ਵਾਯੁਪੁਰਾਣਮ੍

ਯਤ੍ ਪृਥਿਵ੍ਯਾਂ ਵ੍ਰੀਹਿਯਵਂ ਹਿਰਣ੍ਯਂ ਪਸ਼ਵਃ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯਃ । ਨਾਲਮੇਕਸ੍ਯ ਤਤ੍ਸਰ੍ਵਮਿਤਿ ਪਸ਼੍ਯਨ੍ਨ ਮੁਹ੍ਯਤਿ ।। ੩੧.

ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਜਿੰਨਾ ਵੀ ਚੌਲ, ਜੌ, ਸੋਨਾ, ਪਸ਼ੂ ਜਾਂ ਔਰਤਾਂ ਹਨ, ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਵੀ ਇੱਕ ਮਨੁੱਖ ਲਈ ਕਦੇ ਪੂਰਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਇਹ ਵੇਖ ਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਮੋਹ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਪੈਂਦਾ।

ਯਦਾ ਤੁ ਕੁਰੁਤੇ ਭਾਵਂ ਸਰ੍ਵ੍ਵਭੂਤੇषੁ ਪਾਵਕਮ੍। ਕਰ੍ਮ੍ਮਣਾ ਮਨਸਾ ਵਾਚਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਸਮ੍ਪਦ੍ਯਤੇ ਤਦਾ ।। ੩੧.

ਜਦੋਂ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਕਰਮ, ਮਨ ਤੇ ਬੋਲ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਦੀ ਅੱਗ ਜਗਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਪਰਮਾਤਮਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।

ਯਦਾ ਪਰਾਨ੍ਨ ਬਿਭੇਤਿ ਯਦਾ ਤ੍ਵਸ੍ਮਾਨ੍ਨ ਬਿਭ੍ਯਤਿ। ਯਦਾ ਨੇਚ੍ਛਤਿ ਨ ਦ੍ਵੇष੍ਟਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਸਮ੍ਪਦ੍ਯਤੇ ਤਦਾ ।। ੩੧.

ਜਦੋਂ ਮਨੁੱਖ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਤੋਂ ਨਹੀਂ ਡਰਦਾ, ਤੇ ਹੋਰ ਉਸ ਤੋਂ ਨਹੀਂ ਡਰਦੇ, ਜਦੋਂ ਨਾ ਕੋਈ ਇੱਛਾ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਨਾ ਵੈਰ—ਉਸ ਵੇਲੇ ਉਹ ਪਰਮਾਤਮਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।

ਯਾ ਦੁਸ੍ਤ੍ਯਜਾ ਦੁਰ੍ਮ੍ਮਤਿਭਿਰ੍ਯਾ ਨ ਜੀਰ੍ਯਤਿ ਜੀਰ੍ਯ੍ਯਤਃ। ਦੋषਾਪ੍ਰਾਣਾਨ੍ਤਿਕੋ ਰਾਗਸ੍ਤਾਂ ਤृष੍ਣਾਨ੍ਤ੍ਯਜਤਃ ਸੁਖਮ੍ ।। ੩੧.

ਜੋ ਤ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਮਾੜੇ ਮਨ ਵਾਲਿਆਂ ਵਲੋਂ ਛੱਡੀ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦੀ, ਜੋ ਸਰੀਰ ਦੇ ਬੁੱਢੇ ਹੋਣ ਤੇ ਵੀ ਨਹੀਂ ਮੁੱਕਦੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਅੰਤ ਸਿਰਫ਼ ਨੁਕਸਾਨ ਹੈ—ਉਸ ਤ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੂੰ ਛੱਡਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਹੀ ਅਸਲ ਸੁਖ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।

ਜੀਰ੍ਯ੍ਯਨ੍ਤਿ ਜੀਰ੍ਯਤਃ ਕੋਸ਼ਾ ਦਨ੍ਤਾ ਜੀਰ੍ਯਨ੍ਤਿ ਜਰ੍ਯਿਤਃ। ਜੀਵਿਤਾਸ਼ਾ ਧਨਾਸ਼ਾ ਚ ਜੀਰ੍ਯ੍ਯਤੋਪਿ ਨ ਜੀਰ੍ਯਤਿ ।। ੩੧.

ਜਿਵੇਂ ਉਮਰ ਦੇ ਨਾਲ ਖਜ਼ਾਨੇ ਤੇ ਦੰਦ ਘਿਸ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਜਿੰਦਗੀ ਦੀ ਆਸ ਤੇ ਧਨ ਦੀ ਆਸ ਉਮਰ ਦੇ ਨਾਲ ਵੀ ਨਹੀਂ ਮੁੱਕਦੀ।

ਯਚ੍ਚਾਕਾਮਸੁਖਂ ਲੋਕੇ ਯਚ੍ਚ ਦਿਵ੍ਯਂ ਮਹਤ੍ ਸੁਖਮ੍। ਤृष੍ਣਾਸ੍ਯ ਚ ਸੁਖਸ੍ਯੈਵ ਕਲਾਂ ਨਾਰ੍ਹਤਿ षੋਡਸ਼ੀਮ੍ ।। ੩੧.

ਜਗਤ ਵਿਚ ਜੋ ਸੁਖ ਇੱਛਾ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੈ, ਜਾਂ ਜੋ ਵੱਡਾ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਾਲਾ ਸੁਖ ਹੈ—ਤ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਸੁਖ, ਉਹਨਾਂ ਵਿਚੋਂ ਕਿਸੇ ਦੇ ਵੀ ਸੋਲ੍ਹਵੇਂ ਹਿੱਸੇ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਨਹੀਂ।

ਏਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਸ ਰਾਜਰ੍षਿਃ ਸਦਾਰਃ ਪ੍ਰਸ੍ਥਿਤੋ ਵਨਮ੍। ਭृਗੁਤੁਙ੍ਗੇ ਤਪਸ੍ਤਪ੍ਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਰੈਵ ਚ ਮਹਾਯਸ਼ਾਃ। ਪਾਲਯਿਤ੍ਵਾ ਵ੍ਰਤਸ਼ਤਂ ਤਤ੍ਰੈਵ ਸ੍ਵਰ੍ਗਮਾਪ੍ਨੁਯਾਤ੍ ।। ੩੧.

ਇਹ ਗੱਲ ਆਖ ਕੇ, ਉਹ ਰਾਜਰਿਸ਼ੀ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਸਮੇਤ ਜੰਗਲ ਵੱਲ ਚਲ ਪਿਆ। ਭਰਗੁ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ ਤਪ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਮਹਾਨ ਯਸ਼ਸਵੀ, ਉੱਥੇ ਹੀ ਸੌ ਵਰਤ ਪੂਰੇ ਕਰਕੇ, ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਇਆ।

ਤਸ੍ਯ ਵਂਸ਼ਾਸ੍ਤੁ ਪਞ੍ਚੈਤੇ ਪੁਣ੍ਯਾ ਦੇਵਰ੍षਿਸਤ੍ਕृਤਾਃ। ਯੈਰ੍ਵ੍ਯਾਪ੍ਤਾ ਪृਥਿਵੀ ਕृਤ੍ਸ੍ਨਾ ਸੂਰ੍ਯਸ੍ਯੇਵ ਗਭਸ੍ਤਿਭਿਃ ।। ੩੧.

ਉਸਦੇ ਪੰਜ ਵੰਸ਼, ਜੋ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਦੇਵ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਲੋਂ ਸਨਮਾਨਿਤ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪੂਰੀ ਧਰਤੀ ਸੂਰਜ ਦੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਵਾਂਗ ਵਿਆਪਕ ਹੋ ਗਈ।

ਧਨ੍ਯਃ ਪ੍ਰਜਾਵਾਨਾਯੁष੍ਮਾਨ੍ ਕੀਰ੍ਤਿਮਾਂਸ਼੍ਚ ਭਵੇਨ੍ਨਰਃ। ਯਯਾਤੇਸ਼੍ਚਰਿਤਂ ਸਰ੍ਵਂ ਪਠਞ੍ਛृਣ੍ਵਨ੍ ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮਃ ।। ੩੧.

ਜੋ ਮਨੁੱਖ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਉੱਤਮ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਯਯਾਤਿ ਦੀ ਪੂਰੀ ਕਥਾ ਪੜ੍ਹਦਾ ਜਾਂ ਸੁਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਧੰਨ, ਸੁਖੀ, ਲੰਮੀ ਉਮਰ ਵਾਲਾ ਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਯਦੋਰ੍ਵਂਸ਼ਂ ਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਸ਼੍ਰੇष੍ਠਸ੍ਯੋਤ੍ਤਮਤੇਝਸਃ। ਵਿਸ੍ਤਰੇਣਾਨੁਪੂਰ੍ਵ੍ਯੇਣ ਗਦਤੋ ਮੇ ਨਿਬੋਧਤ ।। ੩੨.

ਹੁਣ ਮੈਂ ਯਦੁ ਵੰਸ਼ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਤੇ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਤੇ ਬਲਵਾਨ ਸੀ। ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣੋ ਜਦ ਮੈਂ ਇਹ ਵਰਣਨ ਕਰਾਂ।

ਯਦੋਃ ਪੁਤ੍ਰਾ ਬਭੂਵੁਰ੍ਹਿ ਪਞ੍ਚ ਦੇਵਸੁਤੋਪਮਾਃ। ਸਹਸ੍ਰਜਿਦਥ ਸ਼੍ਰੇष੍ਠਃ ਕ੍ਰੋष੍ਟੁਰ੍ਨੀਲੋ ਜਿਤੋ ਲਘੁਃ ।। ੩੨.

ਯਦੁ ਦੇ ਪੰਜ ਪੁੱਤਰ ਹੋਏ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਵਰਗੇ ਸੀ: ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸਾਹਸ੍ਰਜਿਤ, ਫਿਰ ਕ੍ਰੋਸ਼ਟੁ, ਨੀਲ, ਜਿਤ ਤੇ ਲਘੁ।

ਸਹਸ੍ਰਜਿਤ੍ਸੁਤਃ ਸ਼੍ਰੀਮਾਞ੍ਛਤਜਿਨ੍ਨਾਮ ਪਾਰ੍ਥਿਵਃ। ਸਤਜਿਤ੍ਸੁਤਾ ਵਿਖ੍ਯਾ ਤਾਸ੍ਤ੍ਰਯਃ ਪਰਮਧਾਰ੍ਮਿਕਾਃ ।। ੩੨.

ਸਾਹਸ੍ਰਜਿਤ ਦਾ ਇਕ ਪੁੱਤਰ ਸੀ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਤੇ ਰਾਜਾ ਸੀ, ਨਾਮ ਸੀ ਸ਼ਤਜਿਤ। ਸ਼ਤਜਿਤ ਦੇ ਤਿੰਨ ਪੁੱਤਰ ਹੋਏ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਮਸ਼ਹੂਰ ਤੇ ਧਰਮ ਵਾਲੇ ਸੀ।

ਹੈਹਯਸ਼੍ਚ ਹਯਸ਼੍ਚੈਵ ਰਾਜਾ ਵੇਣੁਹਯਸ਼੍ਚ ਯਃ। ਹੈਹਯਸ੍ਯ ਤੁ ਦਾਯਾਦੋ ਧਰ੍ਮ੍ਮਤਤ੍ਤ੍ਵ ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੁਤਿਃ ।। ੩੨.

ਉਹ ਤਿੰਨ ਸੀ: ਹੈਹਯ, ਹਯ ਤੇ ਰਾਜਾ ਵੇਣੁਹਯ। ਹੈਹਯ ਦਾ ਵਾਰਸ ਧਰਮਤੱਤਵ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਰਿਵਾਇਤ ਚੱਲੀ ਆ ਰਹੀ ਹੈ।

ਧਰ੍ਮ੍ਮਤਨ੍ਤ੍ਰਸ੍ਤੁ ਕੀਰ੍ਤ੍ਤਿਸ੍ਤੁ ਸਂਜ੍ਞੇਯਸ੍ਤਸ੍ਯ ਚਾਤ੍ਮਜਃ। ਸਂਜ੍ਞੇਯਸ੍ਯ ਤੁ ਦਾਯਾਦੋ ਮਹਿष੍ਮਾਨ੍ਨਾਮ ਪਾਰ੍ਥਿਵਃ ।। ੩੨.

ਧਰਮਤੰਤਰ, ਜੋ ਕੀਰਤੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸੰਜੇਯ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੰਜੇਯ ਸੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਵਾਰਸ ਰਾਜਾ ਮਹਿਸ਼ਮਾਨ ਹੋਇਆ।

ਆਸੀਨ੍ਮਹਿष੍ਮਤਃ ਪੁਤ੍ਰੋ ਭਦ੍ਰਸ਼੍ਰੇਣ੍ਯਃ ਪ੍ਰਤਾਪਵਾਨ੍। ਵਾਰਾਣਸ੍ਯਧਿਪੋ ਰਾਜਾ ਕਥਿਤਃ ਪੂਰ੍ਵ ਏਵ ਹਿ ।। ੩੨.

ਮਹਿਸ਼ਮਾਨ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਭਦ੍ਰਸ਼੍ਰੇਣਯ ਸੀ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਬਹਾਦੁਰ ਸੀ ਤੇ ਵਾਰਾਣਸੀ ਦਾ ਰਾਜਾ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।

ਭਦ੍ਰਸ਼੍ਰੇਣ੍ਯਸ੍ਯ ਦਾਯਾਦੋ ਦੁਰ੍ਮਦੋ ਨਾਮ ਪਾਰ੍ਥਿਵਃ। ਦੁਰ੍ਮਦਸ੍ਯ ਤਤੋ ਧੀਮਾਨ੍ ਕਨ੍ਕੋ ਨਾਮ ਵਿਸ਼੍ਰੁਤਃ ।। ੩੨.

ਭਦ੍ਰਸ਼੍ਰੇਣਯ ਦਾ ਵਾਰਸ ਰਾਜਾ ਦੁਰਮਦ ਸੀ। ਦੁਰਮਦ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਤੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਕੰਕਾ ਹੋਇਆ।

ਕਨਕਸ੍ਯ ਤੁ ਦਾਯਾਦਾਸ਼੍ਚਤ੍ਵਾਰੋ ਲੋਕਵਿਸ਼੍ਰੁਤਾਃ। ਕृਤ ਵੀਰ੍ਯਃ ਕਾਰ੍ਤਵੀਰ੍ਯਃ ਕृਤਵਰ੍ਮਾ ਤਥੈਵ ਚ ।। ੩੨.

ਕੰਕਾ ਦੇ ਚਾਰ ਪੁੱਤਰ ਹੋਏ, ਜੋ ਦੁਨੀਆਂ ਭਰ ਵਿੱਚ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸੀ: ਕ੍ਰਿਤਵੀਰਯ, ਕਾਰਤਵੀਰਯ, ਕ੍ਰਿਤਵਰਮਾ ਤੇ ਕ੍ਰਿਤ।

ਕृਤੋ ਜਾਤਸ਼੍ਚਤੁਰ੍ਥੋऽਭੂਤ੍ਕृਤਵਿਰ੍ਯਾਤ੍ਤਤੋऽਰ੍ਜੁਨਃ। ਜਜ੍ਞੇ ਬਾਹੁਸਹਸ੍ਰੇਣ ਸਪ੍ਤਦ੍ਵੀਪੇਸ਼੍ਵਰੋ ਨृਪਃ ।। ੩੨.

ਕ੍ਰਿਤ ਚੌਥਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ। ਕ੍ਰਿਤਵੀਰਯ ਤੋਂ ਅਰਜੁਨ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ, ਜੋ ਹਜ਼ਾਰ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲਾ ਰਾਜਾ ਸੀ ਤੇ ਸੱਤ ਟਾਪੂਆਂ ਦਾ ਸ਼ਾਸਕ ਸੀ।

ਸ ਹਿ ਵਰ੍षਾਯੁਤਂ ਤਪ੍ਤ੍ਵਾ ਤਪਃ ਪਰਮਦੁਸ਼੍ਚਰਮ੍। ਦਤ੍ਤਮਾਰਾਧਯਾਮਾਸ ਕਾਰ੍ਤ੍ਤਵੀਰ੍ਯੋऽਤ੍ਰਿਸਮ੍ਭਵਮ੍ ।। ੩੨.

ਕਾਰਤਵੀਰਯ ਨੇ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਤਕ ਬੜੀ ਤਪੱਸਿਆ ਕੀਤੀ ਤੇ ਅਤਿ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਅਤ੍ਰਿ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦੱਤਾਤ੍ਰੇਯ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕੀਤੀ।

ਤਸ੍ਮੈ ਦਤ੍ਤੋ ਵਰਾਨ੍ ਪ੍ਰਾਦਾਚ੍ਚਤੁਰੋ ਭੂਰਿਤੇਜਸਃ। ਪੂਰ੍ਵ੍ਵਂ ਬਾਹੁਸਹਸ੍ਰਨ੍ਤੁ ਸ ਵਵ੍ਰੇ ਪ੍ਰਥਮਂ ਵਰਮ੍ ।। ੩੨.

ਦੱਤਾਤ੍ਰੇਯ, ਜੋ ਬੜੀ ਜੋਤ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਉਸਨੂੰ ਚਾਰ ਵਰ ਦਿਤੇ। ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਉਸਨੇ ਹਜ਼ਾਰ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲਾ ਹੋਣ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ।

ਅਧਰ੍ਮ੍ਮੇ ਦੀਯਮਾਨਸ੍ਯ ਸਦ੍ਭਿਸ੍ਤਸ੍ਮਾਨ੍ਨਿਵਾਰਣਮ੍। ਧਰ੍ਮ੍ਮੇਣ ਪृਥਿਵੀਞ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਧਰ੍ਮ੍ਮੇਣੈਵਾਨੁਪਾਲਨਮ੍ ।। ੩੨.

ਉਸਨੇ ਇਹ ਵੀ ਮੰਗਿਆ ਕਿ ਜਦ ਉਹ ਅਧਰਮ ਕਰੇ, ਤਾਂ ਚੰਗੇ ਲੋਕ ਉਸਨੂੰ ਰੋਕਣ। ਧਰਮ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਜਿੱਤਣ ਤੇ ਧਰਮ ਨਾਲ ਹੀ ਰਾਜ ਕਰਣ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ।

ਸਂਗ੍ਰਾਮਾਂਸ੍ਤੁ ਬਹੂਨ੍ ਜਿਤ੍ਤ੍ਵਾ ਹਤ੍ਵਾ ਚਾਰੀਨ੍ ਸਹਸ੍ਰਸ਼ਃ। ਸਂਗ੍ਰਾਮੇ ਯੁਦ੍ਧਯਮਾਨਸ੍ਯ ਵਧਃ ਸ੍ਯਾਦਧਿਕਾਦ੍ਰਣੇ ।। ੩੨.

ਉਸਨੇ ਕਈ ਜੰਗਾਂ ਜਿੱਤੀਆਂ ਤੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਦੁਸ਼ਮਣ ਮਾਰੇ। ਉਸਨੇ ਇਹ ਵੀ ਚਾਹਿਆ ਕਿ ਜੇ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਮਰੇ, ਤਾਂ ਵੱਡੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਹੀ ਮਰੇ।

ਤੇਨੇਯਂ ਪृਥਿਵੀ ਕृਤ੍ਸ੍ਨਾ ਸਪ੍ਤਦ੍ਵੀਪਾ ਸਪਤ੍ਤਨਾ । ਸਪ੍ਤੋਦਧਿਪਰਿਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਤਾ ਕ੍ਸ਼ਾਤ੍ਰੇਣ ਵਿਧਿਨਾ ਜਨਾਃ ।। ੩੨.

ਉਸ ਰਾਜੇ ਨੇ ਪੂਰੀ ਧਰਤੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸੱਤ ਟਾਪੂ ਤੇ ਸ਼ਹਿਰ ਸੀ, ਜੋ ਸੱਤ ਸਮੁੰਦਰਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਖ਼ਾਨਦਾਨੀ ਰੀਤ ਅਨੁਸਾਰ ਚਲਾਈ।

ਤਸ੍ਯ ਬਾਹੁਸਹਸ੍ਰਨ੍ਤੁ ਯੁਦ੍ਧ੍ਯਤਃ ਕਿਲ ਧੀਮਤਃ। ਯੌਦ੍ਧੋ ਧ੍ਵਜੋ ਰਥਸ਼੍ਚੈਵ ਪ੍ਰਾਦੁਰ੍ਭਵਤਿ ਮਾਯਯਾ ।। ੩੨.

ਜਦ ਉਹ ਹਜ਼ਾਰ ਬਾਂਹਾਂ ਨਾਲ ਲੜਦਾ ਸੀ, ਉਸਦੇ ਲਈ ਜੰਗ ਦਾ ਝੰਡਾ ਤੇ ਰਥ ਉਸਦੀ ਮਾਇਆ ਨਾਲ ਆਪ ਹੀ ਉਪਜ ਜਾਂਦੇ ਸੀ।

ਦਸ਼ਯਜ੍ਞਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਤੇषੁ ਦ੍ਵੀਪੇषੁ ਸਪ੍ਤਸੁ। ਨਿਰਰ੍ਗਲਾਃ ਸ੍ਮ ਨਿਰ੍ਵृਤ੍ਤਾਃ ਸ਼੍ਰੂਯਨ੍ਤੇ ਤਸ੍ਯ ਧੀਮਤਃ ।। ੩੨.

ਉਹ ਸੱਤ ਟਾਪੂਆਂ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਨੇ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਲਗਾਤਾਰ ਯੱਗ ਕਰਵਾਏ, ਜਿਵੇਂ ਸੁਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਸਰ੍ਵੇ ਯਜ੍ਞਾ ਮਹਾਬਾਹੋਸ੍ਤਸ੍ਯਾਸਨ੍ ਭੂਰਿਤੇਜਸਃ। ਸਰ੍ਵੇ ਕਾਞ੍ਚਨਵੇਦੀਕਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਯੂਪੈਸ਼੍ਚ ਕਾਞ੍ਚਨੈਃ ।। ੩੨.

ਉਸ ਮਹਾਬਲੀ ਤੇ ਬੜੀ ਜੋਤ ਵਾਲੇ ਰਾਜੇ ਦੇ ਸਾਰੇ ਯੱਗ ਸੋਨੇ ਦੀ ਵੇਦੀ ਤੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਯੂਪਾਂ ਨਾਲ ਹੁੰਦੇ ਸਨ।

ਸਰ੍ਵੇ ਦੇਵੈਰ੍ਮ੍ਮਾਹਾਭਾਗੈਰ੍ਵਿਮਾਨਸ੍ਥੈਰਲਂਕृਤਾਃ। ਗਨ੍ਧਰ੍ਵ੍ਵੈਰਪ੍ਸਰੋਭਿਸ਼੍ਚ ਨਿਤ੍ਯਮੇਵੋਪਸ਼ੋਭਿਤਾਃ ।। ੩੨.

ਸਾਰੇ ਯੱਗ ਮਹਾਨ ਭਾਗ ਵਾਲੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨਾਲ, ਜੋ ਵਿਮਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੇ, ਸਜਾਏ ਜਾਂਦੇ ਸਨ। ਗੰਧਰਵ ਤੇ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਨਾਲ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸੋਹਣੇ ਲੱਗਦੇ ਸਨ।

ਤਸ੍ਯ ਰਾਜ੍ਞੋ ਜਗੌ ਗਾਥਾਂ ਗਨ੍ਧਰ੍ਵੋ ਨਾਰਦਸ੍ਤਥਾ। ਚਰਿਤਂ ਤਸ੍ਯ ਰਾਜਰ੍षੇਰ੍ਮਹਿਮਾਨਂ ਨਿਰੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਚ ।। ੩੨.

ਉਸ ਰਾਜੇ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਅਤੇ ਕਰਤੂਤਾਂ ਵੇਖ ਕੇ ਗੰਧਰਵ ਨਾਰਦ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਸਿਫ਼ਤ ਵਿੱਚ ਗੀਤ ਗਾਇਆ।

ਨ ਨੂਨਂ ਕਾਰ੍ਤ੍ਤਵੀਰ੍ਯਸ੍ਯ ਗਤਿਂ ਯਾਸ੍ਯਨ੍ਤਿ ਮਾਨਵਾਃ। ਯਜ੍ਞੈਰ੍ਦਾਨੈਸ੍ਤਪੋਭਿਸ਼੍ਚ ਵਿਕ੍ਰਮੇਣ ਸ਼੍ਰੁਤੇਨ ਚ ।। ੩੨.

ਕੋਈ ਵੀ ਮਨੁੱਖ ਕਦੇ ਵੀ ਯਜਨਾ, ਦਾਨ, ਤਪੱਸਿਆ, ਬਹਾਦਰੀ ਜਾਂ ਗਿਆਨ ਰਾਹੀਂ ਕਾਰਤਵੀਰਯ ਦੇ ਰਸਤੇ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚ ਸਕਦੇ।