ਵਾਯੁਪੁਰਾਣਮ੍

ਭਦ੍ਰਬਾਹੁਰ੍ਭਦ੍ਰਰਥੋ ਭਦ੍ਰਕਲ੍ਪਸ੍ਤਥੈਵ ਚ। ਸੁਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਕਃ ਕੀਰ੍ਤ੍ਤਿਮਾਂਸ਼੍ਚ ਰੋਹਿਤਾਸ਼੍ਵਸ਼੍ਚ ਭਦ੍ਰਜਃ ।। ੩੪.

ਭਦਰਬਾਹੁ, ਭਦਰਰਥ, ਭਦਰਕਲਪ, ਸੁਪਾਰਸ਼ਵਕ, ਕੀਰਤਿਮਾਨ, ਰੋਹਿਤਾਸ਼ਵ ਅਤੇ ਭਦਰਜ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।

ਦੁਰ੍ਮ੍ਮਦਸ਼੍ਚਾਭਿਭੂਤਸ਼੍ਚ ਰੋਹਿਣ੍ਯਾਃ ਕੁਲਜਾਃ ਸ੍ਮृਤਾਃ । ਨਨ੍ਦੋਪਨਨ੍ਤਦੌ ਮਿਤ੍ਰਸ਼੍ਚ ਕੁਕ੍ਸ਼ਿਮਿਤ੍ਰਸ੍ਤਥਾਚਲਃ ।। ੩੪.

ਦੁਰਮਦ ਅਤੇ ਅਭਿਭੂਤ ਰੋਹਿਣੀ ਦੇ ਵੰਸ਼ ਵਿਚ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਪੁੱਤਰ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਨੰਦ, ਉਪਨੰਦ, ਮਿਤ੍ਰ, ਕੁਕਸ਼ਿਮਿਤ੍ਰ ਅਤੇ ਅਚਲ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਹਨ।

ਚਿਤ੍ਰੋਪ ਚਿਤ੍ਰੇ ਕਨ੍ਯੇ ਚ ਸ੍ਥਿਤਃ ਪੁष੍ਟਿਰਥਾਪਰਃ। ਮਦਿਰਾਯਾਃ ਸੁਤਾ ਹ੍ਯੇਤੇ ਸੁਦੇਵੋऽਥ ਵਿਜਜ੍ਞਿਰੇ ।। ੩੪.

ਚਿਤ੍ਰੋਪ ਅਤੇ ਚਿਤ੍ਰ ਪੁੱਤਰ ਹਨ, ਨਾਲ ਹੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਹੋਰ ਪੁੱਤਰ ਹੈ; ਇਹ ਮਦੀਰਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਹਨ ਅਤੇ ਸੁਦੇਵ ਵੀ ਉੱਥੇ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ।

ਉਪਬਿਮ੍ਬੋऽਥ ਬਿਮ੍ਬਸ਼੍ਚ ਸਤ੍ਤ੍ਵਦਨ੍ਤਮਹੌਜਸੌ। ਚਤ੍ਵਾਰ ਏਤੇ ਵਿਖ੍ਯਾਤਾ ਭਦ੍ਰਾਪੁਤ੍ਰਾ ਮਹਾਬਲਾਃ ।। ੩੪.

ਉਪਬਿੰਬ, ਬਿੰਬ, ਸਤ੍ਵਦੰਤ ਅਤੇ ਮਹੌਜਸ—ਇਹ ਚਾਰੇ ਭਦਰਾ ਦੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਤੇ ਬਲਵਾਨ ਪੁੱਤਰ ਹਨ।

ਵੈਸ਼ਾਖ੍ਯਾਂ ਸਮਦਾਚ੍ਛੌਰਿਃ ਪੁਤ੍ਰਂ ਕੌਸ਼ਿਕਮੁਤ੍ਤਮਮ੍। ਦੇਵਕ੍ਯਾਂ ਜਜ੍ਞਿਰੇ ਸ਼ੌਰਿਃ ਸੁषੇਣਃ ਕੀਰ੍ਤਿਮਾਨਪਿ ।। ੩੪.

ਵੈਸ਼ਾਖੀ ਤੋਂ ਸਮਦ ਅਤੇ ਸ਼ੌਰੀ ਨੇ ਉੱਤਮ ਪੁੱਤਰ ਕੌਸ਼ਿਕ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ; ਦੇਵਕੀ ਤੋਂ ਸ਼ੌਰੀ ਨੇ ਸੁਸ਼ੇਣਾ ਪੈਦਾ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੀ।

ਤਦਯੋ ਭਦ੍ਰਸੇਨਸ਼੍ਚ ਯਜੁਦਾਯਸ਼੍ਚ ਪਞ੍ਚਮਃ। षष੍ਠੋ ਭਦ੍ਰਵਿਦੇਕਸ਼੍ਚ ਕਂਸਃ ਸਰ੍ਵਾਞ੍ਜਘਾਨ ਤਾਨ੍ ।। ੩੪.

ਤਦਯ, ਭਦਰਸੇਨ, ਪੰਜਵਾਂ ਯਜੁਦਾਯ, ਛੇਵਾਂ ਭਦਰਵਿਦੇਕ—ਇਹ ਸਾਰੇ ਕੰਸ ਨੇ ਮਾਰ ਦਿੱਤੇ।

ਅਥ ਤਸ੍ਯਾਮਵਸ੍ਥਾਯਾਮਾਯੁष੍ਮਾਨ੍ ਸਂਬਭੂਵ ਹ। ਲੋਕ ਨਾਥਃ ਪੁਨਰ੍ਵਿष੍ਣੁਃ ਪੂਰ੍ਵਕृष੍ਣਃ ਪ੍ਰਜਾਪਤਿਃ ।। ੩੪.

ਉਸ ਸਮੇਂ ਲੰਮੀ ਉਮਰ ਵਾਲੇ ਪਰਮਾਤਮਾ ਵਿਸ਼ਨੂ, ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਸੀ, ਦੁਬਾਰਾ ਜਨਮ ਲਏ।

ਅਨੁਜਾਤਾऽਭਵਤ੍ ਕृष੍ਣਾ ਸੁਭਦ੍ਰਾ ਭਦ੍ਰਭਾषਿਣੀ। ਕृष੍ਣਾ ਸੁਭਦ੍ਰੇਤਿ ਪੁਨਰ੍ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾਤਾ ਵृष੍ਣਿਨਨ੍ਦਿਨੀ ।। ੩੪.

ਉਸ ਦੀ ਛੋਟੀ ਭੈਣ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਾ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸੁਭਦਰਾ ਤੇ ਭਦਰਭਾਸ਼ਣੀ ਵੀ ਆਖਦੇ ਹਨ, ਜਨਮੀ; ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਾ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸੁਭਦਰਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਵ੍ਰਿਸ਼ਣੀਆਂ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਵਜੋਂ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਸੁਭਦ੍ਰਾਯਾਂ ਰਥੀ ਪਾਰ੍ਥਾਦਭਿਮਨ੍ਯੁਰਜਾਯਤ। ਵਸੁਦੇਵਸ੍ਯ ਭਾਰ੍ਯਾਸੁ ਮਹਾਭਾਗਾਸੁ ਸਪ੍ਤਸੁ। ਯੇ ਪੁਤ੍ਰਾ ਜਜ੍ਞਿਰੇਸ਼ੂਰਾ ਨਾਮਤਸ੍ਤਾਨ੍ਨਿਬੋਧਤ ।। ੩੪.

ਸੁਭਦਰਾ ਤੋਂ ਰਥੀ ਪਾਰਥ ਨੇ ਅਭਿਮਨ्यु ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ; ਵਸੁਦੇਵ ਦੀਆਂ ਸੱਤ ਮਹਾਨ ਭਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਜੋ ਵੀਰ ਪੁੱਤਰ ਪੈਦਾ ਹੋਏ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਨਾਂ ਸੁਣੋ।

ਅਤੋऽਸ੍ਯ ਸਹ ਦੇਵਾਯਾਂ ਸ਼ੂਰੋ ਜਜ੍ਞੇऽਭਯਾਸਖਃ। ਸ਼ਾਰ੍ਙ੍ਗਦੇਵਾਜਨਤ੍ਤਮ੍ਬੁਂ ਸ਼ੌਰੀ ਜਜ੍ਞੇ ਕੁਲੋਦ੍ਵਹਮ੍ ।। ੩੪.

ਦੇਵਾ ਤੋਂ ਸ਼ੂਰ ਨੇ ਅਭਯਾਸਖਾ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ; ਸ਼ਾਰੰਗਦੇਵ ਤੋਂ ਤੰਬੂ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ, ਤੇ ਸ਼ੌਰੀ ਨੇ ਕੁਲੋਦਵਹਾ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ।

ਉਪਸਙ੍ਗਂ ਵਸੁਞ੍ਚਾਪਿ ਤਨਯੌ ਦੇਵਰਕ੍ਸ਼ਿਤੌ। ਏਵਂ ਦਸ਼ ਸੁਤਾਸ੍ਤਸ੍ਯ ਕਂਸਸ੍ਤਾਨਪ੍ਯਘਾਤਯਤ੍ ।। ੩੪.

ਉਪਸੰਗ ਅਤੇ ਵਸੁ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਹੇਠ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਪੁੱਤਰ ਹਨ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੰਸ ਨੇ ਇਹ ਦੱਸ ਪੁੱਤਰ ਵੀ ਮਾਰ ਦਿੱਤੇ।

ਵਿਜਯਂ ਰੋਜਨਞ੍ਚੈਵ ਵਰ੍ਦ੍ਧਮਾਨਂ ਤਥੈਵ ਚ। ਏਤਾਨ੍ ਸਰ੍ਵ੍ਵਾਨ੍ ਮਹਾਭਾਗਾਨੁਪਦੇਵਾ ਵ੍ਯਜਾਯਤ ।। ੩੪.

ਵਿਜਯ, ਰੋਜਨ ਅਤੇ ਵਰਧਮਾਨ—ਇਹ ਮਹਾਨ ਪੁੱਤਰ ਉਪਦੇਵਾ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਏ।

ਸ੍ਵਗਾਹਵਂ ਮਹਾਤ੍ਮਾਨਂ ਵृਕ ਦੇਵੀ ਤ੍ਵਜਾਯਤ । ਆਗਾਹੀ ਚ ਸ੍ਵਸਾ ਚੈਵ ਸੁਰੂਪਾ ਸ਼ਿਸ਼ਿਰਾਯਿਣੀ ।। ੩੪.

ਵ੍ਰਿਕਾ ਦੇਵੀ ਨੇ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਸਵਗਾਹਵ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ; ਆਗਾਹੀ, ਸਵਸਾ, ਸੁਰੂਪਾ ਅਤੇ ਸ਼ਿਸ਼ਿਰਾਈਣੀ ਵੀ ਉੱਥੇ ਜਨਮੀਆਂ।

ਸਪ੍ਤਮਂ ਦੇਵਕੀਪੁਤ੍ਰਂ ਸੁਨਾਸਾ ਸੁषੁਵੇ ਭੁਵਮ੍। ਗਵੇषਣਂ ਮਹਾਭਾਗਂ ਸਙ੍ਗ੍ਰਾਮੇ ਚਿਤ੍ਰ ਯੋਧਿਨਮ੍ ।। ੩੪.

ਦੇਵਕੀ ਦਾ ਸੱਤਵਾਂ ਪੁੱਤਰ ਸੁਨਾਸਾ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ; ਗਵੇਸ਼ਣ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਤੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਯੋਧਾ ਸੀ।

ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਦੇਵਂ ਪੁਰਾ ਯੇਨ ਵਨੇ ਵਿਰਚਿਤਾ ਦ੍ਵਿਜਾਃ। ਸ਼ੈਬ੍ਯਾਯਾਮਦਦਚ੍ਛੌਰਿਃ ਪੁਤ੍ਰਂ ਕੌਸ਼ਿਕਮਵ੍ਯਯਮ੍ ।। ੩੪.

ਸ਼ਰਾਧਦੇਵ, ਜਿਸ ਲਈ ਵਣ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੇ ਕਰਮ ਕੀਤੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਸ਼ੌਰੀ ਨੇ ਸ਼ੈਬਿਆ ਨੂੰ ਅਮਰ ਪੁੱਤਰ ਕੌਸ਼ਿਕ ਵਜੋਂ ਦਿੱਤਾ।

ਸੁਗਨ੍ਧੀ ਵਨਰਾਜੀ ਚ ਸ਼ੌਰੇਰਾਸ੍ਤਾਂ ਪਰਿਗ੍ਰਹਃ। ਪੁਣ੍ਡ੍ਰਸ਼੍ਚ ਕਪਿਲਸ਼੍ਚੈਵ ਵਸੁਦੇਵਾਤ੍ਮਜੌ ਹਿ ਤੌ। ਤਯੋ ਰਾਜਾऽਭਵਤ੍ ਪੁਣ੍ਡ੍ਰਃ ਕਪਿਲਸ੍ਤੁ ਵਨਂ ਯਯੋ ।। ੩੪.

ਸੁਗੰਧੀ ਅਤੇ ਵਨਰਾਜੀ, ਸ਼ੌਰੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰੀਆਂ ਸਨ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਪੁੰਡ੍ਰ ਅਤੇ ਕਪਿਲ, ਵਸੁਦੇਵ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਪੈਦਾ ਹੋਏ। ਪੁੰਡ੍ਰ ਰਾਜਾ ਬਣਿਆ, ਤੇ ਕਪਿਲ ਜੰਗਲ ਨੂੰ ਚਲਾ ਗਿਆ।

ਤਸ੍ਯਾਂ ਸਮਭਵਦ੍ਵੀਰੋ ਵਸੁਦੇਵਾਤ੍ਮਜੋ ਬਲੀ। ਰਾਜਾ ਨਾਮ ਨਿषਾਦੋऽਸੌ ਪ੍ਰਥਮਃ ਸ ਧਨੁਰ੍ਦ੍ਧਰਃ ।। ੩੪.

ਉਸ ਤੋਂ ਵਸੁਦੇਵ ਨੂੰ ਇੱਕ ਬਲਵਾਨ ਵੀਰ ਪੁੱਤਰ ਹੋਇਆ; ਉਹ ਨਿਸ਼ਾਦ ਨਾਂ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਧਨੁਧਾਰੀ ਰਾਜਾ ਬਣਿਆ।

ਵਿਖ੍ਯਾਤੋ ਦੇਵਰਾਤਸ੍ਯ ਮਹਾਭਾਗਃ ਸੁਤੋऽਭਵਤ੍। ਪਣ੍ਡਿਤਾਨਾਂ ਮਤਂ ਪ੍ਰਾਹੁਰ੍ਦੇਵਸ਼੍ਰਵਸਮੁਦ੍ਭਵਮ੍ ।। ੩੪.

ਦੇਵਰਤ ਦਾ ਮਹਾਨ ਪੁੱਤਰ ਬਹੁਤ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੋਇਆ। ਗਿਆਨੀਆਂ ਆਖਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਦੇਵਸ਼ਰਵਸ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਸੀ।

ਅਸ੍ਮਕ੍ਯਾਂ ਲਭਤੇ ਪੁਤ੍ਰਮਨਾਦृष੍ਟਿਂ ਯਸ਼ਸ੍ਵਿਨਮ੍। ਨਿਵਰ੍ਤ੍ਤਃ ਸ਼ਕ੍ਰਸ਼ਤ੍ਰੁਘ੍ਨਂ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਦੇਵਂ ਮਹਾਬਲਮ੍ ।। ੩੪.

ਅਸਮਕ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਤੇ ਇੱਜ਼ਤਦਾਰ ਪੁੱਤਰ ਹੋਇਆ। ਨਿਵਰਤ, ਜੋ ਇੰਦਰ ਦੇ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਣ ਵਾਲਾ ਤੇ ਬੜੀ ਤਾਕਤ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਪਿਤਰਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸੀ।

ਅਜਾਯਤ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਦੇਵੋ ਨਿषਧਾਦਿਰ੍ਯਤਃ ਸ਼੍ਰੁਤਃ। ਏਕਲਵ੍ਯੋ ਮਹਾਵੀਰ੍ਯੋ ਨਿषਾਦੈਃ ਪਰਿਵਰ੍ਦ੍ਧਿਤਃ ।। ੩੪.

ਸ਼ਰਾਧਦੇਵ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਨਿਸ਼ਧ ਆਦਿਕ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਮਹਾਂਵੀਰ ਇਕਲਵਿਆ ਨਿਸ਼ਾਦਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਲਿਆ ਗਿਆ।

ਗਣ੍ਡੂषਾਯਾਨਪਤ੍ਯਾਯ ਕृष੍ਣਸ੍ਤੁष੍ਟੋऽਦਦਤ੍ ਸੁਤੌ। ਚਾਰੁਦੇष੍ਣਞ੍ਚ ਸਾਮ੍ਬਞ੍ਚ ਕृਤਾਸ੍ਤ੍ਰੌ ਸ਼ਸ੍ਤਲਕ੍ਸ਼ਣੌ ।। ੩੪.

ਗੰਡੂਸ਼ਾ, ਜਿਸਦੇ ਕੋਈ ਬੱਚੇ ਨਹੀਂ ਸਨ, ਉਸਨੂੰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਨੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਦੋ ਪੁੱਤਰ ਦਿੱਤੇ: ਚਾਰੁਦੇਸ਼ਣ ਅਤੇ ਸਾਂਬ, ਦੋਵੇਂ ਹੀ ਸ਼ਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਤੇ ਚੰਗੇ ਲੱਛਣ ਵਾਲੇ ਸਨ।

ਤਨ੍ਤਿਜਸ੍ਤਨ੍ਤਿਮਾਲਸ਼੍ਚ ਸ੍ਵਪੁਤ੍ਰੌ ਕਨਕਸ੍ਯ ਤੁ। ਵਸ੍ਤਾਵਨੇਸ੍ਤ੍ਵਪੁਤ੍ਰਾਯ ਵਸੁਦੇਵਃ ਪ੍ਰਤਾਪਵਾਨ੍। ਸੌਤਿਰ੍ਦਦੌ ਸੁਤਂ ਵੀਰਂ ਸ਼ੌਰਿਂ ਕੌਸ਼ਿਕਮੇਵ ਚ ।। ੩੪.

ਤੰਤਿਜਾ ਤੇ ਤੰਤਿਮਾਲਾ, ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਕਨਕ ਦੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਸਨ। ਵਸਤਾਵਨ, ਜਿਸਦੇ ਕੋਈ ਪੁੱਤਰ ਨਹੀਂ ਸਨ, ਉਸਨੂੰ ਬਲਵਾਨ ਵਸੁਦੇਵ ਨੇ ਪਾਲਣ-ਪੋਸਣ ਲਈ ਸ਼ੌਰੀ ਅਤੇ ਕਉਸ਼ਿਕ ਵੀਰ ਪੁੱਤਰ ਵਜੋਂ ਦਿੱਤੇ।

ਤਪਾਸ਼੍ਚ ਕੋਧਨੁਸ਼੍ਚੈਵ ਵਿਰਜਾਃ ਸ਼੍ਯਾਮਸृਞ੍ਜਿਮੌ। ਅਨਪਤ੍ਯੋऽਭਵਚ੍ਛ੍ਯਾਮਃ ਸ਼੍ਯਾਮਕਸ੍ਤੁ ਵਨਂ ਯਯੌ। ਜੁਗੁਪ੍ਸਮਾਨੋ ਭੋਜਤ੍ਵਂ ਰਾਜਰ੍षਿਤ੍ਵਮਵਾਪ੍ਨੁਯਾਤ੍ ।। ੩੪.

ਤਪਾ, ਕੋਧਨੁ, ਵੀਰਜਾ ਅਤੇ ਸ਼ਿਆਮਸ੍ਰਿੰਜੀ ਪੈਦਾ ਹੋਏ। ਸ਼ਿਆਮ ਦਾ ਕੋਈ ਪੁੱਤਰ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਸ਼ਿਆਮਕਾ ਜੰਗਲ ਵੱਲ ਚਲਾ ਗਿਆ, ਭੋਜਾ ਹੋਣ ਤੋਂ ਹਟ ਕੇ, ਉਹ ਰਾਜਰਿਸ਼ੀ ਬਣ ਗਿਆ।

ਯ ਇਦਂ ਜਨ੍ਮ ਕृष੍ਣਸ੍ਯ ਪਠਤੇ ਨਿਯਤਵ੍ਰਤਃ। ਸ਼੍ਰਾਵਯੇਦ੍ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਞ੍ਚਾਪਿ ਸੁਮਹਤ੍ਸੁਖਮਾਪ੍ਨੁਯਾਤ੍ ।। ੩੪.

ਜੇਹੜਾ ਮਨੁੱਖ ਨਿਯਮ ਨਾਲ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਜੀ ਦਾ ਜਨਮ ਪੜ੍ਹਦਾ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਸੁਣਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੱਡਾ ਸੁਖ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।

ਦੇਵਦੇਵੋ ਮਹਾਤੇਜਾਃ ਪੂਰ੍ਵ੍ਵਂ ਕृष੍ਣਃ ਪ੍ਰਜਾਪਤਿਃ । ਵਿਹਾਰਾਰ੍ਥਂ ਮਨੁष੍ਯੇषੁ ਜਜ੍ਞੇ ਨਾਰਾਯਣਃ ਪ੍ਰਭੁਃ ।। ੩੪.

ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਦੇਵਤਾ, ਮਹਾਨ ਤੇਜ ਵਾਲੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ, ਪਹਿਲਾਂ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਸਨ। ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਖੇਡ ਵਾਸਤੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨਾਰਾਇਣ ਜਨਮ ਲਏ।

ਦੇਵਕ੍ਯਾਂ ਵਸੁਦੇਵੇਨ ਤਪਸਾ ਪੁष੍ਕਰੇਕ੍ਸ਼ਣਃ। ਚਤੁਰ੍ਬਾਹੁਃ ਸ ਵਿਜ੍ਞੇਯੋ ਦਿਵ੍ਯਰੂਪਃ ਸ਼੍ਰਿਯਾਨ੍ਵਿਤਃ ।। ੩੪.

ਦੇਵਕੀ ਤੇ ਵਸੁਦੇਵ ਦੀ ਤਪੱਸਿਆ ਨਾਲ, ਕਮਲ-ਨੈਣ, ਚਾਰ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲਾ, ਦਿਵਿਆ ਰੂਪ ਤੇ ਲੱਖਮੀ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਉਹ ਜਾਣਿਆ ਗਿਆ।

ਪ੍ਰਕਾਸ਼ੋ ਭਗਵਾਨ੍ ਯੋਗੀ ਕृष੍ਣੋ ਮਾਨੁषਮਾਗਤਃ। ਅਵ੍ਯਕ੍ਤੋऽਵ੍ਯਕ੍ਤਲਿਙ੍ਗਸ੍ਥਃ ਸ ਏਵ ਭਗਵਾਨ੍ ਪ੍ਰਭੁਃ ।। ੩੪.

ਭਗਵਾਨ, ਜੋ ਯੋਗੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਹੈ, ਮਨੁੱਖ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ। ਉਹ ਅਪਰਚਿੱਤ ਹੋ ਕੇ ਵੀ, ਅਪਰਚਿੱਤ ਲੱਛਣ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ, ਉਹੀ ਪ੍ਰਭੂ ਹੈ।

ਨਾਰਾਯਣੋ ਯਤਸ਼੍ਚਕ੍ਰੇ ਪ੍ਰਭਵਂ ਚਾਵ੍ਯਯੋ ਹਿ ਸਃ। ਦੇਵੋ ਨਾਰਾਯਣੋ ਭੂਤ੍ਵਾ ਹਰਿਰਾਸੀਤ੍ਸਨਾਤਨਃ ।। ੩੪.

ਨਾਰਾਇਣ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਹੋਈ ਤੇ ਜੋ ਕਦੇ ਨਾਸ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਉਹੀ ਦੇਵਤਾ ਨਾਰਾਇਣ ਬਣ ਕੇ ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਹਰੀ ਹੋਇਆ।

ਯੋऽਸृਜਚ੍ਚਾਦਿਪੁਰੁषਂ ਪੁਰਾ ਚਕ੍ਰੇ ਪ੍ਰਜਾਪਤਿਮ੍। ਅਦਿਤੇਰਪਿ ਪੁਤ੍ਰਤ੍ਵਮੇਤ੍ਯ ਯਾਦਵਨਨ੍ਦਨਃ। ਦੇਵੋ ਵਿष੍ਣੁਰਿਤਿ ਖ੍ਯਾਤਃ ਸ਼ਕ੍ਰਾਦਵਰਜੋऽਭਵਤ੍ ।। ੩੪.

ਜਿਸ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਆਦਿ ਮਨੁੱਖ ਬਣਾਇਆ ਤੇ ਉਸਨੂੰ ਪ੍ਰਜਾਵਾਂ ਦਾ ਮਾਲਕ ਕੀਤਾ, ਉਹ ਆਦਿਤੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਬਣ ਕੇ ਯਾਦਵਾਂ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਹੋਇਆ। ਉਹ ਵਿਸ਼ਣੂ ਦੇਵਤਾ ਵਜੋਂ ਇੰਦਰ ਦਾ ਛੋਟਾ ਭਰਾ ਬਣਿਆ।