ਵਾਯੁਪੁਰਾਣਮ੍

ਅਹਂ ਵੋऽਧ੍ਯਾਪਯਿष੍ਯਾਮਿ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾ ਵਿਦ੍ਯਾ ਮਯਾ ਹਿ ਸਾ। ਤਤਸ੍ਤੇ ਹृष੍ਟਮਨਸੋ ਵਿਦ੍ਯਾਰ੍ਥਮੁਪਪੇਦਿਰੇ ।। ੩੬.

'ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਵਿਦਿਆ ਪੜ੍ਹਾਵਾਂਗਾ, ਇਹ ਗਿਆਨ ਮੈਨੂੰ ਮਿਲ ਗਿਆ ਹੈ।' ਫਿਰ ਉਹ ਸਾਰੇ ਖੁਸ਼ ਮਨ ਨਾਲ ਵਿਦਿਆ ਲੈਣ ਲਈ ਆ ਗਏ।

ਪੂਰ੍ਣਕਾਮਸ੍ਤਦਾ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਸਮਯੇ ਦਸ਼ਵਾਰ੍षਿਕੇ। ਯਯੌ ਚ ਸਮਕਾਲਂ ਸ ਸਦ੍ਯੋਤ੍ਪਨ੍ਨਮਤਿਸ੍ਤਦਾ ।। ੩੬.

ਉਸ ਸਮੇਂ, ਦੱਸ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਮਿਆਦ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਹੋ ਗਈਆਂ ਤੇ ਉਹ ਨਵੇਂ ਗਿਆਨ ਨਾਲ, ਓਸੇ ਵੇਲੇ ਉੱਥੋਂ ਚਲਿਆ ਗਿਆ।

ਸਮਯਾਨ੍ਤੇ ਦੇਵਯਾਨੀ ਸਦ੍ਯੋ ਜਾਤਾ ਸੁਤਾ ਤਦਾ। ਬੁਦ੍ਧਿਂ ਚਕ੍ਰੇ ਤਤਸ਼੍ਚਾਪਿ ਯਾਜ੍ਯਾਨਾਂ ਪ੍ਰਤ੍ਯਵੇਕ੍ਸ਼ਣੇ ।। ੩੬.

ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ, ਉਸ ਦੀ ਧੀ ਦੇਵਯਾਨੀ ਜਨਮੀ ਸੀ; ਫਿਰ ਉਸਨੇ ਯਜਮਾਨਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਦਾ ਮਨ ਬਣਾਇਆ।

ਦੇਵਿ ਗਚ੍ਛਾਮਹੇ ਦ੍ਰष੍ਟੁਂ ਤਵ ਯਾਜ੍ਯਾਨ੍ ਸ਼ੁਚਿਸ੍ਮਿਤੇ। ਵਿਭ੍ਰਾਨ੍ਤਪ੍ਰੇਕ੍ਸ਼ਿਤੇ ਸਾਧ੍ਵਿ ਤ੍ਰਿਵਰ੍ਣਾਯਤਲੋਚਨੇ ।। ੩੬.

'ਦੇਵੀ, ਚਲੋ ਤੇਰੇ ਯਜਮਾਨਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖੀਏ, ਹੇ ਸੁਚਿੱਤ ਹਾਸੇ ਵਾਲੀ, ਹੇ ਚੰਗੀ ਸੁਭਾਵ ਵਾਲੀ, ਤਿੰਨ ਰੰਗਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਚੌੜੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ!'

ਏਵਮੁਕ੍ਤਾऽਬ੍ਰਵੀਦ੍ਦੇਵੀ ਭਜ ਭਕ੍ਤਾਨ੍ ਮਹਾਵ੍ਰਤ। ਏष ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ ਸਤਾਂ ਧਰ੍ਮੋ ਨ ਧਰ੍ਮਂ ਲੋਪਯਾਮਿ ਤੇ ।। ੩੬.

ਇੰਝ ਸੁਣ ਕੇ, ਦੇਵੀ ਨੇ ਆਖਿਆ, 'ਹੇ ਵੱਡੇ ਵਰਤ ਵਾਲੇ, ਭਗਤਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰ। ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਇਹ ਚੰਗਿਆਂ ਦਾ ਧਰਮ ਹੈ। ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਧਰਮ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਤੋੜਾਂਗੀ।'

ਤਤੋ ਗਤ੍ਵਾਸੁਰਾਨ੍ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਦੇਵਾਚਾਰ੍ਯੇਣ ਧੀਮਤਾ। ਵਾਞ੍ਚਿਤਾਨ੍ ਕਾਵ੍ਯਰੂਪੇਣ ਵੇਧਸਾऽਸੁਰਮਬ੍ਰਵੀਤ੍ ।। ੩੬.

ਫਿਰ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਅਸੁਰਾਂ ਕੋਲ ਗਏ ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਗਿਆਨਵਾਨ ਗੁਰੂ ਨੇ ਕਾਵਯ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਠੱਗ ਲਿਆ, ਤਾਂ ਸਿਰਜਣਹਾਰੇ ਨੇ ਅਸੁਰ ਨੂੰ ਆਖਿਆ।

ਕਾਵ੍ਯਂ ਮਾਂ ਤਾਤ ਜਾਨੀਧ੍ਵਂ ਏष ਹ੍ਯਾਙ੍ਗਿਰਸੋ ਭੁਵਿ। ਵਞ੍ਚਿਤਾ ਬਤ ਯੂਯਂ ਵੈ ਮਯਿ ਸ਼ਕ੍ਤੇ ਤੁ ਦਾਨਵਾਃ ।। ੩੬.

'ਮੈਨੂੰ ਕਾਵਯ ਹੀ ਜਾਣੋ, ਪੁੱਤ; ਇਹ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਅੰਗਿਰਸ ਹੈ। ਹਾਏ, ਤੁਸੀਂ ਦਾਨਵ ਮੈਨੂੰ, ਜਿਸ ਕੋਲ ਤਾਕਤ ਹੈ, ਠੱਗ ਲਿਆ ਗਿਆ।'

ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਤਥਾ ਬ੍ਰੁਵਾਣਨ੍ਤਂ ਸਮ੍ਭ੍ਰਾਨ੍ਤਾ ਦਿਤਿਜਾਸ੍ਤਤਃ। ਪ੍ਰੇਕ੍ਸ਼ਨ੍ਤੇ ਸ੍ਮ ਹ੍ਯੁਭੌ ਤਤ੍ਰ ਸਿਤਾਸਿਤਸ਼ੁਚਿਸ੍ਮਿਤੌ ।। ੩੬.

ਉਸਨੂੰ ਇੰਝ ਆਖਦੇ ਸੁਣ ਕੇ, ਦਿਤੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਗਏ; ਉੱਥੇ ਉਹ ਦੋਹਾਂ ਨੂੰ, ਚਿੱਟੇ ਤੇ ਕਾਲੇ, ਸੁਚਿੱਤ ਹਾਸੇ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਵੇਖਦੇ ਰਹੇ।

ਸਮ੍ਪ੍ਰਮੂਢਾਃ ਸ੍ਥਿਤਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਪ੍ਰਾਪਦ੍ਯਨ੍ਤ ਨ ਕਿਞ੍ਚਨ। ਤਤਸ੍ਤੇषੁ ਪ੍ਰਮੂਢੇषੁ ਕਾਵ੍ਯਸ੍ਤਾਨ੍ ਪੁਨਰਬ੍ਰਵੀਤ੍ ।। ੩੬.

ਸਾਰੇ ਉਲਝਣ ਵਿਚ ਖੜੇ ਰਹਿ ਗਏ, ਕੁਝ ਵੀ ਸਮਝ ਨਾ ਆਇਆ; ਜਦ ਉਹ ਅਜੇ ਵੀ ਭੁੱਲੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਤਾਂ ਕਾਵਯ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਫਿਰ ਆਖਿਆ।

ਆਚਾਰ੍ਯ੍ਯੋ ਵੋ ਹ੍ਯਹਂ ਕਾਵ੍ਯੋ ਦੇਵਾਚਾਰ੍ਯੋऽਯਮਙ੍ਗਿਰਾਃ। ਅਨੁਗਚ੍ਛਤ ਮਾਂ ਸਰ੍ਵੇ ਤ੍ਯਜਤੈਨਂ ਬृਹਸ੍ਪਤਿਮ੍ ।। ੩੬.

'ਮੈਂ ਤੁਹਾਡਾ ਅਚਾਰਯ ਕਾਵਯ ਹਾਂ; ਇਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਅਚਾਰਯ ਅੰਗਿਰਸ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਸਾਰੇ ਮੇਰੇ ਪਿੱਛੇ ਆਓ, ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿਓ।'

ਏਵਮੁਕ੍ਤਾਸੁਰਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਤਾਵृਭੌ ਸਮਵੈਕ੍ਸ਼ਤ। ਤਦਾऽਸੁਰਾ ਵਿਸ਼ੇषਨ੍ਤੁ ਨ ਵ੍ਯਜਾਨਂਸ੍ਤਯੋਰ੍ਦ੍ਵਯੋਃ ।। ੩੬.

ਇੰਝ ਸੁਣ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਅਸੁਰ ਦੋਹਾਂ ਵੱਲ ਤੱਕਦੇ ਰਹੇ; ਉਸ ਵੇਲੇ, ਉਹ ਦੋਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਵੀ ਪਛਾਣ ਨਾ ਸਕੇ।

ਬृਹਸ੍ਪਤਿਰੁਵਾਚੈਤਾਨਸਮ੍ਭ੍ਰਾਨ੍ਤੋऽਯਮਙ੍ਗਿਰਾਃ। ਕਾਵ੍ਯੋऽਹਂ ਯੋ ਗੁਰੁਰ੍ਦੈਤ੍ਯਾ ਮਦ੍ਰੂਪੋऽਯਂ ਬृਹਸ੍ਪਤਿਃ ।। ੩੬.

ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, 'ਇਹ ਭੁੱਲਿਆ ਹੋਇਆ ਅੰਗਿਰਸ ਹੈ; ਮੈਂ ਕਾਵਯ ਹਾਂ, ਦੈਤਿਆਂ ਦਾ ਗੁਰੂ। ਇਹ ਰੂਪ ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਦਾ ਹੈ।'

ਸ ਮੋਹਯਤਿ ਰੂਪੇਣ ਮਾਮਕੇਨੈष ਵੋऽਸੁਰਾਃ। ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਯ ਤਤਸ੍ਤੇ ਵੈ ਸਂਮਨ੍ਤ੍ਰ੍ਯਾਰ੍ਥਵਚੋऽਬ੍ਰੁਵਨ੍ ।। ੩੬.

'ਇਹ ਆਪਣਾ ਰੂਪ ਲੈ ਕੇ ਮੈਨੂੰ ਭੁਲਾਵਾ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਹੇ ਅਸੁਰੋ।' ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹ ਆਪਸ ਵਿਚ ਸਲਾਹ ਕਰਕੇ, ਮਕਸਦ ਵਾਲੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਆਖਣ ਲੱਗ ਪਏ।

ਅਯਨ੍ਨੋ ਦਸ਼ ਵਰ੍षਾਣਿ ਸਤਤਂ ਸ਼ਾਸ੍ਤਿ ਵੈ ਪ੍ਰਭੁਃ। ਏष ਵੈ ਗੁਰੁਰਸ੍ਮਾਕਮਨ੍ਤਰੇਪ੍ਸੁਰਯਂ ਦ੍ਵਿਜਃ ।। ੩੬.

ਇਹ ਸਾਹਿਬ ਦਸ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਲਗਾਤਾਰ ਰਾਜ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸਾਡਾ ਅਧਿਆਪਕ ਬਣਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਤਤਸ੍ਤੇ ਦਾਨਵਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਪ੍ਰਣਿਪਤ੍ਯਾਭਿਵਾਦ੍ਯ ਚ। ਵਚਨਂ ਜਗृਹੁਸ੍ਤਸ੍ਯ ਚਿਰਾਭ੍ਯਾਸੇਨ ਮੋਹਿਤਾਃ ।। ੩੬.

ਫਿਰ ਸਾਰੇ ਦਾਨਵਾਂ ਨੇ ਝੁਕ ਕੇ ਆਦਰ ਕੀਤਾ ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਗੱਲ ਮੰਨ ਲਈ, ਕਿਉਂਕਿ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਆਦਤ ਨਾਲ ਉਹ ਭੁੱਲ ਗਏ ਸਨ।

ਊਚੁਸ੍ਤਮਸੁਰਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਕ੍ਰੁਦ੍ਧਾਃ ਸਂਰਕ੍ਤਲੋਚਨਾਃ. ਅਯਙ੍ਗੁਰੁਰ੍ਹਿਤੇऽਸ੍ਮਾਕਂ ਗਚ੍ਛ ਤ੍ਵਂ ਨਾਸਿ ਨੋ ਗੁਰੁਃ ।। ੩੬.

ਸਾਰੇ ਅਸੁਰ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਲਾਲ ਅੱਖਾਂ ਕਰਕੇ ਆਖਣ ਲੱਗੇ, 'ਇਹ ਸਾਡਾ ਭਲਾ ਚਾਹੁੰਣ ਵਾਲਾ ਅਧਿਆਪਕ ਹੈ। ਤੂੰ ਚਲਾ ਜਾ, ਤੂੰ ਸਾਡਾ ਗੁਰੂ ਨਹੀਂ।'

ਭਾਰ੍ਗਵੋऽਙ੍ਗਿਰਸੋ ਵਾਯਂ ਭਵਤ੍ਵੇਵੈष ਨੋਗੁਰੁਃ। ਸ੍ਥਿਤਾ ਵਯਂ ਨਿਦੇਸ਼ੇऽਸ੍ਯ ਗਚ੍ਛਤ੍ਵਂ ਸਾਧੁ ਮਾ ਚਿਰਮ੍ ।। ੩੬.

'ਇਹ ਭਾਵੇਂ ਭਾਰਗਵ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਆਂਗੀਰਸ, ਪਰ ਇਹ ਸਾਡਾ ਗੁਰੂ ਨਹੀਂ। ਅਸੀਂ ਇਸ ਦੇ ਹੁਕਮ ਵਿਚ ਖੜੇ ਹਾਂ। ਤੂੰ ਚੰਗਾ, ਹੋਰ ਦੇਰ ਨਾ ਕਰ, ਚਲਾ ਜਾ।'

ਏਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾਸੁਰਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਪ੍ਰਾਪਦ੍ਯਨ੍ਤ ਬृਹਸ੍ਪਤਿਮ੍। ਯਦਾ ਨ ਪ੍ਰਤਿਪਦ੍ਯਨ੍ਤੇ ਤੇਨੋਕ੍ਤਂ ਤਨ੍ਮਹਦ੍ਧਿਤਮ੍ ।। ੩੬.

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਖ ਕੇ ਸਾਰੇ ਅਸੁਰ ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਕੋਲ ਗਏ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਉਸ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਮੰਨਦੇ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਉਹ ਵੱਡੀ ਭਲਾਈ ਵਾਲੀ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ।

ਚੁਕੋਪ ਭਾਰ੍ਗਵਸ੍ਤੇषਾਮਵਲੇਪੇਨ ਵੈ ਤਦਾ। ਬੋਧਿਤਾ ਹਿ ਮਯਾ ਯਸ੍ਮਾਨ੍ਨ ਮਾਂ ਭਜਤ ਦਾਨਵਾਃ ।। ੩੬.

ਉਸ ਵੇਲੇ ਭਾਰਗਵ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਹੰਕਾਰ ਤੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਆ ਗਿਆ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝਾਇਆ ਸੀ, ਪਰ ਦਾਨਵ ਮੇਰੀ ਇੱਜਤ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ।

ਤਸ੍ਮਾਤ੍ ਪ੍ਰਨष੍ਟ ਸਂਜ੍ਞਾਂ ਵੈ ਪਰਾਭਵਙ੍ਗਮਿष੍ਯਥ। ਇਦਿ ਵ੍ਯਾਹृਤ੍ਯ ਤਾਨ੍ ਕਾਵ੍ਯੋ ਜਗਾਮਾਥ ਯਥਾਗਤਮ੍ ।। ੩੬.

'ਇਸ ਕਰਕੇ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੀ ਅਕਲ ਗਵਾ ਲਵੋਗੇ ਤੇ ਹਾਰ ਜਾਵੋਗੇ।' ਇਹ ਆਖ ਕੇ ਕਾਵ੍ਯਾ ਜਿਵੇਂ ਆਇਆ ਸੀ, ਤਿਵੇਂ ਹੀ ਚਲਾ ਗਿਆ।

ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾऽਭਿਸ਼ਸ੍ਤਾਨਸੁਰਾਨ੍ ਕਾਵ੍ਯੇਨ ਤੁ ਬृਹਸ੍ਪਤਿਃ। ਕृਤਾਰ੍ਥਃ ਸ ਤਦਾ ਹृष੍ਟਃ ਸ੍ਵਂ ਰੂਪਂ ਪ੍ਰਤ੍ਯਪਦ੍ਯਤ। ਬੁਦ੍ਧ੍ਵਾऽਸੁਰਾਂਸ੍ਤਦਾ ਭ੍ਰष੍ਟਾਨ੍ ਕृਤਾਰ੍ਥੋऽਨ੍ਤਰਧੀਯਤ ।। ੩੬.

ਜਦੋਂ ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਨੇ ਜਾਣ ਲਿਆ ਕਿ ਦਾਨਵਾਂ ਨੂੰ ਕਾਵ੍ਯਾ ਨੇ ਸ਼ਾਪ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਉਹ ਆਪਣਾ ਕੰਮ ਹੋ ਗਿਆ ਵੇਖ ਕੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਆਪਣਾ ਅਸਲ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲਿਆ। ਫਿਰ ਅਸੁਰਾਂ ਨੂੰ ਹਾਰਿਆ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਹ ਆਪਣਾ ਮਨੋਰਥ ਪੂਰਾ ਕਰਕੇ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ।

ਤਤਃ ਪ੍ਰਨष੍ਟੇ ਤਸ੍ਮਿਂਸ੍ਤੇ ਵਿਭ੍ਰਾਨ੍ਤਾ ਦਾਨਵਾਸ੍ਤਦਾ। ਅਹੋ ਧਿਗ੍ ਵਞ੍ਚਿਤਾਃ ਸ੍ਮੇਹ ਪਰਸ੍ਪਰਮਥਾਬ੍ਰੁਵਨ੍ ।। ੩੬.

ਜਦੋਂ ਉਹ ਗਾਇਬ ਹੋ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਦਾਨਵ ਹੈਰਾਨ ਰਹਿ ਗਏ। ਉਹ ਆਪਸ ਵਿਚ ਆਖਣ ਲੱਗੇ, 'ਹਾਏ! ਸਾਨੂੰ ਇੱਥੇ ਧੋਖਾ ਹੋ ਗਿਆ।'

ਪृष੍ਠਤੋ ਵਿਮੁਖਾਸ਼੍ਚੈਵ ਤਾਡਿਤਾ ਵੇਧਸਾ ਵਯਮ੍। ਦਗ੍ਧਾਸ਼੍ਚੈਵੋਪਯੋਗਾਚ੍ਚ ਸ੍ਵੇਸ੍ਵੇ ਚਾਰ੍ਥੇषੁ ਮਾਯਯਾ ।। ੩੬.

ਅਸੀਂ ਪਿੱਠ ਫੇਰ ਕੇ ਰੱਬ ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਮਾਰੇ ਗਏ ਹਾਂ। ਉਸ ਦੀ ਚਤੁਰਾਈ ਨਾਲ ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਕੰਮਾਂ ਵਿਚ ਠੱਗੇ ਤੇ ਸਾੜੇ ਗਏ ਹਾਂ।

ਤਤੋऽਸੁਰਾਃ ਪਰਿਤ੍ਰਸ੍ਤਾ ਦੇਵੇਭ੍ਯਸ੍ਤ੍ਵਰਿਤਾ ਯਯੁਃ। ਪ੍ਰਹ੍ਲਾਦਮਗ੍ਰਤਃ ਕृਤ੍ਵਾ ਕਾਵ੍ਯਸ੍ਯਾਨੁਗਮਂ ਪੁਨਃ ।। ੩੬.

ਫਿਰ ਡਰੇ ਹੋਏ ਅਸੁਰ ਜਲਦੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਕੋਲ ਗਏ, ਪ੍ਰਹਲਾਦ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਕਰਕੇ, ਤੇ ਮੁੜ ਕਾਵ੍ਯਾ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਹੋ ਲਏ।

ਤਤਃ ਕਾਵ੍ਯਂ ਸਮਾਸਾਦ੍ਯ ਅਭਿਤਸ੍ਥੁ ਰਵਾਙ੍ਮੁਖਾਃ। ਤਾਨਾਗਤਾਨ੍ ਪੁਨਰ੍ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਕਾਵ੍ਯੋ ਯਾਜ੍ਯਾਨੁਵਾਚ ਹ ।। ੩੬.

ਫਿਰ ਉਹ ਕਾਵ੍ਯਾ ਕੋਲ ਆ ਕੇ, ਉਸ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ ਖੜੇ ਹੋ ਗਏ। ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਮੁੜ ਆਉਂਦੇ ਵੇਖ ਕੇ, ਕਾਵ੍ਯਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਭਗਤਾਂ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ।

ਮਯਾਪਿ ਬੋਧਿਤਾਃ ਕਾਲੇ ਯਤੋ ਮਾਂ ਨਾਭਿਨਨ੍ਦਥ। ਤਤਸ੍ਤੇਨਾਵਲੇਪੇਨ ਗਤਾ ਯੂਥਂ ਪਰਾਭਵਮ੍ ।। ੩੬.

'ਮੈਂ ਵੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸਮੇਂ ਤੇ ਸਮਝਾਇਆ ਸੀ, ਪਰ ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੀ ਇੱਜਤ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ, ਤਾਂ ਉਸ ਹੰਕਾਰ ਕਰਕੇ ਤੁਹਾਡਾ ਟੋਲਾ ਹਾਰ ਗਿਆ।'

ਪ੍ਰਹ੍ਲਾਦਸ੍ਤਮਥੋਵਾਚ ਮਾਨਂ ਤ੍ਵਂ ਤ੍ਯਜ ਭਾਰ੍ਗਵ। ਸ੍ਵਾਨ੍ ਯਾਜ੍ਯਾਨ੍ ਭਜਮਾਨਾਂਸ਼੍ਚ ਭਕ੍ਤਾਂਸ਼੍ਚੈਵ ਵਿਸ਼ੇषਤਃ ।। ੩੬.

ਫਿਰ ਪ੍ਰਹਲਾਦ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, 'ਭਾਰਗਵ, ਤੂੰ ਆਪਣਾ ਅਹੰਕਾਰ ਛੱਡ ਦੇ, ਆਪਣੇ ਭਗਤਾਂ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਕਰ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਜੋ ਪੂਰੇ ਭਗਤ ਹਨ।'

ਤ੍ਵਯਾ ਪृष੍ਟਾ ਵਯਂ ਤੇਨ ਦੇਵਾਚਾਰ੍ਯੇਣ ਮੋਹਿਤਾਃ। ਭਕ੍ਤਾਨਰ੍ਹਸਿ ਨਸ੍ਤ੍ਰਾਤੁਂ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਦੀਰ੍ਘੇਣ ਚਕ੍ਸ਼ੁषਾ ।। ੩੬.

'ਜਦੋਂ ਤੂੰ ਪੁੱਛਿਆ ਸੀ, ਅਸੀਂ ਉਸ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਅਧਿਆਪਕ ਵਲੋਂ ਭੁੱਲ ਗਏ। ਤੂੰ ਆਪਣੀ ਦੂਰ ਦੀ ਨਿਗਾਹ ਨਾਲ ਜਾਣ ਕੇ, ਸਾਡੇ ਭਗਤਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰ।'

ਯਦਿ ਨਸ੍ਤ੍ਵਂ ਨ ਕੁਰੁषੇ ਪ੍ਰਸਾਦਂ ਭृਗੁਨਨ੍ਦਨ। ਅਪਧ੍ਯਾਤਾ ਸ੍ਤ੍ਵਯਾ ਹ੍ਯਦ੍ਯ ਪ੍ਰਵੇਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮੋ ਰਸਾਤਲਮ੍ ।। ੩੬.

'ਜੇ ਤੂੰ, ਭ੍ਰਿਗੁ ਪੁੱਤਰ, ਸਾਡੇ ਉੱਤੇ ਮਿਹਰ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਤਾਂ ਅੱਜ ਤੇਰੇ ਵਲੋਂ ਤਿਆਗੇ ਹੋਏ ਅਸੀਂ ਪਾਤਾਲ ਵਿਚ ਚਲੇ ਜਾਵਾਂਗੇ।'