ਵਾਯੁਪੁਰਾਣਮ੍

ਜਾਤਾ ਭਸ੍ਮਵ੍ਯਪੋਹਿਨ੍ਯਾਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਰ੍षਿਗਣਸਮ੍ਮਤਾਃ। ਵੈਖਾਨਸਾ ਮੁਨਿਗਣਾਸ੍ਤਪਃਸ਼੍ਰੁਤਪਰਾਯਣਾਃ ।। ੪.

ਭਸਮ, ਜੋ ਪਾਪ ਦੂਰ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਉਸ ਤੋਂ ਵੈਖਾਨਸ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਗੋਤ ਪੈਦਾ ਹੋਏ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਿੱਚ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਤਪ ਤੇ ਗਿਆਨ ਵਿਚ ਲੱਗੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।

ਸ੍ਰੋਤੋਭ੍ਯਸ੍ਤਸ੍ਯ ਚੋਤ੍ਪਨ੍ਨਾਵਸ਼੍ਵਿਨੌ ਰੂਪਸਮ੍ਮਿਤੌ। ਵਿਦੁਰ੍ਜਨ੍ਮਾਕ੍ਸ਼ਰਜਸੋ ਵਿਮਲਾ ਨੇਤ੍ਰਸਮ੍ਭਵਾਃ ੪.

ਉਸ ਦੀਆਂ ਧਾਰਾਵਾਂ ਤੋਂ ਅਸ਼ਵਿਨੀ ਕੁਮਾਰ ਜੰਮੇ, ਜੋ ਸੋਹਣੇ, ਪਵਿੱਤਰ, ਦਾਗ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਅਤੇ ਅੱਖਾਂ ਤੋਂ ਉਪਜੇ ਹੋਏ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਜ੍ਯੇष੍ਠਾਃ ਪ੍ਰਜਾਨਾਂ ਪਤਯਃ ਸ੍ਰੋਤੋਭ੍ਯਸ੍ਤਸ੍ਯ ਜਜ੍ਞਿਰੇ। ऋषਯੋ ਰੋਮਕੂਪੇਭ੍ਯਸ੍ਤਥਾ ਸ੍ਵੇਦਮਲੋਦ੍ਭਵਾਃ ।। ੪.

ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਮਾਲਕ ਉਸ ਦੀਆਂ ਧਾਰਾਵਾਂ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਏ; ਰਿਸ਼ੀ ਉਸ ਦੇ ਵਾਲਾਂ ਦੀਆਂ ਜੜ੍ਹਾਂ ਤੋਂ, ਤੇ ਹੋਰ ਪਸੀਨੇ ਦੀ ਮੈਲ ਤੋਂ ਉਪਜੇ।

ਦਾਰੁਣਾ ਹਿ ਰੁਤੇ ਮਾਸਾ ਨਿਰ੍ਯਾਸਾਃ ਪਕ੍ਸ਼ਸਨ੍ਧਯਃ। ਵਤ੍ਸਰਾ ਯੇ ਤ੍ਵਹੋਰਾਤ੍ਰਾਃ ਪਿਤ੍ਰਂ ਜ੍ਯੋਤਿਸ਼੍ਚ ਦਾਰੁਣਮ੍ ।। ੪.

ਮਹੀਨੇ ਸਖਤ ਹਨ, ਪੱਖ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਿਲਾਪ ਹਨ; ਸਾਲ, ਦਿਨ ਤੇ ਰਾਤਾਂ, ਅਤੇ ਪਿਤਾ ਉਹ ਕਠੋਰ ਜੋਤ ਹੈ।

ਰੌਦ੍ਰਂ ਲੋਹਿਤਮਿਤ੍ਯਾਹੁਰ੍ਲੋਹਿਤਂ ਕਨਕਂ ਸ੍ਮृਤਮ੍। ਤਨ੍ਮੈਤ੍ਰਮਿਤਿ ਵਿਜ੍ਞੇਯਂ ਧੂਮਸ਼੍ਚ ਪਸ਼ਵਃ ਸ੍ਮृਤਾਃ ।। ੪.

ਜੋ ਭਿਆਨਕ ਹੈ, ਉਹ ਲਾਲ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਲਾਲ ਨੂੰ ਸੋਨਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਉਹ ਮਿੱਤਰਤਾ ਵਾਲਾ ਸਮਝੋ, ਤੇ ਧੂੰਆਂ ਪਸ਼ੂ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਯੇऽਰ੍ਚ੍ਚਿषਸ੍ਤਸ੍ਯ ਤੇ ਰੁਦ੍ਰਾਸ੍ਤਥਾਦਿਤ੍ਯਾਃ ਸਮੁਦ੍ਭਵਾਃ। ਅਙ੍ਗਾਰੇਭ੍ਯਃ ਸਮੁਤ੍ਪਨ੍ਨਾ ਜ੍ਯੋਤਿषੋ ਦਿਵ੍ਯਮਾਨੁषਾਃ ।। ੪.

ਉਸ ਦੀਆਂ ਲਪਟਾਂ ਤੋਂ ਰੁਦ੍ਰ ਤੇ ਆਦਿਤਿਆ ਪੈਦਾ ਹੋਏ; ਅੰਗਾਰਾਂ ਤੋਂ ਦਿਵਿ ਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਜੋਤਾਂ ਉਪਜੀਆਂ।

ਆਦਿਮਾਨਸ੍ਯ ਲੋਕਸ੍ਯ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਸਮੁਦ੍ਭਵਃ। ਸਰ੍ਵਕਾਮਦਮਿਤ੍ਯਾਹੁਸ੍ਤਤ੍ਰ ਕਨ੍ਯਾਮੁਦਾਹਰਨ੍ ।। ੪.

ਮਨ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮ ਤੋਂ ਜੰਮਿਆ, ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਸਭ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਥੇ ਇੱਕ ਕੁੜੀ ਦਾ ਵੀ ਜ਼ਿਕਰ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।

ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਸੁਰਗੁਰੁਸ੍ਤਤ੍ਰ ਤ੍ਰਿਦਸ਼ੈਃ ਸਂਪ੍ਰਸੀਦਤਿ। ਇਮੇ ਵੈ ਜਨਯਿष੍ਯਨ੍ਤਿ ਪ੍ਰਜਾਃ ਸਰ੍ਵਾਃ ਪ੍ਰਜੇਸ਼੍ਵਰਾਃ ।। ੪.

ਉਥੇ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਗੁਰੂ, ਤੈਂਤੀਸ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ; ਇਹ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ ਸਾਰੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਪੈਦਾ ਕਰਨਗੇ।

ਸ੍ਵੇ ਪ੍ਰਜਾਨਾਂ ਪਤਯਃ ਸਰ੍ਵੇ ਚਾਪਿ ਤਪਸ੍ਵਿਨਃ। ਤਤ੍ਪ੍ਰਸਾਦਾਦਿਮਾਁਲ੍ਲੋਕਾਨ੍ਧਾਰਯੇਯੁਰਿਮਾਃ ਕ੍ਰਿਯਾਃ ।। ੪.

ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ ਅਤੇ ਤਪਸੀ, ਉਸ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਇਹ ਲੋਕ ਤੇ ਕਰਮ ਸ਼ੁਰੂ ਤੋਂ ਹੀ ਚਲਾ ਰਹੇ ਹਨ।

ਦ੍ਵਨ੍ਦ੍ਵਂ ਸਂਵਰ੍ਦ੍ਧਯਾਮਾਸ ਤਵ ਤੇਜੋਵਿਵਰ੍ਦ੍ਧਨਮ੍। ਦੇਵੇषੁ ਵੇਦਵਿਦ੍ਵਾਂਸਃ ਸਰ੍ਵੇ ਰਾਜਰ੍षਯਸ੍ਤਥਾ ।। ੪.

ਉਸ ਨੇ ਜੋੜੇ ਨੂੰ ਵਧਾਇਆ, ਤੇਰੀ ਜੋਤ ਵਧਾਈ; ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਸਾਰੇ ਵੇਦ ਜਾਣਣ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਰਾਜਰਿਸ਼ੀ ਵੀ।

ਵੇਦਮਨ੍ਤ੍ਰ ਪਰਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਪ੍ਰਜਾਪਤਿਗੁਣੋਦ੍ਭਵਾਃ। ਅਨਨ੍ਤਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਸਤ੍ਯਞ੍ਚ ਤਪਸ਼੍ਚ ਪਰਮਂ ਭੁਵਿ ।। ੪.

ਸਾਰੇ ਵੇਦ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ ਹਨ; ਅਨੰਤ ਬ੍ਰਹਮ, ਸੱਚ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਤਪ।

ਸਰ੍ਵੇ ਹਿ ਵਯਮੇਤੇ ਚ ਤਵੈਵ ਪ੍ਰਸਵਃ ਪ੍ਰਭੋ। ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਚ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਸ਼੍ਚੈਵ ਲੋਕਾਸ਼੍ਚੈਵ ਚਰਾਚਰਾਃ ।। ੪.

ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਅਸੀਂ ਸਾਰੇ ਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਸਾਰੇ ਜਗਤ, ਚਾਹੇ ਚਲਦੇ ਹੋਣ ਜਾਂ ਅਡਿੱਗ, ਸਾਰੇ ਹੀ ਤੇਰੇ ਹੀ ਪੁੱਤਰ ਹਾਂ।

ਮਰੀਚਿਮਾਦਿਤਃ ਕृਤ੍ਵਾ ਦੇਵਾਸ਼੍ਚ ऋषਿਭਿਃ ਸਹ। ਅਪਤ੍ਯਾਨੀਹ ਸਞ੍ਚਿਨ੍ਤ੍ਯ ਤੇऽਪਤ੍ਯਙ੍ਕਾਮਯਾਮਹੇ ।। ੪.

ਮਰੀਚੀ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਰਚ ਕੇ, ਦੇਵਤੇ ਅਤੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਸਮੇਤ, ਅਸੀਂ ਇੱਥੇ ਸੰਤਾਨ ਦੀ ਸੋਚ ਕੀਤੀ ਤੇ ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਵੰਸ਼ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦੇ ਹਾਂ।

ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਯਜ੍ਞੇ ਮਹਾਭਾਗਾ ਦੇਵਾਸ਼੍ਚ ऋषਿਭਿਃ ਸਹ। ਏਤਦ੍ਵਂਸ਼ਸਮੁਦ੍ਭੂਤਾਃ ਸ੍ਥਾਨਕਾਲਾਭਿਮਾਨਿਨਃ ।। ੪.

ਉਸ ਯੱਗ ਵਿਚ, ਹੇ ਮਹਾਨ, ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਰਿਸ਼ੀ, ਜੋ ਇਸ ਵੰਸ਼ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਏ, ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਥਾਂ ਤੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਮਾਲਕ ਬਣ ਗਏ।

ਨ ਚ ਤੇਨੈਵ ਰੂਪੇਣ ਸ੍ਥਾਪਯੇਯੁਰਿਮਾਃ ਪ੍ਰਜਾਃ। ਯੁਗਾਦਿਨਿਧਨਾਚ੍ਚੈਵ ਸ੍ਥਾਪਯੇਯੁਰਿਮਾਃ ਪ੍ਰਜਾਃ ।। ੪.

ਪਰ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਇਹ ਪ੍ਰਜਾਵਾਂ ਉਸੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਵਸਾਈਆਂ; ਯੁੱਗ ਦੇ ਆਰੰਭ ਤੋਂ ਅੰਤ ਤੱਕ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਇਹ ਜੀਵ ਵਸਾਏ।

ਤਤੋऽਬ੍ਰਵੀਲ੍ਲੋਕਗੁਰੁਃ ਪਰਮਿਤ੍ਯਵਿਚਾਰਯਨ੍ । ਏਵਂ ਦੇਵਾ ਵਿਨਿਸ਼੍ਚਿਤ੍ਯ ਮਯਾ ਸृष੍ਟਾ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ। ਭਵਤਾਂ ਵਂਸ਼ਸਮ੍ਭੂਤਾਃ ਪੁਨਰੇਤੇ ਮਹਰ੍षਯਃ ।। ੪.

ਫਿਰ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਅਧਿਆਪਕ ਨੇ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਸੱਚਾਈ ਨੂੰ ਸੋਚ ਕੇ ਆਖਿਆ, 'ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ, ਤੁਸੀਂ ਵਿਚਾਰ ਕਰਕੇ ਮੇਰੇ ਵਲੋਂ ਹੀ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਹੋ, ਇਸ ਵਿਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ; ਇਹ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਫਿਰ ਤੁਹਾਡੇ ਵੰਸ਼ ਤੋਂ ਹੀ ਜਨਮੇ ਹਨ।'

ਤੇषਾਂ ਭृਘੋਃ ਕੀਰ੍ਤਯਿष੍ਯੇ ਵਂਸ਼ਂ ਪੂਰ੍ਵਮਹਾਤ੍ਮਨਃ। ਵਿਸ੍ਤਰੇਣਾਨੁਪੂਰ੍ਵ੍ਯਾ ਚ ਪ੍ਰਥਮਸ੍ਯ ਪ੍ਰਜਾਪਤੇਃ ।। ੪.

ਉਹਨਾਂ ਵਿਚੋਂ, ਹੁਣ ਮੈਂ ਭ੍ਰਿਗੂ, ਜੋ ਪੁਰਾਣੇ ਤੇ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵੰਸ਼ ਨੂੰ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਤੇ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲੇ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਕੇ।

ਭਾਰ੍ਯਾ ਭृਗੋਰਪ੍ਰਤਿਮੇ ਉਤ੍ਤਮੇऽਭਿਜਨੇ ਸ਼ੁਭੇ। ਹਿਰਣ੍ਯਕਸ਼ਿਪੋਃ ਕਨ੍ਯਾ ਦਿਵ੍ਯਾ ਨਾਮ ਪਰਿਸ਼੍ਰੁਤਾ। ਪੁਲੋਮ੍ਨਸ਼੍ਚਾਪਿ ਪੌਲੋਮੀ ਦੁਹਿਤਾ ਵਰ ਵਰ੍ਣਿਨੀ ।। ੪.

ਭ੍ਰਿਗੂ ਦੀ ਜੋ ਬੇਮਿਸਾਲ, ਉੱਚ ਕੁਲ ਦੀ ਤੇ ਸੁਭਾਗਣੀ ਪਤਨੀ ਸੀ, ਉਹ ਹਿਰਣਯਕਸ਼ਿਪੂ ਦੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਤੇ ਦਿਵਿਆ ਧੀ ਸੀ, ਤੇ ਪੌਲੋਮੀ, ਜੋ ਪੁਲੋਮਨ ਦੀ ਸੋਹਣੀ ਧੀ ਸੀ।

ਭृਗੋਸ੍ਤ੍ਵਜਨਯਦ੍ਦਿਵ੍ਯਾ ਕਾਵ੍ਯਂ ਵੇਦਵਿਦਾਂ ਵਰਮ੍। ਦੇਵਾਸੁਰਾਣਾਮਾਚਾਰ੍ਯਂ ਸ਼ੁਕ੍ਰਙ੍ਕਵਿਸੁਤਂ ਗ੍ਰਹਮ੍ ।। ੪.

ਭ੍ਰਿਗੂ ਤੋਂ, ਉਸ ਦਿਵਿਆ ਨੇ ਕਵੀ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ, ਜੋ ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਗਿਆਨੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸਿਰਮੌਰ ਸੀ, ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਅਸੁਰਾਂ ਦਾ ਅਧਿਆਪਕ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸ਼ੁਕਰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਵੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਤੇ ਗ੍ਰਹਿ ਵੀ ਹੈ।

ਸ ਸ਼ੁਕ੍ਰਸ਼੍ਚੋਸ਼ਨਾ ਖ੍ਯਾਤਃ ਸ੍ਮृਤਃ ਕਾਵ੍ਯੋऽਪਿ ਨਾਮਤਃ। ਪਿਤॄਣਾਂ ਮਾਨਸੀ ਕਨ੍ਯਾ ਸੋਮਪਾਨਾਂ ਯਸ਼ਸ੍ਵਿਨੀ। ਸ਼ੁਕ੍ਰਸ੍ਯ ਭਾਰ੍ਯਾਙ੍ਗੀ ਨਾਮ ਵਿਜਜ੍ਞੇ ਚਤੁਰਃ ਸੁਤਾਨ੍ ।। ੪.

ਉਹ ਸ਼ੁਕਰ, ਉਸਨ੍ਹਾ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਨਾਮ ਰੂਪ ਕਵੀ ਵੀ; ਪਿਤਰਾਂ ਦੀ ਮਨੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਧੀ, ਜੋ ਸੋਮਾ ਪੀਣ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਉਸ ਦਾ ਨਾਮ ਅੰਗੀ ਸੀ, ਉਹ ਸ਼ੁਕਰ ਦੀ ਪਤਨੀ ਬਣੀ ਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਚਾਰ ਪੁੱਤਰ ਜਨਮੇ।

ਬ੍ਰਾਹ੍ਮੇਣ ਤੇਜਸਾ ਯੁਕ੍ਤਃ ਸ ਚਾਤੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿਤ੍ਤਮਃ। ਤਸ੍ਯਾਮੇਵ ਤੁ ਚਤ੍ਵਾਰਃ ਪੁਤ੍ਰਾਃ ਸ਼ੁਕ੍ਰਸ੍ਯ ਜਜ੍ਞਿਰੇ ।। ੪.

ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਜੋਤ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਬ੍ਰਹਮ ਗਿਆਨੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਬਣ ਗਿਆ; ਤੇ ਉਸੇ ਅੰਗੀ ਤੋਂ, ਸ਼ੁਕਰ ਦੇ ਚਾਰ ਪੁੱਤਰ ਹੋਏ।

ਤ੍ਵष੍ਟਾ ਵਰੂਤ੍ਰੀ ਦ੍ਵਾਵੇਤੌ ਸ਼ਣ੍ਡਾਮਰ੍ਕੌ ਚ ਤਾਵੁਭੌ। ਤੇ ਤਦਾਦਿਤ੍ਯਸਙ੍ਕਾਸ਼ਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਕਲ੍ਪਾਃ ਪ੍ਰਭਾਵਤਃ ।। ੪.

ਤਵਸ਼ਟਰ ਤੇ ਵਰੂਤਰੀ, ਇਹ ਦੋਵੇਂ, ਤੇ ਸ਼ੰਡ ਤੇ ਮਰਕ, ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਵੀ; ਇਹ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਵਰਗੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਸਨ।

ਰਞ੍ਜਨਃ ਪृਥੁਰਸ਼੍ਮਿਸ਼੍ਚ ਵਿਦ੍ਵਾਨ੍ਯਸ਼੍ਚ ਬृਹਦ੍ਗਿਰਾਃ। ਵਰੂਤ੍ਰਿਣਃ ਸੁਤਾ ਹ੍ਯੇਤੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਿष੍ਠਾਃ ਸੁਰਯਾਜਕਾਃ ।। ੪.

ਰੰਜਨ, ਪ੍ਰਿਥੂ, ਅਸ਼ਮੀ ਅਤੇ ਗਿਆਨਵਾਨ ਬ੍ਰਿਹਦਗੀਰ—ਇਹ ਵਰੂਤਰੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਹਨ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮ ਵਿਚ ਲੀਨ ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹਨ।

ਇਜ੍ਯਾਧਰ੍ਮਵਿਨਾਸ਼ਾਰ੍ਥਂ ਮਨੁਮੇਤ੍ਯਾਭ੍ਯਯੋਜਯਨ੍। ਨਿਰਸ੍ਯਮਾਨਂ ਵੈ ਧਰ੍ਮਂ ਦृष੍ਟ੍ਵੇਨ੍ਦ੍ਰੋ ਮਨੁਮਬ੍ਰਵੀਤ੍ ।। ੪.

ਕੁਰਿਤ ਯੱਗ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਲਈ, ਉਹ ਮਨੂ ਕੋਲ ਆਏ ਤੇ ਉਸਨੂੰ ਜੋੜਿਆ; ਜਦੋਂ ਧਰਮ ਨੂੰ ਹਟਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਇੰਦਰ ਨੇ ਮਨੂ ਨੂੰ ਆਖਿਆ।

ਏਤੈਰੇਵ ਤੁ ਕਾਮਂ ਤ੍ਵਾਂ ਪ੍ਰਾਪਯਿष੍ਯਾਮਿ ਯਾਜਨਮ੍। ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵੇਨ੍ਦ੍ਰਸ੍ਯ ਤੁ ਤਦ੍ਵਾਕ੍ਯਂ ਤਸ੍ਮਾਦ੍ ਦੇਸ਼ਾਦਪਾਕ੍ਰਮਨ੍ ।। ੪.

'ਇਹਨਾਂ ਨਾਲ ਹੀ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਵਲੋਂ ਯੱਗ ਕਰਵਾਵਾਂਗਾ,' ਇੰਦਰ ਨੇ ਆਖਿਆ; ਇੰਦਰ ਦੀ ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹ ਉਥੋਂ ਚਲੇ ਗਏ।

ਤਿਰੋਭੂਤੇषੁ ਤੇष੍ਵਿਨ੍ਦ੍ਰੋ ਧਰ੍ਮਪਤ੍ਨੀਞ੍ਚ ਚੇਤਨਾਮ੍। ਗ੍ਰਹੇਣ ਮੋਚਯਿਤ੍ਵਾ ਤੁ ਤਤਃ ਸੋऽਨੁਸਸਾਰ ਤਾਮ੍ ।। ੪.

ਜਦ ਉਹ ਲੁਕ ਗਏ, ਇੰਦਰ ਨੇ ਧਰਮ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਤੇ ਚਿੱਤ ਨੂੰ ਕੈਦ ਤੋਂ ਛੁਡਾਇਆ, ਤੇ ਫਿਰ ਉਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਗਿਆ।

ਤਤ ਇਨ੍ਦ੍ਰਵਿਨਾਸ਼ਾਯ ਯਤਮਾਨਾਨ੍ ਯਤੀਂਸ੍ਤੁ ਤਾਨ੍ । ਤਤ੍ਰਾਗਤਾਨ੍ ਪੁਨਰ੍ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਦੁष੍ਟਾਨਿਨ੍ਦ੍ਰਃ ਪ੍ਰਹਨ੍ਯਤੁ। ਸੁष੍ਵਾਪ ਦੇਵਦੇਵਸ੍ਯ ਵੇਦ੍ਯਾਂ ਵੈ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣੇ ਤਤਃ ।। ੪.

ਫਿਰ, ਜਦ ਉਹ ਯਤੀ ਇੰਦਰ ਦੇ ਨਾਸ ਲਈ ਯਤਨ ਕਰਦੇ ਉਥੇ ਆਏ, ਤੇ ਦੁਬਾਰਾ ਵੇਖੇ ਗਏ, ਇੰਦਰ ਨੇ ਮੰਦੇ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ; ਫਿਰ ਉਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਦੇਵਤਾ ਦੀ ਵੇਦੀ ਦੇ ਦੱਖਣ ਪਾਸੇ ਸੁੱਤ ਗਿਆ।

ਤੇषਾਨ੍ਤੁ ਭਕ੍ਸ਼੍ਯਮਾਣਾਨਾਂ ਤਤ੍ਰ ਸ਼ਾਲਾਵृਕੈਃ ਸਹ। ਸ਼ੀਰ੍षਾਣਿ ਨ੍ਯਪਤਂਸ੍ਤਾਨਿ ਖਰ੍ਜੂਰਾਣ੍ਯਭਵਂਸ੍ਤਤਃ ।। ੪.

ਉਥੇ, ਜਦ ਉਹ ਸਾਲਾ-ਭੇਡਿਆਂ ਵਲੋਂ ਖਾਏ ਜਾ ਰਹੇ ਸਨ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸਿਰ ਡਿੱਗ ਪਏ, ਤੇ ਉਥੋਂ ਖਜੂਰ ਦੇ ਰੁੱਖ ਉੱਗ ਆਏ।

ਏਵਂ ਵਰੂਤ੍ਰਿਣਃ ਪੁਤ੍ਰਾ ਇਨ੍ਦ੍ਰੇਣ ਨਿਹਤਾਃ ਪੁਰਾ। ਯਜਨ੍ਯਾਂ ਦੇਵਯਾਨੀ ਚ ਸ਼ੁਕ੍ਰਸ੍ਯ ਦੁਹਿਤਾऽਭਵਤ੍ ।। ੪.

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਵਰੂਤਰੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਪਹਿਲਾਂ ਇੰਦਰ ਵਲੋਂ ਯੱਗ ਵਿਚ ਮਾਰੇ ਗਏ, ਤੇ ਦੇਵਯਾਨੀ ਸ਼ੁਕਰ ਦੀ ਧੀ ਬਣੀ।