ਵਾਯੁਪੁਰਾਣਮ੍

ਇਮਾਂ ਮਿਥ੍ਯਾਭਿਸ਼ਸ੍ਤਿਂ ਯੋ ਵਿਸ਼ੁਦ੍ਧਾਮਪਿ ਚੋਤ੍ਤਮਾਮ੍ । ਵੇਦ ਮਿਥ੍ਯਾਭਿ ਸ਼ਸ੍ਤਿਂ ਸ ਨ ਵ੍ਰਜੇਚ੍ਚ ਕਥਞ੍ਚਨ ।। ੩੪.

ਜੋ ਕੋਈ, ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਉੱਤਮ ਝੂਠੀ ਇਲਜ਼ਾਮ ਨੂੰ ਜਾਣ ਕੇ ਵੀ, ਝੂਠੀ ਦੱਸਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਕਦੇ ਵੀ ਪਰਲੋਕ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ।

ਅਨਿਮਿਤ੍ਰਾਚ੍ਛਿਨਿਰ੍ਜਜ੍ਞੇ ਕਨਿष੍ਠਾਦ੍ਵृष੍ਣਿਨਨ੍ਦਨਾਤ੍ ।। ੩੪.

ਅਨਿਮਿਤ੍ਰਾ, ਵ੍ਰਿਸ਼ਣੀ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟੇ ਪੁੱਤਰ ਤੋਂ ਜਨਮਿਆ।

ਸਤ੍ਯਵਾਕ੍ ਸਤ੍ਯਸਮ੍ਪਨ੍ਨਃ ਸਤ੍ਯਕਸ੍ਤਸ੍ਯ ਚਾਤ੍ਮਜਃ। ਸਾਤ੍ਯਕਿਰ੍ਯੁਯੁਧਾਨਸ੍ਯ ਤਸ੍ਯ ਭੂਤਿਃ ਸੁਤੋऽਭਵਤ੍ ।। ੩੪.

ਸਤਿਆਕਾ, ਜੋ ਸੱਚ ਬੋਲਣ ਵਾਲਾ ਤੇ ਸੱਚ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਸੀ, ਉਹਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ; ਯੁਯੁਧਾਨ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸਤਿਆਕੀ ਉਸ ਤੋਂ ਜਨਮਿਆ।

ਭੂਤੇਰ੍ਯੁਗਨ੍ਧਰਃ ਪੁਤ੍ਰ ਇਤਿ ਭੌਤ੍ਯਾਃ ਪ੍ਰਕੀਰ੍ਤ੍ਤਿਤਾਃ। ਜਜ੍ਞਾਤੇ ਤਨਯੌ ਪृਸ਼੍ਨੇਃ ਸ਼੍ਵਫਲ੍ਕਸ਼੍ਚਿਤ੍ਰਕਸ਼੍ਚ ਯਃ ।। ੩੪.

ਭੂਤੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਯੁਗੰਧਰਾ ਸੀ; ਇਹ ਭੂਤੀ ਦੇ ਵੰਸ਼ਜ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਪ੍ਰਸ਼ਨੀ ਦੇ ਦੋ ਪੁੱਤਰ ਜਨਮੇ—ਸ਼ਵਫਲਕ ਤੇ ਚਿਤ੍ਰਕ।

ਸ਼੍ਵਫਲ੍ਕਸ੍ਤੁ ਮਹਾਰਾਜੋ ਧਰ੍ਮਾਤ੍ਮਾ ਯਤ੍ਰ ਵਰ੍ਤ੍ਤਤੇ। ਨਾਸ੍ਤਿ ਵ੍ਯਾਧਿਭਯਂ ਤਤ੍ਰ ਨ ਚਾਵृष੍ਟਿਭਯਂ ਤਥਾ ।। ੩੪.

ਸ਼ਵਫਲਕ, ਜੋ ਧਰਮਵਾਨ ਮਹਾਰਾਜਾ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਵੱਸਦਾ, ਉਥੇ ਨਾ ਰੋਗ ਦਾ ਡਰ ਹੁੰਦਾ ਤੇ ਨਾ ਹੀ ਸੁੱਕਾ ਪੈਂਦਾ।

ਕਦਾਚਿਤ੍ ਕਾਸ਼ਿਰਾਜਸ੍ਯ ਵਿਭੋਸ੍ਤੁ ਦ੍ਵਿਜਸਤ੍ਤਮਾਃ। ਤ੍ਰੀਣਿ ਵਰ੍षਾਣਿ ਵਿषਯੇ ਨਾਵਰ੍षਤ੍ਪਾਕਸ਼ਾਸਨਃ ।। ੩੪.

ਇਕ ਵਾਰੀ, ਹੇ ਵਧੀਆ ਬ੍ਰਾਹਮਣੋ, ਕਾਸ਼ੀ ਦੇ ਮਹਾਨ ਰਾਜੇ ਦੇ ਰਾਜ ਵਿਚ, ਤਿੰਨ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਇੰਦਰ ਨੇ ਮੀਂਹ ਨਹੀਂ ਵਰਸਾਇਆ।

ਸ ਤਤ੍ਰ ਵਾਸਯਾਮਾਸ ਸ਼੍ਵਫਲ੍ਕਂ ਪਰਮਾਰ੍ਚਿਤਮ੍। ਸ਼੍ਵਫਲ੍ਕਪਰਿਵਾਸੇਨ ਪ੍ਰਾਵਰ੍षਤ੍ਪਾਕਸ਼ਾਸਨਃ ।। ੩੪.

ਉਥੇ, ਉਸ ਨੇ ਸ਼ਵਫਲਕ ਨੂੰ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਆਦਰਯੋਗ ਸੀ, ਵੱਸਾਇਆ; ਸ਼ਵਫਲਕ ਦੇ ਵੱਸਣ ਨਾਲ ਇੰਦਰ ਨੇ ਮੀਂਹ ਵਰਸਾਇਆ।

ਸ਼੍ਵਫਲ੍ਕਃ ਕਾਸ਼ਿਰਾਜਸ੍ਯ ਸੁਤਾਂ ਭਾਰ੍ਯਾਮਨਿਨ੍ਦਿਤਾਮ੍। ਗਾਨ੍ਦਿਨੀਂ ਨਾਮ ਗਾਂ ਸਾ ਹਿ ਦਦੌ ਵਿਪ੍ਰਾਯ ਨਿਤ੍ਯਸ਼ਃ ।। ੩੪.

ਸ਼ਵਫਲਕ ਨੇ ਕਾਸ਼ੀ ਦੇ ਰਾਜੇ ਦੀ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਧੀ ਗਾਂਦੀਨੀ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਬਣਾਇਆ; ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਗਾਂ ਦਿੱਤੀ ਰਹਿੰਦੀ ਸੀ।

ਸਾ ਮਾਤੁਰੁਦਰਸ੍ਥਾ ਵੈ ਬਹੁਵਰ੍ष ਸ਼ਤਾਨ੍ ਕਿਲ। ਵਸਤਿ ਸ੍ਮ ਨ ਵੈ ਜਜ੍ਞੇ ਸਰ੍ਭਸ੍ਥਾਨ੍ਤਾਂ ਪਿਤਾਬ੍ਰਵੀਤ੍ ।। ੩੪.

ਉਹ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਦੇ ਪੇਟ ਵਿਚ ਕਈ ਸੈਂਕੜੇ ਸਾਲ ਰਹੀ, ਤੇ ਜਨਮ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ; ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਪੇਟ ਵਿਚ ਰਹਿੰਦੀ ਧੀ ਨੂੰ ਆਖਿਆ।

ਜਾਯਸ੍ਵ ਸ਼ੀਘ੍ਰਂ ਭਦ੍ਰਨ੍ਤੇ ਕਿਮਰ੍ਥਂ ਚਾਪਿ ਤਿष੍ਠਸਿ। ਪ੍ਰੋਵਾਚ ਚੈਨਂ ਗਰ੍ਭ ਸ੍ਥਾ ਸਾ ਕਨ੍ਯਾ ਗੌਰ੍ਦਿਨੇ ਦਿਨੇ ।। ੩੪.

'ਬੇਟੀ, ਜਲਦੀ ਜਨਮ ਲੈ, ਤੂੰ ਕਿਉਂ ਰੁਕੀ ਹੋਈ ਹੈ?' ਉਸ ਨੇ ਪੇਟ ਵਿਚੋਂ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ।

ਯਦਿ ਦਤ੍ਤਾ ਤਦਾ ਸ੍ਯਾਂ ਹਿ ਯਦਿ ਸ੍ਯਾਮੀਹਤਾਂ ਪਿਤਃ। ਤਥੇਤ੍ਯੁਵਾਚ ਤਾਂ ਤਸ੍ਯਾਃ ਪਿਤਾ ਕਾਮਮਪੂਪੁਰਤ੍ ।। ੩੪.

'ਜੇ ਮੈਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਜਨਮ ਲੈ ਲਵਾਂ; ਜੇ ਪਿਤਾ ਮੈਨੂੰ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਹੋ ਜਾਵੇ।' ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ 'ਠੀਕ ਹੈ' ਆਖਿਆ ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰ ਦਿੱਤੀ।

ਦਾਤਾ ਯਜ੍ਵਾ ਚ ਸ਼ੂਰਸ਼੍ਚ ਸ਼੍ਰੁਤਵਾਨਤਿਥਿਪ੍ਰਿਯਃ। ਤਸ੍ਯਾਃ ਪੁਤ੍ਰਃ ਸ੍ਮृਤੋऽਕ੍ਰੂਰਃ ਸ਼੍ਵਫਲ੍ਕੋ ਭੂਰਿਦਕ੍ਸ਼ਿਣਃ ।। ੩੪.

ਦਾਤਾ, ਯਜਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਸ਼ੂਰਵੀਰ, ਗਿਆਨਵਾਨ ਤੇ ਮਹਿਮਾਨਾਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ—ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਅਕ੍ਰੂਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਸ਼ਵਫਲਕ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਦਾਨੀ ਸੀ।

ਉਪਮਙ੍ਗੁਸ੍ਤਥਾ ਮਙ੍ਗੁਰ੍ਮृਦੁਰਸ਼੍ਚਾਰਿਮੇਜਯਃ। ਗਿਰਿਰਕ੍ਸ਼ਸ੍ਤਤਾ ਯਕ੍ਸ਼ਃ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘ੍ਨੋ ਵਾਰਿਮਰ੍ਦ੍ਦਨਃ ।। ੩੪.

ਉਪਮੰਗੁ, ਮੰਗੁਰ, ਮ੍ਰਦੁਰ, ਅਰਿਮੇਜਯ, ਗਿਰਿਰਕਸ਼, ਯਕਸ਼, ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ ਤੇ ਵਾਰੀਮਰਦਨ।

ਧਰ੍ਮਭृਚ੍ਚ ਸ਼੍ਰृष੍ਟਚਯੋ ਵਰ੍ਗਮੋਚਸ੍ਤਥਾਪਰਃ। ਆਵਾਹਪ੍ਰਤਿਵਾਹੌ ਚ ਵਸੁਦੇਵਾ ਵਰਾਙ੍ਗਨਾ ।। ੩੪.

ਧਰਮਭ੍ਰਤ, ਸ਼੍ਰਿਸ਼ਟਚਯ, ਵਰਗਮੋਚਾ ਤੇ ਹੋਰ; ਆਵਾਹ ਤੇ ਪ੍ਰਤਿਵਾਹ, ਤੇ ਵਸੁਦੇਵਾ, ਜੋ ਉੱਤਮ ਨਾਰੀ ਸੀ।

ਅਕ੍ਰੂਰਾਦੁਗ੍ਰਸੇਨ੍ਯਾਨ੍ਤੁ ਸੁਤੌ ਦ੍ਵੌ ਕੁਲਨਨ੍ਦਿਨੌ। ਦੇਵਸ਼੍ਚਾਨੁਪਦੇਵਸ਼੍ਚ ਜਜ੍ਞਾਤੇ ਦੇਵਸਂਮਿਤੌ ।। ੩੪.

ਅਕ੍ਰੂਰ ਤੇ ਉਗ੍ਰਸੇਨ ਤੋਂ, ਵੰਸ਼ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਬਣਨ ਵਾਲੇ ਦੋ ਪੁੱਤਰ ਜਨਮੇ: ਦੇਵ ਤੇ अनुपਦੇਵ, ਜੋ ਦੇਵਾਂ ਵਰਗੇ ਸੀ।

ਚਿਤ੍ਰਕਸ੍ਯਾਭਵਨ੍ ਪੁਤ੍ਰਾਃ ਪृਥੁਰ੍ਵਿਪृਥੁਰੇਵ ਚ। ਅਸ਼੍ਵਗ੍ਰੀਵੋऽਸ਼੍ਵਬਾਹੁਸ਼੍ਚ ਸੁਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਕਗਵੇषਣੌ ।। ੩੪.

ਚਿਤ੍ਰਕ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਪૃਥੂ, ਵਿਪ੍ਰਥੂ, ਅਸ਼ਵਗ੍ਰੀਵ, ਅਸ਼ਵਬਾਹੁ, ਸੁਪਾਰਸ਼ਵ ਅਤੇ ਕਗਵੇਸ਼ਣ ਹੋਏ।

ਅਰਿष੍ਟਨੇਮਿਰਸ਼੍ਵਸ਼੍ਚ ਸੁਵਰ੍ਮਾ ਵਰ੍ਮਚਰ੍ਮਭृਤ੍ । ਅਭੂਮਿਰ੍ਬਹੁਭੂਮਿਸ਼੍ਚ ਸ਼੍ਰਵਿष੍ਠਾਸ਼੍ਰਵਣੇ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯੌ ।। ੩੪.

ਅਰਿਸ਼ਟਨੇਮੀ, ਅਸ਼ਵ, ਸੁਵਰਮਾ, ਵਰਮਚਰਮਭ੍ਰਿਤ, ਅਭੂਮੀ, ਬਹੁਭੂਮੀ ਅਤੇ ਦੋ ਧੀਆਂ ਸ਼੍ਰਵਿਸ਼ਠਾ ਤੇ ਸ਼੍ਰਵਣਾ ਵੀ ਪੈਦਾ ਹੋਈਆਂ।

ਸਤ੍ਯਕਾਤ੍ ਕਾਸ਼ਿਦੁਹਿਤਾ ਲੇਭੇ ਸਾ ਚਤੁਰਃ ਸੁਤਾਨ੍। ਕਕੁਦਂ ਭਜਮਾਨਞ੍ਚ ਸ਼ਮੀਕਬਲਬਰ੍ਹਿषੌ ।। ੩੪.

ਕਾਸ਼ੀ ਦੀ ਧੀ ਸਤ੍ਯਕਾ ਨੇ ਚਾਰ ਪੁੱਤਰ ਜਣੇ: ਕਕੁਦ, ਭਜਮਾਨ, ਸ਼ਮੀਕ ਅਤੇ ਬਲਬਰਹਿਸ਼।

ਕਕੁਦਸ੍ਯ ਸੁਤੋ ਵृष੍ਟਿਰ੍ਵृष੍ਟੇਸ੍ਤੁ ਤਨਯੋऽਭਵਤ੍। ਕਪੋਤਰੋਮਾ ਤਸ੍ਯਾਥ ਰੇਵਤੋऽਭਵਦਾਤ੍ਮਜਃ ।। ੩੪.

ਕਕੁਦ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਵ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਹੋਇਆ, ਵ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਕਪੋਤਰੋਮਾ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਰੇਵਤ ਹੋਇਆ।

ਤਸ੍ਯਾਸੀਤ੍ਤੁਮ੍ਬੁਰੁਸਖਾ ਵਿਦ੍ਵਾਨ੍ ਪੁਤ੍ਰੋऽਭਵਤ੍ਕਿਲ। ਖ੍ਯਾਯਤੇ ਯਸ੍ਯ ਨਾਮ੍ਨਾ ਸ ਚਨ੍ਦਨੋਦਕਦੁਨ੍ਦੁਭਿਃ ।। ੩੪.

ਉਸ ਰੇਵਤ ਦਾ ਇਕ ਗਿਆਨੀ ਪੁੱਤਰ ਸੀ, ਜੋ ਤੁੰਬੁਰੂ ਦਾ ਮਿੱਤਰ ਸੀ ਅਤੇ ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਚੰਦਨ-ਉਦਕ-ਦੁੰਦੁਭੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ।

ਤਸ੍ਮਾਚ੍ਚਾਭਿਜਿਤਃ ਪੁਤ੍ਰ ਉਤ੍ਪਨ੍ਨਸ੍ਤੁ ਪੁਨਰ੍ਵਸੁਃ। ਅਸ਼੍ਵਮੇਧਨ੍ਤੁ ਪੁਤ੍ਰਾਰ੍ਥੇ ਆਜਹਾਰ ਨਰੋਤ੍ਤਮਃ ।। ੩੪.

ਉਸ ਤੋਂ ਅਭਿਜਿਤ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ, ਜਿਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਪੁਨਰਵਸੂ ਹੋਇਆ। ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਇੱਛਾ ਲਈ ਉਸ ਮਹਾਨ ਨੇ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯੱਗ ਕੀਤਾ।

ਤਸ੍ਯ ਮਧ੍ਯੇऽਤਿਰਾਤ੍ਰਸ੍ਯ ਸਦੋਮਧ੍ਯਾਤ੍ਸਮੁਤ੍ਥਿਤਮ੍। ਤਤਸ੍ਤੁ ਵਿਦ੍ਵਾਨ੍ ਧਰ੍ਮਜ੍ਞੋ ਦਾਤਾ ਯਜ੍ਵਾ ਪੁਨਰ੍ਵਸੁਃ ।। ੩੪.

ਉਸ ਅਤਿਰਾਤ੍ਰ ਯੱਗ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਯੱਗ ਸ਼ਾਲਾ ਦੇ ਮੱਧੋਂ, ਗਿਆਨਵਾਨ, ਧਰਮ ਨੂੰ ਜਾਣਣ ਵਾਲਾ, ਦਾਨੀ ਤੇ ਯੱਗ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਪੁਨਰਵਸੂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ।

ਤਸ੍ਯਾਪਿ ਪੁਤ੍ਰਮਿਥੁਨਂ ਬਾਹੁਬਾਣਾਜਿਤਃ ਕਿਲ। ਆਹੁਕਸ਼੍ਚਾਹੁਕੀ ਚੈਵ ਖ੍ਯਾਤੌ ਮਤਿਮਤਾਂਵਰੌ ।। ੩੪.

ਉਸ ਦੇ ਵੀ ਜੁੜਵੇਂ ਬੱਚੇ ਹੋਏ—ਬਾਹੁਬਾਣ ਅਤੇ ਅਜਿਤ; ਆਹੁਕ ਅਤੇ ਆਹੁਕੀ, ਜੋ ਸਮਝਦਾਰਾਂ ਵਿਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸਨ।

ਇਮਾਂਸ਼੍ਚੋਦਾਹਰਨ੍ਤ੍ਯਤ੍ਰ ਸ਼੍ਲੋਕਾਨ੍ ਪ੍ਰਤਿ ਤਮਾਹੁਕਮ੍। ਸੋਪਾਸਙ੍ਗਾਨੁਕਰ੍षਾਣਾਂ ਸਧ੍ਵਜਾਨਾਂ ਵਰੂਥਿਨਾਮ੍ ।। ੩੪.

ਇਥੇ, ਆਹੁਕ ਬਾਰੇ, ਉਸ ਦੇ ਸਾਥੀਆਂ, ਝੰਡੇ ਵਾਲਿਆਂ ਅਤੇ ਫੌਜਾਂ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਸ਼ਲੋਕ ਉਚਾਰੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਰਥਾਨਾਂ ਮੇਘਘੋषਾਣਾਂ ਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਦਸ਼ੈਵ ਤੁ। ਨਾਸਤ੍ਯਵਾਦੀ ਤ੍ਵਾਸੀਤ੍ਤੁ ਨਾਯਜ੍ਵਾ ਨਾਸਹਸ੍ਰਦਃ ।। ੩੪.

ਉਸ ਕੋਲ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਰਥ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਧੁਨੀ ਬੱਦਲਾਂ ਵਰਗੀ ਸੀ। ਉਹ ਕਦੇ ਝੂਠ ਨਹੀਂ ਬੋਲਦਾ ਸੀ, ਨਾ ਕਦੇ ਯੱਗ ਛੱਡਦਾ ਸੀ, ਨਾ ਹੀ ਕਦੇ ਕੰਜੂਸ ਸੀ।

ਨਾਸ਼ੁਚਿਰ੍ਨਾਪ੍ਯਧਰ੍ਮਾਤ੍ਮਾ ਨਾਵਿਦ੍ਵਾਨ੍ਨ ਕृਸ਼ੋऽਭਵਤ੍। ਆਹੁਕਸ੍ਯ ਧृਤਿਃ ਪੁਤ੍ਰ ਇਤ੍ਯੇਵਮਨੁ ਸ਼ੁਸ਼੍ਰੁਮਃ ।। ੩੪.

ਉਹ ਕਦੇ ਅਸ਼ੁੱਧ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਨਾ ਧਰਮ ਤੋਂ ਹਟਿਆ ਹੋਇਆ, ਨਾ ਅਗਿਆਨ, ਨਾ ਕਦੇ ਕਮਜ਼ੋਰ। ਆਹੁਕ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਧ੍ਰਿਤਿ ਬਾਰੇ ਅਸੀਂ ਇਉਂ ਸੁਣਿਆ ਹੈ।

ਸ਼੍ਵੇਤੇਨ ਪਰਿਚਾਰੇਣ ਕਿਸ਼ੋਰਪ੍ਰਤਿਮਾਨ੍ ਹਯਾਨ੍। ਅਸ਼ੀਤਿਯੁਕ੍ਤਨਿਯੁਤਾਨ੍ਯਾਹੁਕਪ੍ਰਤਿਮੋऽਵ੍ਰਜਤ੍ ।। ੩੪.

ਇੱਕ ਚਿੱਟਾ ਸੇਵਕ ਅਤੇ ਨੌਜਵਾਨ ਘੋੜਿਆਂ ਵਰਗੇ ਅਸ਼ਵ, ਅੱਸੀ ਜੋੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਜੋਤੇ ਹੋਏ, ਆਹੁਕ ਵਰਗਾ ਇੱਕ ਅੱਗੇ ਵਧਿਆ।

ਪੂਰ੍ਵਸ੍ਯਾਨ੍ਦਿਸ਼ਿ ਨਾਗਾਨਾਂ ਭੋਜਸ੍ਯ ਪ੍ਰਤਿਰੇਜਿਰੇ। ਰੂਪ੍ਯਕਾਞ੍ਚਨਕਕ੍ਸ਼ਾਣਾਂ ਸਹਸ੍ਰਾਣ੍ਯੇਕਵਿਂਸ਼ਤਿਃ ।। ੩੪.

ਪੂਰਬ ਵੱਲ, ਭੋਜ ਦੇ ਇਕਵੀਹ ਹਜ਼ਾਰ ਹਾਥੀ, ਚਾਂਦੀ ਤੇ ਸੋਨੇ ਦੀ ਜੰਗੀ ਪੱਟੀਆਂ ਪਾਈਆਂ ਹੋਈਆਂ, ਚਮਕ ਰਹੇ ਸਨ।

ਤਾਵਨ੍ਤ੍ਯੇਵ ਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਉਤ੍ਤਰਸ੍ਯਾਨ੍ਤਥਾ ਦਿਸ਼ਿ। ਭੂਮਿਪਾਲਸ੍ਯ ਭੋਜਸ੍ਯ ਉਤ੍ਤਿष੍ਠੇਤ੍ ਕਿਙ੍ਕਿਣੀ ਕਿਲ ।। ੩੪.

ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਵੀ ਇੰਨੇ ਹੀ ਹਜ਼ਾਰ ਸਨ। ਭੂਮਿ ਦੇ ਰਾਜਾ ਭੋਜ ਦੀਆਂ ਘੰਟੀਆਂ ਵੀ ਉਥੇ ਵੱਜਦੀਆਂ ਸਨ।