ਸ਼ੁਕ੍ਰੇਣ ਚ ਵਰੋ ਦਤ੍ਤਃ ਕਾਵ੍ਯੇ ਨੋਸ਼ਨਸਾ ਸ੍ਵਯਮ੍। ਪੁਤ੍ਰੋ ਯਸ੍ਤ੍ਵਾਨੁਵਰ੍ਤ੍ਤੇਤ ਸ ਰਾਜਾ ਤੇ ਮਹਾਮਤੇ ।। ੩੧.
ਸ਼ੁਕਰ, ਜੋ ਕਿ ਕਾਵਯ ਉਸ਼ਨਸ ਆਪ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਹ ਵਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ: 'ਹੇ ਸਮਝਦਾਰ, ਜੋ ਪੁੱਤ ਤੇਰੀ ਗੱਲ ਮੰਨੇ, ਉਹੀ ਰਾਜਾ ਹੋਵੇ।'
ਭਵਤੋऽਨੁਮਤੋਪ੍ਯੇਵਂ ਪੂਰੁ ਰਾष੍ਟ੍ਰੇऽਭਿषਿਚ੍ਯਤਾਮ੍ । ਯਃਪੁਤ੍ਰੋ ਗੁਣਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਮਾਤਾਪਿਤ੍ਰੋਰ੍ਹਿਤਃ ਸਦਾ। ਸਰ੍ਵਮਰ੍ਹਤਿ ਕਲ੍ਯਾਣਂ ਕਨੀਯਾਨਪਿ ਸ ਪ੍ਰਭੁਃ ।। ੩੧.
ਤੁਹਾਡੀ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਨਾਲ, ਪੁਰੂ ਨੂੰ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਰਾਜਾ ਬਣਾਇਆ ਜਾਵੇ। ਜੋ ਪੁੱਤ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲਾ ਤੇ ਮਾਪਿਆਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਸਭ ਚੰਗੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦਾ ਹੱਕਦਾਰ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟਾ ਹੀ ਕਿਉਂ ਨਾ ਹੋਵੇ; ਉਹੀ ਅਸਲ ਰਾਜਾ ਹੈ।
ਅਰ੍ਹਃ ਪੂਰੁਰਿਦਂ ਰਾष੍ਟ੍ਰਂ ਯਃ ਪ੍ਰਿਯਃ ਪ੍ਰਿਯਕृਤ੍ਤਵ। ਵਰਦਾਨੇਨ ਸ਼ੁਕ੍ਰਸ੍ਯ ਨ ਸ਼ਕ੍ਯਂ ਵਕ੍ਤੁਮੁਤ੍ਤਰਮ੍ ।। ੩੧.
ਪੂਰੁ ਇਸ ਰਾਜ ਦਾ ਹੱਕਦਾਰ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਸਭ ਨੂੰ ਪਿਆਰਾ ਹੈ ਤੇ ਸਭ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਸ਼ੁਕ੍ਰ ਨੇ ਜੋ ਵਰ ਦਿੱਤਾ, ਉਸ ਉੱਤੇ ਹੋਰ ਕੁਝ ਕਹਿਣਾ ਮੁਮਕਿਨ ਨਹੀਂ।
ਪੌਰਜਾਨਪਦੈਸ੍ਤੁष੍ਟੈਰਿਤ੍ਯੁਕ੍ਤੋ ਨਾਹੁषਸ੍ਤਦਾ। ਅਭਿषਿਚ੍ਯ ਤਤਃ ਪੂਰੁਂ ਸ੍ਵਰਾष੍ਟ੍ਰੇ ਸੁਤਮਾਤ੍ਮਨਃ ।। ੩੧.
ਜਦੋਂ ਨਾਗਰਿਕ ਤੇ ਦੇਸ਼ ਵਾਸੀਆਂ ਨੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਇਹ ਗੱਲ ਆਖੀ, ਤਾਂ ਨਾਹੁਸ਼ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਪੂਰੁ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਹੀ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਰਾਜਾ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ।
ਦਿਸ਼ਿ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਪੂਰ੍ਵਸ੍ਯਾਂ ਤੁਰ੍ਵਸੁਂ ਤੁ ਨ੍ਯਵੇਸ਼ਯਤ੍। ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਪਰਤੋ ਰਾਜਾ ਯਦੁਂ ਸ਼੍ਰੇष੍ਠਂ ਨ੍ਯਵੇਸ਼ਯਤ੍ ।। ੩੧.
ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਉਸ ਨੇ ਤੁਰਵਸੁ ਨੂੰ ਵਸਾਇਆ, ਤੇ ਦੱਖਣ-ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਰਾਜੇ ਨੇ ਯਦੁ ਨੂੰ ਵਧੀਆ ਥਾਂ ਦਿੱਤੀ।
ਪ੍ਰਤੀਚ੍ਯਾਮੁਤ੍ਤਰਸ੍ਯਾਞ੍ਚ ਦ੍ਰੁਹ੍ਯੁਞ੍ਚਾਨੁਞ੍ਚ ਤਾਵੁਭੌ। ਸਪ੍ਤਦ੍ਵੀਪਾਂ ਯਯਾਤਿਸ੍ਤੁ ਜਿਤ੍ਤ੍ਵਾ ਪृਥ੍ਵੀਂ ਸਸਾਗਰਾਮ੍। ਵ੍ਯਭਜਤ੍ ਪਞ੍ਚਧਾ ਰਾਜਾ ਪੁਤ੍ਰੇਭ੍ਯੋ ਨਾਹੁषਸ੍ਤਦਾ ।। ੩੧.
ਉੱਤਰ-ਪੱਛਮ ਤੇ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਦ੍ਰੁਹਿਯੁ ਤੇ ਅਨੁ ਦੋਵੇਂ ਨੂੰ ਵਸਾਇਆ। ਯਯਾਤਿ ਨੇ ਸੱਤ ਟਾਪੂਆਂ ਵਾਲੀ ਧਰਤੀ ਤੇ ਸਮੁੰਦਰ ਜਿੱਤ ਕੇ, ਨਾਹੁਸ਼, ਪੰਜ ਭਾਗ ਕਰਕੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡ ਦਿੱਤੀ।
ਤੈਰਿਯਂ ਪृਥਿਵੀ ਸਰ੍ਵਾ ਸਪ੍ਤਦ੍ਵੀਪਾ ਸਪਤ੍ਤਨਾ। ਯਥਾਪ੍ਰਦੇਸ਼ਂ ਧਰ੍ਮਜ੍ਞੈਰ੍ਧਰ੍ਮ੍ਮੇਣ ਪ੍ਰਤਿਪਾਲ੍ਯਤੇ ।। ੩੧.
ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਇਹ ਸਾਰੀ ਧਰਤੀ, ਸੱਤ ਟਾਪੂਆਂ ਤੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਸਮੇਤ, ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਧਰਮ ਨਾਲ ਸੰਭਾਲੀ ਹੋਈ ਹੈ।
ਏਵਂ ਵਿਸृਜ੍ਯ ਪृਥਿਵੀਂ ਪੁਤ੍ਰੇਭ੍ਯੋ ਨਾਹੁषਸ੍ਤਦਾ। ਪੁਤ੍ਰਸਂਕ੍ਰਾਮਿਤਸ਼੍ਰੀਸ੍ਤੁ ਪ੍ਰੀਤਿਮਾਨਭਵਨ੍ਨृਪਃ ।। ੩੧.
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਹੁਸ਼ ਨੇ ਧਰਤੀ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਸੌਂਪ ਦਿੱਤੀ। ਆਪਣੀ ਸ਼ਾਨ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਦੇ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ।
ਧਨੁਰ੍ਨ੍ਯਸ੍ਯ ਪृषਤ੍ਕਾਂਸ਼੍ਚ ਰਾਜ੍ਯਞ੍ਚੈਵ ਸੁਤੇषੁ ਤੁ। ਪ੍ਰੀਤਿਮਾਨਭਵਦ੍ਰਾਜਾ ਭਾਰਮਾਵੇਸ਼੍ਯ ਬਨ੍ਧੁषੁ ।। ੩੧.
ਰਾਜੇ ਨੇ ਆਪਣਾ ਧਨੁਸ਼, ਤੀਰ ਤੇ ਰਾਜ ਵੀ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿੱਤਾ। ਆਪਣੇ ਭਾਰ ਸਾਰੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਉੱਤੇ ਰੱਖ ਕੇ, ਉਹ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ।
ਅਤ੍ਰ ਗਾਥਾ ਮਹਾਰਾਜ੍ਞਾ ਪੁਰਾ ਗੀਤਾ ਯਯਾਤਿਨਾ। ਯੋऽਭਿਪ੍ਰੇਤ੍ਯਾਹਰਨ੍ ਕਾਮਾਨ੍ ਕੂਰ੍ਮੋਙ੍ਗਾਨੀਵ ਸਰ੍ਵਸ਼ਃ ।। ੩੧.
ਇਥੇ ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ ਯਯਾਤਿ ਨੇ ਇੱਕ ਗੀਤ ਗਾਇਆ ਸੀ: "ਜੋ ਮਨੁੱਖ, ਆਪਣੇ ਅੰਤ ਉੱਤੇ, ਇੱਛਾਵਾਂ ਨੂੰ ਕੁੰਭਕਰਣ ਵਾਂਗ ਆਪਣੇ ਅੰਗਾਂ ਵਾਂਗ ਅੰਦਰ ਖਿੱਚ ਲੈਂਦਾ ਹੈ..."
ਨ ਜਾਤੁ ਕਾਮਃ ਕਾਮਾਨਾਮੁਪਭੋਗੇਨ ਸ਼ਾਮ੍ਯਤਿ। ਹਵਿषਾ ਕृष੍ਣਵਰ੍ਤ੍ਮੇਵ ਭੂਯ ਏਵਾਭਿਵਰ੍ਦ੍ਧਤੇ ।। ੩੧.
ਇੱਛਾ ਕਦੇ ਵੀ ਭੋਗਣ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਮਿਟਦੀ। ਜਿਵੇਂ ਅੱਗ ਹੋਮ ਨਾਲ ਹੋਰ ਵਧਦੀ ਹੈ, ਇੱਛਾ ਵੀ ਹੋਰ ਵਧਦੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਯਤ੍ ਪृਥਿਵ੍ਯਾਂ ਵ੍ਰੀਹਿਯਵਂ ਹਿਰਣ੍ਯਂ ਪਸ਼ਵਃ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯਃ । ਨਾਲਮੇਕਸ੍ਯ ਤਤ੍ਸਰ੍ਵਮਿਤਿ ਪਸ਼੍ਯਨ੍ਨ ਮੁਹ੍ਯਤਿ ।। ੩੧.
ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਜਿੰਨਾ ਵੀ ਚੌਲ, ਜੌ, ਸੋਨਾ, ਪਸ਼ੂ ਜਾਂ ਔਰਤਾਂ ਹਨ, ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਵੀ ਇੱਕ ਮਨੁੱਖ ਲਈ ਕਦੇ ਪੂਰਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਇਹ ਵੇਖ ਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਮੋਹ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਪੈਂਦਾ।
ਯਦਾ ਤੁ ਕੁਰੁਤੇ ਭਾਵਂ ਸਰ੍ਵ੍ਵਭੂਤੇषੁ ਪਾਵਕਮ੍। ਕਰ੍ਮ੍ਮਣਾ ਮਨਸਾ ਵਾਚਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਸਮ੍ਪਦ੍ਯਤੇ ਤਦਾ ।। ੩੧.
ਜਦੋਂ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਕਰਮ, ਮਨ ਤੇ ਬੋਲ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਦੀ ਅੱਗ ਜਗਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਪਰਮਾਤਮਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਯਦਾ ਪਰਾਨ੍ਨ ਬਿਭੇਤਿ ਯਦਾ ਤ੍ਵਸ੍ਮਾਨ੍ਨ ਬਿਭ੍ਯਤਿ। ਯਦਾ ਨੇਚ੍ਛਤਿ ਨ ਦ੍ਵੇष੍ਟਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਸਮ੍ਪਦ੍ਯਤੇ ਤਦਾ ।। ੩੧.
ਜਦੋਂ ਮਨੁੱਖ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਤੋਂ ਨਹੀਂ ਡਰਦਾ, ਤੇ ਹੋਰ ਉਸ ਤੋਂ ਨਹੀਂ ਡਰਦੇ, ਜਦੋਂ ਨਾ ਕੋਈ ਇੱਛਾ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਨਾ ਵੈਰ—ਉਸ ਵੇਲੇ ਉਹ ਪਰਮਾਤਮਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਯਾ ਦੁਸ੍ਤ੍ਯਜਾ ਦੁਰ੍ਮ੍ਮਤਿਭਿਰ੍ਯਾ ਨ ਜੀਰ੍ਯਤਿ ਜੀਰ੍ਯ੍ਯਤਃ। ਦੋषਾਪ੍ਰਾਣਾਨ੍ਤਿਕੋ ਰਾਗਸ੍ਤਾਂ ਤृष੍ਣਾਨ੍ਤ੍ਯਜਤਃ ਸੁਖਮ੍ ।। ੩੧.
ਜੋ ਤ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਮਾੜੇ ਮਨ ਵਾਲਿਆਂ ਵਲੋਂ ਛੱਡੀ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦੀ, ਜੋ ਸਰੀਰ ਦੇ ਬੁੱਢੇ ਹੋਣ ਤੇ ਵੀ ਨਹੀਂ ਮੁੱਕਦੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਅੰਤ ਸਿਰਫ਼ ਨੁਕਸਾਨ ਹੈ—ਉਸ ਤ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੂੰ ਛੱਡਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਹੀ ਅਸਲ ਸੁਖ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਜੀਰ੍ਯ੍ਯਨ੍ਤਿ ਜੀਰ੍ਯਤਃ ਕੋਸ਼ਾ ਦਨ੍ਤਾ ਜੀਰ੍ਯਨ੍ਤਿ ਜਰ੍ਯਿਤਃ। ਜੀਵਿਤਾਸ਼ਾ ਧਨਾਸ਼ਾ ਚ ਜੀਰ੍ਯ੍ਯਤੋਪਿ ਨ ਜੀਰ੍ਯਤਿ ।। ੩੧.
ਜਿਵੇਂ ਉਮਰ ਦੇ ਨਾਲ ਖਜ਼ਾਨੇ ਤੇ ਦੰਦ ਘਿਸ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਜਿੰਦਗੀ ਦੀ ਆਸ ਤੇ ਧਨ ਦੀ ਆਸ ਉਮਰ ਦੇ ਨਾਲ ਵੀ ਨਹੀਂ ਮੁੱਕਦੀ।
ਯਚ੍ਚਾਕਾਮਸੁਖਂ ਲੋਕੇ ਯਚ੍ਚ ਦਿਵ੍ਯਂ ਮਹਤ੍ ਸੁਖਮ੍। ਤृष੍ਣਾਸ੍ਯ ਚ ਸੁਖਸ੍ਯੈਵ ਕਲਾਂ ਨਾਰ੍ਹਤਿ षੋਡਸ਼ੀਮ੍ ।। ੩੧.
ਜਗਤ ਵਿਚ ਜੋ ਸੁਖ ਇੱਛਾ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੈ, ਜਾਂ ਜੋ ਵੱਡਾ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਾਲਾ ਸੁਖ ਹੈ—ਤ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਸੁਖ, ਉਹਨਾਂ ਵਿਚੋਂ ਕਿਸੇ ਦੇ ਵੀ ਸੋਲ੍ਹਵੇਂ ਹਿੱਸੇ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਨਹੀਂ।
ਏਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਸ ਰਾਜਰ੍षਿਃ ਸਦਾਰਃ ਪ੍ਰਸ੍ਥਿਤੋ ਵਨਮ੍। ਭृਗੁਤੁਙ੍ਗੇ ਤਪਸ੍ਤਪ੍ਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਰੈਵ ਚ ਮਹਾਯਸ਼ਾਃ। ਪਾਲਯਿਤ੍ਵਾ ਵ੍ਰਤਸ਼ਤਂ ਤਤ੍ਰੈਵ ਸ੍ਵਰ੍ਗਮਾਪ੍ਨੁਯਾਤ੍ ।। ੩੧.
ਇਹ ਗੱਲ ਆਖ ਕੇ, ਉਹ ਰਾਜਰਿਸ਼ੀ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਸਮੇਤ ਜੰਗਲ ਵੱਲ ਚਲ ਪਿਆ। ਭਰਗੁ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ ਤਪ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਮਹਾਨ ਯਸ਼ਸਵੀ, ਉੱਥੇ ਹੀ ਸੌ ਵਰਤ ਪੂਰੇ ਕਰਕੇ, ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਇਆ।
ਤਸ੍ਯ ਵਂਸ਼ਾਸ੍ਤੁ ਪਞ੍ਚੈਤੇ ਪੁਣ੍ਯਾ ਦੇਵਰ੍षਿਸਤ੍ਕृਤਾਃ। ਯੈਰ੍ਵ੍ਯਾਪ੍ਤਾ ਪृਥਿਵੀ ਕृਤ੍ਸ੍ਨਾ ਸੂਰ੍ਯਸ੍ਯੇਵ ਗਭਸ੍ਤਿਭਿਃ ।। ੩੧.
ਉਸਦੇ ਪੰਜ ਵੰਸ਼, ਜੋ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਦੇਵ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਲੋਂ ਸਨਮਾਨਿਤ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪੂਰੀ ਧਰਤੀ ਸੂਰਜ ਦੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਵਾਂਗ ਵਿਆਪਕ ਹੋ ਗਈ।
ਧਨ੍ਯਃ ਪ੍ਰਜਾਵਾਨਾਯੁष੍ਮਾਨ੍ ਕੀਰ੍ਤਿਮਾਂਸ਼੍ਚ ਭਵੇਨ੍ਨਰਃ। ਯਯਾਤੇਸ਼੍ਚਰਿਤਂ ਸਰ੍ਵਂ ਪਠਞ੍ਛृਣ੍ਵਨ੍ ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮਃ ।। ੩੧.
ਜੋ ਮਨੁੱਖ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਉੱਤਮ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਯਯਾਤਿ ਦੀ ਪੂਰੀ ਕਥਾ ਪੜ੍ਹਦਾ ਜਾਂ ਸੁਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਧੰਨ, ਸੁਖੀ, ਲੰਮੀ ਉਮਰ ਵਾਲਾ ਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਯਦੋਰ੍ਵਂਸ਼ਂ ਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਸ਼੍ਰੇष੍ਠਸ੍ਯੋਤ੍ਤਮਤੇਝਸਃ। ਵਿਸ੍ਤਰੇਣਾਨੁਪੂਰ੍ਵ੍ਯੇਣ ਗਦਤੋ ਮੇ ਨਿਬੋਧਤ ।। ੩੨.
ਹੁਣ ਮੈਂ ਯਦੁ ਵੰਸ਼ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਤੇ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਤੇ ਬਲਵਾਨ ਸੀ। ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣੋ ਜਦ ਮੈਂ ਇਹ ਵਰਣਨ ਕਰਾਂ।
ਯਦੋਃ ਪੁਤ੍ਰਾ ਬਭੂਵੁਰ੍ਹਿ ਪਞ੍ਚ ਦੇਵਸੁਤੋਪਮਾਃ। ਸਹਸ੍ਰਜਿਦਥ ਸ਼੍ਰੇष੍ਠਃ ਕ੍ਰੋष੍ਟੁਰ੍ਨੀਲੋ ਜਿਤੋ ਲਘੁਃ ।। ੩੨.
ਯਦੁ ਦੇ ਪੰਜ ਪੁੱਤਰ ਹੋਏ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਵਰਗੇ ਸੀ: ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸਾਹਸ੍ਰਜਿਤ, ਫਿਰ ਕ੍ਰੋਸ਼ਟੁ, ਨੀਲ, ਜਿਤ ਤੇ ਲਘੁ।
ਸਹਸ੍ਰਜਿਤ੍ਸੁਤਃ ਸ਼੍ਰੀਮਾਞ੍ਛਤਜਿਨ੍ਨਾਮ ਪਾਰ੍ਥਿਵਃ। ਸਤਜਿਤ੍ਸੁਤਾ ਵਿਖ੍ਯਾ ਤਾਸ੍ਤ੍ਰਯਃ ਪਰਮਧਾਰ੍ਮਿਕਾਃ ।। ੩੨.
ਸਾਹਸ੍ਰਜਿਤ ਦਾ ਇਕ ਪੁੱਤਰ ਸੀ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਤੇ ਰਾਜਾ ਸੀ, ਨਾਮ ਸੀ ਸ਼ਤਜਿਤ। ਸ਼ਤਜਿਤ ਦੇ ਤਿੰਨ ਪੁੱਤਰ ਹੋਏ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਮਸ਼ਹੂਰ ਤੇ ਧਰਮ ਵਾਲੇ ਸੀ।
ਹੈਹਯਸ਼੍ਚ ਹਯਸ਼੍ਚੈਵ ਰਾਜਾ ਵੇਣੁਹਯਸ਼੍ਚ ਯਃ। ਹੈਹਯਸ੍ਯ ਤੁ ਦਾਯਾਦੋ ਧਰ੍ਮ੍ਮਤਤ੍ਤ੍ਵ ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੁਤਿਃ ।। ੩੨.
ਉਹ ਤਿੰਨ ਸੀ: ਹੈਹਯ, ਹਯ ਤੇ ਰਾਜਾ ਵੇਣੁਹਯ। ਹੈਹਯ ਦਾ ਵਾਰਸ ਧਰਮਤੱਤਵ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਰਿਵਾਇਤ ਚੱਲੀ ਆ ਰਹੀ ਹੈ।
ਧਰ੍ਮ੍ਮਤਨ੍ਤ੍ਰਸ੍ਤੁ ਕੀਰ੍ਤ੍ਤਿਸ੍ਤੁ ਸਂਜ੍ਞੇਯਸ੍ਤਸ੍ਯ ਚਾਤ੍ਮਜਃ। ਸਂਜ੍ਞੇਯਸ੍ਯ ਤੁ ਦਾਯਾਦੋ ਮਹਿष੍ਮਾਨ੍ਨਾਮ ਪਾਰ੍ਥਿਵਃ ।। ੩੨.
ਧਰਮਤੰਤਰ, ਜੋ ਕੀਰਤੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸੰਜੇਯ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੰਜੇਯ ਸੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਵਾਰਸ ਰਾਜਾ ਮਹਿਸ਼ਮਾਨ ਹੋਇਆ।
ਆਸੀਨ੍ਮਹਿष੍ਮਤਃ ਪੁਤ੍ਰੋ ਭਦ੍ਰਸ਼੍ਰੇਣ੍ਯਃ ਪ੍ਰਤਾਪਵਾਨ੍। ਵਾਰਾਣਸ੍ਯਧਿਪੋ ਰਾਜਾ ਕਥਿਤਃ ਪੂਰ੍ਵ ਏਵ ਹਿ ।। ੩੨.
ਮਹਿਸ਼ਮਾਨ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਭਦ੍ਰਸ਼੍ਰੇਣਯ ਸੀ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਬਹਾਦੁਰ ਸੀ ਤੇ ਵਾਰਾਣਸੀ ਦਾ ਰਾਜਾ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਭਦ੍ਰਸ਼੍ਰੇਣ੍ਯਸ੍ਯ ਦਾਯਾਦੋ ਦੁਰ੍ਮਦੋ ਨਾਮ ਪਾਰ੍ਥਿਵਃ। ਦੁਰ੍ਮਦਸ੍ਯ ਤਤੋ ਧੀਮਾਨ੍ ਕਨ੍ਕੋ ਨਾਮ ਵਿਸ਼੍ਰੁਤਃ ।। ੩੨.
ਭਦ੍ਰਸ਼੍ਰੇਣਯ ਦਾ ਵਾਰਸ ਰਾਜਾ ਦੁਰਮਦ ਸੀ। ਦੁਰਮਦ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਤੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਕੰਕਾ ਹੋਇਆ।
ਕਨਕਸ੍ਯ ਤੁ ਦਾਯਾਦਾਸ਼੍ਚਤ੍ਵਾਰੋ ਲੋਕਵਿਸ਼੍ਰੁਤਾਃ। ਕृਤ ਵੀਰ੍ਯਃ ਕਾਰ੍ਤਵੀਰ੍ਯਃ ਕृਤਵਰ੍ਮਾ ਤਥੈਵ ਚ ।। ੩੨.
ਕੰਕਾ ਦੇ ਚਾਰ ਪੁੱਤਰ ਹੋਏ, ਜੋ ਦੁਨੀਆਂ ਭਰ ਵਿੱਚ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸੀ: ਕ੍ਰਿਤਵੀਰਯ, ਕਾਰਤਵੀਰਯ, ਕ੍ਰਿਤਵਰਮਾ ਤੇ ਕ੍ਰਿਤ।
ਕृਤੋ ਜਾਤਸ਼੍ਚਤੁਰ੍ਥੋऽਭੂਤ੍ਕृਤਵਿਰ੍ਯਾਤ੍ਤਤੋऽਰ੍ਜੁਨਃ। ਜਜ੍ਞੇ ਬਾਹੁਸਹਸ੍ਰੇਣ ਸਪ੍ਤਦ੍ਵੀਪੇਸ਼੍ਵਰੋ ਨृਪਃ ।। ੩੨.
ਕ੍ਰਿਤ ਚੌਥਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ। ਕ੍ਰਿਤਵੀਰਯ ਤੋਂ ਅਰਜੁਨ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ, ਜੋ ਹਜ਼ਾਰ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲਾ ਰਾਜਾ ਸੀ ਤੇ ਸੱਤ ਟਾਪੂਆਂ ਦਾ ਸ਼ਾਸਕ ਸੀ।
ਸ ਹਿ ਵਰ੍षਾਯੁਤਂ ਤਪ੍ਤ੍ਵਾ ਤਪਃ ਪਰਮਦੁਸ਼੍ਚਰਮ੍। ਦਤ੍ਤਮਾਰਾਧਯਾਮਾਸ ਕਾਰ੍ਤ੍ਤਵੀਰ੍ਯੋऽਤ੍ਰਿਸਮ੍ਭਵਮ੍ ।। ੩੨.
ਕਾਰਤਵੀਰਯ ਨੇ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਤਕ ਬੜੀ ਤਪੱਸਿਆ ਕੀਤੀ ਤੇ ਅਤਿ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਅਤ੍ਰਿ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦੱਤਾਤ੍ਰੇਯ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕੀਤੀ।