ਵਾਯੁਪੁਰਾਣਮ੍

ਪਰਿਕ੍ਸ਼ਿਤੋ ਮਹਾਰਾਜਃ ਪੁਤ੍ਰਕਸ਼੍ਚਾਰਿਮਰ੍ਦਨਃ। ਸੁਧਨ੍ਵਨਸ੍ਤੁ ਦਾਯਾਦਃ ਸੁਹੋਤ੍ਰੋ ਮਤਿਮਾਨ੍ ਸ੍ਮृਤਃ ।। ੩੭.

ਪਰਿਕਸ਼ਿਤ ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ ਸੀ, ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਅਰੀਮਰਦਨ ਸੀ। ਸੁਧਨਵਾ ਦਾ ਵਾਰਿਸ ਸੁਹੋਤਰ ਸੀ, ਜੋ ਆਪਣੀ ਅਕਲ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।

ਚ੍ਯਵਨਸ੍ਤਸ੍ਯ ਪੁਤ੍ਰਸ੍ਤੁ ਰਾਜਾ ਧਰ੍ਮਾਰ੍ਥਕੋਵਿਦਃ। ਚ੍ਯਵਨਸ੍ਯ ਕृਤਃ ਪੁਤ੍ਰ ਇष੍ਟ੍ਵਾ ਯਜ੍ਞੈਰ੍ਮਹਾਤਪਾਃ ।। ੩੭.

ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਚਯਵਨ ਸੀ, ਜੋ ਧਰਮ ਅਤੇ ਧਨ ਦੀ ਸਮਝ ਵਾਲਾ ਰਾਜਾ ਸੀ। ਚਯਵਨ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਕ੍ਰਿਤ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਵੱਡੇ ਤਪ ਨਾਲ ਯੱਗ ਕੀਤੇ।

ਵਿਸ਼੍ਰੁਤਂ ਜਨਯਾਮਾਸ ਪੁਤ੍ਰਮਿਨ੍ਦ੍ਰਸਖਂ ਨृਪਃ। ਵਿਦ੍ਯੋਪਰਿਚਰਂ ਵੀਰਂ ਵਸੁਂ ਨਾਮਾਨ੍ਤਰਿਕ੍ਸ਼ਗਮ੍ ।। ੩੭.

ਉਸ ਰਾਜੇ ਨੇ ਇੱਕ ਮਸ਼ਹੂਰ ਪੁੱਤਰ ਜਨਮਿਆ, ਜੋ ਇੰਦਰ ਦਾ ਮਿੱਤਰ ਸੀ। ਉਹ ਵਾਸੂ ਨਾਂ ਦਾ ਵੀਰ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਵਿਦਯੋਪਰਚਰ ਵੀ ਆਖਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਚਲਦਾ ਸੀ।

ਵਿਦ੍ਯੋਪਰਿਚਰਾਜ੍ਜਜ੍ਞੇ ਗਿਰਿਕਾ ਸਪ੍ਤ ਸੂਨਵਃ। ਮਹਾਰਥੋ ਭਗਧਰੋ ਵਿਸ਼੍ਰੁਤੋ ਯੋ ਬृਹਦ੍ਰਥਃ ।। ੩੭.

ਵਿਦਯੋਪਰਚਰ ਤੋਂ ਗਿਰਿਕਾ ਦੇ ਪੇਟੋਂ ਸੱਤ ਪੁੱਤਰ ਹੋਏ: ਮਹਾਰਥ, ਭਗਧਰ, ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਬ੍ਰਿਹਦਰਥ,

ਪ੍ਰਤ੍ਯਗ੍ਰਹਃ ਕੁਸ਼ਸ਼੍ਚੈਵ ਯਮਾਹੁਰ੍ਮਣਿਵਾਹਨਮ੍। ਮਾਥੈਲ੍ਯਸ਼੍ਚ ਲਲਿਤ੍ਥਸ਼੍ਚ ਮਤ੍ਸ੍ਯਕਾਲਸ਼੍ਚ ਸਪ੍ਤਮਃ ।। ੩੭.

ਪ੍ਰਤਿਆਗ੍ਰਹ, ਕੁਸ਼, ਜਿਸ ਨੂੰ ਮਣਿਵਾਹਨ ਵੀ ਆਖਦੇ ਹਨ, ਮਾਥੈਲਯ, ਲਲਿੱਥ, ਅਤੇ ਸੱਤਵਾਂ ਮਤਸ੍ਯਕਾਲ।

ਬृਹਦ੍ਰਥਸ੍ਯ ਦਾਯਾਦਃ ਕੁਸ਼ਾਗ੍ਰੋ ਨਾਮ ਵਿਸ਼੍ਰੁਤਃ। ਕੁਸ਼ਾਗ੍ਰਸ੍ਯਾਤ੍ਮਜਸ਼੍ਚੈਵ ऋषਭੋ ਨਾਮ ਵੀਰ੍ਯਵਾਨ੍ ।। ੩੭.

ਬ੍ਰਿਹਦਰਥ ਦਾ ਵਾਰਿਸ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕੁਸ਼ਾਗ੍ਰ ਸੀ। ਕੁਸ਼ਾਗ੍ਰ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਵਾਲਾ ਰਿਸ਼ਭ ਸੀ।

ऋषਭਸ੍ਯਾਪਿ ਦਾਯਾਦਃ ਪੁष੍ਪਵਾਨ੍ਨਾਮ ਧਾਰ੍ਮਿਕਃ। ਵਿਕ੍ਰਾਨ੍ਤਸ੍ਤਸ੍ਯ ਦਾਯਾਦੋ ਰਾਜਾ ਸਤ੍ਯਹਿਤਃ ਸ੍ਮृਤਃ ।। ੩੭.

ਰਿਸ਼ਭ ਦਾ ਵਾਰਿਸ ਪੁਸ਼ਪਵਾਨ ਸੀ, ਜੋ ਨੇਕ ਕੰਮਾਂ ਵਾਲਾ ਸੀ। ਪੁਸ਼ਪਵਾਨ ਦਾ ਵਾਰਿਸ ਬਹਾਦਰ ਰਾਜਾ ਸਤ੍ਯਹਿਤ ਸੀ।

ਤਸ੍ਯ ਪੁਤ੍ਰਃ ਸੁਧਨ੍ਵਾ ਚ ਤਸ੍ਮਾਦੂਰ੍ਜ੍ਜਃ ਪ੍ਰਤਾਪਵਾਨ੍। ਊਰ੍ਜ੍ਜਸ੍ਯ ਨਭਸਃ ਪੁਤ੍ਰਸ੍ਤਸ੍ਮਾਜ੍ਜਜ੍ਞੇ ਸ ਵੀਰ੍ਯਵਾਨ੍ ।। ੩੭.

ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੁਧਨਵਾ ਸੀ, ਉਸ ਤੋਂ ਉਰਜਾ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਪਰਾਕ੍ਰਮੀ ਸੀ। ਉਰਜਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਨਭਸ ਸੀ, ਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਇੱਕ ਮਹਾਂਬਲੀ ਜਨਮਿਆ।

ਸ਼ਕਲੇ ਦ੍ਵੇ ਸ ਵੈ ਜਾਤੋ ਜਰਯਾ ਸਨ੍ਧਿਤਸ੍ਤੁ ਸਃ। ਜਰਾਸਨ੍ਧੋ ਮਹਾਬਾਹੁਰ੍ਜਰਯਾ ਸਨ੍ਧਿਤਸ੍ਤੁ ਸਃ ।। ੩੭.

ਉਹ ਦੋ ਟੁਕੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਜਨਮਿਆ ਸੀ, ਜੋ ਜਰਾ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਇਕ ਹੋ ਗਿਆ। ਜਰਾਸੰਧ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਬਾਹਾਂ ਵੱਡੀਆਂ ਸਨ, ਜਰਾ ਦੇ ਮਿਲਾਪ ਨਾਲ ਬਣਿਆ।

ਸਰ੍ਵਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਸ੍ਯ ਜੇਤਾऽਸੌ ਜਰਾਸਨ੍ਧੋ ਮਹਾਬਲਃ। ਜਰਾਸਨ੍ਧਸ੍ਯ ਪੁਤ੍ਰਸ੍ਤੁ ਸਹਦੇਵਃ ਪ੍ਰਤਾਪਵਾਨ੍ ।। ੩੭.

ਜਰਾਸੰਧ, ਜੋ ਬੜੀ ਤਾਕਤ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਸਾਰੇ ਖਸ਼ਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ ਸੀ। ਜਰਾਸੰਧ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸਹਦੇਵ ਸੀ।

ਸਹਤੇਵਾਤ੍ਮਜਃ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ੍ ਸੋਮਾਧਿਃ ਸੁਮਹਾਤਪਾਃ। ਸ਼੍ਰੁਤਸ਼੍ਰੁਵਸ੍ਤੁ ਸੋਮਾਧੇਰ੍ਮਾਗਧਃ ਪਰਿਕੀਰ੍ਤਿਤਃ ।। ੩੭.

ਸਹਦੇਵ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੋਮਾਧਿ ਸੀ, ਜੋ ਵੱਡਾ ਤਪਸੀ ਸੀ। ਸੋਮਾਧਿ ਤੋਂ ਸ਼੍ਰੁਤਸ਼੍ਰੁ ਜਨਮਿਆ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਮਾਗਧ ਵੀ ਆਖਦੇ ਹਨ।

ਪਰਿਕ੍ਸ਼ਿਤਸ੍ਯ ਦਾਯਾਦੋ ਬਭੂਵ ਜਨਮੇਜਯਃ। ਸ਼੍ਰੁਤਸੇਨਸ੍ਯ ਦਾਯਾਦੋ ਭੀਮਸੇਨੋऽਪਿ ਨਾਮਤਃ ।। ੩੭.

ਪਰਿਕਸ਼ਿਤ ਦਾ ਵਾਰਿਸ ਜਨਮੇਜਯ ਸੀ। ਸ਼੍ਰੁਤਸੇਨ ਦਾ ਵਾਰਿਸ ਭੀਮਸੇਨ ਸੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਇਹ ਨਾਮ ਸੀ।

ਜਹ੍ਨੁਸ੍ਤ੍ਵਜਨਯਤ੍ਪੁਤ੍ਰਂ ਸੁਰਥਂ ਨਾਮ ਭੂਮਿਪਮ੍। ਸੁਰਥਸ੍ਯ ਤੁ ਦਾਯਾਦੋ ਵੀਰੋ ਰਾਜਾ ਵਿਦੂਰਥਃ ।। ੩੭.

ਜਹਨੂ ਨੇ ਸੁਰਥ ਨਾਂ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਜਨਮਿਆ, ਜੋ ਧਰਤੀ ਦਾ ਰਾਜਾ ਸੀ। ਸੁਰਥ ਦਾ ਵਾਰਿਸ ਵੀਰ ਰਾਜਾ ਵਿਦੂਰਥ ਸੀ।

ਵਿਦੂਰਥਸੁਤਸ਼੍ਚਾਪਿ ਸਾਰ੍ਵਭੌਮ ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੁਤਿਃ। ਸਾਰ੍ਵਭੌਮਾ ਜ੍ਜਯਤ੍ਸੇਨ ਆਰਾਧਿਸ੍ਤਸ੍ਯ ਚਾਤ੍ਮਜਃ ।। ੩੭.

ਵਿਦੂਰਥ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸਾਰਵਭੌਮ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਸੁਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਾਰਵਭੌਮ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਜਯਤਸੇਨ ਸੀ, ਤੇ ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਆਰਾਧਿਤ ਸੀ।

ਆਰਾਧਿਤੋ ਮਹਾਸਤ੍ਤ੍ਵ ਅਯੁਤਾਯੁਸ੍ਤਤਃ ਸ੍ਮृਤਃ । ਅਕ੍ਰੋਧਨੋऽਯੁਤਾਯੋऽਸ੍ਤੁ ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਦੇਵਾਤਿਥਿਃ ਸ੍ਮृਤਃ ।। ੩੭.

ਆਰਾਧਿਤ, ਜੋ ਵੱਡੀ ਹਿੰਮਤ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਅਯੁਤਾਯੁ ਨਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਗਿਆ। ਅਯੁਤਾਯੁ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਅਕ੍ਰੋਧਨ ਸੀ, ਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਦੇਵਾਤਿਥਿ ਹੋਇਆ।

ਦੇਵਾਤਿਥੇਸ੍ਤੁ ਦਾਯਾਦ ऋਕ੍ਸ਼ ਏਵ ਬਭੂਵ ਹ। ਭੀਮਸੇਨਸ੍ਤਥਾ ऋਕ੍ਸ਼ਾਦ੍ਦਿਲੀਪਸ੍ਤਸ੍ਯ ਚਾਤ੍ਮਜਃ ।। ੩੭.

ਦੇਵਾਤਿਥਿ ਦਾ ਵਾਰਿਸ ਰਿਕਸ਼ ਸੀ। ਰਿਕਸ਼ ਤੋਂ ਭੀਮਸੇਨ ਜਨਮਿਆ, ਤੇ ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਦਿਲੀਪ ਸੀ।

ਦਿਲੀਪਸੂਨੁਃ ਪ੍ਰਤਿਪਸ੍ਤਸ੍ਯ ਪੁਤ੍ਰਾਸ੍ਤ੍ਰਯਃ ਸ੍ਮृਤਾਃ। ਦੇਵਾਪਿਃ ਸ਼ਨ੍ਤਨੁਸ਼੍ਚੈਵ ਬਾਹ੍ਲੀਕਸ਼੍ਚੈਵ ਤੇ ਤ੍ਰਯਃ ।। ੩੭.

ਦਿਲੀਪ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਪ੍ਰਤੀਪ ਸੀ, ਉਸ ਦੇ ਤਿੰਨ ਪੁੱਤਰ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ: ਦੇਵਾਪੀ, ਸ਼ਾਂਤਨੁ ਅਤੇ ਬਾਹਲੀਕ।

ਬਾਹ੍ਲੀਕਸ੍ਯ ਤੁ ਵਿਜ੍ਞੇਯਃ ਸਪ੍ਤਬਾਹ੍ਲੀਸ਼੍ਵਰੋ ਨृਪਃ। ਬਾਹ੍ਲੀਕਸ੍ਯ ਸੁਤਸ਼੍ਚੈਵ ਸੋਮਦਤ੍ਤੋ ਮਹਾਯਸ਼ਾਃ ।। ੩੭.

ਬਾਹਲਿਕ ਦੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਸੱਤ ਬਾਹਲਿਕਾਂ ਦਾ ਮਾਲਕ ਜਾਣੋ। ਬਾਹਲਿਕ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੋਮਦੱਤ ਸੀ, ਜੋ ਵੱਡੀ ਇੱਜ਼ਤ ਵਾਲਾ ਸੀ।

ਜਜ੍ਞਿਰੇ ਸੋਮਦਤ੍ਤਾਤ੍ਤੁ ਭੂਰਿਰ੍ਭੂਰਿਸ਼੍ਰਵਾਃ ਸ਼ਲਃ । ਦੇਵਾਪਿਸ੍ਤੁ ਪ੍ਰਵਵ੍ਰਾਜ ਵਨਂ ਧਰ੍ਮ੍ਮਪਰੀਪ੍ਸਯਾ ।। ੩੭.

ਸੋਮਦੱਤ ਤੋਂ ਭੂਰੀ, ਭੂਰੀਸ਼੍ਰਵਾਸ ਤੇ ਸ਼ਲ ਪੁੱਤਰ ਹੋਏ। ਦੇਵਾਪੀ ਨੇ ਧਰਮ ਦੀ ਖਾਤਰ ਜੰਗਲ ਵਲ ਰੁਖ ਕੀਤਾ।

ਉਪਾਧ੍ਯਾਯਸ੍ਤੁ ਦੇਵਾਨਾਂ ਦੇਵਾਪਿਰਭਵਨ੍ਮੁਨਿਃ। ਚ੍ਯਵਨੋऽਸ੍ਯ ਹਿ ਪੁਤ੍ਰਸ੍ਤੁ ਇष੍ਟਕਸ਼੍ਚ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ ।। ੩੭.

ਦੇਵਾਪੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਅਧਿਆਪਕ ਤੇ ਰਿਸ਼ੀ ਬਣੇ। ਉਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਚਯਵਨ ਤੇ ਇਸ਼ਟਕ, ਦੋਵੇਂ ਵੱਡੇ ਮਨ ਵਾਲੇ ਸਨ।

ਸ਼ਨ੍ਤਨੁਸ੍ਤ੍ਵਭਵਦ੍ਰਾਜਾ ਵਿਦ੍ਵਾਨ੍ ਵੈ ਸ ਮਹਾਭਿषਃ । ਇਮਂ ਚੋਦਾਹਰਨ੍ਤ੍ਯਤ੍ਰ ਸ਼੍ਲੋਕਂ ਪ੍ਰਤਿ ਮਹਾਭਿषਮ੍ ।। ੩੭.

ਸ਼ਾਂਤਨੁ ਰਾਜਾ ਬਣਿਆ, ਗਿਆਨਵਾਨ ਤੇ ਵੱਡਾ ਵੈਦ ਸੀ। ਮਹਾਂਵੈਦ ਬਾਰੇ ਇੱਥੇ ਇਹ ਸ਼ਲੋਕ ਉਚਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਯਂ ਯਂ ਰਾਜਾ ਸ੍ਪृਸ਼ਤਿ ਵੈ ਜੀਰ੍ਣਂ ਸਮਯਤੋ ਨਰਮ੍। ਪੁਨਰ੍ਯੁਵਾ ਸ ਭਵਤਿ ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਤੇ ਸ਼ਨ੍ਤਨੁਂ ਵਿਦੁਃ ।। ੩੭.

ਜਿਸ ਕਿਸੇ ਬੁੱਢੇ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਰਾਜਾ ਛੂਹ ਲੈਂਦਾ, ਉਹ ਮੁੜ ਨੌਜਵਾਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ। ਇਸ ਕਰਕੇ ਲੋਕ ਸ਼ਾਂਤਨੁ ਨੂੰ ਜਾਣਦੇ ਹਨ।

ਤਤੋऽਸ੍ਯ ਸ਼ਨ੍ਤਨੁਤ੍ਵਂ ਵੈ ਪ੍ਰਜਾਸ੍ਵਿਹ ਪਰਿਸ਼੍ਰੁਤਮ੍। ਸ ਉਪਯੇਮੇ ਧਰ੍ਮ੍ਮਾਤ੍ਮਾ ਸ਼ਨ੍ਤਨੁ ਰ੍ਜਾਹ੍ਨਵੀਂ ਨृਪਃ ।। ੩੭.

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼ਾਂਤਨੁ ਦੀ ਸ਼ੋਹਰਤ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਫੈਲ ਗਈ। ਉਹ ਧਰਮ ਵਾਲਾ ਰਾਜਾ ਸ਼ਾਂਤਨੁ ਜਹਨਵੀ ਨੂੰ ਵਿਆਹ ਲੈ ਆਇਆ।

ਤਸ੍ਯਾਂ ਦੇਵਵ੍ਰਤਂ ਭੀष੍ਮਂ ਪੁਤ੍ਰਂ ਸੋऽਜਨਯਤ੍ਪ੍ਰਭੁਃ । ਸ ਚ ਭੀष੍ਮ ਇਤਿ ਖ੍ਯਾਤਃ ਪਾਣ੍ਡਵਾਨਾਂ ਪਿਤਾਮਹਃ ।। ੩੭.

ਉਸ ਤੋਂ ਦੇਵਵ੍ਰਤ ਨਾਮ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹੋਇਆ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਭੀਸ਼ਮ ਆਖਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਭੀਸ਼ਮ ਪਾਂਡਵਾਂ ਦਾ ਦਾਦਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਕਾਲੇ ਵਿਚਿਤ੍ਰਵੀਰ੍ਯਨ੍ਤੁ ਸ਼ਨ੍ਤਨੁ ਰ੍ਜਨਯਤ੍ਸੁਤਮ੍। ਸ਼ਨ੍ਤਨੋਰ੍ਦਯਿਤਂ ਪੁਤ੍ਰਂ ਪ੍ਰਜਾਹਿਤਕਰਮ੍ਪ੍ਰਭੁਮ੍। ਕृष੍ਣਦ੍ਵੈਪਾਯਨਸ਼੍ਚੈਵ ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰੇ ਵੈਚਿਤ੍ਰਵੀਰ੍ਯਕੇ ।। ੩੭.

ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ ਸ਼ਾਂਤਨੁ ਨੇ ਵਿਚਿਤ੍ਰਵੀਰਯ ਨਾਮ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਜਣਿਆ, ਜੋ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਭਲਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸੀ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਦ੍ਵੈਪਾਇਨ ਨੇ ਵੀ ਵਿਚਿਤ੍ਰਵੀਰਯ ਦੀ ਵੰਸ-ਭੂਮੀ 'ਚ ਪੁੱਤਰ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ।

ਧृਤਰਾष੍ਟ੍ਰਞ੍ਚ ਪਾਣ੍ਡੁਞ੍ਚ ਵਿਦੁਰਞ੍ਚਾਪ੍ਯਜੀਜਨਤ੍। ਧृਤਰਾष੍ਟ੍ਰਾਤ੍ਤੁ ਗਾਨ੍ਧਾਰੀ ਪੁਤ੍ਰਾਣਾਂ ਸੁषੁਵੇ ਸ਼ਤਮ੍ ।। ੩੭.

ਉਹਨਾਂ ਤੋਂ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ, ਪਾਂਡੂ ਤੇ ਵਿਦੁਰ ਪੈਦਾ ਹੋਏ। ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਤੋਂ ਗਾਂਧਾਰੀ ਨੇ ਸੌ ਪੁੱਤਰ ਜਣੇ।

ਤੇषਾਂ ਦੁਰ੍ਯੋਧਨੋ ਜ੍ਯੇष੍ਠਃ ਸਰ੍ਵ੍ਵਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਸ੍ਯ ਸ ਪ੍ਰਭੁਃ। ਮਾਦ੍ਰੀ ਰਾਜ੍ਞੀ ਪृਥਾ ਚੈਵ ਪਾਣ੍ਡੋਰ੍ਭਾਰ੍ਯੇ ਬਭੂਵਤੁਃ ।। ੩੭.

ਉਹਨਾਂ ਵਿਚੋਂ ਦੁਰਯੋਧਨ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸੀ ਤੇ ਸਾਰੇ ਕਸ਼ਤਰੀਆਂ ਦਾ ਮਾਲਕ ਸੀ। ਮਾਦਰੀ ਤੇ ਪ੍ਰਿਥਾ, ਪਾਂਡੂ ਦੀਆਂ ਦੋ ਵਹੁਟੀਆਂ ਸਨ।

ਦੇਵਦਤ੍ਤਾਃ ਸੁਤਾਸ੍ਤਾਭ੍ਯਾਂ ਪਾਣ੍ਡੋਰਰ੍ਥੇ ਵਿਜਜ੍ਞਿਰੇ। ਧਰ੍ਮ੍ਮਾਦ੍ਯੁਧਿष੍ਠਿਰੋ ਜਜ੍ਞੇ ਵਾਯੋਰ੍ਜਜ੍ਞੇ ਵृਕੋਦਰਃ ।। ੩੭.

ਉਹ ਦੋਵਾਂ ਤੋਂ ਪਾਂਡੂ ਲਈ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਦਾਤ ਨਾਲ ਪੁੱਤਰ ਪੈਦਾ ਹੋਏ। ਧਰਮ ਤੋਂ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਤੇ ਵਾਯੂ ਤੋਂ ਵ੍ਰਿਕੋਦਰ (ਭੀਮ) ਜਣਿਆ।

ਇਨ੍ਦ੍ਰਾਦ੍ਧਨਞ੍ਜਯੋ ਜਜ੍ਞੇ ਸ਼ਕ੍ਰਤੁਲ੍ਯਪਰਾਕ੍ਰਮਃ। ਅਸ਼੍ਵਿਭ੍ਯਾਂ ਸਹ ਦੇਵਸ਼੍ਚ ਨਕੁਲਸ਼੍ਚਾਪਿ ਮਾਦ੍ਰਿਜੌ ।। ੩੭.

ਇੰਦਰ ਤੋਂ ਧਨੰਜੈ (ਅਰਜੁਨ) ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ, ਜਿਸ ਦੀ ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਸੀ। ਅਸ਼ਵਿਨੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੋਂ ਮਾਦਰੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨਕੁਲ ਤੇ ਸਹਦੇਵ ਹੋਏ।