ਵਾਯੁਪੁਰਾਣਮ੍

ਦੇਵੀ ਕ੍ਰੁਦ੍ਧਾਬ੍ਰਵੀਦੇਨਾਨਨਿਨ੍ਦ੍ਰਤ੍ਵਂ ਕਰੋਮ੍ਯਹਮ੍। ਸਂਸ੍ਤਭ੍ਯ ਸ਼ੀਘ੍ਰਂ ਸਂਰਮ੍ਭਾਦਿਨ੍ਦ੍ਰਂ ਸਾऽਭ੍ਯਚਰਤ੍ਤਤਃ ।। ੩੫.

ਦੇਵੀ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਆਖਦੀ ਹੈ, 'ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ, ਇੰਦਰ, ਬੇਅਸਰ ਕਰ ਦਿਆਂਗੀ!' ਤੇ ਫਿਰ ਉਹ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਇੰਦਰ ਵੱਲ ਵਧੀ।

ਤਤਃ ਸਂਸ੍ਤਮ੍ਭਿਤਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਸ਼ਕ੍ਰਂਦੇਵਾਸ੍ਤੁ ਯੂਪਵਤ੍। ਵ੍ਯਦ੍ਰਵਨ੍ਤ ਤਤੋ ਭੀਤਾ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਸ਼ਕ੍ਰਂ ਵਸ਼ੀਕृਤਮ੍ ।। ੩੫.

ਜਦ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਜਿਵੇਂ ਯਜਨ ਦੇ ਖੰਭੇ ਵਾਂਗ ਬੇਹੋਸ਼ ਵੇਖਿਆ, ਤਾਂ ਉਹ ਸਾਰੇ ਡਰ ਕੇ ਭੱਜ ਗਏ, ਕਿਉਂਕਿ ਇੰਦਰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵੱਸ ਵਿੱਚ ਸੀ।

ਗਤੇषੁ ਸੁਰਸਙ੍ਘੇषੁ ਵਿष੍ਣੁਰਿਨ੍ਦ੍ਰਮਭਾषਤ। ਮਾਂਤ੍ਵਂ ਪ੍ਰਵਿਸ਼ ਭਦ੍ਰਨ੍ਤੇ ਨੇष੍ਯਾਮਿ ਤ੍ਵਾਂ ਸੁਰੇਸ਼੍ਵਰ ।। ੩੫.

ਜਦ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਚਲੇ ਗਏ, ਤਾਂ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੇ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, 'ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਵਿੱਚ ਆ ਜਾ, ਭਾਗਾਂ ਵਾਲਿਆ; ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਬਚਾਵਾਂਗਾ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ।'

ਏਵਮੁਕ੍ਤਸ੍ਤਤੋ ਵਿष੍ਣੁਂ ਪ੍ਰਵਿਵੇਸ਼ ਪੁਰਨ੍ਦਰਃ। ਵਿष੍ਣੁਨਾ ਰਕ੍ਸ਼ਿਤਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਦੇਵੀ ਕ੍ਰੁਦ੍ਧਾ ਵਚੋऽਵਦਤ੍ ।। ੩੫.

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਖਣ 'ਤੇ, ਪੁਰੰਦਰ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਵਿੱਚ ਸਮਾ ਗਿਆ। ਜਦ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੇ ਇੰਦਰ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕੀਤੀ ਵੇਖੀ, ਤਾਂ ਦੇਵੀ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਆਖਣ ਲੱਗੀ।

ਏषਾ ਤ੍ਵਾਂ ਵਿष੍ਣੁਨਾ ਸਾਰ੍ਦ੍ਧਂ ਦਹਾਮਿ ਮਘਵਾਨਿਵ। ਮਿषਤਾਂ ਸਰ੍ਵਭੂਤਾਨਾਂ ਦृਸ਼੍ਯਤਾਂ ਮੇ ਤਪੋਬਲਮ੍ ।। ੩੫.

'ਹੁਣ ਮੈਂ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਸਮੇਤ, ਤੈਨੂੰ, ਮਘਵਨ, ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਸਾੜ ਦਿਆਂਗੀ। ਮੇਰੀ ਤਪ ਦੀ ਤਾਕਤ ਵੇਖ ਲਵੋ।'

ਤਯਾਭਿਭੂਤੌ ਤੌ ਦੇਵਾਵਿਨ੍ਦ੍ਰਵਿष੍ਣੂ ਜਜਲ੍ਪਤੁਃ। ਕਥਂ ਮੁਚ੍ਯੇਵ ਸਹਿਤੌ ਵਿष੍ਣੁਰਿਨ੍ਦ੍ਰਮਭਾषਤ ।। ੩੫.

ਉਸ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹੇਠ, ਇੰਦਰ ਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੋਵੇਂ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਸੋਚਣ ਲੱਗ ਪਏ। ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੇ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ, 'ਅਸੀਂ ਦੋਵੇਂ ਕਿਵੇਂ ਬਚੀਏ?'

ਇਨ੍ਦ੍ਰੋऽਬ੍ਰਵੀਜ੍ਜਹਿ ਹ੍ਯੇਨਾਂ ਯਾਵਨ੍ਨੌ ਨ ਦਹੇਦ੍ਵਿਭੋ। ਵਿਸ਼ੇषੇਣਾਭਿਭੂਤੋऽਹਮਤਸ੍ਤ੍ਵਞ੍ਚ ਹਿ ਮਾ ਚਿਰਮ੍ ।। ੩੫.

ਇੰਦਰ ਨੇ ਆਖਿਆ, 'ਉਸਨੂੰ ਮਾਰ ਦੇ, ਜਦ ਤੱਕ ਉਹ ਸਾਨੂੰ ਸਾੜ ਨਾ ਦੇਵੇ। ਮੈਂ ਤਾਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਸ ਦੇ ਵੱਸ ਵਿੱਚ ਹਾਂ, ਤੂੰ ਦੇਰੀ ਨਾ ਕਰ।'

ਤਤਃ ਸਮੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਤਾਂ ਵਿष੍ਣੁਃ ਸ੍ਤ੍ਰੀਵਧਂ ਕਰ੍ਤ੍ਤੁਮਾਸ੍ਥਿਤਃ। ਅਭਿਧ੍ਯਾਯ ਤਤਸ਼੍ਚਕ੍ਰਮਾਪਨ੍ਨਃ ਸਤ੍ਵਰਂ ਪ੍ਰਭੁਃ ।। ੩੫.

ਫਿਰ, ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਵੇਖ ਕੇ, ਔਰਤ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਦਾ ਮਨ ਬਣਾਇਆ। ਸੋਚ ਕੇ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਚਕਰ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਬੁਲਾ ਲਿਆ।

ਤਸ੍ਯਾਃ ਸਤ੍ਵਰਮਾਣਾਯਾਃ ਸ਼ੀਘ੍ਰਕਾਰੀ ਸੁਰਾਰਿਹਾ। ਸ੍ਤ੍ਰਿਯਾ ਵਿष੍ਣੁਸ੍ਤਤੋ ਦੇਵ੍ਯਾ ਕ੍ਰੂਰਂ ਬੁਦ੍ਧ੍ਵਾ ਚਿਕੀਰ੍षਿਤਮ੍। ਕ੍ਰੁਦ੍ਧਸ੍ਤਦਸ੍ਤ੍ਰਮਾਵਿਦ੍ਧ੍ਯ ਸ਼ਿਰਸ਼੍ਚਿਚ੍ਛੇਦ ਮਾਧਵਃ ।। ੩੫.

ਜਦ ਉਹ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧੀ, ਤਾਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੇ, ਉਸ ਦੇ ਮਨ ਵਿਚ ਕੁਰੂਰਤਾ ਵੇਖ ਕੇ, ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਆਪਣਾ ਅਸਤਰ ਚਲਾ ਕੇ, ਉਸ ਦਾ ਸਿਰ ਵੱਖ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।

ਤਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਸ੍ਤ੍ਰੀਵਧਂ ਘੋਰਂ ਚੁਕੋਪ ਭृਗੁਰੀਸ਼੍ਵਰਃ। ਤਤੋऽਭਿਸ਼ਸ੍ਤੋ ਭृਗੁਣਾ ਵਿष੍ਣੁਰ੍ਭਾਰ੍ਯਾਵਧੇ ਤਦਾ ।। ੩੫.

ਉਹ ਭਿਆਨਕ ਔਰਤ ਦਾ ਕਤਲ ਵੇਖ ਕੇ, ਭਰਗੁ ਰਿਸ਼ੀ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ। ਫਿਰ, ਭਰਗੁ ਨੇ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਕਰਕੇ ਸ਼ਾਪ ਦੇ ਦਿੱਤਾ।

ਯਸ੍ਮਾਤ੍ਤੇ ਜਾਨਤਾ ਧਰ੍ਮਾਨਵਧ੍ਯਾ ਸ੍ਤ੍ਰੀ ਨਿषੂਦਿਤਾ। ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਤ੍ਵਂ ਸਪ੍ਤਕृਤ੍ਵੋ ਵੈ ਮਾਨੁषੇषੁ ਪ੍ਰਪਤ੍ਸ੍ਯਸਿ ।। ੩੫.

ਕਿਉਂਕਿ ਤੂੰ ਧਰਮ ਨੂੰ ਜਾਣਦਿਆਂ ਹੋਇਆ ਵੀ, ਜਿਸ ਔਰਤ ਨੂੰ ਮਾਰਨਾ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਉਸਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਤੂੰ ਸੱਤ ਵਾਰ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿਚ ਜਨਮ ਲਵੇਂਗਾ।

ਤਤਸ੍ਤੇਨਾਭਿਸ਼ਾਪੇਨ ਨष੍ਟੇ ਧਰ੍ਮੇ ਪੁਨਃ ਪੁਨਃ। ਲੋਕੇ ਸਰ੍ਵਹਿਤਾਰ੍ਥਾਯ ਜਾਯਤੇ ਮਾਨੁषੇष੍ਵਿਹ ।। ੩੫.

ਉਸ ਸ਼ਾਪ ਕਰਕੇ, ਜਦ ਜਗਤ ਵਿਚ ਵਾਰ ਵਾਰ ਧਰਮ ਨਾਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਸਭ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ, ਉਹ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿਚ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।

ਅਨੁਵ੍ਯਾਹृਤ੍ਯ ਵਿष੍ਣੁਂ ਸ ਤਦਾਦਾਯ ਸ਼ਿਰਃ ਸ੍ਵਯਮ੍। ਸਮਾਨੀਯ ਤਤਃ ਕਾਯੇ ਅਪੋ ਗृਹ੍ਯੇਦਮਬ੍ਰਵੀਤ੍ ।। ੩੫.

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੂੰ ਆਖ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਆਪ ਹੀ ਉਹ ਸਿਰ ਚੁੱਕਿਆ, ਕਾਇਲ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ, ਪਾਣੀ ਲਿਆ, ਤੇ ਇਹ ਬਚਨ ਆਖੇ।

ਏष ਤ੍ਵਾਂ ਵਿष੍ਣੁਨਾ ਸਤ੍ਯੇ ਹਤਾਂ ਸਂਜੀਵਯਾਮ੍ਯਹਮ੍ । ਯਦਿ ਕृਤ੍ਸ੍ਨੋ ਮਯਾ ਧਰ੍ਮਸ਼੍ਚਰਿਤੋ ਜ੍ਞਾਯਤੇऽਪਿ ਵਾ। ਤੇਨ ਸਤ੍ਯੇਨ ਜੀਵਸ੍ਵ ਯਦਿ ਸਤ੍ਯਂ ਬ੍ਰਵੀਮ੍ਯਹਮ੍ ।। ੩੫.

ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੇ ਸੱਚੇ ਮਨ ਨਾਲ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਮੁੜ ਜਿਉਂਦਾ ਕਰਾਂਗਾ—ਜੇਕਰ ਮੇਰੇ ਵਲੋਂ ਕੀਤਾ ਧਰਮ ਸਭ ਨੂੰ ਪਤਾ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਨਾ ਵੀ ਹੋਵੇ। ਇਸ ਸੱਚ ਦੀ ਕਸਮ, ਜੇ ਮੈਂ ਸੱਚ ਬੋਲ ਰਿਹਾ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਤੂੰ ਜੀ ਉਠ।

ਸਤ੍ਯਾਭਿਵ੍ਯਾਹृਤਾ ਤਸ੍ਯਾ ਦੇਵੀ ਸਂਜੀਵਿਤਾ ਤਦਾ। ਤਦਾ ਤਾਂ ਪ੍ਰੋਕ੍ਸ਼੍ਯ ਸ਼ੀਤਾਭਿਰਦ੍ਭਿਰ੍ਜੀਵੇਤਿ ਸੋऽਬ੍ਰਵੀਤ੍ ।। ੩੫.

ਜਦੋਂ ਇਹ ਸੱਚੀ ਗੱਲ ਕਹੀ ਗਈ, ਤਦੋਂ ਉਹ ਦੇਵੀ ਫੇਰ ਜਿਉਂਦੀ ਹੋ ਗਈ। ਫਿਰ ਉਸ ਨੂੰ ਠੰਢੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਛਿੜਕ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਆਖਿਆ, 'ਜੀਉ।'

ਤਤਸ੍ਤਾਂ ਸਰ੍ਵਭੂਤਾਨਿ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਸੁਪ੍ਤੋਤ੍ਥਿਤਾਮਿਵ। ਸਾਧੁ ਸਾਧ੍ਵਿਤ੍ਯਦृਸ਼੍ਯਾਨਾਂ ਵਾਚਸ੍ਤਾਃ ਸਸ੍ਵਰੁਰ੍ਦਿਸ਼ਃ ।। ੩੫.

ਉਸ ਨੂੰ ਸੁੱਤੋਂ ਜਾਗ ਪਈ ਹੋਈ ਵਾਂਗ ਦੇਖ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਜੀਵ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਏ। ਅਣਦੇਖੇ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਚਾਰੋ ਪਾਸੋਂ ਗੂੰਜਣ ਲੱਗ ਪਈਆਂ, 'ਵਧੀਆ! ਵਧੀਆ!'

ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਸਞ੍ਜੀਵਿਤਾਮੇਵਂ ਦੇਵੀਂ ਤਾਂ ਭृਗੁਣਾ ਤਦਾ। ਮਿषਤਾਂ ਸਰ੍ਵਭੂਤਾਨਾਂ ਤਦਦ੍ਭੁਤਮਿਵਾਭਵਤ੍ ।। ੩੫.

ਜਦੋਂ ਭਰਗੂ ਨੇ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਉਸ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਮੁੜ ਜਿਉਂਦਾ ਕੀਤਾ, ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਇਹ ਵੱਡਾ ਅਚੰਭਾ ਬਣ ਗਿਆ।

ਅਸਂਭ੍ਰਾਨ੍ਤੇਨ ਭृਗੁਣਾ ਪਤ੍ਨੀਂ ਸਞ੍ਜੀਵਿਤਾਂ ਤਤਃ। ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਸ਼ਕ੍ਰੋ ਨ ਲੇਭੇऽਥ ਸ਼ਰ੍ਮ ਕਾਵ੍ਯਭਯਾਤ੍ਤਤਃ ।। ੩੫.

ਭਰਗੂ ਨੇ ਬਿਨਾ ਘਬਰਾਏ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਮੁੜ ਜਿਉਂਦਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਇਹ ਦੇਖ ਕੇ ਇੰਦਰ, ਕਾਵਿਆਂ ਦੇ ਡਰ ਕਰਕੇ, ਚੈਨ ਨਾ ਲੱਭ ਸਕਿਆ।

ਪ੍ਰਜਾਗਰੇ ਤਤਸ਼੍ਚੇਨ੍ਦ੍ਰੋ ਜਯਨ੍ਤੀਮਾਤ੍ਮਨਃ ਸੁਤਾਮ੍। ਪ੍ਰੋਵਾਚ ਮਤਿਮਾਨ੍ ਵਾਕ੍ਯਂ ਸ੍ਵਾਂ ਕਨ੍ਯਾਂ ਪਾਕਸ਼ਾਸਨਃ ।। ੩੫.

ਫਿਰ ਜਾਗਦੇ ਹੋਏ, ਬਿਜਲੀ ਦੇ ਹਥਿਆਰ ਵਾਲੇ ਸਮਝਦਾਰ ਇੰਦਰ ਨੇ ਆਪਣੀ ਧੀ ਜਯੰਤੀਆਂ ਨੂੰ ਇਹ ਗੱਲ ਆਖੀ।

ਏष ਕਾਵ੍ਯੋ ਹ੍ਯਨਿਨ੍ਦ੍ਰਾਯ ਚਰਤੇ ਦਾਰੁਣਂ ਤਪਃ। ਤੇਨਾਹਂ ਵ੍ਯਾਕੁਲਃ ਪੁਤ੍ਰਿ ਕृਤੋ ਧृਤਿਮਤਾ ਦृਢਮ੍ ।। ੩੫.

'ਇਹ ਕਾਵਿਆ ਮੇਰੇ ਵਾਸਤੇ ਨਹੀਂ, ਪਰ ਤਿੱਖੀ ਤਪੱਸਿਆ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਕਰਕੇ, ਧੀਏ, ਮੈਂ ਉਸ ਦੀ ਪੱਕੀ ਨਿਸ਼ਚਾ ਦੇ ਕਾਰਨ ਬਹੁਤ ਚਿੰਤਤ ਹੋ ਗਿਆ ਹਾਂ।'

ਗਚ੍ਛ ਸਮ੍ਭਾਵਯਸ੍ਵੈਨਂ ਸ਼੍ਰਮਾਪਨਯਨੈਃ ਸ਼ੁਭੈਃ। ਤੈਸ੍ਤੈਰ੍ਮਨੋਨੁਕੂਲੈਸ਼੍ਚ ਹ੍ਯੁਪਚਾਰੈਰਤਨ੍ਦ੍ਰਿਤਾ ।। ੩੫.

'ਤੂੰ ਜਾ, ਉਸ ਦੀ ਥਕਾਵਟ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਚੰਗੀਆਂ ਸੇਵਾਵਾਂ ਕਰ, ਤੇ ਮਨ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਹੋਰ ਚੰਗੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਆਦਰ-ਸਤਿਕਾਰ ਕਰ, ਤੇ ਕਦੇ ਵੀ ਸੁਸਤ ਨਾ ਹੋਈਂ।'

ਦੇਵੀ ਸਾ ਹੀਨ੍ਦ੍ਰਤੁਹਿਤਾ ਜਯਨ੍ਤੀ ਸ਼ੁਭਚਾਰਿਣੀ। ਯੁਕ੍ਤਧ੍ਯਾਨਞ੍ਚ ਸ਼ਾਮ੍ਯਂ ਤਂ ਦੁਰ੍ਬਲਂ ਧृਤਿਮਾਸ੍ਥਿਤਮ੍ ।। ੩੫.

ਉਹ ਦੇਵੀ ਜਯੰਤੀਆਂ, ਇੰਦਰ ਦੀ ਧੀ ਤੇ ਚੰਗੇ ਚਾਲ-ਚਲਣ ਵਾਲੀ, ਧਿਆਨ ਲਾ ਕੇ ਤੇ ਠੰਢੇ ਮਨ ਨਾਲ, ਉਸ ਤਪੱਸਵੀ ਕੋਲ ਗਈ ਜੋ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਡਿੱਠਾ ਸੀ।

ਪਿਤ੍ਰਾ ਯਥੋਕ੍ਤਂ ਕਾਵ੍ਯਂ ਸਾ ਕਾਵ੍ਯੇ ਕृਤਵਤੀ ਤਦਾ। ਗੀਰ੍ਭਿਸ਼੍ਚੈਵਾਨੁਕੂਲਾਭਿਃ ਸ੍ਤੁਵਤੀ ਵਲ੍ਗੁਭਾषਿਣੀ ।। ੩੫.

ਉਸ ਨੇ ਪਿਤਾ ਵਲੋਂ ਆਖੇ ਮੁਤਾਬਕ ਕਾਵਿਆਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ, ਤੇ ਮਿੱਠੀਆਂ ਤੇ ਸੁਹਣੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ।

ਗਾਤ੍ਰਸਂਵਾਹਨੈਃ ਕਾਲੇ ਸੇਵਮਾਨਾ ਸੁਖਾਵਹੈਃ । ਸ਼ੁਸ਼੍ਰੂषਨ੍ਤ੍ਯਨੁਕੂਲਾ ਚ ਉਵਾਸ ਬਹੁਲਾਃ ਸਮਾਃ ।। ੩੫.

ਉਹ ਸਮੇਂ-ਸਮੇਂ ਤੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਹੱਡੀਆਂ ਨੂੰ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਮਲਦੀ, ਆਰਾਮ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੀ ਰਹੀ। ਉਹ ਬਹੁਤ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਮਨ ਲਾ ਕੇ ਉਸ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੀ ਰਹੀ।

ਪੂਰ੍ਣੇ ਧੂਮਵ੍ਰਤੇ ਚਾਪਿ ਘੋਰੇ ਵਰ੍षਸਹਸ੍ਰਿਕੇ । ਵਰੇਣ ਚ੍ਛਨ੍ਦਯਾਮਾਸ ਕਾਵ੍ਯਂ ਪ੍ਰੀਤੋऽਭਵਤ੍ਤਦਾ ।। ੩੫.

ਜਦੋਂ ਉਹ ਭਿਆਨਕ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲਾਂ ਵਾਲਾ ਧੂਏਂ ਦਾ ਵਰਤ ਪੂਰਾ ਹੋ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਕਾਵਿਆਂ ਨੂੰ ਵਰ ਮੰਗਣ ਲਈ ਆਖਿਆ, ਤੇ ਉਹ ਉਸ ਤੋਂ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ।

ਏਵਂ ਬ੍ਰੁਵਂਸ੍ਤ੍ਵਯੈਕੇਨ ਚੀਰ੍ਣਂ ਨਾਨ੍ਯੇਨ ਕੇਨਚਿਤ੍। ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਤ੍ਵਂ ਤਪਸਾ ਬੁਦ੍ਧ੍ਯਾ ਸ਼੍ਰੁਤੇਨ ਚ ਬਲੇਨ ਚ ।। ੩੫.

'ਜੋ ਤੂੰ ਕੀਤਾ, ਉਹ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਨੇ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਲਈ, ਆਪਣੀ ਤਪੱਸਿਆ, ਅਕਲ, ਗਿਆਨ ਤੇ ਤਾਕਤ ਨਾਲ—'

ਤੇਜਸਾ ਚਾਪਿ ਵਿਬੁਧਾਨ੍ ਸਰ੍ਵਾਨਭਿਭਵਿष੍ਯਸਿ। ਯਚ੍ਚ ਕਿਞ੍ਚਿਨ੍ਮਮ ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ ਵਿਦ੍ਯਤੇ ਭृਗੁਨਨ੍ਦਨ ।। ੩੫.

'ਤੂੰ ਆਪਣੀ ਜੋਤ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੋਂ ਵਧ ਜਾਵੇਂਗਾ। ਤੇ, ਭਰਗੂ ਦੇ ਪੁੱਤ, ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਜੋ ਕੁਝ ਗਿਆਨ ਹੈ—'

ਸਾਙ੍ਗਞ੍ਚ ਸਰਹਸ੍ਯਞ੍ਚ ਯਜ੍ਞੋਪਨਿषਦਾਨ੍ਤਥਾ। ਪ੍ਰਤਿਭਾਸ੍ਯਤਿ ਤੇ ਸਰ੍ਵਂ ਤਚ੍ਚਾਦ੍ਯਨ੍ਤਂ ਨ ਕਸ੍ਯਚਿਤ੍ ।। ੩੫.

'ਸਾਰੇ ਯਜਨ ਉਪਨਿਸ਼ਦਾਂ ਦੇ ਭੇਦ ਤੇ ਭਾਗ ਤੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਖੁਲ ਜਾਣਗੇ। ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਤੇ ਅੰਤ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਪਤਾ।'

ਸਰ੍ਵਾਭਿਭਾਵੀ ਤੇਨ ਤ੍ਵਂ ਦ੍ਵਿਜਸ਼੍ਰੇष੍ਠੋ ਭਵਿष੍ਯਸਿ। ਏਵਂ ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਵਰਾਂਸ੍ਤਸ੍ਮੈ ਭਾਰ੍ਗਵਾਯ ਪੁਨਃ ਪੁਨਃ ।। ੩੫.

'ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਤੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਬਣ ਜਾਵੇਂਗਾ। ਇਉਂ, ਕਈ ਵਾਰੀ ਭਾਰਗਵ ਨੂੰ ਇਹ ਵਰ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ—'