ਵਾਯੁਪੁਰਾਣਮ੍

ਵृਤਧਨ੍ਵਨੇ ਕਵਿਚਿਨੇ ਰਥਿਨੇ ਚ ਵਰੂਥਿਨੇ। ਭृਗੁਨਾਥਾਯ ਸ਼ੁਕ੍ਰਾਯ ਵਹ੍ਨਿਰਿष੍ਟਾਯ ਧੀਮਤੇ ।। ੩੫.

ਵੱਕਰੀ ਧਨੁਸ਼ ਵਾਲੇ, ਚਤੁਰ, ਰਥੀ, ਸੈਨਾ ਵਾਲੇ, ਭਰਗੁ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਪਵਿੱਤਰ, ਅੱਗ, ਚਾਹੇ ਹੋਏ ਅਤੇ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ।

ਅਘਾਯ ਅਘਸ਼ਂਸਾਯ ਵਿਪ੍ਰਿਯਾਯ ਪ੍ਰਿਯਾਯ ਚ । ਦਿਗ੍ਵਾਸਃਕृਤ੍ਤਿਵਾਸਾਯ ਭਗਘ੍ਨਾਯ ਨਮੋऽਸ੍ਤੁ ਤੇ ।। ੩੫.

ਪਾਪੀ, ਨਿੰਦਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਵੈਰੀ, ਮਿੱਤਰ, ਅਕਾਸ਼ ਵਸਤ੍ਰਧਾਰੀ, ਚਮੜੇ ਦੇ ਕੱਪੜੇ ਪਹਿਨਣ ਵਾਲੇ, ਭਾਗ ਨਾਸਕ—ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ।

ਪਸ਼ੂਨਾਂ ਪਤਯੇ ਚੈਵ ਭੂਤਾਨਾਂ ਪਤਯੇ ਨਮਃ। ਪ੍ਰਣਨੇ ऋਗ੍ਯਜੁਃਸਾਮ੍ਨੇ ਸ੍ਵਧਾਯੈ ਚ ਸੁਧਾਯ ਚ ।। ੩੫.

ਪਸ਼ੂਆਂ ਦੇ ਮਾਲਕ ਅਤੇ ਭੂਤਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਸਾਹ, ਰਿਗ, ਯਜੁਰ, ਸਾਮ, ਸਵਧਾ ਅਤੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ।

ਵषਟ੍ਕਾਰਤਮਾਯੈਵ ਤੁਭ੍ਯਮਨ੍ਤਾਤ੍ਮਨੇ ਨਮਃ । ਸ੍ਰष੍ਟ੍ਰੇ ਧਾਤ੍ਰੇ ਤਥਾ ਹੋਤ੍ਰੇ ਹਰ੍ਤ੍ਰੇ ਚ ਕ੍ਸ਼ਪਣਾਯ ਚ ।। ੩੫.

'ਵਸ਼ਟ' ਉਚਾਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ, ਅੰਦਰਲੇ ਆਤਮਾ, ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ਰਚਨਹਾਰ, ਸੰਭਾਲਣ ਵਾਲੇ, ਹਵਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ।

ਭੂਤਭਵ੍ਯਭਵਾਯੈਵ ਤੁਭ੍ਯਂ ਕਾਲਾਤ੍ਮਨੇ ਨਮਃ। ਵਸਵੇ ਚੈਵ ਸਾਧ੍ਯਾਯ ਰੁਦ੍ਰਾਦਿਤ੍ਯਾਸ਼੍ਵਿਨਾਯ ਚ ।। ੩੫.

ਭੂਤ, ਭਵਿੱਖ ਅਤੇ ਵਰਤਮਾਨ, ਸਮੇਂ ਦੇ ਆਤਮਾ, ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ਵਸੁ, ਸਾਧਿਆ, ਰੁਦ੍ਰ, ਆਦਿਤ, ਅਤੇ ਅਸ਼ਵਿਨ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ।

ਵਿਸ਼੍ਵਾਯ ਮਰੁਤੇ ਚੈਵ ਤੁਭ੍ਯਨ੍ਦੇਵਾਤ੍ਮਨੇ ਨਮਃ। ਅਗ੍ਨਿਸੋਮਰ੍ਤ੍ਵਿਗਿਜ੍ਯਾਯ ਪਸ਼ੁਮਨ੍ਤ੍ਰੌषਧਾਯ ਚ ।। ੩੫.

ਸਭ ਵਿਆਪਕ, ਮਰੁਤ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਆਤਮਾ, ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ਅੱਗ, ਸੋਮ, ਯਜਮਾਨ, ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਿਤ, ਪਸ਼ੂਆਂ ਦੇ ਮਾਲਕ ਅਤੇ ਔਸ਼ਧੀਆਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ।

ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਵਭृਥਾਯੈਵ ਤੁਭ੍ਯਂ ਯਜ੍ਞਾਤ੍ਮਨੇ ਨਮਃ । ਤਪਸੇ ਚੈਵ ਸਤ੍ਯਾਯ ਤ੍ਯਾਗਾਯ ਚ ਸ਼ਮਾਯ ਚ ।। ੩੫.

ਦੱਖਣੀ ਅਤੇ ਆਖਰੀ ਇਸ਼ਨਾਨ, ਯਜਨਾ ਦੇ ਆਤਮਾ, ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ਤਪ, ਸਚ, ਤਿਆਗ ਅਤੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ।

ਅਹਿਂਸਾਯਾਪ੍ਯਲੋਭਾਯ ਸੁਵੇਸ਼ਾਯਾਤਿਸ਼ਾਯ ਚ। ਸਰ੍ਵਭੂਤਾਤ੍ਮਭੂਤਾਯ ਤੁਭ੍ਯਂ ਯੋਗਾਤ੍ਮਨੇ ਨਮਃ ।। ੩੫.

ਹੇ ਜੋਗ ਦੇ ਸਵਰੂਪ, ਸਾਰੀਆਂ ਜੀਆਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਵੱਸਣ ਵਾਲੇ, ਅਹਿੰਸਾ, ਲਾਲਚ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਸੋਹਣੇ ਰੂਪ ਵਾਲੇ, ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ।

ਪृਥਿਵ੍ਯੈ ਚਾਨ੍ਤਰਿਕ੍ਸ਼ਾਯ ਦਿਵਾਯ ਚ ਮਹਾਯ ਚ। ਜਨਸ੍ਤਪਾਯ ਸਤ੍ਯਾਯ ਤੁਭ੍ਯਂ ਲੋਕਾਤ੍ਮਨੇ ਨਮਃ ।। ੩੫.

ਹੇ ਧਰਤੀ, ਅਕਾਸ਼, ਅਸਮਾਨ, ਮਹਾਨ ਲੋਕ, ਜਨ ਲੋਕ, ਤਪ ਲੋਕ ਤੇ ਸਤ੍ਯ ਲੋਕ ਦੇ ਅੰਦਰ ਵੱਸਣ ਵਾਲੇ, ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ।

ਅਵ੍ਯਕ੍ਤਾਯਾਥ ਮਹਤੇ ਭੂਤਾਯੈਵੋਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਯ ਚ । ਤਨ੍ਮਾਤ੍ਰਾਯ ਮਹਾਨ੍ਤਾਯ ਤੁਭ੍ਯਂ ਤਤ੍ਤ੍ਵਾਤ੍ਮਨੇ ਨਮਃ ।। ੩੫.

ਹੇ ਅਦ੍ਰਿਸ਼, ਮਹਾਨ, ਪੰਜ ਤੱਤਾਂ, ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ, ਸੁੱਖਮ ਤੱਤਾਂ ਅਤੇ ਵੱਡੇ ਤੱਤ ਦੇ ਸਵਰੂਪ, ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ।

ਨਿਤ੍ਯਾਯ ਚਾਰ੍ਥਲਿਙ੍ਗਾਯ ਸੂਕ੍ਸ਼੍ਮਾਯ ਚੇਤਨਾਯ ਚ। ਸ਼ੁਦ੍ਧਾਯ ਵਿਭਵੇ ਚੈਵ ਤੁਭ੍ਯਂ ਨਿਤ੍ਯਾਤ੍ਮਨੇ ਨਮਃ ।। ੩੫.

ਹੇ ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ, ਅਰਥ ਵਾਲੇ, ਸੁੱਖਮ, ਚੇਤਨ, ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਸਮਰੱਥ ਆਤਮਾ, ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ।

ਨਮਸ੍ਤੇ ਤ੍ਰਿषੁ ਲੋਕੇषੁ ਸ੍ਵਰਾਨ੍ਤੇषੁ ਭਵਾਦਿषੁ। ਸਤ੍ਯਾਨ੍ਤੇषੁ ਮਹਾਨ੍ਤੇषੁ ਚਤੁਰ੍षੁ ਚ ਨਮੋऽਸ੍ਤੁ ਤੇ ।। ੩੫.

ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ, ਸੁਰਗ ਦੇ ਅੰਤਾਂ ਤੇ, ਹੋਣ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਹੋਰ ਅਵਸਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ, ਸੱਚ ਦੇ ਅੰਤਾਂ ਤੇ, ਮਹਾਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਤੇ ਚਾਰ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ।

ਨਮਃਸ੍ਤੋਤ੍ਰੇ ਮਯਾ ਹ੍ਯਸ੍ਮਿਨ੍ ਸਦਸਦ੍ਵ੍ਯਾਹृਤਂ ਵਿਭੋ। ਮਦ੍ਭਕ੍ਤ ਇਤਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣ੍ਯ ਸਰ੍ਵਨ੍ਤਤ੍ ਕ੍ਸ਼ਨ੍ਤੁਮਰ੍ਹਸਿ ।। ੩੫.

ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਮੇਰੇ ਇਸ ਸਤਿਕਾਰ ਦੇ ਗੀਤ ਵਿੱਚ ਜੇ ਕੁਝ ਠੀਕ ਜਾਂ ਗਲਤ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੋਵੇ, ਮੈਂ ਤੇਰਾ ਭਗਤ ਤੇ ਬ੍ਰਹਮ ਦੇ ਪ੍ਰੇਮੀ ਹੋ ਕੇ, ਤੂੰ ਸਭ ਕੁਝ ਮਾਫ ਕਰ ਦੇ।

ਸੂਤ ਉਵਾਚ।। ਏਵਮਾਰਾਧ੍ਯ ਦੇਵੇਸ਼ਮੀਸ਼ਾਨਂ ਨੀਲਲੋਹਿਤਮ੍। ਬ੍ਰਹ੍ਮੇਤਿ ਪ੍ਰਣਤਸ੍ਤਸ੍ਮੈ ਪ੍ਰਾਞ੍ਜਲਿਰ੍ਵਾਕ੍ਯਮਬ੍ਰਵੀਤ੍ ।। ੩੬.

ਸੂਤ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ, ਨੀਲ ਲਾਲ ਰੰਗ ਵਾਲੇ ਈਸ਼ਾਨ ਦੀ ਉਚਿਤ ਰੀਤ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮ ਮੰਨ ਕੇ, ਜੋੜੇ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਇਹ ਬਚਨ ਆਖੇ।

ਕਾਵ੍ਯਸ੍ਯ ਗਾਤ੍ਰਂ ਸਂਸ੍ਪृਸ਼੍ਯ ਹਸ੍ਤੇਨ ਪ੍ਰੀਤਿਮਾਨ੍ ਭਵਃ। ਨਿਕਾਮਂ ਦਰ੍ਸ਼ਨਂ ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਰੈਵਾਨ੍ਤਰਧੀਯਤ ।। ੩੬.

ਭਵ ਜੀ ਨੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਕਾਵ੍ਯਾ ਦੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਨਾਲ ਛੂਹਿਆ, ਉਸ ਨੂੰ ਮਨ ਚਾਹੀ ਦਰਸ਼ਨ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਫਿਰ ਓਥੇ ਹੀ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਗਏ।

ਤਤਃ ਸੋऽਨ੍ਤਰ੍ਹਿਤੇ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਦੇਵੇਸ਼ਾਨੁਚਰੇ ਤਦਾ। ਤਿष੍ਠਨ੍ਤੀਂ ਪ੍ਰਾਞ੍ਜਲਿਰ੍ਭੂਤ੍ਵਾ ਜਯਨ੍ਤੀਮਿਦਮਬ੍ਰਵੀਤ੍ ।। ੩੬.

ਜਦੋਂ ਉਹ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਗਏ, ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੇਵਕਾ ਜਯੰਤੀ, ਜੋੜੇ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਖੜੀ ਹੋਈ, ਇਹ ਬਚਨ ਆਖਣ ਲੱਗੀ।

ਕਸ੍ਯ ਤ੍ਵਂ ਸੁਭਗੇ ਕਾ ਵਾ ਦੁਃਖਿਤੇ ਮਯਿ ਦੁਃਖਿਤਾ। ਮਹਤਾ ਤਪਸਾ ਯੁਕ੍ਤਂ ਕਿਮਰ੍ਥਂ ਮਾਞ੍ਜੁਗੋਪਸਿ ।। ੩੬.

ਹੇ ਸੁਭਾਗਣੀ, ਤੂੰ ਕੌਣ ਹੈਂ? ਕਿਸ ਦੀ ਹੈਂ? ਜਦ ਮੈਂ ਦੁਖੀ ਹਾਂ ਤਾਂ ਤੂੰ ਵੀ ਕਿਉਂ ਦੁਖੀ ਹੈਂ? ਵੱਡੇ ਤਪ ਨਾਲ ਯੋਗ ਹੋ ਕੇ, ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਕਿਉਂ ਰੱਖਿਆ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈਂ?

ਅਨਯਾ ਸਤਤਂ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਪ੍ਰਸ਼੍ਰਯੇਣ ਦਮੇਨ ਚ। ਸ੍ਨੇਹੇਨ ਚੈਵ ਸੁਸ਼੍ਰੋਣਿ ਪ੍ਰੀਤੋऽਸ੍ਮਿ ਵਰਵਰ੍ਣਿਨਿ ।। ੩੬.

ਇਸ ਸਦਾ ਭਗਤੀ, ਨਿਮਰਤਾ, ਸਯਾਮਤਾ ਤੇ ਪਿਆਰ ਨਾਲ, ਹੇ ਸੋਹਣੀ ਕਮਰ ਵਾਲੀ, ਸੁੰਦਰ ਰੰਗ ਵਾਲੀ, ਮੈਂ ਤੈਥੋਂ ਖੁਸ਼ ਹਾਂ।

ਕਿਮਿਚ੍ਛਸਿ ਵਰਾਰੇਹੇ ਕਸ੍ਤੇ ਕਾਮਃ ਸਮृਧ੍ਯਤਾਮ੍। ਤਂ ਤੇ ਸਂਪੂਰਯਾਮ੍ਯਦ੍ਯ ਯਦ੍ਯਪਿ ਸ੍ਯਾਤ੍ ਸੁਦੁਰ੍ਲਭਮ੍ ।। ੩੬.

ਹੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਨਾਰੀ, ਤੈਨੂੰ ਕੀ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ? ਤੇਰੀ ਕਿਹੜੀ ਇੱਛਾ ਹੈ? ਉਹ ਪੂਰੀ ਹੋਵੇ। ਅੱਜ ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰਾਂਗਾ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਬਹੁਤ ਔਖੀ ਹੋਵੇ।

ਏਵਮੁਕ੍ਤਾऽऽਬ੍ਰਵੀਦਨਂ ਤਪਸਾ ਜ੍ਞਾਤੁਮਰ੍ਹਸਿ। ਚਿਕੀਰ੍षਿਤਂ ਮੇ ਬ੍ਰਹ੍ਨਿष੍ਠਤ੍ਵਂ ਹਿ ਵੇਤ੍ਥ ਯਥਾਤਥਮ੍ ।। ੩੬.

ਉਹੋ ਜਦ ਇਹ ਸੁਣਿਆ, ਆਖਣ ਲੱਗੀ: ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਤਪ ਨਾਲ ਮੇਰਾ ਮਨਸੂਬਾ ਜਾਣ ਲੈ। ਤੂੰ ਬ੍ਰਹਮ ਵਿਚ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ, ਮੇਰੀ ਇੱਛਾ ਨੂੰ ਠੀਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਣਦਾ ਹੈਂ।

ਏਵਮੁਕ੍ਤੇऽਬ੍ਰਵੀਦੇਨਾਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਦਿਵ੍ਯੇਨ ਚਕ੍ਸ਼ੁषਾ। ਮਾਹੇਨ੍ਦ੍ਰੀ ਤ੍ਵਂ ਵਰਾਰੋਹੇ ਮਦ੍ਧਿਤਾਰ੍ਥਮਿਹਾਗਤਾ ।। ੩੬.

ਜਦ ਉਸ ਨੇ ਇਹ ਆਖਿਆ, ਉਹਨੂੰ ਦਿਵ੍ਯ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਨਾਲ ਵੇਖ ਕੇ, ਆਖਿਆ: ਹੇ ਸੋਹਣੀ ਨਾਰੀ, ਤੂੰ ਇੰਦਰ ਦੀ ਪਤਨੀ ਹੈਂ, ਮੇਰੇ ਲਾਭ ਲਈ ਇੱਥੇ ਆਈ ਹੈਂ।

ਮਯਾ ਸਹ ਤ੍ਵਂ ਸੁਸ਼੍ਰੋਣਿ ਦਸ਼ ਵਰ੍षਾਣਿ ਭਾਮਿਨਿ। ਅਦृਸ਼੍ਯਂ ਸਰ੍ਵਭੂਤੈਸ੍ਤੁ ਸਂਪ੍ਰਯੋਗਮਿਹੇਚ੍ਛਸਿ ।। ੩੬.

ਹੇ ਸੋਹਣੀ ਕਮਰ ਵਾਲੀ, ਚਮਕਦਾਰ ਨੈਣਾਂ ਵਾਲੀ, ਤੂੰ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈਂ ਕਿ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਤੋਂ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਇੱਥੇ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਦੱਸ ਸਾਲ ਰਹੀਏ।

ਦੇਵੇਨ੍ਦ੍ਰਾਨਲਵਰ੍ਣਾਭੇ ਵਰਾਰੋਹੇ ਸੁਲੋਚਨੇ। ਇਮਂ ਵृਣੀष੍ਵ ਕਾਮਂ ਤੇ ਮਤ੍ਤੋ ਵੈ ਵਲ੍ਗੁਭਾषਿਣਿ ।। ੩੬.

ਹੇ ਸੋਹਣੀ ਨਾਰੀ, ਸੁੰਦਰ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ, ਇੰਦਰ ਦੀ ਅੱਗ ਵਰਗੀ ਰੰਗਤ ਵਾਲੀ, ਮਿੱਠਾ ਬੋਲਣ ਵਾਲੀ, ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਕੋਲੋਂ ਆਪਣੀ ਮਨ-ਚਾਹੀ ਵਾਰ ਲੈ ਲੈ।

ਏਵਂ ਭਵਤੁ ਗਚ੍ਛਾਮੋ ਗृਹਾਨ੍ ਵੈ ਮਤ੍ਤਕਾਸ਼ਿਨਿ । ਤਤਃ ਸ੍ਵਗृਹਮਾਗਮ੍ਯ ਜਯਨ੍ਤ੍ਯਾ ਸਹਿਤਃ ਪ੍ਰਭੁਃ ।। ੩੬.

ਉਹ ਆਖੀ: ਜਿਵੇਂ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ, ਚੱਲੀਏ ਘਰ ਨੂੰ, ਹੇ ਮਸਤ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ। ਫਿਰ ਆਪਣੇ ਘਰ ਆ ਕੇ, ਪ੍ਰਭੂ ਜਯੰਤੀ ਨਾਲ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਗਏ।

ਸ ਤਯਾ ਸਂ ਵ ਸਦ੍ਦੇਵ੍ਯਾ ਦਸ਼ ਵਰ੍षਾਣਿ ਭਾਗਸ਼ਃ। ਅਦृਸ਼੍ਯਃ ਸਰ੍ਵਭੂਤਾਨਾਂ ਮਾਯਯਾ ਸਂਵृਤਸ੍ਤਦਾ ।। ੩੬.

ਉਹ ਦਿਵ੍ਯਾ ਨਾਰੀ ਨਾਲ, ਉਹ ਦੱਸ ਸਾਲ ਤੱਕ, ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਤੋਂ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਰਹਿ ਕੇ, ਆਪਣੀ ਮਾਇਆ ਨਾਲ ਢੱਕਿਆ ਹੋਇਆ, ਵੱਸਦਾ ਰਿਹਾ।

ਕृਤਾਰ੍ਥਮਾਗਤਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਕਾਵ੍ਯਂ ਸਰ੍ਵੇ ਦਿਤੇਃ ਸੁਤਾਃ । ਅਭਿਜਗ੍ਮੁਰ੍ਗृਹਂ ਤਸ੍ਯ ਮੁਦਿਤਾਸ੍ਤੇ ਦਿਦृਕ੍ਸ਼ਵਃ ।। ੩੬.

ਕਾਵਯ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਕੰਮ ਪੂਰਾ ਕਰਕੇ ਆਉਂਦੇ ਵੇਖ ਕੇ, ਦਿਤੀ ਦੇ ਸਾਰੇ ਪੁੱਤਰ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਉਸਦੇ ਘਰ ਵੱਲ ਤੁਰ ਪਏ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਉਸਨੂੰ ਵੇਖਣ ਦੀ ਬੜੀ ਇੱਛਾ ਸੀ।

ਗਤਾ ਯਦਾ ਨ ਪਸ਼੍ਯਨ੍ਤੋ ਜਯਨ੍ਤ੍ਯਾ ਸਂਵृਤਂ ਗੁਰੁਮ੍। ਦਾਕ੍ਸ਼ਿਣ੍ਯਂ ਤਸ੍ਯ ਤਦ੍ਬੁਧ੍ਵਾ ਪ੍ਰਤਿਜਗ੍ਮੁਰ੍ਯਥਾਗਤਮ੍ ।। ੩੬.

ਜਦੋਂ ਉਹ ਉਥੋਂ ਗਏ ਤੇ ਆਪਣੇ ਗੁਰੂ ਨੂੰ ਜਯੰਤੀਆਂ ਵਲੋਂ ਓਟ ਲੱਗੀ ਹੋਈ ਨਾ ਵੇਖ ਸਕੇ, ਤਾਂ ਉਸਦੀ ਮਿਹਰਬਾਨੀ ਨੂੰ ਸਮਝ ਕੇ, ਉਹ ਜਿਵੇਂ ਆਏ ਸਨ, ਉਵੇਂ ਹੀ ਵਾਪਸ ਮੁੜ ਗਏ।

ਬृਹਸ੍ਪਤਿਸ੍ਤੁ ਸਂਰੁਦ੍ਧਂ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਕਾਵ੍ਯਂ ਚਕਾਰ ਹ। ਪਿਤ੍ਰਰ੍ਥੇ ਦਸ਼ ਵਰ੍षਾਣਿ ਜਯਨ੍ਤ੍ਯਾ ਹਿਤਕਾਮ੍ਯਯਾ ।। ੩੬.

ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਨੇ ਜਦੋਂ ਜਾਣ ਲਿਆ ਕਿ ਕਾਵਯ ਰੁਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿਉ ਦੀ ਖਾਤਰ, ਜਯੰਤੀਆਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋਏ, ਦੱਸ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।

ਬੁਦ੍ਧ੍ਵਾ ਤਦਨ੍ਤਰਂ ਸੋऽਥ ਦੈਤ੍ਯਾਨਾਮਿਵ ਚੋਦਿਤਃ। ਕਾਵ੍ਯਸ੍ਯ ਰੂਪਮਾਸ੍ਥਾਯ ਸੋऽਸੁਰਾਨ੍ਸਮਭਾषਤ ।। ੩੬.

ਉਹ ਸਮਾਂ ਸਮਝ ਕੇ, ਜਿਵੇਂ ਦੈਤਿਆਂ ਵਲੋਂ ਉਕਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੋਵੇ, ਉਸਨੇ ਕਾਵਯ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲਿਆ ਤੇ ਅਸੁਰਾਂ ਨੂੰ ਜਾ ਕੇ ਗੱਲ ਕੀਤੀ।