष੍ਯੇ ਤੁ ਕृਤੇ ਯੁਗੇ। ਸਪ੍ਤਰ੍षਿਭਿਸ੍ਤੁ ਤੈਃ ਸਾਰ੍ਦ੍ਧਮਾਦ੍ਯੇ ਤ੍ਰੇਤਾਯੁਗੇ ਪੁਨਃ ।। ੩੭.

ਜਦੋਂ ਕਲਿਯੁਗ ਮੁਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਨਵਾਂ ਕ੍ਰਿਤਯੁਗ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸੱਤ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਪਹਿਲੇ ਤ੍ਰੇਤਾਯੁਗ ਵਿੱਚ ਫਿਰ ਮਿਲਦੇ ਹਨ।

ਗੋਤ੍ਰਾਣਾਂ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿਯਾਣਾਞ੍ਚ ਭਵਿष੍ਯੇਤੇ ਪ੍ਰਵਰ੍ਤ੍ਤਕੌ। ਦ੍ਵਾਪਰਾਂਸ਼ੇ ਨ ਤਿष੍ਠਨ੍ਤਿ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿਯਾ ऋषਿਭਿਃ ਸਹ ।। ੩੭.

ਉਹ ਗੋਤਾਂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਤਰੀ ਵੰਸ਼ਾਂ ਦੇ ਆਰੰਭਕ ਬਣਨਗੇ; ਦਵਾਪਰ ਯੁਗ ਵਿੱਚ ਕਸ਼ਤਰੀ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੇ।

ਕਾਲੇ ਕृਤਯੁਗੇ ਚੈਵ ਕ੍ਸ਼ੀਣੇ ਤ੍ਰੇਤਾਯੁਗੇ ਪੁਨਃ। ਬੀਜਾਰ੍ਥਨ੍ਤੇ ਭਵਿष੍ਯਨ੍ਤਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਸ੍ਯ ਵੈ ਪੁਨਃ ।। ੩੭.

ਕ੍ਰਿਤਯੁਗ ਵਿੱਚ, ਅਤੇ ਤ੍ਰੇਤਾਯੁਗ ਦੇ ਮੁਕ ਜਾਣ ਤੇ, ਵੰਸ਼ ਦੀ ਪੈੜ ਲਈ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਤੇ ਕਸ਼ਤਰੀ ਵੰਸ਼ ਮੁੜ ਉਤਪੰਨ ਹੋਣਗੇ।

ਏਵਮੇਵ ਤੁ ਸਰ੍ਵੇषੁ ਤਿष੍ਠਨ੍ਤੀਹਾਨ੍ਤਰੇषੁ ਵੈ । ਸਪ੍ਤਰ੍षਯੋ ਨृਪੈਃ ਸਾਰ੍ਦ੍ਧਂ ਸਨ੍ਤਾਨਾਰ੍ਥਂ ਯੁਗੇ ਯੁਗੇ ।। ੩੭.

ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸਾਰੇ ਅੰਤਰਕਾਲਾਂ ਵਿੱਚ, ਸੱਤ ਰਿਸ਼ੀ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਹਰ ਯੁਗ ਵਿੱਚ ਵੰਸ਼ ਦੀ ਪੈੜ ਲਈ ਵਸਦੇ ਹਨ।

ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਸ੍ਯੈਵ ਸਮੁਚ੍ਛੇਦਃ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ ਵੈ ਦ੍ਵਿਜੈਃ ਸ੍ਮृਤਃ। ਮਨ੍ਵਨ੍ਤਰਾਣਾਂ ਸਪ੍ਤਾਨਾਂ ਸਨ੍ਤਾਨਾਸ਼੍ਚ ਸ਼੍ਰੁਤਾਸ਼੍ਚ ਤੇ ।। ੩੭.

ਕਸ਼ਤਰੀ ਵੰਸ਼ ਦੀ ਨਾਸ ਤੇ ਦੁਜਾਂ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਸੱਤ ਮਨਵੰਤਰਾਂ ਦੀ ਪੈੜ ਵੀ ਸੁਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਪਰਮ੍ਪਰਾ ਯੁਗਾਨਾਞ੍ਚ ਬ੍ਰਹ੍ਮਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਸ੍ਯ ਚੋਦ੍ਭਵਃ। ਯਥਾ ਪ੍ਰਵृਤ੍ਤਿਸ੍ਤੇषਾਂ ਵੈ ਪ੍ਰਵृਤ੍ਤਾਨਾਂ ਤਥਾ ਕ੍ਸ਼ਯਃ ।। ੩੭.

ਯੁਗਾਂ ਦੀ ਲੜੀ ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ-ਕਸ਼ਤਰੀ ਵੰਸ਼ਾਂ ਦੀ ਉਤਪੱਤੀ, ਜਿਵੇਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਚਲਣ ਹੋਈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਨਾਸ ਵੀ ਹੋਈ।

ਸਪ੍ਤਰ੍षਯੋ ਵਿਦੁਸ੍ਤੇषਾਂ ਦੀਰ੍ਘਾਯੁष੍ਟ੍ਵਾਕ੍ਸ਼ਯਨ੍ਤੁ ਤੇ। ਏਤੇਨ ਕ੍ਰਮਯੋਗੇਨ ਐਲੇਕ੍ਸ਼੍ਵਾਕ੍ਵਨ੍ਵਯਾ ਦ੍ਵਿਜਾਃ ।। ੩੭.

ਸੱਤ ਰਿਸ਼ੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਲੰਬੀ ਉਮਰ ਤੇ ਅਬਾਦੀ ਜਾਣਦੇ ਹਨ; ਇਸ ਲੜੀ ਨਾਲ, ਇਲਾ ਤੇ ਇਕਸ਼ਵਾਕੂ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਦੁਜ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।

ਉਤ੍ਪਦ੍ਯਮਾਨਾਸ੍ਤ੍ਰੇਤਾਯਾਂ ਕ੍ਸ਼ੀਯਮਾਣੇ ਕਲੌ ਪੁਨਃ। ਅਨੁਯਾਨ੍ਤਿ ਯੁਗਾਖ੍ਯਾਂ ਤੁ ਯਾਵਨ੍ਮਨ੍ਵਨ੍ਤਰਕ੍ਸ਼ਯਃ ।। ੩੭.

ਤ੍ਰੇਤਾਯੁਗ ਵਿੱਚ ਜੰਮੇ, ਤੇ ਕਲਿਯੁਗ ਦੇ ਮੁਕਣ ਤੇ ਮੁੜ, ਉਹ ਯੁਗਾਂ ਦੀ ਲੜੀ ਅਨੁਸਾਰ ਚਲਦੇ ਹਨ, ਮਨਵੰਤਰ ਦੇ ਅੰਤ ਤੱਕ।

ਜਾਮਦਗ੍ਨ੍ਯੇਨ ਰਾਮੇਣ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰੇ ਨਿਰਵਸ਼ੇषਿਤੇ। ਕृਤੇ ਵਂਸ਼ਕੁਲਾਃ ਸਰ੍ਵਾਃ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿਯੈਰ੍ਵਸੁਧਾਧਿਪੈਃ। ਦ੍ਵਿਵਂਸ਼ਕਰਣਾਸ਼੍ਚੈਵ ਕੀਰ੍ਤ੍ਤਯਿष੍ਯੇ ਨਿਬੋਧਤ ।। ੩੭.

ਜਾਮਦਗਨੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਰਾਮ ਨੇ ਕਸ਼ਤਰੀ ਵੰਸ਼ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਸ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਫਿਰ ਸਭ ਵੰਸ਼ ਤੇ ਘਰਾਣੇ ਕਸ਼ਤਰੀ ਰਾਜਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਮੁੜ ਬਣਾਏ ਗਏ; ਮੈਂ ਦੋ ਵੰਸ਼ਾਂ ਦੀ ਰਚਨਾ ਦੱਸਣ ਲੱਗਾ ਹਾਂ, ਸੁਣੋ।

ਐਲਸ੍ਯੇਕ੍ਸ਼੍ਵਾਕੁਨਨ੍ਦਸ੍ਯ ਪ੍ਰਕृਤਿਃ ਪਰਿਵਰ੍ਤ੍ਤਤੇ। ਰਾਜਾਨਃ ਸ਼੍ਰੇਣਿਬਦ੍ਧਾਸ੍ਤੁ ਤਥਾਨ੍ਯੇ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿਯਾ ਨृਪਾਃ ।। ੩੭.

ਇਲਾ, ਇਕਸ਼ਵਾਕੂ ਤੇ ਨੰਦਾ ਵੰਸ਼ ਦੀ ਪੈੜ ਵਾਰੀ-ਵਾਰੀ ਬਦਲਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ; ਰਾਜੇ ਲੜੀਵਾਰ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਹੋਰ ਕਸ਼ਤਰੀ ਰਾਜੇ ਵੀ।

ਐਲਵਂਸ਼ਸ੍ਯ ਯੇ ਖ੍ਯਾਤਾਸ੍ਤਥੈਵੈਕ੍ਸ਼੍ਵਾਕਵਾ ਨृਪਾਃ । ਤੇषਾਮੇਕਸ਼ਤਂ ਪੂਰ੍ਣਂ ਕੁਲਾਨਾਮਭਿषੇਕਿਨਾਮ੍ ।। ੩੭.

ਇਲਾ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਜੋ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਨ, ਤੇ ਇਕਸ਼ਵਾਕੂ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਰਾਜੇ ਵੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ, ਪੂਰਾ ਸੌ ਘਰਾਣਿਆਂ ਦੇ ਅਭਿਸ਼ਿਕਤ ਰਾਜੇ ਹਨ।

ਤਾਵਦੇਵ ਤੁ ਭੋਜਾਨਾਂ ਵਿਸ੍ਤਾਰੋ ਦ੍ਵਿਗੁਣਃ ਸ੍ਮृਤਃ । ਭਜਤੇ ਤ੍ਰਿਂਸ਼ਕਂ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਂ ਚਤੁਰ੍ਧਾ ਤਦ੍ਯਥਾਦਿਸ਼ਮ੍ ।। ੩੭.

ਭੋਜਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਦੋ ਗੁਣਾ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਕਸ਼ਤਰੀਆਂ ਦੀ ਜਾਤੀ ਚਾਰ ਹਿਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡੀ ਗਈ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।

ਤੇष੍ਵਤੀਤਾਃ ਸਮਾਨਾ ਯੇ ਬ੍ਰੁਵਤਸ੍ਤਾਨ੍ਨਿਬੋਧਤ। ਸ਼ਤਂ ਵੈ ਪ੍ਰਤਿਵਿਨ੍ਧ੍ਯਾਨਾਂ ਸ਼ਤਂ ਨਾਗਾਃ ਸ਼ਤਂ ਹਯਾਃ ।। ੩੭.

ਹੁਣ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣੋ ਜੋ ਆਪਣੇ ਸਮਕਾਲੀ ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ ਵਧ ਗਏ: ਇੱਕ ਸੌ ਪ੍ਰਤਿਵਿੰਧਿਆ, ਇੱਕ ਸੌ ਨਾਗ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਸੌ ਘੋੜੇ।

ਧृਤਰਾष੍ਟ੍ਰਾਸ਼੍ਚੈਕਸ਼ਤਮਸ਼ੀਤਿਰ੍ਜਨਮੇਜਯਾਃ। ਸ਼ਤਞ੍ਚ ਬ੍ਰਹ੍ਮਦਤ੍ਤਾਨਾਂ ਸ਼ੀਰਿਣਾਂ ਵੀਰਿਣਾਂ ਸ਼ਤਮ੍ ।। ੩੭.

ਇੱਕ ਸੌ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ, ਅੱਸੀ ਜਨਮੇਜਯ, ਇੱਕ ਸੌ ਬ੍ਰਹਮਦੱਤ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਸੌ ਸ਼ੀਰੀਨ ਤੇ ਵੀਰੀਨ ਹੋਏ।

ਤਤਃ ਸ਼ਤਂ ਪੁਰੋਮਾਨਾਂ ਸ਼੍ਵੇਤਕਾਸ਼ਕੁਸ਼ਾਦਯਃ । ਤਤੋऽਪਰੇ ਸਹਸ੍ਰਂ ਵੈ ਯੇऽਤੀਤਾਃ ਸ਼ਤਬਿਨ੍ਦਵਃ ।। ੩੭.

ਫਿਰ ਇੱਕ ਸੌ ਪੁਰੋਮ, ਅਤੇ ਸ਼੍ਵੇਤਕਾਸ਼ ਤੇ ਕੁਸ਼ ਆਦਿ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਪੁਰਾਣੇ ਸ਼ਤਬਿੰਦਵਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਹੋਰ ਹਜ਼ਾਰ ਗਿਣਤੀ ਸੀ।

ਈਜਿਰੇ ਚਾਸ਼੍ਵਮੇਧੈਸ੍ਤੇ ਸਰ੍ਵੇ ਨਿਯੁਤਦਕ੍ਸ਼ਿਣੈਃ । ਏਵਂ ਰਾਜਰ੍षਯੋऽਤੀਤਾਃ ਸ਼ਤਸ਼ੋऽਥ ਸਹਸ੍ਰਸ਼ਃ ।। ੩੭.

ਇਹ ਸਭ ਨੇ ਅਸ਼੍ਵਮੇਧ ਯਜਨ ਕਰਕੇ ਬਹੁਤ ਦਾਨ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪੁਰਾਣੇ ਰਾਜਰਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਸੈਂਕੜਿਆਂ ਤੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸੀ।

ਮਨੋਰ੍ਵੈਵਸ੍ਵਤਸ੍ਯਾਸ੍ਮਿਨ੍ ਵਰ੍ਤ੍ਤਮਾਨੇऽਨ੍ਤਰੇ ਤੁ ਯੇ । ਤੇषਾਂ ਨਿਬੋਧਤੋਤ੍ਪਨ੍ਨਾ ਲੋਕੇ ਸਨ੍ਤਤਯਃ ਸ੍ਮृਤਾਃ ।। ੩੭.

ਹੁਣ ਮਨੁ ਵੈਵਸਵਤ ਦੇ ਇਸ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਵੰਸ਼ ਸੁਣੋ ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਉਤਪੰਨ ਹੋਏ ਹਨ।