ਵਾਯੁਪੁਰਾਣਮ੍

ਅਲਂ ਸਂਰਕ੍ਸ਼ਣੇ ਤੇषਾਂ ਪਞ੍ਚਾਲਾ ਇਤਿ ਵਿਸ਼੍ਰੁਤਾਃ। ਮੁਦ੍ਗਲਸ੍ਯਾਪਿ ਮੌਦ੍ਗਲ੍ਯਾਃ ਕ੍ਸ਼ਾਤ੍ਰੋਪੇਤਦ੍ਵਿਜਾਤਯਃ ।। ੩੭.

ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਹੀ ਕਾਫੀ ਹੈ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਇਹ ਪੰਜਾਲਾ ਵਜੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹਨ। ਮੁਦਗਲ ਤੋਂ ਮੌਦਗਲ ਵੰਸ਼ੀ ਪੈਦਾ ਹੋਏ, ਜੋ ਕਸ਼ਤਰੀ ਵੰਸ਼ ਵਾਲੇ ਦੁਜਾਤੀ ਹਨ।

ਏਤੇ ਹ੍ਯਙ੍ਗਿਰਸਃ ਪਕ੍ਸ਼ੇ ਸਂਸ਼੍ਰਿਤਾਃ ਕਣ੍ਠਮੁਦ੍ਘਲਾਃ । ਮੁਦ੍ਘਲਸ੍ਯ ਸੁਤੋ ਜ੍ਯੇष੍ਠੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਿष੍ਠਃ ਸੁਮਹਾਯਸ਼ਾਃ ।। ੩੭.

ਇਹ ਅੰਗਿਰਸ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਲੋਕ ਕਣ্ঠ ਮੁਦਘਲਾਂ ਹਨ, ਜੋ ਮੁਦਘਲ ਦੇ ਵੱਡੇ ਪੁੱਤਰ ਸਨ। ਉਹ ਵੈਦਿਕ ਗਿਆਨ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਤੇ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਏ।

ਇਨ੍ਦ੍ਰਸੇਨਾ ਯਤੋ ਗਰ੍ਭਂ ਬਧ੍ਯਸ਼੍ਵਂ ਪ੍ਰਤ੍ਯਪਦ੍ਯਤ। ਬਧ੍ਯਸ਼੍ਵਾਨ੍ਮਿਥੁਨਂ ਜਜ੍ਞੇ ਮੇਨਕਾ ਇਤਿ ਨਃ ਸ਼੍ਰੁਤਿਃ ।। ੩੭.

ਇੰਦਰਸੇਨਾ ਨੇ ਬਧਿਆਸ਼ਵ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ। ਬਧਿਆਸ਼ਵ ਤੋਂ ਜੁੜਵੇਂ ਪੁੱਤਰ ਹੋਏ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮੈਨਕਾ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਅਸੀਂ ਸੁਣਿਆ ਹੈ।

ਦਿਵੋਦਾਸਸ਼੍ਚ ਰਾਜਰ੍षਿਰਹਲ੍ਯਾ ਚ ਯਸ਼ਸ੍ਵਿਨੀ। ਸ਼ਾਰਦ੍ਵਤਸ੍ਤੁ ਦਾਯਾਦਮਹਲ੍ਯਾ ਸਮਸੂਯਤ ।। ੩੭.

ਦਿਵੋਦਾਸ ਨਾਮਕ ਰਾਜਰਿਸ਼ੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਅਹਲਿਆ—ਅਹਲਿਆ ਨੇ ਸ਼ਾਰਦਵਤ ਨੂੰ ਵੰਸ਼ਜ ਪੁੱਤਰ ਦਿੱਤਾ।

ਸ਼ਤਾਨਨ੍ਦਮृषਿਸ਼੍ਰੇष੍ਠਂ ਤਸ੍ਯਾਪਿ ਸੁਮਹਾਯਸ਼ਾਃ। ਪੁਤ੍ਰਃ ਸਤ੍ਯਧृਤਿਰ੍ਨਾਮ ਧਨੁਰ੍ਵੇਦਸ੍ਯ ਪਾਰਗਃ ।। ੩੭.

ਉਸ ਤੋਂ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਸ਼ਤਾਨੰਦ ਜਨਮੇ। ਉਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦਾ ਨਾਮ ਸਤ੍ਯਧ੍ਰਿਤਿ ਸੀ, ਜੋ ਸੱਚਾਈ ਤੇ ਧਨੁਰਵਿਦਿਆ ਵਿਚ ਨਿਪੁੰਨ ਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਇਆ।

ਅਥ ਸਤ੍ਯਧृਤੇਃ ਸ਼ੁਕ੍ਰਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾਪ੍ਸਰਸਮਗ੍ਰਤਃ। ਪ੍ਰਚਸ੍ਕਨ੍ਦੇ ਸ਼ਰਸ੍ਤਮ੍ਬੇ ਮੈਥੁਨਂ ਸਮਪਦ੍ਯਤ ।। ੩੭.

ਫਿਰ, ਜਦੋਂ ਸਤ੍ਯਧ੍ਰਿਤਿ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਾਹਮਣੇ ਅਪਸਰਾ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਉਸ ਦਾ ਬੀਜ ਇਕ ਝਾੜੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗ ਗਿਆ, ਉਥੇ ਮਿਲਾਪ ਹੋਇਆ।

ਕृਪਯਾ ਤਚ੍ਚ ਜਗ੍ਰਾਹ ਸ਼ਨ੍ਤਨੁਰ੍ਮृਗਯਾਂ ਗਤਃ। ਕृਪਃ ਸ੍ਮृਤਃ ਸ ਵੈ ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਗੌਤਮੀ ਚ ਕृਪੀ ਤਥਾ ।। ੩੭.

ਸ਼ਾਂਤਨੁ, ਜੋ ਸ਼ਿਕਾਰ ਲਈ ਗਿਆ ਸੀ, ਉਸ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਦਇਆ ਕਰਕੇ ਚੁੱਕ ਲਿਆ। ਉਹ ਕ੍ਰਿਪਾ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਗੌਤਮੀ, ਜਿਸਨੂੰ ਕ੍ਰਿਪੀ ਆਖਦੇ ਹਨ, ਹੋਈ।

ਏਤੇ ਸ਼ਾਰਦ੍ਵਤਾਃ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਾਃ ऋਤਥ੍ਯੋ ਗੌਤਮਾਨ੍ਵਯਃ। ਅਤ ਊਰ੍ਦ੍ਧ੍ਵਂ ਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਦਿਵੋਦਾਸਸ੍ਯ ਸਨ੍ਤਤਿਮ੍ ।। ੩੭.

ਇਹ ਸ਼ਾਰਦਵਤ ਦੇ ਵੰਸ਼ਜ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰਿਤਥਿਆ ਤੇ ਗੌਤਮ ਵੰਸ਼ੀ ਆਖਦੇ ਹਨ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਦਿਵੋਦਾਸ ਦੇ ਵੰਸ਼ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਾਂਗਾ।

ਦਿਵੋਦਾਸਸ੍ਯ ਦਾਯਾਦੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਿष੍ਠੋ ਮਿਤ੍ਰਯੁਰ੍ਨृਪਃ। ਮੈਤ੍ਰੇਯਸ੍ਤੁ ਤਤੋ ਜਜ੍ਞੇ ਸ੍ਮृਤਾ ਏਤੇऽਪਿ ਸਂਸ਼੍ਰਿਤਾਃ ।। ੩੭.

ਦਿਵੋਦਾਸ ਦਾ ਉੱਤਰਾਧਿਕਾਰੀ ਰਾਜਾ ਮਿਤਰਯੂ ਸੀ, ਜੋ ਵੈਦਿਕ ਗਿਆਨ ਵਿਚ ਅੱਗੇ ਸੀ। ਮਿਤਰੇਯ ਤੋਂ ਸਮ੍ਰਿਤਾ ਜਨਮਿਆ। ਇਹ ਵੀ ਇਸ ਵੰਸ਼ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਏਤੇऽਪਿ ਸਂਸ਼੍ਰਿਤਾਃ ਪਕ੍ਸ਼ਂ ਕ੍ਸ਼ਾਤ੍ਰੋਪੇਤਾਸ੍ਤੁ ਭਾਰ੍ਗਵਾਃ। ਰਾਜਾਪਿ ਚ੍ਯਵਨੋ ਵਿਦ੍ਵਾਂਸ੍ਤਤਃ ਪ੍ਰਤਿਰਥੋऽਭਵਤ੍ ।। ੩੭.

ਇਹ ਵੀ ਇਸ ਵੰਸ਼ ਵਿਚ ਆ ਕੇ ਭਾਰਗਵ ਬਣੇ, ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਖ਼ਤਰੀ ਰੂਹ ਵੀ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਵਿਦਵਾਨ ਰਾਜਾ ਚਯਵਨ ਜਨਮਿਆ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਪ੍ਰਤਿਰਥ ਹੋਇਆ।

ਅਥ ਵੈ ਚ੍ਯਵਨਾਦ੍ਧੀਮਾਨ੍ ਸੁਦਾਸਃ ਸਮਪਦ੍ਯਤ। ਸੌਦਾਸਃ ਸਹਦੇਵਸ਼੍ਚ ਸੋਮਕਸ੍ਤਸ੍ਯ ਚਾਤ੍ਮਜਃ ।। ੩੭.

ਫਿਰ ਚਯਵਨ ਤੋਂ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਸੁਦਾਸ ਜਨਮਿਆ। ਉਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਸੌਦਾਸ, ਸਹਦੇਵ ਅਤੇ ਸੋਮਕ ਹੋਏ।

ਅਜਮੀਢਃ ਪੁਨਰ੍ਜਾਤਃ ਕ੍ਸ਼ੀਣੇ ਵਂਸ਼ੇ ਸ ਸੋਮਕਃ। ਸੋਮਕਸ੍ਯ ਸੁਤੋ ਜਨ੍ਤੁਰ੍ਹਤੇ ਤਸ੍ਮਿਞ੍ਛਤਂ ਵਿਭੋ ।। ੩੭.

ਜਦ ਵੰਸ਼ ਘੱਟ ਗਿਆ, ਅਜਮੀਢ਼ ਮੁੜ ਜਨਮਿਆ। ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੋਮਕ ਸੀ। ਸੋਮਕ ਨੂੰ ਸੌਂ ਪੁੱਤਰ ਹੋਏ।

ਪੁषਾਣਾਮਜਮੀਢਸ੍ਯ ਸੋਮਕਤ੍ਵੇ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ। ਤੇषਾਂ ਯਵੀਯਾਨ੍ ਪृषਤੋ ਦ੍ਰੁਪਦਸ੍ਯ ਪਿਤਾਮਹਃ ।। ੩੭.

ਅਜਮੀਢ਼ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸੋਮਕ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟਾ ਸੀ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਸੀ। ਉਸੇ ਪૃਸ਼ਤ, ਜੋ ਦ੍ਰੁਪਦ ਦਾ ਦਾਦਾ ਸੀ।

ਧृष੍ਟਦ੍ਯੁਮ੍ਨਃ ਸੁਤਸ੍ਤਸ੍ਯ ਧृष੍ਟਕੇਤੁਸ਼੍ਚ ਤਤ੍ਸੁਤਃ। ਮਹਿषੀ ਚਾਜਮੀਢਸ੍ਯ ਧੂਮਿਨੀ ਪੁਤ੍ਰਗਰ੍ਧਿਨੀ ।। ੩੭.

ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਧ੍ਰਿਸ਼ਟਦੁਯੁਮਨ ਸੀ, ਤੇ ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਧ੍ਰਿਸ਼ਟਕੇਤੁ ਹੋਇਆ। ਅਜਮੀਢ਼ ਦੀ ਮੁੱਖ ਰਾਣੀ ਧੂਮਿਨੀ ਸੀ, ਜੋ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੀ ਮਾਂ ਸੀ।

ਪੁਨਰ੍ਭਵੇ ਤਪਸ੍ਤੇਪੇ ਸ਼ਤਂ ਵਰ੍षਾਣਿ ਦੁਸ਼੍ਚਰਮ੍। ਹੁਤਾਗ੍ਨ੍ਯਨਿਦ੍ਰਾ ਹ੍ਯਭਵਤ੍ ਪਵਿਤ੍ਰਮਿਤਭੋਜਨਾ ।। ੩੭.

ਆਪਣੇ ਅਗਲੇ ਜਨਮ ਵਿਚ, ਉਸ ਨੇ ਸੌ ਸਾਲ ਤਕ ਕਠਿਨ ਤਪੱਸਿਆ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਯਗਨ ਅੱਗ ਕੋਲ ਜਾਗਦੀ ਰਹੀ, ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਥੋੜ੍ਹਾ ਖਾਂਦੀ ਸੀ।

ਅਹੋਰਾਤ੍ਰਂ ਕੁਸ਼ੇष੍ਵੇਵ ਸੁष੍ਵਾਪ ਸੁਮਹਾਵ੍ਰਤਾ। ਤਸ੍ਯਾਂ ਵੈ ਧੂਮ੍ਰਵਰ੍ਣਾਯਾਮਜਮੀਢਸ਼੍ਚ ਵੀਰ੍ਯਵਾਨ੍ ।। ੩੭.

ਉਹ ਵੱਡੀ ਵ੍ਰਤ ਵਾਲੀ ਔਰਤ ਦਿਨ-ਰਾਤ ਕੁਸ਼ ਘਾਹ ਉੱਤੇ ਹੀ ਸੁੱਤੀ ਰਹੀ। ਉਸ ਧੂਮਰਵਰਣਾ ਵਿਚ ਵੱਡੇ ਬਲ ਵਾਲਾ ਅਜਮੀਢ਼ ਜਨਮਿਆ।

ऋਕ੍ਸ਼ਂ ਸਂਜਨਯਾਮਾਸ ਧੂਮ੍ਰਵਰ੍ਣ ਸਿਤਾਗ੍ਰਜਮ੍। ऋਕ੍ਸ਼ਾਤ੍ ਸਂਵਰਣੋ ਜਜ੍ਞੇ ਕੁਰੁਃ ਸਂਵਰਣਾਦਭੂਤ੍ ।। ੩੭.

ਉਸ ਨੇ ਧੂਮਰਵਰਣਾ ਤੋਂ ਰਿਕਸ਼ਾ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ, ਜੋ ਸਿਤਾ ਦਾ ਵੱਡਾ ਭਰਾ ਸੀ। ਰਿਕਸ਼ਾ ਤੋਂ ਸੰਵਰਨ ਜਨਮਿਆ, ਤੇ ਸੰਵਰਨ ਤੋਂ ਕੁਰੁ ਹੋਇਆ।

ਯਃ ਪ੍ਰਯਾਗਂ ਪਦਾਕ੍ਰਮ੍ਯ ਕੁਰੁਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਞ੍ਚਕਾਰ ਹ। ਕृष੍ਟ੍ਵੈਨਂ ਸੁਮਹਾਤੇਜਾ ਵਰ੍षਾਣਿ ਸੁਬਹੂਨ੍ਯਥ ।। ੩੭.

ਉਹ, ਜੋ ਪੈਦਲ ਪ੍ਰਯਾਗ ਗਿਆ ਤੇ ਉਥੇ ਕੁਰੁਖੇਤਰ ਬਣਾਇਆ। ਉਸ ਮਹਾਨ ਤੇਜੀ ਵਾਲੇ ਨੇ ਉਹ ਧਰਤੀ ਕਈ ਸਾਲ ਜੋਤੀ।

ਕृष੍ਯਮਾਣੇ ਤਦਾ ਸ਼ਕ੍ਰਸ੍ਤਤ੍ਰਾਸ੍ਯ ਵਰਦੋ ਬਭੌ। ਪੁਣ੍ਯਞ੍ਚ ਰਮਣੀਯਞ੍ਚ ਪੁਣ੍ਯਕृਦ੍ਭਿਰ੍ਨਿषੇਵਿਤਮ੍ ।। ੩੭.

ਜਦ ਉਹ ਜੋਤ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਇੰਦਰ ਉਥੇ ਆਇਆ ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਵਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਹ ਧਰਤੀ ਪਵਿੱਤਰ, ਸੁਹਾਵਣੀ ਤੇ ਨੇਕ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਪਸੰਦ ਬਣ ਗਈ।

ਤਸ੍ਯਾਨ੍ਵਵਾਯਜਾਃ ਖ੍ਯਾਤਾਃ ਕੁਰਵੋ ਨृਪਸਤ੍ਤਮਾਃ। ਕੁਰੋਸ੍ਤੁ ਦਯਿਤਾਃ ਪੁਤ੍ਰਾਃ ਸੁਧਨ੍ਵਾ ਜਹ੍ਨੁਰੇਵ ਚ ।। ੩੭.

ਉਸ ਦੀ ਸੰਤਾਨਾਂ ਨੂੰ 'ਕੁਰੁ' ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਜੋ ਰਾਜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ। ਕੁਰੁ ਦੇ ਪਿਆਰੇ ਪੁੱਤਰ ਸੁਧਨਵਾ ਅਤੇ ਜਹਨੂ ਸਨ।

ਪਰਿਕ੍ਸ਼ਿਤੋ ਮਹਾਰਾਜਃ ਪੁਤ੍ਰਕਸ਼੍ਚਾਰਿਮਰ੍ਦਨਃ। ਸੁਧਨ੍ਵਨਸ੍ਤੁ ਦਾਯਾਦਃ ਸੁਹੋਤ੍ਰੋ ਮਤਿਮਾਨ੍ ਸ੍ਮृਤਃ ।। ੩੭.

ਪਰਿਕਸ਼ਿਤ ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ ਸੀ, ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਅਰੀਮਰਦਨ ਸੀ। ਸੁਧਨਵਾ ਦਾ ਵਾਰਿਸ ਸੁਹੋਤਰ ਸੀ, ਜੋ ਆਪਣੀ ਅਕਲ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।

ਚ੍ਯਵਨਸ੍ਤਸ੍ਯ ਪੁਤ੍ਰਸ੍ਤੁ ਰਾਜਾ ਧਰ੍ਮਾਰ੍ਥਕੋਵਿਦਃ। ਚ੍ਯਵਨਸ੍ਯ ਕृਤਃ ਪੁਤ੍ਰ ਇष੍ਟ੍ਵਾ ਯਜ੍ਞੈਰ੍ਮਹਾਤਪਾਃ ।। ੩੭.

ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਚਯਵਨ ਸੀ, ਜੋ ਧਰਮ ਅਤੇ ਧਨ ਦੀ ਸਮਝ ਵਾਲਾ ਰਾਜਾ ਸੀ। ਚਯਵਨ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਕ੍ਰਿਤ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਵੱਡੇ ਤਪ ਨਾਲ ਯੱਗ ਕੀਤੇ।

ਵਿਸ਼੍ਰੁਤਂ ਜਨਯਾਮਾਸ ਪੁਤ੍ਰਮਿਨ੍ਦ੍ਰਸਖਂ ਨृਪਃ। ਵਿਦ੍ਯੋਪਰਿਚਰਂ ਵੀਰਂ ਵਸੁਂ ਨਾਮਾਨ੍ਤਰਿਕ੍ਸ਼ਗਮ੍ ।। ੩੭.

ਉਸ ਰਾਜੇ ਨੇ ਇੱਕ ਮਸ਼ਹੂਰ ਪੁੱਤਰ ਜਨਮਿਆ, ਜੋ ਇੰਦਰ ਦਾ ਮਿੱਤਰ ਸੀ। ਉਹ ਵਾਸੂ ਨਾਂ ਦਾ ਵੀਰ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਵਿਦਯੋਪਰਚਰ ਵੀ ਆਖਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਚਲਦਾ ਸੀ।

ਵਿਦ੍ਯੋਪਰਿਚਰਾਜ੍ਜਜ੍ਞੇ ਗਿਰਿਕਾ ਸਪ੍ਤ ਸੂਨਵਃ। ਮਹਾਰਥੋ ਭਗਧਰੋ ਵਿਸ਼੍ਰੁਤੋ ਯੋ ਬृਹਦ੍ਰਥਃ ।। ੩੭.

ਵਿਦਯੋਪਰਚਰ ਤੋਂ ਗਿਰਿਕਾ ਦੇ ਪੇਟੋਂ ਸੱਤ ਪੁੱਤਰ ਹੋਏ: ਮਹਾਰਥ, ਭਗਧਰ, ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਬ੍ਰਿਹਦਰਥ,

ਪ੍ਰਤ੍ਯਗ੍ਰਹਃ ਕੁਸ਼ਸ਼੍ਚੈਵ ਯਮਾਹੁਰ੍ਮਣਿਵਾਹਨਮ੍। ਮਾਥੈਲ੍ਯਸ਼੍ਚ ਲਲਿਤ੍ਥਸ਼੍ਚ ਮਤ੍ਸ੍ਯਕਾਲਸ਼੍ਚ ਸਪ੍ਤਮਃ ।। ੩੭.

ਪ੍ਰਤਿਆਗ੍ਰਹ, ਕੁਸ਼, ਜਿਸ ਨੂੰ ਮਣਿਵਾਹਨ ਵੀ ਆਖਦੇ ਹਨ, ਮਾਥੈਲਯ, ਲਲਿੱਥ, ਅਤੇ ਸੱਤਵਾਂ ਮਤਸ੍ਯਕਾਲ।

ਬृਹਦ੍ਰਥਸ੍ਯ ਦਾਯਾਦਃ ਕੁਸ਼ਾਗ੍ਰੋ ਨਾਮ ਵਿਸ਼੍ਰੁਤਃ। ਕੁਸ਼ਾਗ੍ਰਸ੍ਯਾਤ੍ਮਜਸ਼੍ਚੈਵ ऋषਭੋ ਨਾਮ ਵੀਰ੍ਯਵਾਨ੍ ।। ੩੭.

ਬ੍ਰਿਹਦਰਥ ਦਾ ਵਾਰਿਸ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕੁਸ਼ਾਗ੍ਰ ਸੀ। ਕੁਸ਼ਾਗ੍ਰ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਵਾਲਾ ਰਿਸ਼ਭ ਸੀ।

ऋषਭਸ੍ਯਾਪਿ ਦਾਯਾਦਃ ਪੁष੍ਪਵਾਨ੍ਨਾਮ ਧਾਰ੍ਮਿਕਃ। ਵਿਕ੍ਰਾਨ੍ਤਸ੍ਤਸ੍ਯ ਦਾਯਾਦੋ ਰਾਜਾ ਸਤ੍ਯਹਿਤਃ ਸ੍ਮृਤਃ ।। ੩੭.

ਰਿਸ਼ਭ ਦਾ ਵਾਰਿਸ ਪੁਸ਼ਪਵਾਨ ਸੀ, ਜੋ ਨੇਕ ਕੰਮਾਂ ਵਾਲਾ ਸੀ। ਪੁਸ਼ਪਵਾਨ ਦਾ ਵਾਰਿਸ ਬਹਾਦਰ ਰਾਜਾ ਸਤ੍ਯਹਿਤ ਸੀ।

ਤਸ੍ਯ ਪੁਤ੍ਰਃ ਸੁਧਨ੍ਵਾ ਚ ਤਸ੍ਮਾਦੂਰ੍ਜ੍ਜਃ ਪ੍ਰਤਾਪਵਾਨ੍। ਊਰ੍ਜ੍ਜਸ੍ਯ ਨਭਸਃ ਪੁਤ੍ਰਸ੍ਤਸ੍ਮਾਜ੍ਜਜ੍ਞੇ ਸ ਵੀਰ੍ਯਵਾਨ੍ ।। ੩੭.

ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੁਧਨਵਾ ਸੀ, ਉਸ ਤੋਂ ਉਰਜਾ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਪਰਾਕ੍ਰਮੀ ਸੀ। ਉਰਜਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਨਭਸ ਸੀ, ਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਇੱਕ ਮਹਾਂਬਲੀ ਜਨਮਿਆ।

ਸ਼ਕਲੇ ਦ੍ਵੇ ਸ ਵੈ ਜਾਤੋ ਜਰਯਾ ਸਨ੍ਧਿਤਸ੍ਤੁ ਸਃ। ਜਰਾਸਨ੍ਧੋ ਮਹਾਬਾਹੁਰ੍ਜਰਯਾ ਸਨ੍ਧਿਤਸ੍ਤੁ ਸਃ ।। ੩੭.

ਉਹ ਦੋ ਟੁਕੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਜਨਮਿਆ ਸੀ, ਜੋ ਜਰਾ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਇਕ ਹੋ ਗਿਆ। ਜਰਾਸੰਧ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਬਾਹਾਂ ਵੱਡੀਆਂ ਸਨ, ਜਰਾ ਦੇ ਮਿਲਾਪ ਨਾਲ ਬਣਿਆ।