ਵਾਯੁਪੁਰਾਣਮ੍

ਨੋ ਸ੍ਨਾਤਕੋ ਨ੍ਯਸੇਦ੍ਧ੍ਯਸ੍ਮਿਨ੍ ਦ੍ਵਯੋਰ੍ਨੇਹਾਸ੍ਤਿ ਸਮ੍ਭਵਃ। ਅਮੋਘਰੇਤਾਸ੍ਤ੍ਵਞ੍ਚਾਪਿ ਪੂਰ੍ਵਞ੍ਚਾਹਮਿਹਾਗਤਃ ।। ੩੭.

ਇੱਥੇ ਦੋਵਾਂ ਦਾ ਮਿਲਾਪ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ; ਇੱਥੇ ਕੋਈ ਦੂਜਾ ਜਨਮ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ। ਤੇਰਾ ਬੀਜ ਅਟੱਲ ਹੈ, ਪਰ ਮੈਂ ਪਹਿਲਾਂ ਆ ਗਿਆ ਹਾਂ।

ਸ਼ਸ਼ਾਪ ਤਂ ਤਦਾ ਕ੍ਰੁਦ੍ਧ ਏਵਮੁਕ੍ਤੋ ਬृਹਸ੍ਪਤਿਃ। ਆਸ਼ਿਜਨ੍ਤਂ ਸੁਤਂ ਭ੍ਰਾਤੁਰ੍ਗਰ੍ਭਸ੍ਥਂ ਭਗਵਾਨृषਿਃ ।। ੩੭.

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ, ਗਰਭ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਦੇ ਦਿੱਤਾ।

ਯਸ੍ਮਾਤ੍ਤ੍ਵਮੀਦृਸ਼ੇ ਕਾਲੇ ਸਰ੍ਵਭੂਤੇਪ੍ਸਿਤੇ ਸਤਿ। ਮਾਮੇਵਮੁਕ੍ਤਵਾਨ੍ ਮੋਹਾਤ੍ਤਮੋ ਦੀਰ੍ਘਂ ਪ੍ਰਵੇਕ੍ਸ਼੍ਯਸਿ ।। ੩੭.

ਤੂੰ ਐਸੇ ਸਮੇਂ, ਜਦ ਸਾਰੇ ਜੀਵ ਜਨਮ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਮੈਨੂੰ ਮੋਹ ਵਿਚ ਆਖਿਆ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਤੂੰ ਲੰਮੇ ਹਨੇਰੇ ਵਿੱਚ ਜਾਵੇਂਗਾ।

ਤਤੋ ਦੀਰ੍ਘਤਮਾ ਨਾਮ ਸ਼ਾਪਾਦृषਿਰਜਾਯਤ। ਅਥਾਸ਼ਿਜੋ ਬृਹਤ੍ਕੀਰ੍ਤ੍ਤਿਰ੍ਬृਹਸ੍ਪਤਿਰਿਵੌਜਸਾ ।। ੩੭.

ਫਿਰ, ਸ਼ਾਪ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਰਿਸ਼ੀ ਦਿਰਘਤਮਸ ਨਾਂ ਨਾਲ ਜੰਮਿਆ। ਅਸ਼ਿਜਾ, ਵੱਡੀ ਖੁਸ਼ੀ ਅਤੇ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲਾ, ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਵਰਗਾ ਸੀ।

ਊਰ੍ਦ੍ਧ੍ਵਰੇਤਾਸ੍ਤਤਸ਼੍ਚਾਪਿ ਨ੍ਯਵਸਦ੍ਭ੍ਰਾਤੁਰਾਸ਼੍ਰਮੇ। ਗੋਧਰ੍ਮਂ ਸੌਰਭੇਯਾਤ੍ਤੁ ਵृषਭਾਚ੍ਛ੍ਰੁਤਵਾਨ੍ ਪ੍ਰਭੋ ।। ੩੭.

ਉਸ ਨੇ ਆਪਣਾ ਬੀਜ ਉਪਰ ਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਲੱਗਾ। ਉਸ ਨੇ ਵੱਛੇ ਤੋਂ ਗੋ-ਧਰਮ ਸਿੱਖਿਆ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ।

ਤਸ੍ਯ ਭ੍ਰਾਤਾ ਪਿਤृਵ੍ਯਸ੍ਤੁ ਚਕਾਰ ਭਵਨਂ ਤਦਾ। ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਹਿ ਤਤ੍ਰ ਵਸਤਿ ਯਦृਚ੍ਛਾਭ੍ਯਾਗਤੋ ਵृषਃ ।। ੩੭.

ਉਸ ਦਾ ਭਰਾ, ਪਿਤਾ ਦਾ ਭਰਾ, ਨੇ ਉਸ ਲਈ ਘਰ ਬਣਾਇਆ। ਜਦ ਉਹ ਉਥੇ ਰਹਿ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਇਕ ਵੱਛਾ ਅਚਾਨਕ ਆ ਗਿਆ।

ਦਰ੍ਸ਼ਾਰ੍ਥਮਾਹृਤਾਨ੍ ਦਰ੍ਭਾਂਸ਼੍ਚਚਾਰ ਸੁਰਭੀਵृਤਃ। ਜਗ੍ਰਾਹ ਤਂ ਦੀਰ੍ਘਤਮਾ ਵਿਸ੍ਫੁਰਨ੍ਤਞ੍ਚ ਸ਼੍ਰृਙ੍ਗਯੋਃ ।। ੩੭.

ਕਰਮ ਲਈ ਦਰਭਾ ਘਾਸ ਲੈਣ ਵਾਸਤੇ, ਉਹ ਸੁਰਭੀ ਦੇ ਨਾਲ ਘੁੰਮਦਾ ਸੀ। ਦਿਰਘਤਮਸ ਨੇ ਵੱਛੇ ਨੂੰ ਫੜ ਲਿਆ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਸਿੰਗ ਹਿਲਾ ਰਿਹਾ ਸੀ।

ਸ ਤੇਨ ਨਿਗृਹੀਤਸ੍ਤੁ ਨ ਚਚਾਲ ਪਦਾਤ੍ਪਦਮ੍। ਤਤੋऽਬ੍ਰਵੀਦ੍ਵृषਸ੍ਤਂ ਵੈ ਮੁਞ੍ਚ ਮਾਂ ਬਲਿਨਾਂ ਵਰ ।। ੩੭.

ਉਹ ਉਸ ਦੀ ਪਕੜ ਵਿੱਚ ਆ ਗਿਆ, ਪਰ ਇੱਕ ਕਦਮ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹਿਲਿਆ। ਫਿਰ ਵੱਛ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, "ਮੈਨੂੰ ਛੱਡੋ, ਤੂੰ ਤਾਕਤਵਾਨਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ।"

ਨ ਮਯਾਸਾਦਿਤਸ੍ਤਾਤ ਬਲਵਂਸ੍ਤ੍ਵਦ੍ਵਿਧਃ ਕ੍ਵਚਿਤ੍। ਤ੍ਰ੍ਯਮ੍ਬਕਂ ਵਹਤਾ ਦੇਵਂ ਯਤੋ ਜਾਤੋऽਸ੍ਮਿ ਭੂਤਲੇ ।। ੩੭.

ਪਿਆਰੇ, ਮੈਂ ਜਨਮ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਕਦੇ ਵੀ ਤੇਰੇ ਵਰਗਾ ਤਾਕਤਵਾਨ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ, ਜੋ ਤ੍ਰਯੰਬਕ ਦੇਵਤਾ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਚਲਦਾ ਹੈ।

ਮੁਞ੍ਚ ਮਾਂ ਬਲਿਨਾਂ ਸ਼੍ਰष੍ਠ ਪ੍ਰੀਤਸ੍ਤੇऽਹਂ ਵਰਂ ਵृਣੁ। ਏਵਮੁਕ੍ਤੋऽਬ੍ਰਵੀਦੇਨਂ ਜੀਵਸ੍ਤ੍ਵਂ ਮੇ ਕ੍ਵ ਯਾਸ੍ਯਸਿ ।। ੩੭.

ਮੈਨੂੰ ਛੱਡੋ, ਤਾਕਤਵਾਨਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ; ਮੈਂ ਤੋਡ਼ੀ ਖੁਸ਼ ਹਾਂ—ਤੂੰ ਮੰਗ ਜੋ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਸ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ: "ਤੂੰ ਹੀ ਮੇਰੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਹੈ—ਮੈਂ ਹੋਰ ਕਿੱਥੇ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹਾਂ?"

ਤੇਨ ਤ੍ਵਾਹਂ ਨ ਮੋਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਪਰਸ੍ਵਾਹਂ ਚਤੁष੍ਪਦਮ੍। ਤਤਸ੍ਤਂ ਦੀਰ੍ਘਤਮਸਂ ਸ ਵृषਃ ਪ੍ਰਤ੍ਯੁਵਾਚ ਹ ।। ੩੭.

ਇਸ ਕਰਕੇ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਛੱਡਾਂਗਾ; ਮੈਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦਾ ਜਾਇਦਾਦ ਹਾਂ, ਚਾਰ ਪੈਰਾਂ ਵਾਲਾ ਜੀਵ। ਫਿਰ, ਉਹ ਵੱਛ ਨੇ ਦਿਰਘਤਮਸ ਨੂੰ, ਜੋ ਹਨੇਰੇ ਵਿੱਚ ਸੀ, ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ।

ਨਾਸ੍ਮਾਕਂ ਵਿਦ੍ਯਤੇ ਤਾਤ ਪਾਤਕਂ ਸ੍ਤੇਯਮੇਵ ਵਾ। ਭਕ੍ਸ਼੍ਯਾਭਕ੍ਸ਼੍ਯਂ ਨ ਜਾਨੀਮਃ ਪੇਯਾਪੇਯਞ੍ਚ ਸਰ੍ਵਸ਼ਃ ।। ੩੭.

ਸਾਡੇ ਲਈ, ਪਿਆਰੇ, ਨਾ ਤਾਂ ਕੋਈ ਪਾਪ ਹੈ, ਨਾ ਚੋਰੀ; ਅਸੀਂ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ ਕਿ ਕੀ ਖਾਣਾ ਹੈ ਜਾਂ ਕੀ ਨਹੀਂ, ਨਾ ਹੀ ਪੀਣ ਵਾਲਾ ਜਾਂ ਨਾ ਪੀਣ ਵਾਲਾ, ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ।

ਕਾਰ੍ਯਾਕਾਰ੍ਯਂ ਨ ਵੈ ਵਿਝੋ ਗਮ੍ਯਾਗਮ੍ਯਂ ਤਥੈਵ ਚ। ਨ ਪਾਪ੍ਮਾਨੋ ਵਯਂ ਵਿਪ੍ਰ ਧਰ੍ਮੋ ਹ੍ਯੇषਾਂ ਗਵਾਂ ਸ੍ਮृਤਃ ।। ੩੭.

ਕਰਨਾ ਜਾਂ ਨਾ ਕਰਨਾ, ਜਾਣਾ ਜਾਂ ਨਾ ਜਾਣਾ—ਇਹ ਅਸੀਂ ਨਹੀਂ ਸਮਝਦੇ; ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਅਸੀਂ ਪਾਪੀ ਨਹੀਂ ਹਾਂ—ਇਹ ਗਾਂਵਾਂ ਲਈ ਧਰਮ ਹੈ।

ਗਵਾਂ ਨਾਮ ਸ ਵੈ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਸਂਭ੍ਰਾਨ੍ਤਸ੍ਤ੍ਵਨੁਮੁਚ੍ਯ ਤਮ੍। ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਚਾਨੁਸ਼੍ਰਵਿਕਯਾ ਗੋषੁ ਤਂ ਵੈ ਪ੍ਰਸਾਦ ਯਤ੍ ।। ੩੭.

ਗਾਂਵਾਂ ਦਾ ਨਾਮ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹ ਘਬਰਾਇਆ ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ; ਭਗਤੀ ਅਤੇ ਪਰੰਪਰਾਵੀ ਇੱਜ਼ਤ ਨਾਲ, ਉਸ ਨੇ ਗਾਂਵਾਂ ਦੀ ਮਿਹਰ ਮੰਗੀ।

ਪ੍ਰਸਾਦਿਤੇ ਗਤੇ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਗੋਧਰ੍ਮਂ ਭਕ੍ਤਿਤਸ੍ਤੁ ਤਮ੍। ਮਨਸੈਵ ਤਦਾਦਤ੍ਤੇ ਤਨ੍ਨਿष੍ਠਸ੍ਤਤ੍ਪਰਾਯਣਃ ।। ੩੭.

ਜਦੋਂ ਉਹ ਮਿਹਰ ਮਿਲੀ ਤੇ ਉਹ ਚਲਾ ਗਿਆ, ਉਸ ਨੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਗਾਂਵਾਂ ਦਾ ਧਰਮ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਅਪਣਾਇਆ, ਉਸ ਵਿੱਚ ਨਿਸ਼ਠਾ ਤੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲੱਗਨ ਵਾਲਾ ਹੋ ਗਿਆ।

ਤਤੋ ਯਵੀਯਸਃ ਪਤ੍ਨੀਮੌਤਥ੍ਯਸ੍ਯਾਭ੍ਯਮਨ੍ਯਤ। ਵਿਚੇष੍ਟਮਾਨਾਂ ਰੁਦਤੀਂ ਦੈਵਾਤ੍ ਸ ਮੂਢਚੇਤਨਃ ।। ੩੭.

ਫਿਰ, ਕਿਸਮਤ ਨਾਲ, ਦਿਰਘਤਮਸ, ਜਿਸ ਦਾ ਮਨ ਭਟਕਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਉਤਥਯ ਦੀ ਨੌਜਵਾਨ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਚਾਹਣ ਲੱਗਾ, ਜੋ ਬੇਚੈਨ ਤੇ ਰੋਂਦੀ ਸੀ।

ਅਵਲੇਪਨ੍ਤੁ ਤਂ ਮਤ੍ਵਾ ਸ਼ਰਦ੍ਵਾਂਸ੍ਤਸ੍ਯ ਨਾਕ੍ਸ਼ਮਤ੍। ਗੋਧਰ੍ਮਂਵੈ ਬਲਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਸ੍ਨੁषਾਂ ਸ ਸਮਮਨ੍ਯਤ ।। ੩੭.

ਉਸ ਨੂੰ ਘਮੰਡੀ ਸਮਝ ਕੇ, ਸ਼ਰਦਵਾਨ ਨੇ ਇਹ ਬਰਦਾਸ਼ਤ ਨਾ ਕੀਤਾ; ਗਾਂਵਾਂ ਦੇ ਧਰਮ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ ਬਣਾਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਬਰਾਬਰ ਸਮਝਿਆ।

ਵਿਪਰ੍ਯਯਨ੍ਤੁ ਤਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਸ਼ਰਦ੍ਵਾਨ੍ ਪ੍ਰਤ੍ਯਚਿਨ੍ਤਯਤ੍। ਭਵਿष੍ਯਮਰ੍ਥਂ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਚ ਮਹਾਤ੍ਮਾ ਚ ਨ ਮृਤ੍ਯੁਤਾਮ੍ ।। ੩੭.

ਇਹ ਉਲਟਾ ਵੇਖ ਕੇ, ਸ਼ਰਦਵਾਨ ਨੇ ਸੋਚਿਆ; ਜੋ ਹੋਣਾ ਸੀ, ਉਹ ਜਾਣ ਕੇ, ਵੱਡੇ ਮਨ ਵਾਲਾ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਨਹੀਂ ਚਾਹੀ।

ਪ੍ਰੋਵਾਚ ਦੀਰ੍ਘਤਮਸਂ ਕ੍ਰੋਧਾਤ੍ ਸਂਰਕ੍ਤ ਲੋਚਨਃ। ਗਮ੍ਯਾਗਮ੍ਯਂ ਨ ਜੀਨੀषੇ ਗੋਧਰ੍ਮਾਤ੍ ਪ੍ਰਾਰ੍ਥਯਤ੍ ਸ੍ਨੁषਾਮ੍ ।। ੩੭.

ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਅੱਖਾਂ ਲਾਲ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਦਿਰਘਤਮਸ ਨੂੰ ਕਿਹਾ: "ਤੂੰ ਜਾਣਦਾ ਨਹੀਂ ਕਿ ਕੀ ਠੀਕ ਹੈ ਜਾਂ ਕੀ ਗਲਤ; ਪਰ ਗਾਂਵਾਂ ਦੇ ਧਰਮ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦੇ ਕੇ, ਤੂੰ ਆਪਣੀ ਪੁੱਤ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਚਾਹਦਾ ਹੈ।"

ਦੁਰ੍ਵृਤ੍ਤਸ੍ਤ੍ਵਂ ਤ੍ਯਜਾਮ੍ਯੇਵ ਗਚ੍ਛ ਤ੍ਵਂ ਸ੍ਵੇਨ ਕਰ੍ਮਣਾ। ਯਸ੍ਮਾਤ੍ਤ੍ਵਮਨ੍ਧੋ ਵृਦ੍ਧਸ਼੍ਚ ਭਰ੍ਤ੍ਤਵ੍ਯੋ ਦੁਰਨੁष੍ਠਿਤਃ। ਤੇਨਾਸਿ ਤ੍ਵਂ ਪਰਿਤ੍ਯਕ੍ਤੋ ਦੁਰਾਚਾਰੋऽਸਿ ਮੇ ਮਤਿਃ ।। ੩੭.

ਤੂੰ ਮੰਦ ਚਾਲ ਵਾਲਾ ਹੈ—ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਛੱਡ ਰਿਹਾ ਹਾਂ; ਆਪਣੀ ਕਰਤੂਤ ਅਨੁਸਾਰ ਤੂੰ ਚਲਾ ਜਾ। ਕਿਉਂਕਿ ਤੂੰ ਅੰਧਾ, ਵੱਡਾ ਤੇ ਪਾਲਣ ਵਿੱਚ ਔਖਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਤੈਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ; ਮੇਰੀ ਸੋਚ ਵਿੱਚ ਤੂੰ ਮੰਦ ਆਚਾਰ ਵਾਲਾ ਹੈ।

ਸੂਤ ਉਵਾਚ।। ਕਰ੍ਮਣ੍ਯਸ੍ਮਿਸ੍ਤਤਃ ਕ੍ਰੂਰੇ ਤਸ੍ਯ ਬੁਦ੍ਧਿਰਜਾਯਤ। ਨਿਰ੍ਭਤ੍ਸ੍ਯ ਚੈਵ ਬਹੁਸ਼ੋ ਬਾਹੁਭ੍ਯਾਂ ਪਰਿਗृਹ੍ਯ ਚ। ਕੋष੍ਠੇ ਸਮੁਦ੍ਰੇ ਪ੍ਰਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਯ ਗਙ੍ਗਾਮ੍ਭਸਿ ਸਮੁਤ੍ਸृਜਤ੍ ।। ੩੭.

ਸੂਤ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਫਿਰ, ਉਸ ਕਠੋਰ ਕੰਮ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਇਹ ਵਿਚਾਰ ਆਇਆ; ਬਹੁਤ ਵਾਰੀ ਡਾਂਟ ਕੇ ਤੇ ਬਾਂਹਾਂ ਨਾਲ ਫੜ ਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਇਕ ਪੇਟੀਆਂ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਕੇ ਗੰਗਾ ਦੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤਾ।

ਉਹ੍ਯਮਾਨਃ ਸਮੁਦ੍ਰਸ੍ਤੁ ਸਪ੍ਤਾਹਂ ਸ੍ਰੋਤਸਾ ਤਦਾ। ਤਂ ਸਸ੍ਤ੍ਰੀਕੋ ਬਲਿਰ੍ਨਾਮ ਰਾਜਾ ਧਰ੍ਮਾਰ੍ਥਤਤ੍ਤ੍ਵਵਿਤ੍। ਅਪਸ਼੍ਯਨ੍ਮਜ੍ਜਮਾਨਨ੍ਤੁ ਸ੍ਰੋਤਸਾਭ੍ਯਾਸ਼ਮਾਗਤਮ੍ ।। ੩੭.

ਪੇਟੀਆਂ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਸਤ ਦਿਨ ਤੱਕ ਧਾਰ ਨਾਲ ਵਗਦੀ ਰਹੀ; ਫਿਰ, ਵੈਰੋਚਨ ਦਾ ਪੁੱਤ ਬਲੀ, ਜੋ ਧਰਮ ਤੇ ਅਰਥ ਦੇ ਮਾਹਰ ਸੀ, ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਸਮੇਤ ਧਾਰ ਦੇ ਨੇੜੇ ਡੁੱਬਦੇ ਵੇਖਿਆ।

ਤਂ ਗृਹੀਤ੍ਵਾ ਸ ਧਰ੍ਮਾਤ੍ਮਾ ਬਲਿਰ੍ਵੈਰੋਚਨਸ੍ਤਦਾ। ਅਨ੍ਤਃਪੁਰੇ ਜੁਗੋਪੈਨਂ ਭਕ੍ਸ਼੍ਯੈਰ੍ਭੋਜ੍ਯੈਸ਼੍ਚ ਤਰ੍ਪਯਨ੍ ।। ੩੭.

ਉਸ ਨੂੰ ਚੁੱਕ ਕੇ, ਧਰਮਵਾਨ ਬਲੀ ਨੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਅੰਦਰਲੇ ਮਹਲ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਤੇ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਕੀਤੀ।

ਪ੍ਰੀਤਃ ਸ ਵੈ ਵਰੇਣਾਥ ਚ੍ਛਨ੍ਦਯਾਮਾਸ ਵੈ ਬਲਿਮ੍। ਸ ਚ ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਵਰਂ ਵਵ੍ਰੇ ਪੁਤ੍ਰਾਰ੍ਥਂ ਦਾਨਵਰ੍षਭਃ ।। ੩੭.

ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਬਲੀ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਦਾ ਵਰ ਦਿੱਤਾ; ਤੇ ਬਲੀ, ਦਾਨਵਾਂ ਵਿਚੋਂ ਵੱਛ, ਨੇ ਉਸ ਤੋਂ ਸੰਤਾਨ ਲਈ ਵਰ ਮੰਗਿਆ।

ਸਨ੍ਤਾਨਾਰ੍ਥਂ ਮਹਾਭਾਗ ਭਾਰ੍ਯਯਾ ਮਮ ਮਾਨਦ। ਪੁਤ੍ਰਾਨ੍ ਧਰ੍ਮਾਰ੍ਥਸਂਯੁਕ੍ਤਾਨੁਤ੍ਪਾਦਯਿਤੁਮਰ੍ਹਸਿ ।। ੩੭.

ਹੇ ਵੱਡੀ ਭਾਗ ਵਾਲੇ, ਇੱਜ਼ਤ ਦੇਣ ਵਾਲੇ, ਮੇਰੀ ਪਤਨੀ ਸਮੇਤ, ਧਰਮ ਤੇ ਅਰਥ ਵਾਲੇ ਪੁੱਤ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਕਰ—ਸੰਤਾਨ ਲਈ।

ਏਵਮੁਕ੍ਤਸ੍ਤੁ ਤੇਨਰ੍षਿਸ੍ਤਥਾਸ੍ਤ੍ਵਿਤ੍ਯੁਕ੍ਤਵਾਨ੍ ਹਿ ਤਮ੍ । ਸੁਦੇष੍ਣਾਂ ਨਾਮ ਬਾਰ੍ਯਾਂ ਵੈ ਰਾਜਾਸ੍ਮੈ ਪ੍ਰਾਹਿਣੋਤ੍ਤਦਾ ।। ੩੭.

ਉਸ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਜਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਚਾਹੋ, ਐਸਾ ਹੋਵੇ।' ਫਿਰ ਰਾਜਾ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਸੁਦੇਸ਼ਣਾ ਸੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਪਾਸ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ।

ਅਨ੍ਧਂ ਵृਦ੍ਧਞ੍ਚ ਤਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਨ ਸਾ ਦੇਵੀ ਜਗਾਮ ਹ । ਸ੍ਵਾਞ੍ਚ ਧਾਤ੍ਰੇਯਕੀਂ ਤਸ੍ਮੈ ਭੂषਯਿਤ੍ਵਾ ਵ੍ਯਸਰ੍ਜਯਤ੍ ।। ੩੭.

ਪਰ ਜਦੋਂ ਰਾਣੀ ਨੇ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਅੰਨ੍ਹਾ ਤੇ ਬੁਜ਼ੁਰਗ ਵੇਖਿਆ, ਤਾਂ ਉਹ ਖੁਦ ਨਹੀਂ ਗਈ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਦਾਸੀ ਨੂੰ ਸਜਾ-ਸਵਾਰ ਕੇ ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਪਾਸ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ।

ਕਕ੍ਸ਼ੀਵਚਕ੍ਸ਼ੁषੌ ਤਸ੍ਯਾਂ ਸ਼ੂਦ੍ਰਯੋਨ੍ਯਾਮृषਿਰ੍ਵਸ਼ੀ। ਜਨਯਾਮਾਸ ਧਰ੍ਮਾਤ੍ਮਾ ਪੁਤ੍ਰਾਵੇਤੌ ਮਹੋਜਸੌ ।। ੩੭.

ਉਸ ਸ਼ੂਦਰ ਜਾਤ ਦੀ ਦਾਸੀ ਵਿੱਚ, ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਮਨ ਤੇ ਕਾਬੂ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ ਤੇ ਧਰਮਵਾਨ ਸੀ, ਦੋ ਪੁੱਤਰ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ — ਕਕਸ਼ੀਵਤ ਤੇ ਚਕਸ਼ੁਸ਼, ਦੋਵੇਂ ਬਹੁਤ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ।

ਕਕ੍ਸ਼ਿਵਚਕ੍ਸ਼ੁषੌ ਤੌ ਤੁ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਰਾਜਾ ਬਲਿਸ੍ਤਦਾ। ਪ੍ਰਾਧੀਤੌ ਵਿਧਿਵਤ੍ਸਮ੍ਯਗੀਸ਼੍ਵਰੌ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਾਦਿਨੌ ।। ੩੭.

ਜਦੋਂ ਰਾਜਾ ਬਲੀ ਨੇ ਕਕਸ਼ੀਵਤ ਤੇ ਚਕਸ਼ੁਸ਼ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸਾਰੇ ਕਰਮਾਂ ਦੀ ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਸਿੱਖਿਆ ਦਿਵਾਈ। ਦੋਵੇਂ ਵੈਦਾਂ ਦੇ ਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹੋ ਗਏ।