ਵਾਯੁਪੁਰਾਣਮ੍

ਅਧਰ੍ਮ੍ਮੇ ਦੀਯਮਾਨਸ੍ਯ ਸਦ੍ਭਿਸ੍ਤਸ੍ਮਾਨ੍ਨਿਵਾਰਣਮ੍। ਧਰ੍ਮ੍ਮੇਣ ਪृਥਿਵੀਞ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਧਰ੍ਮ੍ਮੇਣੈਵਾਨੁਪਾਲਨਮ੍ ।। ੩੨.

ਉਸਨੇ ਇਹ ਵੀ ਮੰਗਿਆ ਕਿ ਜਦ ਉਹ ਅਧਰਮ ਕਰੇ, ਤਾਂ ਚੰਗੇ ਲੋਕ ਉਸਨੂੰ ਰੋਕਣ। ਧਰਮ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਜਿੱਤਣ ਤੇ ਧਰਮ ਨਾਲ ਹੀ ਰਾਜ ਕਰਣ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ।

ਸਂਗ੍ਰਾਮਾਂਸ੍ਤੁ ਬਹੂਨ੍ ਜਿਤ੍ਤ੍ਵਾ ਹਤ੍ਵਾ ਚਾਰੀਨ੍ ਸਹਸ੍ਰਸ਼ਃ। ਸਂਗ੍ਰਾਮੇ ਯੁਦ੍ਧਯਮਾਨਸ੍ਯ ਵਧਃ ਸ੍ਯਾਦਧਿਕਾਦ੍ਰਣੇ ।। ੩੨.

ਉਸਨੇ ਕਈ ਜੰਗਾਂ ਜਿੱਤੀਆਂ ਤੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਦੁਸ਼ਮਣ ਮਾਰੇ। ਉਸਨੇ ਇਹ ਵੀ ਚਾਹਿਆ ਕਿ ਜੇ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਮਰੇ, ਤਾਂ ਵੱਡੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਹੀ ਮਰੇ।

ਤੇਨੇਯਂ ਪृਥਿਵੀ ਕृਤ੍ਸ੍ਨਾ ਸਪ੍ਤਦ੍ਵੀਪਾ ਸਪਤ੍ਤਨਾ । ਸਪ੍ਤੋਦਧਿਪਰਿਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਤਾ ਕ੍ਸ਼ਾਤ੍ਰੇਣ ਵਿਧਿਨਾ ਜਨਾਃ ।। ੩੨.

ਉਸ ਰਾਜੇ ਨੇ ਪੂਰੀ ਧਰਤੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸੱਤ ਟਾਪੂ ਤੇ ਸ਼ਹਿਰ ਸੀ, ਜੋ ਸੱਤ ਸਮੁੰਦਰਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਖ਼ਾਨਦਾਨੀ ਰੀਤ ਅਨੁਸਾਰ ਚਲਾਈ।

ਤਸ੍ਯ ਬਾਹੁਸਹਸ੍ਰਨ੍ਤੁ ਯੁਦ੍ਧ੍ਯਤਃ ਕਿਲ ਧੀਮਤਃ। ਯੌਦ੍ਧੋ ਧ੍ਵਜੋ ਰਥਸ਼੍ਚੈਵ ਪ੍ਰਾਦੁਰ੍ਭਵਤਿ ਮਾਯਯਾ ।। ੩੨.

ਜਦ ਉਹ ਹਜ਼ਾਰ ਬਾਂਹਾਂ ਨਾਲ ਲੜਦਾ ਸੀ, ਉਸਦੇ ਲਈ ਜੰਗ ਦਾ ਝੰਡਾ ਤੇ ਰਥ ਉਸਦੀ ਮਾਇਆ ਨਾਲ ਆਪ ਹੀ ਉਪਜ ਜਾਂਦੇ ਸੀ।

ਦਸ਼ਯਜ੍ਞਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਤੇषੁ ਦ੍ਵੀਪੇषੁ ਸਪ੍ਤਸੁ। ਨਿਰਰ੍ਗਲਾਃ ਸ੍ਮ ਨਿਰ੍ਵृਤ੍ਤਾਃ ਸ਼੍ਰੂਯਨ੍ਤੇ ਤਸ੍ਯ ਧੀਮਤਃ ।। ੩੨.

ਉਹ ਸੱਤ ਟਾਪੂਆਂ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਨੇ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਲਗਾਤਾਰ ਯੱਗ ਕਰਵਾਏ, ਜਿਵੇਂ ਸੁਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਸਰ੍ਵੇ ਯਜ੍ਞਾ ਮਹਾਬਾਹੋਸ੍ਤਸ੍ਯਾਸਨ੍ ਭੂਰਿਤੇਜਸਃ। ਸਰ੍ਵੇ ਕਾਞ੍ਚਨਵੇਦੀਕਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਯੂਪੈਸ਼੍ਚ ਕਾਞ੍ਚਨੈਃ ।। ੩੨.

ਉਸ ਮਹਾਬਲੀ ਤੇ ਬੜੀ ਜੋਤ ਵਾਲੇ ਰਾਜੇ ਦੇ ਸਾਰੇ ਯੱਗ ਸੋਨੇ ਦੀ ਵੇਦੀ ਤੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਯੂਪਾਂ ਨਾਲ ਹੁੰਦੇ ਸਨ।

ਸਰ੍ਵੇ ਦੇਵੈਰ੍ਮ੍ਮਾਹਾਭਾਗੈਰ੍ਵਿਮਾਨਸ੍ਥੈਰਲਂਕृਤਾਃ। ਗਨ੍ਧਰ੍ਵ੍ਵੈਰਪ੍ਸਰੋਭਿਸ਼੍ਚ ਨਿਤ੍ਯਮੇਵੋਪਸ਼ੋਭਿਤਾਃ ।। ੩੨.

ਸਾਰੇ ਯੱਗ ਮਹਾਨ ਭਾਗ ਵਾਲੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨਾਲ, ਜੋ ਵਿਮਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੇ, ਸਜਾਏ ਜਾਂਦੇ ਸਨ। ਗੰਧਰਵ ਤੇ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਨਾਲ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸੋਹਣੇ ਲੱਗਦੇ ਸਨ।

ਤਸ੍ਯ ਰਾਜ੍ਞੋ ਜਗੌ ਗਾਥਾਂ ਗਨ੍ਧਰ੍ਵੋ ਨਾਰਦਸ੍ਤਥਾ। ਚਰਿਤਂ ਤਸ੍ਯ ਰਾਜਰ੍षੇਰ੍ਮਹਿਮਾਨਂ ਨਿਰੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਚ ।। ੩੨.

ਉਸ ਰਾਜੇ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਅਤੇ ਕਰਤੂਤਾਂ ਵੇਖ ਕੇ ਗੰਧਰਵ ਨਾਰਦ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਸਿਫ਼ਤ ਵਿੱਚ ਗੀਤ ਗਾਇਆ।

ਨ ਨੂਨਂ ਕਾਰ੍ਤ੍ਤਵੀਰ੍ਯਸ੍ਯ ਗਤਿਂ ਯਾਸ੍ਯਨ੍ਤਿ ਮਾਨਵਾਃ। ਯਜ੍ਞੈਰ੍ਦਾਨੈਸ੍ਤਪੋਭਿਸ਼੍ਚ ਵਿਕ੍ਰਮੇਣ ਸ਼੍ਰੁਤੇਨ ਚ ।। ੩੨.

ਕੋਈ ਵੀ ਮਨੁੱਖ ਕਦੇ ਵੀ ਯਜਨਾ, ਦਾਨ, ਤਪੱਸਿਆ, ਬਹਾਦਰੀ ਜਾਂ ਗਿਆਨ ਰਾਹੀਂ ਕਾਰਤਵੀਰਯ ਦੇ ਰਸਤੇ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚ ਸਕਦੇ।

ਦ੍ਵੀਪੇषੁ ਸਪ੍ਤਸੁ ਸ ਵੈ ਖਡ੍ਗੀ ਵਰਸ਼ਰਾਸਨੀ। ਰਥੀ ਰਾਜਾਪ੍ਯਨੁਚਰੋऽਨ੍ਯੋऽਗਾਚ੍ਚੈਵਾਨੁਦृਸ਼੍ਯਤੇ ।। ੩੨.

ਸੱਤਾਂ ਟਾਪੂਆਂ ਉੱਤੇ ਉਹੀ, ਤਲਵਾਰ ਤੇ ਚੰਗੀ ਧਨੁਸ਼ ਨਾਲ, ਰਥ ਤੇ ਸਵਾਰ ਰਾਜਾ ਸੀ; ਉੱਥੇ ਹੋਰ ਕੋਈ ਸਾਥੀ ਨਹੀਂ ਦਿੱਸਦਾ।

ਅਨष੍ਟਦ੍ਰਵ੍ਯਸ਼੍ਚੈਵਾਸੀਨ੍ਨ ਸ਼ੋਕੋ ਨ ਚ ਵਿਭ੍ਰਮਃ। ਪ੍ਰਭਾਵੇਣ ਮਹਾਰਾਜ੍ਞਃ ਪ੍ਰਜਾ ਧਰ੍ਮ੍ਮੇਣ ਰਕ੍ਸ਼ਤਃ ।। ੩੨.

ਉਸ ਮਹਾਨ ਰਾਜੇ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ, ਜੋ ਧਰਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਜਾ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਕਿਸੇ ਦਾ ਮਾਲ ਨਹੀਂ ਗੁਆਚਦਾ ਸੀ, ਨਾ ਕੋਈ ਦੁੱਖ ਸੀ, ਨਾ ਹੀ ਕੋਈ ਘਬਰਾਹਟ।

ਪਞ੍ਚਾਸ਼ੀਤਿਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਵਰ੍षਾਣਾਂ ਸ ਨਰਾਧਿਪਃ। ਸਪ੍ਤ ਸਪ੍ਤ ਵਾਰਾਨ੍ ਸਮ੍ਰਾਟ੍ ਚਕ੍ਰਵਰ੍ਤ੍ਤੀ ਬਭੂਵ ਹ ।। ੩੨.

ਉਹ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ, ਸਮਰਾਟ, ਪਚਾਸੀ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਤੱਕ, ਸੱਤ-ਸੱਤ ਵਾਰ ਰਾਜ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ।

ਸ ਏਵ ਪਸ਼ੁਪਾਲੋऽਭੂਤ੍ ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਪਾਲਸ੍ਤਥੈਵ ਚ। ਸ ਏਵ ਵृष੍ਟ੍ਯਾ ਪਰ੍ਜਨ੍ਯੋ ਯੋਗਿਤ੍ਵਾਦਰ੍ਜ੍ਜੁਨੋऽਭਵਤ੍ ।। ੩੨.

ਉਹ ਆਪ ਹੀ ਪਸ਼ੂਆਂ ਦਾ ਰਾਖਾ ਬਣਿਆ, ਖੇਤਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਵੀ ਕੀਤੀ; ਆਪਣੀ ਯੋਗਤਾਂ ਨਾਲ ਉਹ ਵਰਖਾ ਵਾਲਾ ਪਰਜਨਯ ਤੇ ਅਰਜੁਨ ਵੀ ਬਣ ਗਿਆ।

ਸ ਵੈ ਬਾਹੁਸਹਸ੍ਰੇਣ ਜ੍ਯਾਘਾਤਕਠਿਨੇਨ ਚ । ਭਾਤਿ ਰਸ਼੍ਮਿਸਹਸ੍ਰੇਣ ਸ਼ਾਰਦੇਨੇਵ ਭਾਸ੍ਕਰਃ ।। ੩੨.

ਉਸਦੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਬਾਂਹਾਂ, ਜੋ ਧਨੁਸ਼ ਦੀ ਤੰਦ ਨਾਲ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੋ ਚੁੱਕੀਆਂ ਸਨ, ਉਹ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਕਿਰਨਾਂ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਸਰਦ ਰੁੱਤ ਦਾ ਸੂਰਜ।

ਸ ਹਿ ਨਾਗਸਹਸ੍ਰੇਣ ਮਾਹਿष੍ਮਤ੍ਯਾਂ ਨਰਾਧਿਪਃ। ਕਰ੍ਕੋਟਕਸਭਾਞ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਪੁਰੀਂ ਤਤ੍ਰ ਨ੍ਯਵੇਸ਼ਯਤ੍ ।। ੩੨.

ਉਹ ਰਾਜਾ, ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਹਾਥੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਮਾਹਿਸ਼ਮਤੀ ਵਿੱਚ ਕਾਰਕੋਟਕ ਦੀ ਸਭਾ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਕੇ, ਉੱਥੇ ਆਪਣਾ ਸ਼ਹਿਰ ਵਸਾਇਆ।

ਸ ਵੈ ਵੇਗੇ ਸਮੁਦ੍ਰਸ੍ਯ ਪ੍ਰਾਵृਟ੍ਕਾਲਾਮ੍ਬੁਜੇਕ੍ਸ਼ਣਃ । ਕ੍ਰੀਡਨ੍ਨਿਵ ਸੁਖੋਦ੍ਵਿਗ੍ਨਃ ਪ੍ਰਾਵृਟ੍ਕਾਲਞ੍ਚਕਾਰ ਹ ।। ੩੨.

ਉਹ ਮੋਹਰਮੀਂ ਸਮੁੰਦਰ ਵਾਂਗ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ, ਕਮਲ ਵਰਗੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ, ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਖੇਡਦਾ ਸੀ ਤੇ ਵਰਖਾ ਦਾ ਮੌਸਮ ਲਿਆਉਂਦਾ ਸੀ।

ਲੁਲਿਤਾ ਕ੍ਰੀਡਤਾ ਤੇਨ ਹੇਮਸ੍ਰਗ੍ਦਾਮਮਾਲਿਨੀ। ਊਰ੍ਮ੍ਮਿਭ੍ਰੂਕੁਟਿਸਨ੍ਨਾਦਾ ਸ਼ਙ੍ਕਿਤਾਭ੍ਯੇਤਿ ਨਰ੍ਮਦਾ ।। ੩੨.

ਉਸ ਦੀ ਖੇਡ ਨਾਲ ਨਰਮਦਾ, ਸੋਨੇ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਮਾਲਾ ਪਾਈ ਹੋਈ, ਉਸਦੇ ਲਹਿਰਾਂ ਦੀ ਭੰਵਰ ਤੇ ਗੂੰਜ ਨਾਲ ਡਰੀ ਹੋਈ, ਕੋਲ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।

ਪੁਰਾ ਸ ਤਾਮਨੁਸਰਨ੍ਨਵਗਾਢੋ ਮਹਾਰ੍ਣਵਮ੍। ਚਕਾਰੋਦ੍ਧृਤ੍ਤ੍ਯ ਵੇਲਾਨ੍ਤਂ ਸ ਕਾਲਃ ਪ੍ਰਾਵृਣੋਦ੍ਵਨਮ੍ ।। ੩੨.

ਇੱਕ ਵਾਰੀ, ਉਹ ਉਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ-ਪਿੱਛੇ ਵੱਡੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਗਿਆ, ਤੇ ਕਿਨਾਰੇ ਉੱਤੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਵਰਖਾ ਲਿਆਇਆ।

ਤਸ੍ਯ ਬਾਹੁ ਸਹਸ੍ਰੇਣ ਕ੍ਸ਼ੋਭ੍ਯਮਾਣੇ ਮਹਾਦਧੌ। ਭਵਨ੍ਤਿ ਲੀਨਾ ਨਿਸ਼੍ਚੇष੍ਟਾਃ ਪਾਤਾਲਸ੍ਥਾ ਮਹਾਸੁਰਾਃ ।। ੩੨.

ਜਦੋਂ ਉਸ ਦੀਆਂ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਬਾਂਹਾਂ ਨਾਲ ਵੱਡਾ ਸਮੁੰਦਰ ਹਿਲ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਪਾਤਾਲ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਵੱਡੇ ਦੈਤ ਡੁੱਬ ਕੇ ਬਿਲਕੁਲ ਹਿਲੇ ਨਹੀਂ।

ਚੂਰ੍ਣੀਕृਤਮਹਾਵੀਚਿਲੀਨਮੀਨਮਹਾਵਿषਾਃ। ਪਤਿਤਾ ਵਿਦ੍ਧਫੇਨੌਘਮਾਵਰ੍ਤ੍ਤਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਤਦੁਸ੍ਸਹਮ੍ ।। ੩੨.

ਵੱਡੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਨਾਲ ਕੁਚਲੇ ਹੋਏ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਜੀਵ ਤੇ ਮੱਛੀਆਂ, ਭੰਵਰਾਂ ਤੇ ਫੇਨਾਂ ਦੀ ਭੀੜ ਨਾਲ ਉਲਝ ਕੇ ਡਿੱਗ ਪਏ।

ਚਕਾਰ ਕ੍ਸ਼ੋਭਯਨ੍ਰਾਜਾ ਦੋਃਸਹਸ੍ਰੇਣ ਸਾਗਰਮ੍। ਦੇਵਾਸੁਰਪਰਿਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਤਂ ਕ੍ਸ਼ੀਰੋਦਮਿਵ ਸਾਗਰਮ੍ ।। ੩੨.

ਉਸ ਰਾਜੇ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਬਾਂਹਾਂ ਨਾਲ ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਇੰਝ ਹਿਲਾਇਆ, ਜਿਵੇਂ ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਦੈਤਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਖੀਰਾਂ ਦਾ ਸਮੁੰਦਰ ਹੋਵੇ।

ਮਨ੍ਦਰਕ੍ਸ਼ੋਭਣਕृਤਾ ਹ੍ਯਮृਤੋਦਕਸ਼ਙ੍ਕਿ ਤਾਃ। ਸਹਸੋਤ੍ਪਾਦਿਤਾ ਭੀਤਾ ਭੀਮਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਨृਪੋਤ੍ਤਮਮ੍ ।। ੩੨.

ਉਹ ਸਾਰੇ, ਮੰਤਰ ਪਹਾੜ ਨਾਲ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਸਮੁੰਦਰ ਹਿਲ ਰਿਹਾ ਹੈ ਜਿਹਾ ਸਮਝ ਕੇ, ਡਰ ਕੇ ਅਚਾਨਕ ਉੱਠ ਖੜੇ ਹੋਏ, ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵੱਡੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ।

ਨਤਨਿਸ਼੍ਚਲਮੂਰ੍ਦ੍ਧਾਨੋ ਬਭੂਵੁਸ਼੍ਚ ਮਹੋਰਗਾਃ। ਸਾਯਾਹ੍ਨੇ ਕਦਲੀषਣ੍ਡਾ ਨਿਰ੍ਵਾਤਸ੍ਤਿਮਿਤਾ ਇਵ ।। ੩੨.

ਵੱਡੇ ਸੱਪ ਆਪਣੇ ਸਿਰ ਝੁਕਾ ਕੇ ਨਿਸ਼ਚਲ ਹੋ ਗਏ, ਜਿਵੇਂ ਸ਼ਾਮ ਵੇਲੇ ਕੇਲੇ ਦੇ ਬਾਗ ਬਿਲਕੁਲ ਹਿਲਦੇ ਨਹੀਂ।

ਸ ਵੈ ਬਦ੍ਧ੍ਵਾ ਧਨੁਰ੍ਯਾਨ ਉਤ੍ਸਿਕ੍ਤਃ ਪਞ੍ਚਭਿਃ ਸ਼ਤੈਃ। ਲਙ੍ਕਾਯਾਂ ਮੋਹਯਿਤ੍ਵਾ ਤੁ ਸਬਲਂ ਰਾਵਣਂ ਬਲਾਤ੍। ਨਿਰ੍ਜਿਤ੍ਯ ਬਦ੍ਧ੍ਵਾ ਚਾਨੀਯ ਮਾਹਿष੍ਮਤ੍ਯਾਂ ਬਬਨ੍ਧ ਤਮ੍ ।। ੩੨.

ਉਹ, ਆਪਣਾ ਰਥ ਚੜ੍ਹ ਕੇ, ਪੰਜ ਸੌ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਧਨੁਸ਼ ਚੜ੍ਹਾ ਕੇ, ਲੰਕਾ ਵਿੱਚ ਰਾਵਣ ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਫੌਜ ਨੂੰ ਮੋਹ ਲਿਆ, ਜਿੱਤ ਕੇ ਬੰਨ੍ਹ ਲਿਆ ਤੇ ਮਾਹਿਸ਼ਮਤੀ ਲੈ ਆਇਆ।

ਤਤੋ ਗਤ੍ਵਾ ਪੁਲਸ੍ਤ੍ਯਸ੍ਤੁ ਅਰ੍ਜੁਨਂ ਚ ਪ੍ਰਸਾਦਯਤ੍। ਮੁਮੋਚ ਰਾਜਾ ਪੌਲਸ੍ਤ੍ਯਂ ਪੁਲਸ੍ਤ੍ਯੇਨਾਨੁਪਾਲਿਤਮ੍ ।। ੩੨.

ਫਿਰ ਪੁਲਸਤਿ ਨੇ ਜਾ ਕੇ ਅਰਜੁਨ ਨੂੰ ਮਨਾਇਆ; ਰਾਜੇ ਨੇ ਪੁਲਸਤਿ ਦੀ ਬੇਨਤੀ ਤੇ ਪੌਲਸਤਿ ਰਾਵਣ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ।

ਤਸ੍ਯ ਬਾਹੁਸਹਸ੍ਰਸ੍ਯ ਬਭੂਵ ਜ੍ਯਾਤਲਸ੍ਵਨਃ। ਯੁਗਾਨ੍ਤੇऽਮ੍ਬੁਦਵृਕ੍ਸ਼ਸ੍ਯ ਸ੍ਫੁਟਿਤਸ੍ਯਾਸ਼ਨੇਰਿਵ ।। ੩੨.

ਉਸਦੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਬਾਂਹਾਂ ਦੀ ਧੁਨ ਇੰਝ ਗੂੰਜੀ ਜਿਵੇਂ ਜੁਗ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ ਬਿਜਲੀ ਮਾਰੀ ਹੋਈ ਵੱਡੀ ਬੱਦਲ-ਵਿੱਟ ਦੀ ਟੁੱਟਣ ਵਾਲੀ ਆਵਾਜ਼।

ਅਹੋ ਮृਧੇ ਮਹਾਵੀਰ੍ਯਂ ਭਾਰ੍ਗਵੋ ਯਸ੍ਯ ਸੋऽਚ੍ਛਿਨਤ੍। ਮृਧੇ ਸਹਸ੍ਰਂ ਬਾਹੂਨਾਂ ਹੇਮਤਾਲਵਨਂ ਯਥਾ ।। ੩੨.

ਹਾਏ, ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਉਹਦੀ ਕਿੰਨੀ ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਸੀ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਬਾਂਹਾਂ ਭਾਰਗਵ ਨੇ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਵੱਢ ਦਿੱਤੀਆਂ, ਜਿਵੇਂ ਸੋਨੇ ਦੇ ਤਾਲ ਦੇ ਬਾਗ ਨੂੰ ਕੱਟ ਦਿੱਤਾ ਹੋਵੇ।

ਤृषਿਤੇਨ ਕਦਾਚਿਤ੍ਸ ਭਿਕ੍ਸ਼ਿਤਸ਼੍ਚਿਤ੍ਰਭਾਨੁਨਾ। ਸਪ੍ਤ ਦ੍ਵੀਪਾਂਸ਼੍ਚਿਤ੍ਰਭਾਨੋਃ ਪ੍ਰਾਦਾਦ੍ਭਿਕ੍ਸ਼ਾਂ ਵਿਸ਼ਾਮ੍ਪਤਿਃ ।। ੩੨.

ਇੱਕ ਵਾਰੀ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਪਿਆਸਾ ਸੀ, ਚਿਤ੍ਰਭਾਨੂ ਨੇ ਉਸ ਕੋਲ ਭਿੱਖ ਮੰਗੀ, ਤਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਨੇ ਚਿਤ੍ਰਭਾਨੂ ਨੂੰ ਸੱਤ ਟਾਪੂ ਦਾਨ ਕਰ ਦਿੱਤੇ।

ਪੁਰਾਣਿ ਘੋषਾਨ੍ ਗ੍ਰਾਮਾਂਸ਼੍ਚ ਪਤ੍ਤਨਾਨਿ ਚ ਸਰ੍ਵ੍ਵਸ਼ਃ ੩੨.

ਉਸਨੇ ਪੁਰਾਣੇ ਪਿੰਡ, ਵਸੇਬੇ ਤੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵੀ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾਨ ਕਰ ਦਿੱਤੇ।