ਵਾਯੁਪੁਰਾਣਮ੍

ਇਮੌ ਚ ਸ਼ਿष੍ਯੌ ਦ੍ਵੌ ਮਹ੍ਯਂ ਤੁਲ੍ਯਾਵੇਤੌ ਬृਹਸ੍ਪਤੇਃ । ਦੈਵਤੈਃ ਸਹ ਸਂਰਬ੍ਧਾਨ੍ ਸਰ੍ਵ੍ਵਾਨ੍ ਵੋ ਧਾਰਯਿष੍ਯਤਃ ।। ੩੬.

ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਮੇਰੇ ਚੇਲੇ, ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਵਰਗੇ ਸਮਰੱਥ ਹਨ। ਦੇਵਤਿਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਇਹ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸਾਰੇ ਨੂੰ—even ਜਦ ਤੁਸੀਂ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਹੋ—ਰੋਕ ਲੈਣਗੇ।

ਏਵਮੁਕ੍ਤਸ੍ਤੁ ਦੈਤੇਯਾਃ ਕਾਵ੍ਯੇਨਾਕ੍ਲਿष੍ਟਕਰ੍ਮ੍ਮਣਾ। ਤਤਸ੍ਤਾਭ੍ਯਾਂ ਯਯੁਃ ਸਾਰ੍ਦ੍ਧਂ ਪ੍ਰਹ੍ਲਾਦਪ੍ਰਮੁਖਾਸ੍ਤਦਾ ।। ੩੬.

ਕਾਵਯ, ਜਿਸਦੇ ਕੰਮ ਪਵਿੱਤਰ ਹਨ, ਨੇ ਜਦ ਐਸਾ ਆਖਿਆ, ਤਾਂ ਪ੍ਰਹਲਾਦ ਆਦਿਕ ਦੈਤ, ਉਹਨਾਂ ਦੋਵਾਂ ਨਾਲ ਇਕੱਠੇ ਚਲੇ ਗਏ।

ਅਵਸ਼੍ਯਮ੍ਭਾਵਮਰ੍ਥਤ੍ਵਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਸ਼ੁਕ੍ਰਾਚ੍ਚ ਦਾਨਵਾਃ। ਸਕृਦਾਸ਼ਂਸਮਾਨਾਸ੍ਤੇ ਜਯਂ ਕਾਵ੍ਯੇਨ ਭਾषਿਤਮ੍ ।। ੩੬.

ਜਦ ਸ਼ੁਕਰ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਨਤੀਜਾ ਪੱਕਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਦਾਨਵਾਂ ਨੇ ਜਿੱਤ ਦੀ ਆਸ ਕਰਦਿਆਂ, ਕਾਵਯ ਦੀ ਗੱਲ ਮੰਨ ਲਈ।

ਦਂਸ਼ਿਤਾਃ ਸਾਯੁਧਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਤਤੋ ਦੇਵਾਨ੍ ਸਮਾਹ੍ਵਯਨ੍। ਅਥ ਦੇਵਾਸੁਰਾਨ੍ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਸਂਗ੍ਰਾਮੇ ਸਮੁਪਸ੍ਥਿਤਾਨ੍ ।। ੩੬.

ਸਾਰੇ ਹਥਿਆਰ ਫੜ ਕੇ ਤਿਆਰ ਹੋ ਗਏ ਤੇ ਫਿਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਲਲਕਾਰਿਆ। ਫਿਰ ਜਦ ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਅਸੁਰ ਜੰਗ ਲਈ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ—

ਤਤਃ ਸਂਵृਤ੍ਤਸਨ੍ਨਾਹਾ ਦੇਵਾਸ੍ਤਾਨ੍ ਸਮਯੋਧਯਨ੍। ਦੈਵਾਸੁਰੇ ਤਤਸ੍ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਵਰ੍ਤ੍ਤਮਾਨੇ ਸ਼ਤਂ ਸਮਾਃ। ਅਜਯਨ੍ਨਸੁਰਾ ਦੇਵਾਨ੍ ਭਗ੍ਨਾ ਦੇਵਾ ਅਮਨ੍ਤ੍ਰਯਨ੍ ।। ੩੬.

ਫਿਰ ਦੇਵਤੇ ਹਥਿਆਰ ਪਾ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਲੜ ਪਏ। ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਅਸੁਰਾਂ ਦੀ ਲੜਾਈ ਸੌ ਸਾਲ ਚੱਲੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਅਸੁਰਾਂ ਨੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਹਰਾ ਦਿੱਤਾ। ਹਾਰੇ ਹੋਏ ਦੇਵਤੇ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਸਲਾਹ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਏ।

षਣ੍ਡਾਮਾਰ੍ਕਪ੍ਰਭਾਵਂ ਨ ਜਾਨੀਮਸ੍ਤ੍ਵ ਸੁਰੈਰ੍ਵਯਮ੍। ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਯਜ੍ਞਂ ਸਮੁਦ੍ਦਿਸ਼੍ਯ ਕਾਰ੍ਯ੍ਯਂ ਚਾਤ੍ਮਹਿਤਞ੍ਚ ਯਤ੍ ।। ੩੬.

ਅਸੀਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੰਡ ਤੇ ਅਮਰਕ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ। ਇਸ ਲਈ ਆਪਣੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਸਾਨੂੰ ਯੱਗ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਤਜ੍ਜ੍ਞਾਨਾਪਹृਤਾਵੇਤੌ ਕृਤ੍ਵਾ ਜੇष੍ਯਾਮਹੇऽਸੁਰਾਨ੍ । ਅਥੋਪਾਮਨ੍ਤ੍ਰਯਨ੍ ਦੇਵਾਃ षਣ੍ਡਾਮਾਰ੍ਕੌ ਤੁ ਤਾਵੁਭੌ ।। ੩੬.

ਉਹ ਦੋਵਾਂ ਤੋਂ ਗਿਆਨ ਖੋਹ ਕੇ ਅਸੀਂ ਅਸੁਰਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਲਵਾਂਗੇ। ਫਿਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਸ਼ੰਡ ਤੇ ਅਮਰਕ ਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ।

ਯਜ੍ਞੇ ਸਮਾਹ੍ਵਯਿष੍ਯਾਮਸ੍ਤ੍ਯਜਤਮਸੁਰਾਨ੍ ਦ੍ਵਿਜੌ । ਗ੍ਰਹਂ ਤਂ ਵਾ ਗ੍ਰਹੀष੍ਯਾਮੋ ਹ੍ਯਨੁਜਿਤ੍ਯ ਤੁ ਦਾਨਵਾਨ੍ ।। ੩੬.

ਅਸੀਂ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਯੱਗ ਵਿੱਚ ਸੱਦਾਂਗੇ—ਉਹ ਅਸੁਰਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦੇਣ। ਜਾਂ ਫਿਰ, ਜਦ ਅਸੀਂ ਦਾਨਵਾਂ ਨੂੰ ਹਰਾ ਲਵਾਂ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਫੜ ਲਵਾਂ।

ਏਵਂ ਤਤ੍ਯਜਤੁਸ੍ਤੌ ਤੁ षਣ੍ਡਾਮਾਰ੍ਕੌ ਤਦਾਸੁਰਾਨ੍ । ਤਤੋ ਦੇਵਾ ਜਯਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾ ਦਾਨਵਾਸ਼੍ਚ ਪਰਾਭਵਮ੍ ।। ੩੬.

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼ੰਡ ਤੇ ਅਮਰਕ ਨੇ ਅਸੁਰਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ ਦੇਵਤੇ ਜਿੱਤ ਗਏ ਤੇ ਦਾਨਵਾਂ ਹਾਰ ਗਏ।

ਦੇਵਾਸੁਰਾਨ੍ ਪਰਾਭਾਵ੍ਯ षਣ੍ਡਾਮਾਰ੍ਕਾਵੁਪਾਗਮਨ੍। ਕਾਵ੍ਯਸ਼ਾਪਾਭਿਭੂਤਾਸ਼੍ਚ ਹ੍ਯਨਾਧਾਰਾਸ਼੍ਚ ਤੇ ਪੁਨਃ ।। ੩੬.

ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਅਸੁਰਾਂ ਨੂੰ ਹਰਾ ਕੇ, ਛੇ ਤੇ ਸੂਰਜ ਆਏ; ਪਰ ਕਾਵਿਆ ਦੇ ਸ਼ਾਪ ਕਾਰਨ, ਉਹ ਫਿਰ ਬੇਸਹਾਰੇ ਹੋ ਗਏ।

ਵਧ੍ਯਮਾਨਾਸ੍ਤਦਾ ਦੇਵੈਰ੍ਵਿਵਿਸ਼ੁਸ੍ਤੇ ਰਸਾਤਲਮ੍। ਏਵਂ ਨਿਰੁਦ੍ਯਮਾਸ੍ਤੇ ਵੈ ਕृਤਾਃ ਸ਼ਕ੍ਰੇਣ ਦਾਨਵਾਃ। ਤਤਃ ਪ੍ਰਭृਤਿ ਸ਼ਾਪੇਨ ਭृਗੁਨੈਮਿਤ੍ਤਿਕੇਨ ਚ ।। ੩੬.

ਜਦੋਂ ਉਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਮਾਰੇ ਜਾ ਰਹੇ ਸਨ, ਉਹ ਰਸਾਤਲ ਵਿੱਚ ਚਲੇ ਗਏ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼ਕਰ ਨੇ ਉਹ ਦਾਨਵਾਂ ਨੂੰ ਅਸਹਾਇ ਕਰ ਦਿੱਤਾ; ਭ੍ਰਿਗੁ ਦੇ ਸ਼ਾਪ ਤੋਂ, ਉਹ ਅਜਿਹੇ ਹੋ ਗਏ।

ਜਜ੍ਞੇ ਪੁਨਃ ਪੁਨਰ੍ਵਿष੍ਣੁਰ੍ਯਜ੍ਞੇ ਚ ਸ਼ਿਥਿਲੇ ਪ੍ਰਭੁਃ। ਕਰ੍ਤ੍ਤੁਂ ਧਰ੍ਮ੍ਮਵ੍ਯਵਸ੍ਥਾਨਮਧਰ੍ਮ੍ਮਸ੍ਯ ਚ ਨਾਸ਼ਨਮ੍ ।। ੩੬.

ਵਿਸ਼ਨੂ, ਪ੍ਰਭੂ, ਯਜਨ ਦੀ ਘਟਨਾ ਵੇਲੇ, ਧਰਮ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਤੇ ਅਧਰਮ ਦੇ ਨਾਸ ਲਈ, ਵਾਰ ਵਾਰ ਜਨਮ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।

ਪ੍ਰਹ੍ਲਾਦਸ੍ਯ ਨਿਦੇਸ਼ੇ ਤੁ ਯੇऽਸੁਰਾ ਨ ਵ੍ਯਵਸ੍ਥਿਤਾਃ। ਮਨੁष੍ਯਵਧ੍ਯਾਂਸ੍ਤਾਨ੍ ਸਰ੍ਵ੍ਵਾਨ੍ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਵ੍ਯਾਹਾਰਯਤ੍ ਪ੍ਰਭੁਃ ।। ੩੬.

ਜੋ ਅਸੁਰ ਪ੍ਰਹਿਲਾਦ ਦੇ ਹੁਕਮ 'ਤੇ ਨਹੀਂ ਚਲੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵੱਲੋਂ ਮਾਰੇ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਐਲਾਨ ਦਿੱਤਾ।

ਧਰ੍ਮ੍ਮਾਨ੍ਨਾਰਾਯਣਸ੍ਤਸ੍ਮਾਨ੍ ਸਮ੍ਭੂਤਸ਼੍ਚਾਕ੍ਸ਼ੁषੇऽਨ੍ਤਰੇ। ਯਜ੍ਞਂ ਪ੍ਰਵਰ੍ਤਯਾਮਾਸ ਚੈਤ੍ਯੇ ਵੈਵਸ੍ਵਤੇऽਨ੍ਤਰੇ ।। ੩੬.

ਧਰਮ ਤੋਂ, ਨਾਰਾਇਣ ਚਾਕਸ਼ੁਸ਼ ਅੰਤਰ ਵਿੱਚ ਜਨਮਿਆ; ਉਸ ਨੇ ਵੈਵਸਵਤ ਅੰਤਰ ਵਿੱਚ, ਚੈਤਯ 'ਤੇ ਯਜਨ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ।

ਪ੍ਰਾਦੁਰ੍ਭਾਵੇ ਤਦਾਨ੍ਯਸ੍ਯ ਬ੍ਰਹ੍ਮੈਵਾਸੀਤ੍ ਪੁਰੋਹਿਤਃ। ਚਤੁਰ੍ਥ੍ਯਾਨ੍ਤੁ ਯੁਗਾਖ੍ਯਾਯਾਮਾਪਨ੍ਨੇष੍ਵਸੁਰੇष੍ਵਥ ।। ੩੬.

ਜਦੋਂ ਹੋਰ ਰੂਪ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਆਪ ਪੁਰੋਹਿਤ ਬਣੇ; ਚੌਥੇ ਯੁਗ ਵਿੱਚ, ਜਦ ਅਸੁਰ ਉਭਰੇ।

ਸਮ੍ਭੂਤਃ ਸ ਸਮੁਦ੍ਰਾਨ੍ਤਰ੍ਹਿਰਣ੍ਯਕਸ਼ਿਪੋਰ੍ਵਧੇ। ਦ੍ਵਿਤੀਯੋ ਨਰਸਿਂਙੋऽਭੂਦ੍ਰੁਦ੍ਰਃ ਸੁਰਪੁਰਸ੍ਸਰਃ ।। ੩੬.

ਉਹ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ, ਹਿਰਣਯਕਸ਼ਿਪੂ ਦੇ ਵਧ ਸਮੇਂ ਜਨਮਿਆ; ਦੂਜਾ ਨਰਸਿੰਘ ਰੂਦਰ ਬਣਿਆ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਅੱਗੇ।

ਬਲਿਸਂਸ੍ਥੇषੁ ਲੋਕੇषੁ ਤ੍ਰੇਤਾਯਾਂ ਸਪ੍ਤਮੇ ਯੁਗੇ। ਦੈਤ੍ਯੈਸ੍ਤ੍ਰੈਲੋਕ੍ਯ ਆਕ੍ਰਾਨ੍ਤੇ ਤृਤੀਯੋ ਵਾਮਨੋऽਭਵਤ੍ ।। ੩੬.

ਜਦੋਂ ਬਲੀ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਤ ਹੋਇਆ, ਤ੍ਰੇਤਾ ਦੇ ਸੱਤਵੇਂ ਯੁਗ ਵਿੱਚ, ਦਾਨਵਾਂ ਨੇ ਤਿੰਨ ਲੋਕ ਜਿੱਤ ਲਏ, ਤੀਜਾ ਵਾਮਨ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ।

ਸਂਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਯਾਤ੍ਮਾਨਮਙ੍ਗੇषੁ ਬृਹਸ੍ਪਤਿਪੁਰਸ੍ਸਰਮ੍। ਯਜਮਾਨਨ੍ਤੁ ਦੈਤ੍ਯੇਨ੍ਦ੍ਰਮਦਿਤ੍ਯਾਃ ਕੁਲਨਨ੍ਦਨਃ। ਦ੍ਵਿਜੋ ਭੂਤ੍ਵਾ ਸ਼ੁਭੇ ਕਾਲੇ ਬਲਿਂ ਵੈਰੋਚਨਮ੍ਪੁਰਾ ।। ੩੬.

ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਲ ਛੋਟੀ ਕਰਕੇ, ਬ੍ਰਹਸਪਤੀ ਦੇ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ, ਆਦਿਤਿਆਂ ਦਾ ਸੁਖਦਾਈ, ਸ਼ੁਭ ਵੇਲੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਬਣ ਕੇ, ਬਲੀ ਵੈਰੋਚਨ ਦੇ ਕੋਲ ਗਿਆ।

ਤ੍ਰੈਲੋਕ੍ਯਸ੍ਯ ਭਵਾਨ੍ ਰਾਜਾ ਤ੍ਵਯਿ ਸਰ੍ਵ੍ਵਂ ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਿਤਮ੍। ਦਾਤੁਮਰ੍ਹਸਿ ਮੇ ਰਾਜਨ੍ ਵਿਕ੍ਰਮਾਂਸ੍ਤ੍ਰੀਨਿਤਿ ਪ੍ਰਭੁਃ ।। ੩੬.

ਤੁਸੀਂ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਹੋ; ਸਭ ਕੁਝ ਤੁਹਾਡੇ ਵਿੱਚ ਟਿਕਿਆ ਹੈ। ਮੈਨੂੰ ਤਿੰਨ ਪੈਰ ਜਗਾ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਰਾਜਾ, ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਕਿਹਾ।

ਦਦਾਮੀਤ੍ਯੇਵ ਤਂ ਰਾਜਾ ਬਲਿਰ੍ਵੈਰੋਚਨੋऽਬ੍ਰਵੀਤ੍। ਵਾਮਨਨ੍ਤਂ ਚ ਵਿਜ੍ਞਾਯ ਤਤੋऽਨੁਮੁਦਿਤਃ ਸ੍ਵਯਮ੍ ।। ੩੬.

ਮੈਂ ਦੇਵਾਂਗਾ, ਬਲੀ ਵੈਰੋਚਨ ਨੇ ਕਿਹਾ; ਵਾਮਨ ਨੂੰ ਪਛਾਣ ਕੇ, ਉਹ ਆਪ ਰਾਜ਼ੀ ਹੋ ਗਿਆ।

ਸ ਵਾਮਨੋ ਦਿਵਂ ਖਂ ਚ ਪृਥਿਵੀਂ ਚ ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮਾਃ। ਤ੍ਰਿਭਿਃ ਕ੍ਰਮੈਰ੍ਵਿਸ਼੍ਵਮਿਦਂ ਜਗਦਾਕ੍ਰਾਮਤ ਪ੍ਰਭੁਃ ।। ੩੬.

ਉਹ ਵਾਮਨ, ਦੋਵੇਂ ਜਨਮਾਂ ਦੇ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਤਿੰਨ ਪੈਰਾਂ ਨਾਲ ਅਕਾਸ਼, ਧਰਤੀ ਤੇ ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਲਿਆ; ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਇਹ ਸਾਰਾ ਜਗਤ ਪਾਰ ਕਰ ਲਿਆ।

ਅਤ੍ਯਰਿਚ੍ਯਤ ਭੂਤਾਤ੍ਮਾ ਭਾਸ੍ਕਰਂ ਸ੍ਵੇਨ ਤੇਜਸਾ। ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਯਨ੍ ਦਿਸ਼ਃ ਸਰ੍ਵ੍ਵਾਃ ਪ੍ਰਦਿਸ਼ਸ਼੍ਚ ਮਹਾਯਸ਼ਾਃ ।। ੩੬.

ਭੂਤਾਤਮਾ ਨੇ ਆਪਣੀ ਚਮਕ ਨਾਲ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਵੀ ਪਾਰ ਕਰ ਲਿਆ, ਤੇ ਸਾਰੀਆਂ ਦਿਸਾਵਾਂ ਤੇ ਖੇਤਰਾਂ ਨੂੰ ਰੋਸ਼ਨ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਮਹਾਨ ਯਸ਼ ਵਾਲਾ।

ਸ਼ੁਸ਼ੁਭੇ ਸ ਮਹਾਬਾਹੁਃ ਸਰ੍ਵ੍ਵਲੋਕਾਨ੍ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਯਨ੍। ਆਸੁਰੀਂ ਸ਼੍ਰਿਯਮਾਹृਤ੍ਯ ਤ੍ਰੀਂਲ੍ਲੋਕਾਂਸ਼੍ਚ ਜਨਾਰ੍ਦਨਃ। ਸਪੁਤ੍ਰਪੌਤ੍ਰਾਨਸੁਰਾਨ੍ ਪਾਤਾਲਤਲਮਾਨਯਤ੍ ।। ੩੬.

ਉਹ ਮਹਾਬਾਹੂ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਰੋਸ਼ਨ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ ਚਮਕਿਆ; ਜਨਾਰਦਨ ਨੇ ਅਸੁਰਾਂ ਦੀ ਦੌਲਤ ਤੇ ਤਿੰਨ ਲੋਕ ਲੈ ਕੇ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪੁੱਤਰ-ਪੌਤਿਆਂ ਸਮੇਤ ਪਾਤਾਲ ਵਿੱਚ ਲੈ ਗਿਆ।

ਨਮੁਚਿਃ ਸ਼ਮ੍ਬਰਸ਼੍ਚੈਵ ਪ੍ਰਹ੍ਲਾਦਸ਼੍ਚੈਵ ਵਿष੍ਣੁਨਾ। ਕ੍ਰੂਰਾ ਹਤਾ ਵਿਨਿਰ੍ਦ੍ਧੂਤਾ ਦਿਸ਼ਃ ਸਂਪ੍ਰਤਿਪੇਦਿਰੇ ।। ੩੬.

ਨਮੁਚਿ, ਸ਼ੰਬਰ ਤੇ ਪ੍ਰਹਿਲਾਦ ਵਿਸ਼ਨੂ ਵੱਲੋਂ ਮਾਰੇ ਗਏ; ਉਹ ਕ੍ਰੂਰ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਕੇ, ਦਿਸਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡ ਗਏ।

ਮਹਾਭੂਤਾਨਿ ਭੂਤਾਤ੍ਮਾ ਸਵਿਸ਼ੇषਾਣਿ ਮਾਧਵਃ। ਕਾਲਞ੍ਚ ਸਕਲਂ ਵਿਪ੍ਰਾਂਸ੍ਤਤ੍ਰਾਦ੍ਭੁਤਮਦਰ੍ਸ਼ਯਤ੍ ।। ੩੬.

ਮਾਧਵ, ਭੂਤਾਂ ਦਾ ਆਤਮਾ, ਮਹਾਨ ਤੱਤ, ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਜੀਵ ਤੇ ਸਮੂਹ ਕਾਲ, ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਅਦਭੁਤ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵਿਖਾਇਆ।

ਤਸ੍ਯ ਗਾਤ੍ਰੇ ਜਗਤ੍ਸਰ੍ਵਮਾਤ੍ਮਾਨਮਨੁਪਸ਼੍ਯਤਿ । ਨ ਕਿਞ੍ਚਿਦਸ੍ਤਿ ਲੋਕੇषੁ ਯਦਵ੍ਯਾਪ੍ਤਂ ਮਹਾਤ੍ਮਨਾ ।। ੩੬.

ਉਸ ਦੇ ਸਰੀਰ 'ਤੇ, ਉਹ ਸਾਰਾ ਜਗਤ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਵੇਖਦਾ ਹੈ; ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਚੀਜ਼ ਨਹੀਂ ਜੋ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਨਾ ਹੋਵੇ।

ਤਦ੍ਵੈ ਰੂਪਮੁਪੇਨ੍ਦ੍ਰਸ੍ਯ ਦੇਵਦਾਨਵਮਾਨਵਾਃ। ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਸਮ੍ਮੁਮੁਹੁਃ ਸਰ੍ਵੇ ਵਿष੍ਣੁਤੇਜੋਵਿਮੋਹਿਤਾਃ ।। ੩੬.

ਉਪੇਂਦਰ ਦਾ ਉਹ ਰੂਪ, ਦੇਵ, ਦਾਨਵ ਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੇ ਵੇਖਿਆ; ਸਭ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ ਚਮਕ ਨਾਲ ਮੋਹਿਤ ਹੋ ਕੇ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਗਏ।

ਬਲਿਃ ਸਿਲੋ ਮਹਾਪਾਸ਼ੈਃ ਸਬਨ੍ਧੁਃ ਸਸੁਹृਦ੍ਗਣਃ। ਵਿਰੋਚਨ ਕੁਲਂ ਸਰ੍ਵਂ ਪਾਤਾਲੇ ਸਨ੍ਨਿਵੇਸ਼ਿਤਮ੍ ।। ੩੬.

ਬਲੀ, ਆਪਣੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਅਤੇ ਦੋਸਤਾਂ ਸਮੇਤ, ਵਿਰੋਚਨ ਦੇ ਸਾਰੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਵੱਡੀਆਂ ਜੰਜੀਰਾਂ ਨਾਲ ਬਾਂਧ ਕੇ ਪਾਤਾਲ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।

ਤਤਃ ਸਰ੍ਵਾਮਰੈਸ਼੍ਵਰ੍ਯਂ ਦਤ੍ਤ੍ਵੇਨ੍ਦ੍ਰਾਯ ਮਹਾਤ੍ਮਨੇ। ਮਾਨੁषੇषੁ ਮਹਾਬਾਹੁਃ ਪ੍ਰਾਦੁਰਾਸੀਜ੍ਜਨਾਰ੍ਦਨਃ ।। ੩੬.

ਫਿਰ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਰਾਜਾਈ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ। ਜਨਾਰਦਨ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ ਬਹੁਤ ਤਾਕਤਵਰ ਹਨ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ।