ਵਾਯੁਪੁਰਾਣਮ੍

ਸਪ੍ਤਵਿਂਸ਼ਤਿਪਰ੍ਯ੍ਯਨ੍ਤੇ ਕृਤ੍ਸ੍ਨੇ ਨਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਮਣ੍ਡਲੇ। ਸਪ੍ਤਰ੍षਯਸ੍ਤੁ ਤਿष੍ਠਨ੍ਤਿ ਪਰ੍ਯਾਯੇਣ ਸ਼ਤਂ ਸ਼ਤਮ੍। ਸਪ੍ਤਰ੍षੀਣਾਂ ਯੁਗਂ ਹ੍ਯੇਤਦ੍ਦਿਵ੍ਯਯਾ ਸਙ੍ਖ੍ਯਯਾ ਸ੍ਮृਤਮ੍ ।। ੩੭.

ਸਤਾਈ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ, ਸਾਰੇ ਤਾਰੇ ਦੇ ਗੋਲ ਵਿੱਚ, ਸਤ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਹਰ ਚੱਕਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ-ਇੱਕ ਸੌ ਸਾਲ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ; ਇਹ ਸਤ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦਾ ਯੁਗ ਹੈ, ਜੋ ਦਿਵਿਆ ਗਿਣਤੀ ਨਾਲ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਸਾ ਸਾ ਦਿਵ੍ਯਾ ਸ੍ਮृਤਾ षष੍ਟਿਰ੍ਦਿਵ੍ਯਾਹ੍ਨਾਸ਼੍ਚੈਵ ਸਪ੍ਤਭਿਃ । ਤੇਭ੍ਯਃ ਪ੍ਰਵਰ੍ਤ੍ਤਤੇ ਕਾਲੋ ਦਿਵ੍ਯਃ ਸਪ੍ਤਰ੍षਿਭਿਸ੍ਤੁ ਤੈਃ ।। ੩੭.

ਉਹ ਦਿਵਿਆ ਯੁਗ ਸਾਠ, ਅਤੇ ਸਤ ਦਿਵਿਆ ਦਿਨਾਂ ਸਮੇਤ, ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ, ਦਿਵਿਆ ਸਮਾਂ ਸਤ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਅਧੀਨ ਚਲਦਾ ਹੈ।

ਸਪ੍ਤਰ੍षੀਣਾਨ੍ਤੁ ਯੇ ਪੂਰ੍ਵਾ ਦृਸ਼੍ਯਨ੍ਤੇ ਉਤ੍ਤਰਾਦਿਸ਼ਿ। ਤਤੋ ਮਧ੍ਯੇਨ ਚ ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਂ ਦृਸ਼੍ਯਤੇ ਯਤ੍ਸਮਂ ਦਿਵਿ ।। ੩੭.

ਪਹਿਲਾਂ ਦੇ ਸਤ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੇ ਹਨ; ਫਿਰ, ਵਿਚਕਾਰ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਜਗ੍ਹਾ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਬਰਾਬਰ ਹੈ।

ਤੇਨ ਸਪ੍ਤਰ੍षਯੋ ਯੁਕ੍ਤਾ ਜ੍ਞੇਯਾ ਵ੍ਯੋਮ੍ਨਿ ਸ਼ਤਂ ਸਮਾਃ। ਨਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਾਣਾਮृषੀਣਾਞ੍ਚ ਯੋਗਸ੍ਯੈਤਨ੍ਨਿਦਰ੍ਸ਼ਨਮ੍ ।। ੩੭.

ਇਸ ਨਾਲ, ਸਤ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ-ਇੱਕ ਸੌ ਸਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ; ਇਹ ਤਾਰਿਆਂ ਅਤੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਮਿਲਾਪ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਹੈ।

ਸਪ੍ਤਰ੍षਯੋ ਮਘਾਯੁਕ੍ਤਾਃ ਕਾਲੇ ਪਾਰਿਕ੍ਸ਼ਿਤੇ ਸ਼ਤਮ੍। ਅਨ੍ਧ੍ਰਾਂਸ਼ੇ ਸ ਚਤੁਰ੍ਵ੍ਵਿਸ਼ੇ ਭਵਿष੍ਯਨ੍ਤਿ ਮਤੇ ਮਮ ।। ੩੭.

ਸਤ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਮਘਾ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਨਾਪੇ ਹੋਏ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ-ਇੱਕ ਸੌ ਸਾਲ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ; ਅੰਧਰਾ ਹਿੱਸੇ ਦੇ ਚੌਵੀ ਵਿੱਚ, ਮੇਰੇ ਵਿਚਾਰ ਅਨੁਸਾਰ, ਉਹ ਹੋਣਗੇ।

ਇਮਾਸ੍ਤਦਾ ਤੁ ਪ੍ਰਕृਤਿਰ੍ਵ੍ਯਾਪਤ੍ਸ੍ਯਨ੍ਤਿ ਪ੍ਰਜਾ ਭृਸ਼ਮ੍। ਅਨृਤੋਪਹਤਾਃ ਸਰ੍ਵਾ ਧਰ੍ਮਤਃ ਕਾਮਤੋऽਰ੍ਥਤਃ ।। ੩੭.

ਉਸ ਸਮੇਂ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਖਰਾਬ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ; ਸਾਰੇ ਝੂਠ ਨਾਲ, ਧਰਮ, ਇੱਛਾ ਅਤੇ ਧਨ ਵਿੱਚ ਪੀੜਤ ਹੋਣਗੇ।

ਸ਼੍ਰੌਤਸ੍ਮਾਰ੍ਤ੍ਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ਿਥਿਲੇ ਧਰ੍ਮੇ ਵਰ੍ਣਾਸ਼੍ਰਮੇ ਤਦਾ। ਸ਼ਙ੍ਕਰਂ ਦੁਰ੍ਬਲਾਤ੍ਮਾਨਃ ਪ੍ਰਤਿਪਤ੍ਸ੍ਯਨ੍ਤਿ ਮੋਹਿਤਾਃ ।। ੩੭.

ਜਦੋਂ ਸ਼੍ਰੁਤ ਅਤੇ ਸਮਾਰਤ ਧਰਮ, ਵਰਣ ਅਤੇ ਆਸ਼੍ਰਮ ਦੀ ਰੀਤ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ, ਤਾਂ ਕਮਜ਼ੋਰ ਮਨ ਵਾਲੇ, ਭਟਕੇ ਹੋਏ, ਸ਼ੰਕਰ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਅਪਣਾਉਣਗੇ।

ਸਂਸਕ੍ਤਾਸ਼੍ਚ ਭਵਿष੍ਯਨ੍ਤਿ ਸ਼ੂਦ੍ਰਾਃ ਸਾਰ੍ਦ੍ਧਂ ਦ੍ਵਿਜਾਤਿਭਿਃ। ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਃ ਸ਼ੂਦ੍ਰਯष੍ਟਾਰਃ ਸ਼ੂਦ੍ਰਾ ਵੈ ਮਨ੍ਤ੍ਰਯੋਨਯਃ ।। ੩੭.

ਸ਼ੂਦਰ, ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮ ਵਾਲਿਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਜਾਵਣਗੇ; ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸ਼ੂਦਰਾਂ ਲਈ ਯਜਨਾ ਕਰਣਗੇ, ਅਤੇ ਸ਼ੂਦਰ ਹੀ ਮੰਤਰਾਂ ਦੇ ਮੂਲ ਹੋਣਗੇ।

ਉਪਸ੍ਥਾਸ੍ਯਨ੍ਤਿ ਤਾਨ੍ ਵਿਪ੍ਰਾਸ੍ਤਦਾ ਵੈ ਵृਤ੍ਤਿਲਿਪ੍ਸਵਃ । ਲਵਂ ਲਵਂ ਭ੍ਰਸ੍ਯਮਾਨਾਃ ਪ੍ਰਜਾਃ ਸਰ੍ਵਾਃ ਕ੍ਰਮੇਣ ਤੁ ।। ੩੭.

ਉਸ ਸਮੇਂ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਰੋਜ਼ੀ ਦੀ ਲੋੜ ਕਰਕੇ ਜਾਣਗੇ; ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਹੌਲੇ-ਹੌਲੇ, ਥੋੜਾ-ਥੋੜਾ ਕਰਕੇ, ਡਿੱਗ ਜਾਣਗੇ।

ਕ੍ਸ਼ਯਮੇਵ ਗਮਿष੍ਯਨ੍ਤਿ ਕ੍ਸ਼ੀਣਸ਼ੇषਾ ਯੁਗਕ੍ਸ਼ਯੇ। ਯਸ੍ਮਿਨ੍ ਕृष੍ਣੋ ਦਿਵਂ ਯਾਤਸ੍ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨੇਵ ਤਦਾ ਦਿਨੇ ।। ੩੭.

ਉਹ ਨਾਸ ਵੱਲ ਚੱਲ ਪੈਣਗੇ, ਯੁਗ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ ਥੋੜਾ ਜਿਹਾ ਬਚ ਜਾਵੇਗਾ; ਜਿਸ ਦਿਨ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਗਿਆ, ਉਸੇ ਸਮੇਂ।

ਪ੍ਰਤਿਪਨ੍ਨਃ ਕਲਿਯੁਗਸ੍ਤਸ੍ਯ ਸਙ੍ਖ੍ਯਾਂ ਨਿਬੋਧਤ। ਸਹਸ੍ਰਾਣਾਂ ਸ਼ਤਾਨੀਹ ਤ੍ਰੀਣਿ ਮਾਨੁषਸਙ੍ਖ੍ਯਯਾ। षष੍ਟਿਂ ਚੈਵ ਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਵਰ੍षਾਣਾਮੁਚ੍ਯਤੇ ਕਲਿਃ ।। ੩੭.

ਕਲਿਯੁਗ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਹੈ; ਇਸ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਸਮਝੋ: ਇੱਥੇ ਤਿੰਨ ਲੱਖ ਮਨੁੱਖੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ, ਅਤੇ ਸਾਠ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਕਲਿ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।

ਦਿਵ੍ਯੇ ਵਰ੍षਸਹਸ੍ਰਨ੍ਤੁ ਤਤ੍ਸਨ੍ਧ੍ਯਾਂਸ਼ਂ ਪ੍ਰਕੀਰ੍ਤ੍ਤਿਤਮ੍। ਨਿਃਸ਼ੇषੇ ਚ ਤਦਾ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਕृਤਂ ਵੈ ਪ੍ਰਤਿਪਤ੍ਸ੍ਯਤੇ ।। ੩੭.

ਦਿਵਿਆ ਸਾਲਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਹਜ਼ਾਰ, ਉਸ ਦੀ ਸੰਧਿਆ ਹਿੱਸਾ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ; ਜਦ ਉਹ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੁਕ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਕ੍ਰਿਤ ਯੁਗ ਫਿਰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਵੇਗਾ।

ਐਲ ਇਕ੍ਸ਼੍ਵਾਕੁਵਂਸ਼ਸ਼੍ਚ ਸਹ ਭੇਦੈਃ ਪ੍ਰਕੀਰ੍ਤ੍ਤਿਤੌ। ਇਕ੍ਸ਼੍ਵਾਕੋਸ੍ਤੁ ਸ੍ਮृਤਃ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਃ ਸੁਮਿਤ੍ਰਾਨ੍ਤਂ ਵਿਵਸ੍ਵਤਃ ।। ੩੭.

ਐਲ ਅਤੇ ਇਕਸ਼ਵਾਕੂ ਵੰਸ਼, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਸ਼ਾਖਾਵਾਂ ਸਮੇਤ, ਦੱਸੇ ਗਏ ਹਨ; ਇਕਸ਼ਵਾਕੂ ਦਾ ਕਸ਼ਤਰੀ ਵੰਸ਼, ਸੂਮਿਤਰਾ ਤਕ, ਵਿਵਸਵਤ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਵਜੋਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਐਲਂ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਂ ਕ੍ਸ਼ੇਮਕਾਨ੍ਤਂ ਸੋਮਵਂਸ਼ਵਿਦੋ ਵਿਦੁਃ। ਏਤੇ ਵਿਵਸ੍ਵਤਃ ਪੁਤ੍ਰਾਃ ਕੀਰ੍ਤ੍ਤਿਤਾਃ ਕੀਰ੍ਤ੍ਤਿਵਰ੍ਦ੍ਧਨਾਃ ।। ੩੭.

ਐਲ ਕਸ਼ਤਰੀ ਵੰਸ਼, ਜੋ ਕਸ਼ੇਮਕਾ ਤਕ ਹੈ, ਸੋਮ ਵੰਸ਼ ਜਾਣਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੇ ਜਾਣਿਆ ਹੈ; ਇਹ ਵਿਵਸਵਤ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਹਨ, ਜੋ ਨਾਮ ਵਧਾਉਂਦੇ ਹਨ।

ਅਤੀਤਾ ਵਰ੍ਤ੍ਤਮਾਨਾਸ਼੍ਚ ਤਥੈਵਾਨਾਗਤਾਸ਼੍ਚ ਯੇ। ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਃ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿਯਾ ਵੈਸ਼੍ਯਾਃ ਸ਼ੂਦ੍ਰਾਸ਼੍ਚੈਵਾਨ੍ਵਯੇ ਸ੍ਮृਤਾਃ ।। ੩੭.

ਜੋ ਪਿਛਲੇ, ਮੌਜੂਦ, ਅਤੇ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਹਨ—ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਕਸ਼ਤਰੀ, ਵੈਸ਼, ਅਤੇ ਸ਼ੂਦਰ—ਇਹ ਸਭ ਵੰਸ਼ ਅਨੁਸਾਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਯੁਗੇ ਯੁਗੇ ਮਹਾਤ੍ਮਾਨਃ ਸਮਤੀਤਾਃ ਸਹਸ੍ਰਸ਼ਃ। ਬਹੁਤ੍ਵਾਨ੍ਨਾਮਧੇਯਾਨਾਂ ਪਰਿਸਂਖ੍ਯਾ ਕੁਲੇ ਕੁਲੇ ।। ੩੭.

ਹਰ ਯੁਗ ਵਿੱਚ, ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਵੱਡੇ ਜੀਵ ਆ ਚੁੱਕੇ ਹਨ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਬਹੁਤ ਹੋਣ ਕਰਕੇ, ਹਰ ਘਰਾਣੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਦੱਸੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਪੁਨਰੁਕ੍ਤਾ ਬਹੁਤ੍ਵਾਚ੍ਚ ਨ ਮਯਾ ਪਰਿਕੀਰ੍ਤ੍ਤਿਤਾ। ਵੈਵਸ੍ਵਤੇऽਨ੍ਤਰੇ ਹ੍ਯਸ੍ਮਿਨ੍ ਨਿਮਿਵਂਸ਼ਃ ਸਮਾਪ੍ਯਤੇ ।। ੩੭.

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਆਉਣ ਅਤੇ ਬਹੁਤਾਤ ਕਰਕੇ, ਮੈਂ ਸਭ ਦਾ ਵੇਰਵਾ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ; ਇਸ ਵੈਵਸਵਤ ਮਨਵੰਤਰ ਵਿੱਚ ਨਿਮੀ ਦੀ ਵੰਸ਼ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਏਵਾਯਾਨ੍ਤੁ ਯੁਗਾਖ੍ਯਾਯਾਂ ਯਤਃ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਂ ਪ੍ਰਪਤ੍ਸ੍ਯਤੇ । ਤਥਾ ਹਿ ਕਥਯਿष੍ਯਾਮਿ ਗਦਤੋ ਮੇ ਨਿਬੋਧਤ ।। ੩੭.

ਹੁਣ ਯੁਗਾਂ ਦੀ ਕਥਾ ਬਾਰੇ, ਜਿੱਥੋਂ ਕਸ਼ਤਰੀ ਵੰਸ਼ ਉਤਪੰਨ ਹੋਵੇਗਾ, ਮੈਂ ਇਸ ਬਾਰੇ ਦੱਸਣ ਲੱਗਾ ਹਾਂ; ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣੋ।

ਦੇਵਾਪਿਃ ਪੌਰਵੋ ਰਾਜਾ ਇਕ੍ਸ਼੍ਵਾਕੋਸ਼੍ਚੈਵ ਯੋ ਮਤਃ। ਮਹਾਯੋਗਬਲੋਪੇਤਃ ਕਲਾਪਗ੍ਰਾਮਮਾਸ੍ਥਿਤਃ ।। ੩੭.

ਦੇਵਾਪੀ, ਪੌਰਵ ਰਾਜਾ, ਅਤੇ ਇਕਸ਼ਵਾਕੂ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਯੋਗ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਕਲਾਪਾ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਵਸਦੇ ਹਨ।

ਸੁਵਰ੍ਚ੍ਚਾਃ ਸੋਮਪੁਤ੍ਰਸ੍ਤੁ ਇਕ੍ਸ਼੍ਵਾਕੋਸ੍ਤੁ ਭਵਿष੍ਯਤਿ। ਏਤੌ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਪ੍ਰਣੇਤਾਰੌ ਚਤੁਰ੍ਵਿਂਸ਼ੇ ਚਤੁਰ੍ਯੁਗੇ ।। ੩੭.

ਸੁਵਰਚਾ, ਜੋ ਸੋਮਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹੈ, ਇਕਸ਼ਵਾਕੂ ਤੋਂ ਜੰਮੇਗਾ; ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਚੌਵੀਂ ਯੁਗ ਵਿੱਚ ਕਸ਼ਤਰੀ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਆਰੰਭਕ ਹੋਣਗੇ।

ਨ ਚ ਵਿਂਸ਼ੇ ਯੁਗੇ ਸੋਮਵਂਸ਼ਸ੍ਯਾਦਿਰ੍ਭਵਿष੍ਯਤਿ। ਦੇਵਾਪਿਰਸਪਤ੍ਨਸ੍ਤੁ ਐਲਾਦਿਰ੍ਭਵਿਤਾ ਨृਪਃ ।। ੩੭.

ਪਰ ਵੀਹਵੇਂ ਯੁਗ ਵਿੱਚ ਸੋਮਾ ਵੰਸ਼ ਦਾ ਕੋਈ ਆਰੰਭਕ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ; ਦੇਵਾਪੀ ਦਾ ਵਿਰੋਧੀ, ਇਲਾ ਵੰਸ਼ ਤੋਂ ਆਇਆ ਰਾਜਾ ਉਤਪੰਨ ਹੋਵੇਗਾ।

ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਪ੍ਰਾਪਰ੍ਤ੍ਤਕੌ ਹ੍ਯੇਤੌ ਭਵਿष੍ਯੇਤੇ ਚਤੁਰ੍ਯੁਗੇ। ਏਵਂ ਸਰ੍ਵਤ੍ਰ ਵਿਜ੍ਞੇਯਂ ਸਨ੍ਤਾਨਾਰ੍ਥੇ ਤੁ ਲਕ੍ਸ਼ਣਮ੍ ।। ੩੭.

ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਚਾਰ ਯੁਗਾਂ ਵਿੱਚ ਕਸ਼ਤਰੀ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਆਰੰਭਕ ਬਣਨਗੇ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹਰ ਥਾਂ ਵੰਸ਼ ਦੀ ਪੈੜ ਲਈ ਲਕੜੀ ਸਮਝਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

ਕ੍ਸ਼ੀਣੇ ਕਲਿਯੁਗੇ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਭਵਿष੍ਯੇ ਤੁ ਕृਤੇ ਯੁਗੇ। ਸਪ੍ਤਰ੍षਿਭਿਸ੍ਤੁ ਤੈਃ ਸਾਰ੍ਦ੍ਧਮਾਦ੍ਯੇ ਤ੍ਰੇਤਾਯੁਗੇ ਪੁਨਃ ।। ੩੭.

ਜਦੋਂ ਕਲਿਯੁਗ ਮੁਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਨਵਾਂ ਕ੍ਰਿਤਯੁਗ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸੱਤ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਪਹਿਲੇ ਤ੍ਰੇਤਾਯੁਗ ਵਿੱਚ ਫਿਰ ਮਿਲਦੇ ਹਨ।

ਗੋਤ੍ਰਾਣਾਂ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿਯਾਣਾਞ੍ਚ ਭਵਿष੍ਯੇਤੇ ਪ੍ਰਵਰ੍ਤ੍ਤਕੌ। ਦ੍ਵਾਪਰਾਂਸ਼ੇ ਨ ਤਿष੍ਠਨ੍ਤਿ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿਯਾ ऋषਿਭਿਃ ਸਹ ।। ੩੭.

ਉਹ ਗੋਤਾਂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਤਰੀ ਵੰਸ਼ਾਂ ਦੇ ਆਰੰਭਕ ਬਣਨਗੇ; ਦਵਾਪਰ ਯੁਗ ਵਿੱਚ ਕਸ਼ਤਰੀ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੇ।

ਕਾਲੇ ਕृਤਯੁਗੇ ਚੈਵ ਕ੍ਸ਼ੀਣੇ ਤ੍ਰੇਤਾਯੁਗੇ ਪੁਨਃ। ਬੀਜਾਰ੍ਥਨ੍ਤੇ ਭਵਿष੍ਯਨ੍ਤਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਸ੍ਯ ਵੈ ਪੁਨਃ ।। ੩੭.

ਕ੍ਰਿਤਯੁਗ ਵਿੱਚ, ਅਤੇ ਤ੍ਰੇਤਾਯੁਗ ਦੇ ਮੁਕ ਜਾਣ ਤੇ, ਵੰਸ਼ ਦੀ ਪੈੜ ਲਈ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਤੇ ਕਸ਼ਤਰੀ ਵੰਸ਼ ਮੁੜ ਉਤਪੰਨ ਹੋਣਗੇ।

ਏਵਮੇਵ ਤੁ ਸਰ੍ਵੇषੁ ਤਿष੍ਠਨ੍ਤੀਹਾਨ੍ਤਰੇषੁ ਵੈ । ਸਪ੍ਤਰ੍षਯੋ ਨृਪੈਃ ਸਾਰ੍ਦ੍ਧਂ ਸਨ੍ਤਾਨਾਰ੍ਥਂ ਯੁਗੇ ਯੁਗੇ ।। ੩੭.

ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸਾਰੇ ਅੰਤਰਕਾਲਾਂ ਵਿੱਚ, ਸੱਤ ਰਿਸ਼ੀ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਹਰ ਯੁਗ ਵਿੱਚ ਵੰਸ਼ ਦੀ ਪੈੜ ਲਈ ਵਸਦੇ ਹਨ।

ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਸ੍ਯੈਵ ਸਮੁਚ੍ਛੇਦਃ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ ਵੈ ਦ੍ਵਿਜੈਃ ਸ੍ਮृਤਃ। ਮਨ੍ਵਨ੍ਤਰਾਣਾਂ ਸਪ੍ਤਾਨਾਂ ਸਨ੍ਤਾਨਾਸ਼੍ਚ ਸ਼੍ਰੁਤਾਸ਼੍ਚ ਤੇ ।। ੩੭.

ਕਸ਼ਤਰੀ ਵੰਸ਼ ਦੀ ਨਾਸ ਤੇ ਦੁਜਾਂ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਸੱਤ ਮਨਵੰਤਰਾਂ ਦੀ ਪੈੜ ਵੀ ਸੁਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਪਰਮ੍ਪਰਾ ਯੁਗਾਨਾਞ੍ਚ ਬ੍ਰਹ੍ਮਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਸ੍ਯ ਚੋਦ੍ਭਵਃ। ਯਥਾ ਪ੍ਰਵृਤ੍ਤਿਸ੍ਤੇषਾਂ ਵੈ ਪ੍ਰਵृਤ੍ਤਾਨਾਂ ਤਥਾ ਕ੍ਸ਼ਯਃ ।। ੩੭.

ਯੁਗਾਂ ਦੀ ਲੜੀ ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ-ਕਸ਼ਤਰੀ ਵੰਸ਼ਾਂ ਦੀ ਉਤਪੱਤੀ, ਜਿਵੇਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਚਲਣ ਹੋਈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਨਾਸ ਵੀ ਹੋਈ।

ਸਪ੍ਤਰ੍षਯੋ ਵਿਦੁਸ੍ਤੇषਾਂ ਦੀਰ੍ਘਾਯੁष੍ਟ੍ਵਾਕ੍ਸ਼ਯਨ੍ਤੁ ਤੇ। ਏਤੇਨ ਕ੍ਰਮਯੋਗੇਨ ਐਲੇਕ੍ਸ਼੍ਵਾਕ੍ਵਨ੍ਵਯਾ ਦ੍ਵਿਜਾਃ ।। ੩੭.

ਸੱਤ ਰਿਸ਼ੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਲੰਬੀ ਉਮਰ ਤੇ ਅਬਾਦੀ ਜਾਣਦੇ ਹਨ; ਇਸ ਲੜੀ ਨਾਲ, ਇਲਾ ਤੇ ਇਕਸ਼ਵਾਕੂ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਦੁਜ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।