ਵਾਯੁਪੁਰਾਣਮ੍

ਰਾਜੋਵਾਚ ।। ਨ ਸ਼ਕ੍ਯਂ ਸ੍ਥਾਵਰਂ ਸਰ੍ਵ੍ਵਂ ਤੇਜਸਾ ਮਾਨੁषੇਣ ਤੁ। ਨਿਰ੍ਦ੍ਦਗ੍ਧੁਂ ਤਪਤਾਂ ਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਤ੍ਵਾਮੇਵ ਪ੍ਰਣਮਾਮ੍ਯਹਮ੍ ।। ੩੩.

ਰਾਜਾ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਮਨੁੱਖੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਸਾਰੀਆਂ ਅਡੋਲ ਚੀਜ਼ਾਂ ਸਾੜੀਆਂ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦੀਆਂ। ਤਪਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਹੀ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।

ਆਦਿਤ੍ਯ ਉਵਾਚ।। ਤੁष੍ਟਸ੍ਤੇऽਹਂ ਸ਼ਰਾਨ੍ ਦਝਿ ਅਕ੍ਸ਼ਯਾਨ੍ ਸਰ੍ਵਤਃ ਸੁਖਾਨ੍। ਪ੍ਰਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਤਾਃ ਪ੍ਰਜ੍ਵਲਿष੍ਯਨ੍ਤਿ ਮਮ ਤੇਜਃਸਮਨ੍ਵਿਤਾਃ ।। ੩੩.

ਸੂਰਜ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਮੈਂ ਤੈਥੋਂ ਖੁਸ਼ ਹਾਂ; ਤੂੰ ਅਜਿਹੇ ਤੀਰ ਚਲਾ ਜੋ ਕਦੇ ਖਤਮ ਨਾ ਹੋਣ ਤੇ ਹਰ ਪਾਸੇ ਸੁਖ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਹੋਣ। ਜਦੋਂ ਤੂੰ ਉਹ ਛੱਡੇਂਗਾ, ਉਹ ਮੇਰੀ ਜੁੱਤ ਨਾਲ ਭੜਕ ਉਠਣਗੇ।

ਆਦਿष੍ਟਂ ਤੇਜਸਾ ਮੇਘਸਾਗਰਂ ਸ਼ੋषਯਿष੍ਯਤਿ। ਸ਼ੁष੍ਕਂ ਭਸ੍ਮ ਕਰਿष੍ਯਾਮਿ ਤੇਨ ਪ੍ਰੀਤੋ ਨਰਾਧਿਪ ।। ੩੩.

ਮੇਰੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ ਤੇਰੀ ਤਾਕਤ ਬੱਦਲਾਂ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਸੁੱਕਾ ਦੇਵੇਗੀ। ਮੈਂ ਇਹ ਸਭ ਸੁੱਕਾ ਕੇ ਰਾਖ ਕਰ ਦਿਆਂਗਾ—ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੈਂ ਤੈਥੋਂ ਰੱਜ ਗਿਆ ਹਾਂ, ਰਾਜਾ।

ਤਤਃ ਸ਼ਰਾਨਥਾਦਿਤ੍ਯਸ੍ਤ੍ਵਰ੍ਜੁਨਾਯ ਪ੍ਰਯਚ੍ਛਤਿ। ਤਤਃ ਸਂਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਸੁਮਹਤ੍ਸ੍ਥਾਵਰਂ ਸਰ੍ਵ੍ਵਮੇਵ ਹਿ ।। ੩੩.

ਫਿਰ ਸੂਰਜ ਨੇ ਅਰਜੁਨ ਨੂੰ ਤੀਰ ਦਿੱਤੇ। ਉਹ ਤੀਰ ਮਿਲਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸ ਨੇ ਸਾਰੀ ਅਡੋਲ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨਾਸ ਕਰ ਦਿੱਤੀਆਂ।

ਆਸ਼੍ਰਮਾਨਥ ਗ੍ਰਾਮਾਂਸ਼੍ਚ ਘੋषਾਂਸ਼੍ਚ ਨਗਰਾਣਿ ਚ। ਤਪੋਵਨਾਨਿ ਰਮ੍ਯਾਣਿ ਵਨਾਨ੍ਯੁਪਵਨਾਨਿ ਚ ।। ੩੩.

ਫਿਰ ਆਸ਼ਰਮ, ਪਿੰਡ, ਗੋਆਲੇ, ਸ਼ਹਿਰ, ਸੋਹਣੇ ਤਪੋਵਨ, ਜੰਗਲ ਤੇ ਬਾਗ-ਬਗੀਚੇ—ਇਹ ਸਭ ਸਾੜੇ ਗਏ।

ਏਵਂ ਪ੍ਰਾਚੀਨਮਦਹਤ੍ਤਤਃ ਸੂਰ੍ਯ੍ਯਪ੍ਰਦਕ੍ਸ਼ਿਣਮ੍। ਨਿਰ੍ਵृਕ੍ਸ਼ਾ ਨਿਸ੍ਤृਣਾ ਭੂਮਿਰ੍ਦਗ੍ਧਾ ਸੂਰ੍ਯੇਣ ਤੇਜਸਾ ।। ੩੩.

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੂਰਬ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਕੇ ਤੇ ਸੂਰਜ ਦੇ ਗੇੜ ਲਾ ਕੇ, ਧਰਤੀ ਸੂਰਜ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਸਾੜ ਦਿੱਤੀ ਗਈ—ਉੱਥੇ ਨਾ ਰੁੱਖ ਬਚੇ, ਨਾ ਘਾਹ।

ਏਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨੇਵ ਕਾਲੇ ਤੁ ਅਪੋ ਨਿਲਯਮਾਸ਼੍ਰਿਤਃ। ਦਸ਼ਵਰ੍षਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਜਲਵਾਸਾ ਮਹਾਨृषਿਃ ।। ੩੩.

ਇਸੇ ਸਮੇਂ, ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਕੇ, ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਆਸਰਾ ਬਣਾਈ ਬੈਠਾ ਸੀ।

ਪੂਰ੍ਣੇ ਵ੍ਰਤੇ ਮਹਾਤੇਜਾ ਉਦਤਿष੍ਠਤ੍ਤਪੋਧਨਃ। ਸੋऽਪਸ਼੍ਯਦਾਸ਼੍ਰਮਂ ਦਗ੍ਧਮਰ੍ਜੁਨੇਨ ਮਹਾਨृषਿਃ। ਕ੍ਰੋਧਾਚ੍ਛਸ਼ਾਪ ਰਾਜਰ੍षਿਂ ਕੀਰ੍ਤ੍ਤਿਤਂ ਵੋ ਯਥਾ ਮਯਾ ।। ੩੩.

ਜਦੋਂ ਉਸ ਦਾ ਵਰਤ ਪੂਰਾ ਹੋਇਆ, ਉਹ ਮਹਾਨ ਤਪਸਵੀ, ਜੋ ਤਪ ਨਾਲ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉੱਠਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਉਸ ਦਾ ਆਸ਼ਰਮ ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਸਾੜ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਆ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਰਾਜਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਵੇਂ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਹੈ।

ਸੂਤ ਉਵਾਚ।। ਕ੍ਰੋष੍ਟੋਃ ਸ਼੍ਰृਣੁਤ ਰਾਜਰ੍षੇਰ੍ਵਂਸ਼ਮੁਤ੍ਤਮਪੂਰੁषਮ੍। ਯਸ੍ਯਾਨ੍ਵਵਾਯੇ ਸਂਭੂਤੋ ਵृष੍ਣਿਰ੍ਵृष੍ਣਿਕੁਲੋਦ੍ਵਹਃ ।। ੩੩.

ਸੂਤ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਹੁਣ ਤੁਸੀਂ ਰਾਜਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਉੱਚ ਕੁਲ ਦੀ ਵੰਸ਼ਾਵਲੀ ਸੁਣੋ, ਜੋ ਕ੍ਰੋਸ਼ਟ੍ਰ ਤੋਂ ਚੱਲੀ। ਉਸੇ ਵੰਸ਼ ਵਿਚੋਂ ਵ੍ਰਿਸ਼ਣੀ, ਵ੍ਰਿਸ਼ਣੀ ਕੁਲ ਦਾ ਮਾਣਯੋਗ, ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ।

ਕ੍ਰੋष੍ਟੋਰੇਕੋऽਭਵਤ੍ ਪੁਤ੍ਰੋ ਵृਜਿਨੀਵਾਨ੍ ਮਹਾਯਸ਼ਾਃ। ਵਾਰ੍ਜਿਨੀਵਤਮਿਚ੍ਛਨ੍ਤਿ ਸ੍ਵਾਹਿਂ ਸ੍ਵਾਹੋਵਤਾਂ ਵਰਮ੍ ।। ੩੩.

ਕ੍ਰੋਸ਼ਟ੍ਰ ਦਾ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਸੀ, ਵ੍ਰਜਿਨੀਵਤ, ਜੋ ਵੱਡੀ ਇੱਜ਼ਤ ਵਾਲਾ ਸੀ। ਜੋ ਸਵਾਹੀ ਤੇ ਸਵਾਹੋਵਾ ਵੰਸ਼ ਵਿਚੋਂ ਚੰਗਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਵਾਰਜਿਨੀਵਤ ਨੂੰ ਹੀ ਚੁਣਦੇ ਹਨ।

ਸ੍ਵਾਹੇਃ ਪੁਤ੍ਰੋऽਭਵਦ੍ਰਾਜਾ ਰਸ਼ਾਦੁਰ੍ਦਦਤਾਂ ਵਰਃ। ਘृਤਮ੍ਪ੍ਰਸੂਤਮਿਚ੍ਛਨ੍ਤਿ ਰਸ਼ਾਦੋਰਗ੍ਰ੍ਯਮਾਤ੍ਮਜਮ੍ ।। ੩੩.

ਸਵਾਹਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਰਾਜਾ ਰਸ਼ਾਦੁ ਹੋਇਆ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਦਾਤਾ ਸੀ। ਜੋ ਰਸ਼ਾਦੁ ਦੇ ਘੀ ਵਿਚੋਂ ਜੰਮੇ ਚੋਟੀਲੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਉਸ ਨੂੰ ਹੀ ਲੱਭਦੇ ਹਨ।

ਮਹਾਕ੍ਰਤੁਭਿਰੀਜੇ ਸ ਵਿਵਿਧੈਰਾਪ੍ਤਦਕ੍ਸ਼ਿਣੈਃ। ਚਿਤ੍ਰੈਸ਼੍ਚਿਤ੍ਰਰਥਸ੍ਤਸ੍ਯ ਪੁਤ੍ਰ ਕਰ੍ਮ੍ਮਭਿਰਨ੍ਵਿਤਃ ।। ੩੩.

ਉਸ ਨੇ ਵੱਡੇ ਵੱਡੇ ਯੱਗ ਕਰਵਾਏ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਦਾਤਾਂ ਦਿੱਤੀਆਂ ਗਈਆਂ। ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤ੍ਰ ਚਿੱਤਰਰਥ ਆਪਣੇ ਚੰਗੇ ਕੰਮਾਂ ਕਰਕੇ mashhoor ਹੋਇਆ।

ਏਵਂ ਚਿਤ੍ਰਰਥੋ ਵੀਰੋ ਯਜ੍ਞਾਨ੍ ਵਿਪੁਲਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਨ੍। ਸ਼ਸ਼ਬਿਨ੍ਦੁਃ ਪਰਂ ਵृਤ੍ਤੋ ਰਾਜਰ੍षੀਣਾਮਨੁष੍ਠਿਤਃ ।। ੩੩.

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵੱਡੇ ਮਨ ਵਾਲਾ ਚਿੱਤਰਰਥ ਵੀਰ ਨੇ ਬਹੁਤ ਵੱਡੀਆਂ ਦਾਤਾਂ ਵਾਲੇ ਯੱਗ ਕੀਤੇ। ਰਾਜਰਸ਼ੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਸ਼ਬਿੰਦੁ ਆਪਣੀ ਚੰਗੀ ਚਾਲ-ਚਲਣ ਕਰਕੇ mashhoor ਹੋਇਆ।

ਚਕ੍ਰਵਰ੍ਤ੍ਤੀ ਮਹਾਸਤ੍ਤ੍ਵੋ ਮਹਾਵੀਰ੍ਯੋ ਬਹੁਪ੍ਰਜਃ। ਤਤ੍ਰਾਨੁਵਂਸ਼ਸ਼੍ਲੋਕੋऽਯਂ ਯਸ੍ਮਿਨ੍ ਗੀਤਃ ਪੁਰਾਵਿਦੈਃ ।। ੩੩.

ਉਹ ਚਕਵਰਤੀ ਰਾਜਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਕੋਲ ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ, ਬਹੁਤ ਹੌਸਲਾ ਤੇ ਬਹੁਤ ਪੁੱਤਰ ਸਨ। ਉਸ ਬਾਰੇ ਪੁਰਾਣੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਇਹ ਵੰਸ਼ਾਵਲੀ ਵਾਲਾ ਸ਼ਲੋਕ ਗਾਇਆ ਸੀ।

ਸ਼ਸ਼ਬਿਨ੍ਦੋਸ੍ਤੁ ਪੁਤ੍ਰਾਣਾਂ ਸ਼ਤਾਨਾਮਭਵਚ੍ਛਤਮ੍। ਧੀਮਤਾਮਨੁਰੂਪਾਣਾਂ ਭੂਰਿਦ੍ਰਵਿਣਤੇਜਸਾਮ੍ ।। ੩੩.

ਸ਼ਸ਼ਬਿੰਦੁ ਦੇ ਸੌ ਪੁੱਤਰ ਹੋਏ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਬਹੁਤ ਸਮਝਦਾਰ, ਆਪਣੇ ਵੱਡੇ ਪਿਤਾ ਵਰਗੇ ਤੇ ਬਹੁਤ ਦੌਲਤ ਤੇ ਚਮਕ ਵਾਲੇ ਸਨ।

ਤੇषਾਂ षਟ੍ ਚ ਪ੍ਰਧਾਨਾਸ੍ਤੁ ਪृਥੁषਾਟ੍ਕਾ ਮਹਾਬਲਾਃ। ਪृਥੁਸ਼੍ਰਵਾ ਪृਥੁਯਸ਼ਾਃ ਪृਥੁਧਰ੍ਮ੍ਮਾ ਪृਥੁਞ੍ਜਯਃ ।। ੩੩.

ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਛੇ ਮੁੱਖ ਪੁੱਤਰ ਸਨ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਤਾਕਤਵਰ ਤੇ ਬਲਵਾਨ ਸਨ: ਪ੍ਰਥੁਸ਼ਾਟਕ, ਪ੍ਰਥੁਸ਼ਰਵਾ, ਪ੍ਰਥੁਯਸ਼ਾ, ਪ੍ਰਥੁਧਰਮਾ, ਪ੍ਰਥੁੰਜਯ।

ਪृਥੁਕੀਰ੍ਤ੍ਤਿਃ ਪृਥੁਨ੍ਦਾਤਾ ਰਾਜਾਨਃ ਸ਼ਾਸ਼ਿਬਿਨ੍ਦਵਾਃ। ਸ਼ਂਸਨ੍ਤਿ ਚ ਪੁਰਾਣਾਨਿ ਪਾਰ੍ਥਸ਼੍ਰਵਸਮਨ੍ਤਰਮ੍। ਅਨ੍ਤਰਃ ਸ ਪੁਰਾ ਯਸ੍ਤੁ ਯਜ੍ਞਸ੍ਯ ਤਨਯੋऽਭਵਤ੍ ।। ੩੩.

ਪ੍ਰਥੁਕੀਰਤੀ ਤੇ ਪ੍ਰਥੁੰਦਾਤਾ ਵੀ ਸ਼ਸ਼ਬਿੰਦੁ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਰਾਜੇ ਹੋਏ। ਪੁਰਾਣੇ ਗ੍ਰੰਥ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਪਾਰਥਸ਼ਰਵਾ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਅੰਤਰਾ ਉਹ ਪੁੱਤਰ ਸੀ ਜੋ ਯੱਗ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ।

ਉਸ਼ਨਾ ਸੁਤਧਰ੍ਮ੍ਮਾਤ੍ਮਾ ਅਵਾਪ੍ਯ ਪृਥਿਵੀਮਿਮਾਮ੍। ਆਜਹਾਰਾਸ਼੍ਵਮੇਧਾਨਾਂ ਸ਼ਤਮੁਤ੍ਤਮਧਾਰ੍ਮ੍ਮਿਕਃ ।। ੩੩.

ਉਸ਼ਨਾ, ਜਿਸ ਦਾ ਸੁਭਾਉ ਧਰਮ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਇਹ ਧਰਤੀ ਉਸ ਨੂੰ ਮਿਲੀ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਸੋ ਚੰਗੇ ਤੇ ਧਰਮ ਵਾਲੇ ਸੌ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯੱਗ ਕੀਤੇ।

ਮਰੁਤ੍ਤਸ੍ਤਸ੍ਯ ਤਨਯੋ ਰਾਜਰ੍षੀਣਾਮਨੁष੍ਠਿਤਃ। ਵੀਰਃ ਕਮ੍ਬਲਬਰ੍ਹਿਸ੍ਤੁ ਮਰੁਤ੍ਤਤਨਯਃ ਸ੍ਮृਤਃ ।। ੩੩.

ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਮਰੁਤ ਰਾਜਰਸ਼ੀਆਂ ਵਿੱਚ mashhoor ਹੋਇਆ। ਮਰੁਤ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਕੰਬਲਬਰਹਿ ਵੀਰਤਾ ਲਈ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਪੁਤ੍ਰਸ੍ਤੁ ਰੁਕ੍ਮਕਵਚੋ ਵਿਦ੍ਵਾਨ੍ ਕਮ੍ਬਲਵਰ੍ਹਿषਃ। ਨਿਹਤ੍ਯ ਰੁਕ੍ਮਕਵਚਃ ਪੁਰਾ ਕਵਚਿਨੋ ਰਣੇ ।। ੩੩.

ਕੰਬਲਬਰਹਿ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਰੁਕਮਕਵਚ ਸੀ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਗਿਆਨਵਾਨ ਸੀ। ਪੁਰਾਣੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ ਰੁਕਮਕਵਚ ਨੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਕਵਚੀ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।

ਧਨ੍ਵਿਨੋ ਨਿਸ਼ਿਤੈਰ੍ਬਾਣੈਰਵਾਪ ਸ਼੍ਰਿਯਮੁਤ੍ਤਮਾਮ੍। ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੇਭ੍ਯੋ ਦਦੌ ਵਿਤ੍ਤਮਸ਼੍ਵਮੇਧਮਹਾਯਸ਼ਾਃ ।। ੩੩.

ਉਸ ਧਨੁਧਾਰੀ ਨੇ ਤਿੱਖੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਵੱਡੀ ਦੌਲਤ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ। ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯੱਗ ਕਰਕੇ mashhoor ਹੋਇਆ ਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਦਾਨ ਦਿੱਤਾ।

ਰਾਜ੍ਞਸ੍ਤੁ ਰੁਕ੍ਮਕਵਚਾਦਪਰਾਵृਤ੍ਤ੍ਯ ਵੀਰਹਾਃ। ਜਜ੍ਞਿਰੇ ਪਞ੍ਚ ਪੁਤ੍ਰਾਸ੍ਤੁ ਮਹਾਸਤ੍ਤ੍ਵਾ ਮਹਾਬਲਾਃ ।। ੩੩.

ਰਾਜਾ ਰੁਕਮਕਵਚ ਤੋਂ, ਜਦ ਉਹ ਵੀਰ ਮਾਰਨ ਤੋਂ ਹਟ ਗਿਆ, ਪੰਜ ਪੁੱਤਰ ਪੈਦਾ ਹੋਏ, ਜੋ ਸਭ ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਤੇ ਹੌਸਲੇ ਵਾਲੇ ਸਨ।

ਰੁਕ੍ਮੇषੁਃ ਪृਥੁਰੁਕ੍ਮਸ਼੍ਚ ਜ੍ਯਾਮਘਃ ਪਰਿਘੋ ਹਰਿਃ। ਪਰਿਘਞ੍ਚ ਹਰਿਞ੍ਚੈਵ ਵਿਦੇਹੇ ਸ੍ਥਾਪਯਤ੍ਪਿਤਾ ।। ੩੩.

ਰੁਕਮੇਸ਼ੁ, ਪ੍ਰਥੁਰੁਕਮ, ਜ੍ਯਾਮਘ, ਪਰਿਘ ਤੇ ਹਰੀ — ਇਹ ਪੰਜ ਪੁੱਤਰ ਹੋਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਪਰਿਘ ਤੇ ਹਰੀ ਨੂੰ ਵਿਦੇਹ ਦੇ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਵਸਾਇਆ।

ਬ੍ਰਹ੍ਮੇषੁਰਭਵਦ੍ਰਾਜਾ ਪृਥੁਰੁਕ੍ਮਸ੍ਤਦਾਸ਼੍ਰਯਃ। ਤੇਭ੍ਯਃ ਪ੍ਰਵ੍ਰਜਿਤੋ ਰਾਜ੍ਯਾ ਜ੍ਜ੍ਯਾਮਘੋऽਭਵਦਾਸ਼੍ਰਮੇ ।। ੩੩.

ਉਸ ਵੇਲੇ ਬ੍ਰਹਮੇਸ਼ੁ ਰਾਜਾ ਬਣਿਆ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਥੁਰੁਕਮ ਨੇ ਸਹਾਰਿਆ। ਜ੍ਯਾਮਘ ਨੇ ਰਾਜ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਵੱਸਣ ਲੱਗ ਪਿਆ।

ਪ੍ਰਸ਼ਾਨ੍ਤਸ੍ਤੁ ਵਨੇ ਘੋਰੇ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੇਨਾਵਬੋਧਿਤਃ। ਜਗਾਮ ਧਨੁਰਾਦਾਯ ਦੇਸ਼ਮਧ੍ਯਂ ਰਥੀ ਧ੍ਵਜੀ ।। ੩੩.

ਉਹ ਡਰਾਉਣੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋ ਗਿਆ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਨਾਲ, ਉਹ ਆਪਣਾ ਧਨੁਸ਼ ਚੁੱਕ ਕੇ ਰਥ ਤੇ ਝੰਡਾ ਲੈ ਕੇ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਵੱਲ ਚਲ ਪਿਆ।

ਨਰ੍ਮ੍ਮਦਾਨੂਪ ਏਕਾਕੀ ਮੇਕਲਾਵृਤ੍ਤਿਕਾ ਅਪਿ। ऋਕ੍ਸ਼ਵਨ੍ਤਂ ਗਿਰਿਂ ਗਤ੍ਵਾ ਸ਼ੁਕ੍ਤਿਮਨ੍ਯਾਮਥਾਵਿਸ਼ਤ੍ ।। ੩੩.

ਨਰਮਦਾ ਦੇ ਕੰਢੇ, ਮੇਕਲਾ ਦੇ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਇਕੱਲਾ ਰਿਹਾ। ਫਿਰ ਉਹ ਰਿਕ੍ਸ਼ਵੰਤ ਪਹਾੜ ਤੇ ਗਿਆ ਤੇ ਉਥੋਂ ਸ਼ੁਕਤਿਮਾਨ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਇਆ।

ਜ੍ਯਾਮਘਸ੍ਯਾਭਵਦ੍ਭਾਰ੍ਯਾ ਸ਼ੈਭ੍ਯਾ ਬਲਵਤੀ ਭृਸ਼ਮ੍। ਅਪੁਤ੍ਰੋऽਪਿ ਸ ਵੈ ਰਾਜਾ ਭਾਰ੍ਯਾਮਨ੍ਯਾਂ ਨ ਵਿਨ੍ਦਤਿ ।। ੩੩.

ਜ੍ਯਾਮਘ ਦੀ ਪਤਨੀ ਸ਼ੈਭਿਆ ਸੀ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਹੀ ਤਾਕਤਵਰ ਸੀ। ਰਾਜਾ ਦੇ ਕੋਈ ਪੁੱਤਰ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਪਰ ਉਹ ਹੋਰ ਵਿਆਹ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ ਸੀ।

ਤਸ੍ਯਾਸੀਦ੍ਵਿਜਯੋ ਯੁਦ੍ਧੇ ਤਤਃ ਕਨ੍ਯਾਮਵਾਪ ਸਃ। ਭਾਰ੍ਯਾਮੁਵਾਚ ਰਾਜਾ ਸ ਸ੍ਨੁषੇਤਿ ਤੁ ਨਰੇਸ਼੍ਵਰਃ ।। ੩੩.

ਉਸ ਨੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਜਿੱਤ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ ਤੇ ਫਿਰ ਇੱਕ ਕੁੜੀ ਮਿਲੀ। ਰਾਜਾ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, 'ਇਹ ਸਾਡੀ ਪੁੱਤਰੀ-ਵਧੂ ਹੈ।'

ਏਵਮੁਕ੍ਤਾਬ੍ਰਵੀਦੇਵਂ ਕਾਮ੍ਯੇ ਯਨ੍ਤੇ ਸ੍ਨੁषੇਤਿ ਸਾ। ਯਸ੍ਤੇ ਜਨਿष੍ਯਤੇ ਪੁਤ੍ਰਸ੍ਤਸ੍ਯ ਭਾਰ੍ਯਾ ਭਵਿष੍ਯਤਿ ।। ੩੩.

ਜਦ ਉਹੋ ਜਿਹਾ ਸੁਣਿਆ, ਉਸ ਨੇ ਆਖਿਆ, 'ਠੀਕ ਹੈ, ਇਹ ਪੁੱਤਰੀ-ਵਧੂ ਹੋਵੇ। ਜੋ ਪੁੱਤਰ ਤੇਰੇ ਘਰ ਪੈਦਾ ਹੋਵੇਗਾ, ਇਹ ਉਸ ਦੀ ਵਿਆਹਤਾ ਬਣੇਗੀ।'