ਵਾਯੁਪੁਰਾਣਮ੍

ਨਨ੍ਦਨਸ਼੍ਚ ਮਹਾਤੇਜਾ ਮਹਾਪੁਰੁਵਸ਼ਸ੍ਤਥਾ। ਆਸੀਤ੍ ਪੁਰੁਵਸ਼ਾਤ੍ ਪੁਤ੍ਰਃ ਪੁਰੁਦ੍ਵਾਨ੍ ਪੁਰੁषੋਤ੍ਤਮਃ ।। ੩੩.

ਨੰਦਨ, ਜੋ ਬੜੀ ਜੋਤ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਤੇ ਮਹਾਪੁਰੁਵਸ਼ ਵੀ ਪੈਦਾ ਹੋਏ। ਪੁਰੁਵਸ਼ਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਤੋਂ ਪੁਰੁਦਵਾਨ ਜਨਮਿਆ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮਨੁੱਖ ਸੀ।

ਜਜ੍ਞੇ ਪੁਰੁਦ੍ਵਤਃ ਪੁਤ੍ਰੋ ਭਦ੍ਰਵਤ੍ਯਾਂ ਪੁਰੂਦ੍ਵਹਃ। ਐਕ੍ਸ਼ਾਕੀ ਤ੍ਵਭਵਦ੍ਭਾਰ੍ਯਾ ਸਤ੍ਤ੍ਵਸ੍ਤਸ੍ਯਾਮਜਾਯਤ। ਸਤ੍ਤ੍ਵਾਤ੍ ਸਤ੍ਤ੍ਵਗੁਣੋ ਪੇਤਃ ਸਾਤ੍ਤ੍ਵਤਃ ਕੀਰ੍ਤਿਵਰ੍ਦ੍ਧਨਃ ।। ੩੩.

ਪੁਰੁਦਵਾਨ ਤੋਂ ਭਦਰਾਵਤੀ ਵਿਚ ਪੁਰੂਦਵਹਾ ਜਨਮਿਆ। ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਐਕਸ਼ਾਕੀ ਸੀ, ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸਤ੍ਤਵ ਹੋਇਆ। ਸਤ੍ਤਵ ਤੋਂ, ਜੋ ਚੰਗੇ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸੀ, ਸਾਤ੍ਤਵਤ ਜਨਮਿਆ, ਜੋ ਵੰਸ਼ ਦੀ ਸ਼ਾਨ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲਾ ਸੀ।

ਇਮਾਂ ਵਿਸृष੍ਟਿਂ ਵਿਜ੍ਞਾਯ ਜ੍ਯਾਮਘਸ੍ਯ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ। ਪ੍ਰਜਾਵਾਨੇਤਿ ਸਾਯੁਜ੍ਯਂ ਰਾਜ੍ਞਃ ਸੋਮਸ੍ਯ ਧੀਮਤਃ ।। ੩੩.

ਇਹ ਵੰਸ਼ਾਵਲੀ ਮਹਾਨ ਜਾਮਘਾ ਦੀ ਜਾਣ ਕੇ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਪੁੱਤਰਾਂ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਉਸ ਨੇ ਗਿਆਨ ਵਾਲੇ ਰਾਜਾ ਸੋਮ ਨਾਲ ਏਕਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।

ਸੂਤ ਉਵਾਚ।। ਸਾਤ੍ਵਤੀ ਰੂਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਂ ਕੌਸ਼ਲ੍ਯਾ ਸੁषੁਵੇ ਸੁਤਮ੍। ਭਜਿਨਂ ਭਜਮਾਨਂ ਚ ਦਿਵ੍ਯਂ ਦੇਵਾਵृਧਂ ਨृਪਮ੍ ।। ੩੪.

ਸੂਤ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਕੌਸ਼ਲਿਆ ਨੇ ਸਾਤ੍ਤਵਤ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਸੋਹਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ—ਭਜਿਨ, ਭਜਮਾਨ ਤੇ ਦਿਵ੍ਯ ਰਾਜਾ ਦੇਵਾਵ੍ਰਿਧ।

ਅਨ੍ਧਕਞ੍ਚ ਸਹਾਭੋਜਂ ਵृष੍ਣਿਞ੍ਚ ਯਦੁਨਨ੍ਦਨਮ੍। ਤੇषਾਂ ਹਿ ਸਰ੍ਗਾਸ਼੍ਚਤ੍ਵਾਰਃ ਸ਼੍ਰृਣੁਧ੍ਵਂ ਵਿਸ੍ਤਰੇਣ ਵੈ ।। ੩੪.

ਅੰਧਕ, ਸਹਾਬੋਜ, ਵ੍ਰਿਸ਼ਣੀ ਤੇ ਯਦੁ ਦਾ ਵੰਸ਼ਜ ਵੀ ਪੈਦਾ ਹੋਏ। ਹੁਣ ਉਹਨਾਂ ਚਾਰਾਂ ਦੀ ਵੰਸ਼ਾਵਲੀ ਤਫ਼ਸੀਲ ਨਾਲ ਸੁਣੋ।

ਭਜਮਾਨਸ੍ਯ ਸ਼੍ਰृਞ੍ਜਯ੍ਯਾਂ ਬਾਹ੍ਯਸ਼੍ਚੋਪਰਿ ਬਾਹ੍ਯਕਃ। ਸ਼੍ਰृਞ੍ਜਯਸ੍ਯ ਸੁਤੇ ਦ੍ਵੇ ਤੁ ਬਾਹ੍ਯਕਸ੍ਤੇ ਉਦਾਵਹਤ੍ ।। ੩੪.

ਭਜਮਾਨ ਨੂੰ ਸ਼੍ਰਿਞਜਯਾ ਤੋਂ ਬਾਹਿਆ ਪੁੱਤਰ ਹੋਇਆ, ਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਉੱਤੇ ਬਾਹਿਆਕਾ। ਸ਼੍ਰਿਞਜਯਾ ਦੇ ਦੋ ਪੁੱਤਰ ਹੋਏ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬਾਹਿਆਕਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਲਿਆ।

ਤਸ੍ਯ ਭਾਰ੍ਯੇ ਭਗਿਨ੍ਯੌ ਤੇ ਪ੍ਰਾਸੂਤੇਤਿ ਸੁਤਾਨ੍ ਬਹੂਨ੍। ਨਿਮਿਸ਼੍ਚ ਪਣਵਸ਼੍ਚੈਵ ਵृष੍ਣਿਃ ਪਰਪੁਰਞ੍ਜਯਃ ।। ੩੪.

ਉਸ ਦੀਆਂ ਦੋ ਭੈਣਾਂ ਵਾਂਗ ਭਾਰੀਆਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਕਈ ਪੁੱਤਰ ਜਣੇ: ਨਿਮਿ, ਪਣਵ ਤੇ ਵ੍ਰਿਸ਼ਣੀ, ਜੋ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ ਸੀ।

ਯੇ ਬਾਹ੍ਯਕਾਰ੍ਯ੍ਯਸ਼੍ਰृਞ੍ਜਯ੍ਯਾਂ ਭਜਮਾਨਾਦ੍ਵਿਜਜ੍ਞਿਰੇ। ਅਯੁਤਾਯੁਤਸਾਹਸ੍ਰ ਸ਼ਤਜਿਦਥ ਵਾਮਕਃ ।। ੩੪.

ਜੋ ਬਾਹਰੀ ਕਾਰਯਸ਼੍ਰੰਜਯਾ, ਅਯੁਤਾਯੁਤ, ਸਾਹਸਰ, ਸ਼ਤਜਿੱਦ ਅਤੇ ਵਾਮਕਾ ਵਿੱਚੋਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਵਜੋਂ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ, ਉਹੀ ਇੱਥੇ ਉਲੇਖੇ ਗਏ ਹਨ।

ਬਾਹ੍ਯਕਾਰ੍ਯ੍ਯਾਭਗਿਨ੍ਯਾਂ ਯੇ ਭਜਮਾਨਾ ਦ੍ਵਿਜਜ੍ਞਿਰੇ। ਤੇषਾਂ ਦੇਵਾਵृਧੋ ਰਾਜਾ ਚਚਾਰ ਪਰਮਂ ਤਪਃ ।। ੩੪.

ਬਾਹਰੀ ਕਾਰਯਾਭਗਿਨੀ ਵਿੱਚ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਰਾਜਾ ਦੇਵਾਵ੍ਰਿਧ ਨੇ ਵੱਡਾ ਤਪ ਕੀਤਾ।

ਪੁਤ੍ਰਃ ਸਰ੍ਵਗੁਣੋਪੇਤੋ ਮਮ ਭੂਯਾਦਿਤਿ ਸ੍ਮ ਹ। ਸਂਯੋਜ੍ਯਾਤ੍ਮਾਨਮੇਵਂ ਸਵਰ੍ਣਾ ਸਾ ਜਲਮਸ੍ਪृਸ਼ਤ੍ ।। ੩੪.

ਉਸ ਨੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਇੱਛਾ ਕੀਤੀ ਕਿ, 'ਮੇਰਾ ਪੁੱਤਰ ਸਾਰੇ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਹੋਵੇ।' ਇੰਝ ਸੋਚ ਕੇ ਸਵਰਣਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਜੋੜ ਕੇ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਛੂਹਿਆ।

ਸਾ ਚੋਪਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਨਾਤ੍ਤਸ੍ਯ ਚਕਾਰ ऋषਿਮਾਪਗਾ। ਕਲ੍ਯਾਣਞ੍ਚ ਨਰਪਤੇਸ੍ਤਸ੍ਯ ਸਾ ਨਿਮ੍ਨਗੋਤ੍ਤਮਾ ।। ੩੪.

ਉਸ ਦੇ ਪਾਣੀ ਛੂਹਣ ਨਾਲ, ਦਰਿਆ ਨੇ ਰਿਸ਼ੀ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲਿਆ ਅਤੇ ਉਹ ਵਧੀਆ ਦਰਿਆ ਰਾਜੇ ਲਈ ਸ਼ੁਭ ਹੋ ਗਿਆ।

ਚਿਨ੍ਤਯਾਭਿਪਰੀਤਾਙ੍ਗਾ ਜਗਾਮਾਥ ਵਿਨਿਸ਼੍ਚਯਮ੍। ਨਾਧਿਗਚ੍ਛਾਮਿ ਤਾਂ ਨਾਰੀਂ ਯਸ੍ਯਾਮੇਵਂਵਿਧਃ ਸੁਤਃ ।। ੩੪.

ਉਸ ਦੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਚਿੰਤਾ ਨੇ ਘੇਰ ਲਿਆ, ਫਿਰ ਉਹ ਨਿਸ਼ਚੇ ਤੇ ਪਹੁੰਚੀ ਕਿ, 'ਮੈਂ ਅਜਿਹੀ ਔਰਤ ਨਹੀਂ ਲੱਭ ਸਕਦੀ ਜਿਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਐਸਾ ਹੋਵੇ।'

ਭਵੇਤ੍ਸਰ੍ਵਗੁਣੋਪੇਤੋ ਰਾਜ੍ਞੋ ਦੇਵਾਵृਧਸ੍ਯ ਹਿ। ਤਸ੍ਮਾਦਸ੍ਯ ਸ੍ਵਯਂ ਚਾਹਂ ਭਵਾਮ੍ਯਦ੍ਯ ਸਹਵ੍ਰਤਾ। ਜਜ੍ਞੇ ਤਸ੍ਯਾਃ ਸ੍ਵਯਂ ਹਸ੍ਤੋ ਭਾਵਸ੍ਤਸ੍ਯ ਯਥੇਰਿਤਃ ।। ੩੪.

ਰਾਜਾ ਦੇਵਾਵ੍ਰਿਧ ਨੂੰ ਸਾਰੇ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲਾ ਪੁੱਤਰ ਮਿਲੇ, ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਆਪ ਅੱਜ ਉਸ ਦੀ ਵਰਤ ਵਾਲੀ ਪਤਨੀ ਬਣਾਂਗੀ। ਉਸ ਲਈ ਉਸ ਦਾ ਆਪਣਾ ਹੱਥ ਬਣ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਨੀਅਤ ਵੀ ਚੰਗੀ ਹੋ ਗਈ।

ਅਥ ਭੂਤ੍ਵਾ ਕੁਮਾਰੀ ਤੁ ਸਾਵਿਤ੍ਰੀ ਪਰਮਂ ਵਚਃ। ਚਿਨ੍ਤਯਾਮਾਸ ਰਾਜਾਨਂ ਤਾਮਿਯੇष ਸ ਪਰ੍ਥਿਵਃ ।। ੩੪.

ਫਿਰ, ਕੁਆਰੀ ਬਣ ਕੇ ਸਾਵਿਤਰੀ ਨੇ ਉੱਚਾ ਬਚਨ ਆਖਿਆ; ਰਾਜੇ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਚਾਹਿਆ ਅਤੇ ਲੱਭਣ ਲੱਗ ਪਿਆ।

ਤਸ੍ਯਾਮਾਧਤ੍ਤ ਗਰ੍ਭਂ ਸ ਤੇਜਸ੍ਵਿਨਮੁਦਾਰਧੀਃ। ਅਥ ਸਾ ਨਵਮੇ ਮਾਸਿ ਸੁषੁਵੇ ਸਰਿਤਾਂਵਰਾ ।। ੩੪.

ਉਸ ਨੇ ਰਾਜੇ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਸੋਚ ਵਾਲਾ ਤੇਜਸਵੀ ਪੁੱਤਰ ਗਰਭ ਵਿੱਚ ਧਾਰ ਲਿਆ; ਨੌਵੇਂ ਮਹੀਨੇ ਉਹ ਦਰਿਆ ਦੀ ਦੇਵੀ ਨੇ ਪੁੱਤਰ ਜੰਮਿਆ।

ਪੁਤ੍ਰਂ ਸਰ੍ਵਗੁਣੋਪੇਤਂ ਯਥਾ ਦੇਵਾਵृਧੇਪ੍ਸਿਤਃ। ਤਤ੍ਰ ਵਂਸ਼ੇ ਪੁਰਾਣਜ੍ਞਾ ਗਾਥਾਂ ਗਾਯਨ੍ਤਿ ਵੈ ਦ੍ਵਿਜਾਃ ।। ੩੪.

ਉਸ ਨੇ ਰਾਜੇ ਦੇਵਾਵ੍ਰਿਧ ਦੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਸਾਰੇ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲਾ ਪੁੱਤਰ ਜੰਮਿਆ। ਉਸ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਪੁਰਾਣੇ ਗਿਆਨ ਵਾਲੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਅਜੇ ਵੀ ਗੀਤ ਗਾਂਦੇ ਹਨ।

ਗੁਣਾਨ੍ ਦੇਵਾਵृਧਸ੍ਯਾਪਿ ਕੀਰ੍ਤ੍ਤਯਨ੍ਤੋ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ। ਯਥੈਵ ਸ਼੍ਰृਣੁਤੇ ਦੂਰਾਤ੍ ਸਂਪਸ਼੍ਯਤਿ ਤਥਾਨ੍ਤਿਕਾਤ੍ ।। ੩੪.

ਉਹ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਦੇਵਾਵ੍ਰਿਧ ਦੇ ਗੁਣ ਗਾਉਂਦੇ ਹਨ; ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਦੂਰੋਂ ਸੁਣ ਲੈਂਦਾ, ਤਿਵੇਂ ਨੇੜੇ ਤੋਂ ਵੇਖ ਲੈਂਦਾ।

ਬਭ੍ਰੁਃ ਸ਼੍ਰੇष੍ਠੋ ਮਨੁष੍ਯਾਣਾਂ ਦੇਵੈਰ੍ਦੇਵਾਵृਧਃ ਸਮਃ। ਪੁਰੁषਾਃ ਪਞ੍ਚषष੍ਟਿਸ਼੍ਚ ਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਚ ਸਪ੍ਤਤਿਃ। ਯੇऽਮृਤਤ੍ਵਮਨੁਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾ ਬਭ੍ਰੁਰ੍ਦੇਵਾਵृਧਾਦਪਿ ।। ੩੪.

ਬਭਰੂ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸੀ, ਤੇ ਦੇਵਾਵ੍ਰਿਧ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਰਗਾ ਸੀ। ਪੈਂਸਠ ਮਨੁੱਖ ਤੇ ਸੱਤਰ ਹਜ਼ਾਰ ਜਿਹੜੇ ਅਮਰਤਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਏ, ਉਹ ਵੀ ਦੇਵਾਵ੍ਰਿਧ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਨਿਕਲੇ।

ਯਜ੍ਵਾ ਦਾਨਪਤਿਰ੍ਵੀਰੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣ੍ਯਃ ਸਤ੍ਯ ਵਾਗ੍ ਬੁਧਃ। ਕੀਰ੍ਤ੍ਤਿਮਾਂਸ਼੍ਚ ਮਹਾਭਾਗਃ ਸਾਤ੍ਤ੍ਵਤਾਨਾਂ ਮਹਾਰਥਃ ।। ੩੪.

ਉਹ ਯਗ ਕਰਣ ਵਾਲਾ, ਦਾਨੀ, ਵਿਰੋਧੀ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਸੱਚ ਬੋਲਣ ਵਾਲਾ, ਸਮਝਦਾਰ, ਪ੍ਰਸਿੱਧ, ਵੱਡੀ ਕਿਸਮਤ ਵਾਲਾ ਤੇ ਸਾਤ੍ਵਤਾਂ ਵਿੱਚ ਮਹਾਨ ਰਥੀ ਸੀ।

ਤਸ੍ਯਾਨ੍ਵਵਾਯੇ ਸੁਮਹਾਭੋਜਯੇਮਾਰ੍ਤਿਕਾਵਲਾਃ। ਗਾਨ੍ਧਾਰੀ ਚੈਵ ਮਾਦ੍ਰੀ ਚ ਵृष੍ਣੇਰ੍ਭਾਰ੍ਯ੍ਯੇ ਬਭੂਵਤੁਃ ।। ੩੪.

ਉਸ ਦੀ ਸੰਤਾਨ ਵਿੱਚ ਸੁਮਹਾਬੋਜ ਤੇ ਮਾਰਤਿਕਾਵਲ ਵਧੇ; ਗਾਂਧਾਰੀ ਅਤੇ ਮਾਦਰੀ ਵ੍ਰਿਸ਼ਣੀ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਬਣੀਆਂ।

ਗਾਨ੍ਧਾਰੀ ਜਨਯਾਮਾਸ ਸੁਮਿਤ੍ਰਂ ਮਿਤ੍ਰਨਨ੍ਦਨਮ੍। ਮਾਦ੍ਰੀ ਯੁਧਾਜਿਤਂ ਪੁਤ੍ਰਂ ਸਾ ਤੁ ਵੈ ਦੇਵਮੀਢੁषਮ੍ ।। ੩੪.

ਗਾਂਧਾਰੀ ਨੇ ਸੁਮਿਤ੍ਰਾ ਨੂੰ ਜੰਮਿਆ, ਜੋ ਮਿੱਤਰਾਂ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਸੀ; ਮਾਦਰੀ ਨੇ ਯੁਧਾਜਿਤ ਪੁੱਤਰ ਜੰਮਿਆ, ਤੇ ਉਹੀ ਦੇਵਮੀਢੁਸ਼ ਵੀ।

ਅਨਮਿਤ੍ਰਂ ਸੁਤਞ੍ਚੈਵ ਤਾਵੁਭੌ ਪੁਰੁषੋਤ੍ਤਮੌ। ਅਨਮਿਤ੍ਰਸੁਤੋ ਨਿਘ੍ਨੋ ਨਿਘ੍ਨਸ੍ਯ ਦ੍ਵੌ ਬਭੂਵਤੁਃ ।। ੩੪.

ਅਨਮਿਤ੍ਰ ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਦੋਵੇਂ ਹੀ ਵਧੀਆ ਮਨੁੱਖ ਸਨ; ਅਨਮਿਤ੍ਰ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਨਿਘਨ ਸੀ, ਤੇ ਨਿਘਨ ਦੇ ਦੋ ਪੁੱਤਰ ਹੋਏ।

ਪ੍ਰਸੇਨਸ਼੍ਚ ਮਹਾਭਾਗਃ ਸ਼ਕ੍ਰਜਿਚ੍ਚ ਸੁਤਾਵੁਭੌ। ਤਸ੍ਯ ਸ਼ਕ੍ਰਜਿਤਃ ਪੂਰ੍ਵਃ ਸਖਾ ਪ੍ਰਾਣਸਮੋऽਭਵਤ੍ ।। ੩੪.

ਉਸ ਦੇ ਦੋ ਪੁੱਤਰ ਪ੍ਰਸੇਨਾ, ਜੋ ਵੱਡੀ ਕਿਸਮਤ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਸ਼ਕਰਜਿੱਤ ਸਨ; ਸ਼ਕਰਜਿੱਤ ਪਹਿਲਾਂ ਉਸ ਦਾ ਦੋਸਤ ਸੀ, ਜੋ ਉਸ ਦੀ ਜਾਨ ਵਰਗਾ ਸੀ।

ਸ ਕਦਾਚਿਨ੍ਨਿਸ਼ਾਪਾਯੇ ਰਥੇਨ ਰਥਿਨਾਂਵਰਃ। ਤੋਯਕੂਲਾਦਪਃ ਸ੍ਪ੍ਰष੍ਟੁਮੁਪਸ੍ਥਾਤੁਂ ਯਯੌ ਰਵਿਮ੍ ।। ੩੪.

ਇੱਕ ਵਾਰ, ਰਾਤ ਮੁੱਕਣ ਤੇ, ਰਥੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਆਪਣੇ ਰਥ ਤੇ ਪਾਣੀ ਛੂਹਣ ਲਈ ਦਰਿਆ ਦੇ ਕੰਢੇ ਤੇ ਗਿਆ ਅਤੇ ਸੂਰਜ ਦੇ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚਿਆ।

ਤਸ੍ਯੋਪਤਿष੍ਠਤਃ ਸੂਰ੍ਯੋ ਵਿਵਸ੍ਵਾਨਗ੍ਰਤਃ ਸ੍ਥਿਤਃ। ਅਸ੍ਪष੍ਟਮੂਰ੍ਤਿਰ੍ਭਗਵਾਂ ਸ੍ਤੇਜੋਮਣ੍ਡਲਵਾਨ੍ ਵਿਭੁਃ ।। ੩੪.

ਜਦ ਉਹ ਪਹੁੰਚ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਤਦ ਸੂਰਜ, ਵਿਵਸਵਾਨ, ਉਸ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜਾ ਹੋ ਗਿਆ; ਉਹ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲਾ ਪ੍ਰਭੂ, ਜੋ ਰੌਸ਼ਨੀ ਦੇ ਚਕਰ ਨਾਲ ਸੀ, ਧੁੰਦਲੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦਿੱਸ ਰਿਹਾ ਸੀ।

ਅਥ ਰਾਜਾ ਵਿਵਸ੍ਵਨ੍ਤਮੁਵਾਚ ਸ੍ਥਿਤਮਗ੍ਰਤਃ। ਯਥੈਵ ਵ੍ਯੋਮ੍ਨਿ ਪਸ਼੍ਯਾਮਿ ਤ੍ਵਾਮਹਂ ਜ੍ਯੋਤਿषਾਮ੍ਪਤੇ ।। ੩੪.

ਫਿਰ ਰਾਜਾ ਨੇ ਵਿਵਸਵਾਨ ਨੂੰ, ਜੋ ਉਸਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜਾ ਸੀ, ਆਖਿਆ, "ਜਿਵੇਂ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਵੇਖਦਾ ਹਾਂ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅੱਜ ਇੱਥੇ ਵੀ ਤੈਨੂੰ ਵੇਖ ਰਿਹਾ ਹਾਂ, ਰੋਸ਼ਨੀ ਦੇ ਮਾਲਕ।"

ਤੇਜੋਮਣ੍ਡਲਿਨਞ੍ਚੈਵ ਤਥੈਵਾਪ੍ਯਗ੍ਰਤਃ ਸ੍ਥਿਤਮ੍। ਕੋ ਵਿਸ਼ੇषੋ ਵਿਵਸ੍ਵਂਸ੍ਤੇ ਸਾਕ੍ਸ਼ਾਦੁਪਗਤੇਨ ਵੈ ।। ੩੪.

ਜਿਵੇਂ ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਚਮਕਦਾਰ ਤੇ ਰੋਸ਼ਨੀ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਖੜਾ ਹੈਂ, ਓਸ ਵਿੱਚ ਤੇ ਅਸਮਾਨ ਵਾਲੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕੀ ਫਰਕ ਹੈ, ਵਿਵਸਵਾਨ?

ਏਤਚ੍ਛ੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਸ ਭਗਵਾਨ੍ ਮਣਿਰਤ੍ਨਂ ਸ੍ਯਮਨ੍ਤਕਮ੍। ਸ੍ਵਕਣ੍ਠਾਦਵਮੁਚ੍ਯਾਥ ਬਬਨ੍ਧ ਨृਪਤੇਸ੍ਤਦਾ ।। ੩੪.

ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਆਪਣੇ ਗਲੇ ਤੋਂ ਸਯਾਮੰਤਕ ਮਣੀ ਉਤਾਰੀ ਤੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿੱਤੀ।

ਤਤੋ ਵਿਗ੍ਰਹਵਨ੍ਤਂ ਤਂ ਦਦਰ੍ਸ਼ ਨृਪਤਿਸ੍ਤਦਾ। ਪ੍ਰਤਿਮਾਮਥ ਤਾਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਮੁਹੂਰ੍ਤ੍ਤਂ ਕृਤਵਾਂਸ੍ਤਥਾ ।। ੩੪.

ਫਿਰ ਰਾਜੇ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਸਰੀਰ ਵਾਲੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵੇਖਿਆ। ਉਹ ਮੂਰਤੀ ਵੇਖ ਕੇ ਰਾਜਾ ਕੁਝ ਪਲ ਲਈ ਚੁੱਪ ਖੜਾ ਰਿਹਾ।