ਵਾਯੁਪੁਰਾਣਮ੍

ਅਭਿषੇਕ੍ਤੁਕਾਮਞ੍ਚ ਨृਪਂ ਪੂਰੁਂ ਪੁਤ੍ਰਂ ਕਨੀਯਸਮ੍। ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਪ੍ਰਮੁਖਾ ਵਰ੍ਣਾ ਇਦਂ ਵਚਨਮਬ੍ਰੁਵਨ੍ ।। ੩੧.

ਜਦੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟੇ ਪੁੱਤ ਪੁਰੂ ਨੂੰ ਰਾਜਾ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਹੋਈ, ਤਾਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਤੇ ਹੋਰ ਜਾਤੀਆਂ ਨੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਗੱਲ ਆਖੀ।

ਕਥਂ ਸ਼ੁਕ੍ਰਸ੍ਯ ਨਪ੍ਤਾਰਂ ਦੇਵਯਾਨ੍ਯਾਃ ਸੁਤਂ ਪ੍ਰਭੋ। ਸ਼੍ਰੇष੍ਠਂ ਯਦੁਮਤਿਕ੍ਰਮ੍ਯ ਪੂਰੋ ਰਾਜ੍ਯਂ ਪ੍ਰਦਾਸ੍ਯਸਿ ।। ੩੧.

ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਤੁਸੀਂ ਕਿਵੇਂ ਪੁਰੂ ਨੂੰ ਰਾਜ ਦੇਵੋਗੇ, ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਦੇਵਯਾਨੀ ਦੇ ਵੱਡੇ ਪੁੱਤ ਯਦੁ, ਜੋ ਸ਼ੁਕਰ ਦਾ ਪੌਤਾ ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਚੰਗਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਪਿੱਛੇ ਛੱਡ ਰਹੇ ਹੋ?

ਯਦੁਰ੍ਜ੍ਯੇष੍ਠਸ੍ਤਵ ਸੁਤੋ ਜਾਤਸ੍ਤਮਨੁ ਤੁਰ੍ਵਸੁਃ। ਸ਼ਰ੍ਮਿष੍ਠਾਯਾਃ ਸੁਤੋ ਦ੍ਰੁਹ੍ਯੁਸ੍ਤਨੋऽਨੁਃ ਪੂਰੁਰੇਵ ਚ ।। ੩੧.

ਤੁਹਾਡਾ ਵੱਡਾ ਪੁੱਤ ਯਦੁ ਪਹਿਲਾਂ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ, ਫਿਰ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਤੁਰਵਸੁ। ਸ਼ਰਮਿਸ਼ਠਾ ਤੋਂ ਦੁਹਯੁ, ਫਿਰ ਅਨੁ ਤੇ ਪੁਰੂ ਵੀ ਹੋਏ।

ਕਥਂ ਜ੍ਯੇष੍ਠਾਨਤਿਕ੍ਰਮ੍ਯ ਕਨੀਯਾਨ੍ ਰਾਜ੍ਯਮਰ੍ਹਤਿ । ਅਤਃ ਸਮ੍ਬੋਧਯਾਮਿ ਤ੍ਵਾਂ ਧਰ੍ਮ੍ਮਂ ਸਮਨੁਪਾਲਯ ।। ੩੧.

ਵੱਡਿਆਂ ਨੂੰ ਪਿੱਛੇ ਛੱਡ ਕੇ ਛੋਟਾ ਪੁੱਤ ਰਾਜ ਕਿਵੇਂ ਲੈ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਾਉਂਦਾ ਹਾਂ, ਧਰਮ ਦੀ ਰਾਖੀ ਕਰੋ।

ਯਯਾਤਿਰੁਵਾਚ।। ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਪ੍ਰਮੁਖਾ ਵਰ੍ਣਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਸ਼੍ਰृਣ੍ਵਨ੍ਤੁ ਮੇ ਵਚਃ। ਜ੍ਯੇष੍ਟਂ ਪ੍ਰਤਿ ਯਥਾ ਰਾਰ੍ष੍ਟ੍ਰਂ ਨ ਦੇਯਂ ਮੇ ਕਥਞ੍ਚਨ ।। ੩੧.

ਯਯਾਤੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਤੇ ਹੋਰ ਸਾਰੇ ਜਾਤੀਆਂ ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਸੁਣੋ। ਮੇਰੇ ਵਿਚਾਰ ਵਿੱਚ, ਰਾਜ ਕਦੇ ਵੀ ਵੱਡੇ ਪੁੱਤ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ।

ਮਾਤਾ ਪਿਤ੍ਰੋਰ੍ਵਚਨਕृਤ੍ਸ ਹਿ ਪੁਤ੍ਰਃ ਪ੍ਰਸ਼ਸ੍ਯਤੇ । ਮਮ ਜ੍ਯੇष੍ਠੇਨ ਯਦੁਨਾ ਨਿਯੋਗੋ ਨਾਨੁਪਾਲਿਤਃ ।। ੩੧.

ਮਾਂ-ਪਿਉ ਦੀ ਗੱਲ ਮੰਨਣ ਵਾਲਾ ਪੁੱਤ ਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮੇਰਾ ਵੱਡਾ ਪੁੱਤ ਯਦੁ ਮੇਰੀ ਆਗਿਆ ਨਹੀਂ ਮੰਨੀ।

ਪ੍ਰਤਿਕੂਲਂ ਪਿਤੁਰ੍ਯਸ਼੍ਚ ਨ ਸ ਪੁਤ੍ਰਃ ਸਤਾਂ ਮਤਃ। ਸ ਪੁਤ੍ਰਃ ਪੁਤ੍ਰਵਦ੍ ਯਸ਼੍ਚ ਵਰ੍ਤ੍ਤਤੇ ਪਿਤृਮਾਤृषੁ ।। ੩੧.

ਜੋ ਪਿਉ ਦੀ ਗੱਲ ਅਣਸੁਣੀ ਕਰੇ, ਉਹ ਚੰਗਿਆਂ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਵਿੱਚ ਪੁੱਤ ਨਹੀਂ। ਪਰ ਜੋ ਮਾਪਿਆਂ ਨਾਲ ਪੁੱਤ ਵਾਂਗ ਹੀ ਵਰਤਾਵ ਕਰੇ, ਉਹੀ ਅਸਲ ਪੁੱਤ ਹੈ।

ਯਦੁਨਾਹਮਵਜ੍ਞਾਤਸ੍ਤਥਾ ਤੁਰ੍ਵਸੁਨਾਪਿ ਚ। ਦ੍ਰੁਹ੍ਯੁਣਾ ਚਾਨੁਨਾ ਚੈਵਮਪ੍ਯਵਜ੍ਞਾ ਕृਤਾ ਭृਸ਼ਮ੍ ।। ੩੧.

ਮੈਨੂੰ ਯਦੁ ਨੇ, ਫਿਰ ਤੁਰਵਸੁ, ਦੁਹਯੁ ਤੇ ਅਨੁ ਨੇ ਵੀ ਅਣਦੇਖਿਆ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੈਨੂੰ ਬਹੁਤ ਅਪਮਾਨ ਮਿਲਿਆ।

ਪੂਰੁਣਾ ਤੁ ਕृਤਂ ਵਾਕ੍ਯਂ ਮਾਨਿਤਸ਼੍ਚ ਵਿਸ਼ੇषਤਃ। ਕਨੀਯਾਨ੍ ਮਮ ਦਾਯਾਦੋ ਜਰਾ ਯੇਨ ਧृਤਾ ਮਮ। ਸਰ੍ਵਕਾਮਃ ਸਰ੍ਵਕृਤਃ ਪੂਰੁਣਾ ਪੁਤ੍ਰਕਾਰਿਣਾ ।। ੩੧.

ਪਰ ਪੁਰੂ ਨੇ ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਮੰਨੀ ਤੇ ਮੈਨੂੰ ਖਾਸ ਆਦਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਹ ਛੋਟਾ ਹੋ ਕੇ ਵੀ ਮੇਰਾ ਵਾਰਸ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੇ ਮੇਰਾ ਬੁੱਢਾਪਾ ਝੱਲਿਆ। ਪੁਰੂ ਨੇ, ਪੁੱਤ ਵਾਂਗ, ਮੇਰੇ ਲਈ ਸਭ ਕੁਝ ਕੀਤਾ।

ਸ਼ੁਕ੍ਰੇਣ ਚ ਵਰੋ ਦਤ੍ਤਃ ਕਾਵ੍ਯੇ ਨੋਸ਼ਨਸਾ ਸ੍ਵਯਮ੍। ਪੁਤ੍ਰੋ ਯਸ੍ਤ੍ਵਾਨੁਵਰ੍ਤ੍ਤੇਤ ਸ ਰਾਜਾ ਤੇ ਮਹਾਮਤੇ ।। ੩੧.

ਸ਼ੁਕਰ, ਜੋ ਕਿ ਕਾਵਯ ਉਸ਼ਨਸ ਆਪ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਹ ਵਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ: 'ਹੇ ਸਮਝਦਾਰ, ਜੋ ਪੁੱਤ ਤੇਰੀ ਗੱਲ ਮੰਨੇ, ਉਹੀ ਰਾਜਾ ਹੋਵੇ।'

ਭਵਤੋऽਨੁਮਤੋਪ੍ਯੇਵਂ ਪੂਰੁ ਰਾष੍ਟ੍ਰੇऽਭਿषਿਚ੍ਯਤਾਮ੍ । ਯਃਪੁਤ੍ਰੋ ਗੁਣਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਮਾਤਾਪਿਤ੍ਰੋਰ੍ਹਿਤਃ ਸਦਾ। ਸਰ੍ਵਮਰ੍ਹਤਿ ਕਲ੍ਯਾਣਂ ਕਨੀਯਾਨਪਿ ਸ ਪ੍ਰਭੁਃ ।। ੩੧.

ਤੁਹਾਡੀ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਨਾਲ, ਪੁਰੂ ਨੂੰ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਰਾਜਾ ਬਣਾਇਆ ਜਾਵੇ। ਜੋ ਪੁੱਤ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲਾ ਤੇ ਮਾਪਿਆਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਸਭ ਚੰਗੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦਾ ਹੱਕਦਾਰ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟਾ ਹੀ ਕਿਉਂ ਨਾ ਹੋਵੇ; ਉਹੀ ਅਸਲ ਰਾਜਾ ਹੈ।

ਅਰ੍ਹਃ ਪੂਰੁਰਿਦਂ ਰਾष੍ਟ੍ਰਂ ਯਃ ਪ੍ਰਿਯਃ ਪ੍ਰਿਯਕृਤ੍ਤਵ। ਵਰਦਾਨੇਨ ਸ਼ੁਕ੍ਰਸ੍ਯ ਨ ਸ਼ਕ੍ਯਂ ਵਕ੍ਤੁਮੁਤ੍ਤਰਮ੍ ।। ੩੧.

ਪੂਰੁ ਇਸ ਰਾਜ ਦਾ ਹੱਕਦਾਰ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਸਭ ਨੂੰ ਪਿਆਰਾ ਹੈ ਤੇ ਸਭ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਸ਼ੁਕ੍ਰ ਨੇ ਜੋ ਵਰ ਦਿੱਤਾ, ਉਸ ਉੱਤੇ ਹੋਰ ਕੁਝ ਕਹਿਣਾ ਮੁਮਕਿਨ ਨਹੀਂ।

ਪੌਰਜਾਨਪਦੈਸ੍ਤੁष੍ਟੈਰਿਤ੍ਯੁਕ੍ਤੋ ਨਾਹੁषਸ੍ਤਦਾ। ਅਭਿषਿਚ੍ਯ ਤਤਃ ਪੂਰੁਂ ਸ੍ਵਰਾष੍ਟ੍ਰੇ ਸੁਤਮਾਤ੍ਮਨਃ ।। ੩੧.

ਜਦੋਂ ਨਾਗਰਿਕ ਤੇ ਦੇਸ਼ ਵਾਸੀਆਂ ਨੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਇਹ ਗੱਲ ਆਖੀ, ਤਾਂ ਨਾਹੁਸ਼ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਪੂਰੁ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਹੀ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਰਾਜਾ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ।

ਦਿਸ਼ਿ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਪੂਰ੍ਵਸ੍ਯਾਂ ਤੁਰ੍ਵਸੁਂ ਤੁ ਨ੍ਯਵੇਸ਼ਯਤ੍। ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਪਰਤੋ ਰਾਜਾ ਯਦੁਂ ਸ਼੍ਰੇष੍ਠਂ ਨ੍ਯਵੇਸ਼ਯਤ੍ ।। ੩੧.

ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਉਸ ਨੇ ਤੁਰਵਸੁ ਨੂੰ ਵਸਾਇਆ, ਤੇ ਦੱਖਣ-ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਰਾਜੇ ਨੇ ਯਦੁ ਨੂੰ ਵਧੀਆ ਥਾਂ ਦਿੱਤੀ।

ਪ੍ਰਤੀਚ੍ਯਾਮੁਤ੍ਤਰਸ੍ਯਾਞ੍ਚ ਦ੍ਰੁਹ੍ਯੁਞ੍ਚਾਨੁਞ੍ਚ ਤਾਵੁਭੌ। ਸਪ੍ਤਦ੍ਵੀਪਾਂ ਯਯਾਤਿਸ੍ਤੁ ਜਿਤ੍ਤ੍ਵਾ ਪृਥ੍ਵੀਂ ਸਸਾਗਰਾਮ੍। ਵ੍ਯਭਜਤ੍ ਪਞ੍ਚਧਾ ਰਾਜਾ ਪੁਤ੍ਰੇਭ੍ਯੋ ਨਾਹੁषਸ੍ਤਦਾ ।। ੩੧.

ਉੱਤਰ-ਪੱਛਮ ਤੇ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਦ੍ਰੁਹਿਯੁ ਤੇ ਅਨੁ ਦੋਵੇਂ ਨੂੰ ਵਸਾਇਆ। ਯਯਾਤਿ ਨੇ ਸੱਤ ਟਾਪੂਆਂ ਵਾਲੀ ਧਰਤੀ ਤੇ ਸਮੁੰਦਰ ਜਿੱਤ ਕੇ, ਨਾਹੁਸ਼, ਪੰਜ ਭਾਗ ਕਰਕੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡ ਦਿੱਤੀ।

ਤੈਰਿਯਂ ਪृਥਿਵੀ ਸਰ੍ਵਾ ਸਪ੍ਤਦ੍ਵੀਪਾ ਸਪਤ੍ਤਨਾ। ਯਥਾਪ੍ਰਦੇਸ਼ਂ ਧਰ੍ਮਜ੍ਞੈਰ੍ਧਰ੍ਮ੍ਮੇਣ ਪ੍ਰਤਿਪਾਲ੍ਯਤੇ ।। ੩੧.

ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਇਹ ਸਾਰੀ ਧਰਤੀ, ਸੱਤ ਟਾਪੂਆਂ ਤੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਸਮੇਤ, ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਧਰਮ ਨਾਲ ਸੰਭਾਲੀ ਹੋਈ ਹੈ।

ਏਵਂ ਵਿਸृਜ੍ਯ ਪृਥਿਵੀਂ ਪੁਤ੍ਰੇਭ੍ਯੋ ਨਾਹੁषਸ੍ਤਦਾ। ਪੁਤ੍ਰਸਂਕ੍ਰਾਮਿਤਸ਼੍ਰੀਸ੍ਤੁ ਪ੍ਰੀਤਿਮਾਨਭਵਨ੍ਨृਪਃ ।। ੩੧.

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਹੁਸ਼ ਨੇ ਧਰਤੀ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਸੌਂਪ ਦਿੱਤੀ। ਆਪਣੀ ਸ਼ਾਨ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਦੇ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ।

ਧਨੁਰ੍ਨ੍ਯਸ੍ਯ ਪृषਤ੍ਕਾਂਸ਼੍ਚ ਰਾਜ੍ਯਞ੍ਚੈਵ ਸੁਤੇषੁ ਤੁ। ਪ੍ਰੀਤਿਮਾਨਭਵਦ੍ਰਾਜਾ ਭਾਰਮਾਵੇਸ਼੍ਯ ਬਨ੍ਧੁषੁ ।। ੩੧.

ਰਾਜੇ ਨੇ ਆਪਣਾ ਧਨੁਸ਼, ਤੀਰ ਤੇ ਰਾਜ ਵੀ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿੱਤਾ। ਆਪਣੇ ਭਾਰ ਸਾਰੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਉੱਤੇ ਰੱਖ ਕੇ, ਉਹ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ।

ਅਤ੍ਰ ਗਾਥਾ ਮਹਾਰਾਜ੍ਞਾ ਪੁਰਾ ਗੀਤਾ ਯਯਾਤਿਨਾ। ਯੋऽਭਿਪ੍ਰੇਤ੍ਯਾਹਰਨ੍ ਕਾਮਾਨ੍ ਕੂਰ੍ਮੋਙ੍ਗਾਨੀਵ ਸਰ੍ਵਸ਼ਃ ।। ੩੧.

ਇਥੇ ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ ਯਯਾਤਿ ਨੇ ਇੱਕ ਗੀਤ ਗਾਇਆ ਸੀ: "ਜੋ ਮਨੁੱਖ, ਆਪਣੇ ਅੰਤ ਉੱਤੇ, ਇੱਛਾਵਾਂ ਨੂੰ ਕੁੰਭਕਰਣ ਵਾਂਗ ਆਪਣੇ ਅੰਗਾਂ ਵਾਂਗ ਅੰਦਰ ਖਿੱਚ ਲੈਂਦਾ ਹੈ..."

ਨ ਜਾਤੁ ਕਾਮਃ ਕਾਮਾਨਾਮੁਪਭੋਗੇਨ ਸ਼ਾਮ੍ਯਤਿ। ਹਵਿषਾ ਕृष੍ਣਵਰ੍ਤ੍ਮੇਵ ਭੂਯ ਏਵਾਭਿਵਰ੍ਦ੍ਧਤੇ ।। ੩੧.

ਇੱਛਾ ਕਦੇ ਵੀ ਭੋਗਣ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਮਿਟਦੀ। ਜਿਵੇਂ ਅੱਗ ਹੋਮ ਨਾਲ ਹੋਰ ਵਧਦੀ ਹੈ, ਇੱਛਾ ਵੀ ਹੋਰ ਵਧਦੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਯਤ੍ ਪृਥਿਵ੍ਯਾਂ ਵ੍ਰੀਹਿਯਵਂ ਹਿਰਣ੍ਯਂ ਪਸ਼ਵਃ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯਃ । ਨਾਲਮੇਕਸ੍ਯ ਤਤ੍ਸਰ੍ਵਮਿਤਿ ਪਸ਼੍ਯਨ੍ਨ ਮੁਹ੍ਯਤਿ ।। ੩੧.

ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਜਿੰਨਾ ਵੀ ਚੌਲ, ਜੌ, ਸੋਨਾ, ਪਸ਼ੂ ਜਾਂ ਔਰਤਾਂ ਹਨ, ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਵੀ ਇੱਕ ਮਨੁੱਖ ਲਈ ਕਦੇ ਪੂਰਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਇਹ ਵੇਖ ਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਮੋਹ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਪੈਂਦਾ।

ਯਦਾ ਤੁ ਕੁਰੁਤੇ ਭਾਵਂ ਸਰ੍ਵ੍ਵਭੂਤੇषੁ ਪਾਵਕਮ੍। ਕਰ੍ਮ੍ਮਣਾ ਮਨਸਾ ਵਾਚਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਸਮ੍ਪਦ੍ਯਤੇ ਤਦਾ ।। ੩੧.

ਜਦੋਂ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਕਰਮ, ਮਨ ਤੇ ਬੋਲ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਦੀ ਅੱਗ ਜਗਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਪਰਮਾਤਮਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।

ਯਦਾ ਪਰਾਨ੍ਨ ਬਿਭੇਤਿ ਯਦਾ ਤ੍ਵਸ੍ਮਾਨ੍ਨ ਬਿਭ੍ਯਤਿ। ਯਦਾ ਨੇਚ੍ਛਤਿ ਨ ਦ੍ਵੇष੍ਟਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਸਮ੍ਪਦ੍ਯਤੇ ਤਦਾ ।। ੩੧.

ਜਦੋਂ ਮਨੁੱਖ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਤੋਂ ਨਹੀਂ ਡਰਦਾ, ਤੇ ਹੋਰ ਉਸ ਤੋਂ ਨਹੀਂ ਡਰਦੇ, ਜਦੋਂ ਨਾ ਕੋਈ ਇੱਛਾ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਨਾ ਵੈਰ—ਉਸ ਵੇਲੇ ਉਹ ਪਰਮਾਤਮਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।

ਯਾ ਦੁਸ੍ਤ੍ਯਜਾ ਦੁਰ੍ਮ੍ਮਤਿਭਿਰ੍ਯਾ ਨ ਜੀਰ੍ਯਤਿ ਜੀਰ੍ਯ੍ਯਤਃ। ਦੋषਾਪ੍ਰਾਣਾਨ੍ਤਿਕੋ ਰਾਗਸ੍ਤਾਂ ਤृष੍ਣਾਨ੍ਤ੍ਯਜਤਃ ਸੁਖਮ੍ ।। ੩੧.

ਜੋ ਤ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਮਾੜੇ ਮਨ ਵਾਲਿਆਂ ਵਲੋਂ ਛੱਡੀ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦੀ, ਜੋ ਸਰੀਰ ਦੇ ਬੁੱਢੇ ਹੋਣ ਤੇ ਵੀ ਨਹੀਂ ਮੁੱਕਦੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਅੰਤ ਸਿਰਫ਼ ਨੁਕਸਾਨ ਹੈ—ਉਸ ਤ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੂੰ ਛੱਡਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਹੀ ਅਸਲ ਸੁਖ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।

ਜੀਰ੍ਯ੍ਯਨ੍ਤਿ ਜੀਰ੍ਯਤਃ ਕੋਸ਼ਾ ਦਨ੍ਤਾ ਜੀਰ੍ਯਨ੍ਤਿ ਜਰ੍ਯਿਤਃ। ਜੀਵਿਤਾਸ਼ਾ ਧਨਾਸ਼ਾ ਚ ਜੀਰ੍ਯ੍ਯਤੋਪਿ ਨ ਜੀਰ੍ਯਤਿ ।। ੩੧.

ਜਿਵੇਂ ਉਮਰ ਦੇ ਨਾਲ ਖਜ਼ਾਨੇ ਤੇ ਦੰਦ ਘਿਸ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਜਿੰਦਗੀ ਦੀ ਆਸ ਤੇ ਧਨ ਦੀ ਆਸ ਉਮਰ ਦੇ ਨਾਲ ਵੀ ਨਹੀਂ ਮੁੱਕਦੀ।

ਯਚ੍ਚਾਕਾਮਸੁਖਂ ਲੋਕੇ ਯਚ੍ਚ ਦਿਵ੍ਯਂ ਮਹਤ੍ ਸੁਖਮ੍। ਤृष੍ਣਾਸ੍ਯ ਚ ਸੁਖਸ੍ਯੈਵ ਕਲਾਂ ਨਾਰ੍ਹਤਿ षੋਡਸ਼ੀਮ੍ ।। ੩੧.

ਜਗਤ ਵਿਚ ਜੋ ਸੁਖ ਇੱਛਾ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੈ, ਜਾਂ ਜੋ ਵੱਡਾ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਾਲਾ ਸੁਖ ਹੈ—ਤ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਸੁਖ, ਉਹਨਾਂ ਵਿਚੋਂ ਕਿਸੇ ਦੇ ਵੀ ਸੋਲ੍ਹਵੇਂ ਹਿੱਸੇ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਨਹੀਂ।

ਏਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਸ ਰਾਜਰ੍षਿਃ ਸਦਾਰਃ ਪ੍ਰਸ੍ਥਿਤੋ ਵਨਮ੍। ਭृਗੁਤੁਙ੍ਗੇ ਤਪਸ੍ਤਪ੍ਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਰੈਵ ਚ ਮਹਾਯਸ਼ਾਃ। ਪਾਲਯਿਤ੍ਵਾ ਵ੍ਰਤਸ਼ਤਂ ਤਤ੍ਰੈਵ ਸ੍ਵਰ੍ਗਮਾਪ੍ਨੁਯਾਤ੍ ।। ੩੧.

ਇਹ ਗੱਲ ਆਖ ਕੇ, ਉਹ ਰਾਜਰਿਸ਼ੀ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਸਮੇਤ ਜੰਗਲ ਵੱਲ ਚਲ ਪਿਆ। ਭਰਗੁ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ ਤਪ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਮਹਾਨ ਯਸ਼ਸਵੀ, ਉੱਥੇ ਹੀ ਸੌ ਵਰਤ ਪੂਰੇ ਕਰਕੇ, ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਇਆ।

ਤਸ੍ਯ ਵਂਸ਼ਾਸ੍ਤੁ ਪਞ੍ਚੈਤੇ ਪੁਣ੍ਯਾ ਦੇਵਰ੍षਿਸਤ੍ਕृਤਾਃ। ਯੈਰ੍ਵ੍ਯਾਪ੍ਤਾ ਪृਥਿਵੀ ਕृਤ੍ਸ੍ਨਾ ਸੂਰ੍ਯਸ੍ਯੇਵ ਗਭਸ੍ਤਿਭਿਃ ।। ੩੧.

ਉਸਦੇ ਪੰਜ ਵੰਸ਼, ਜੋ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਦੇਵ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਲੋਂ ਸਨਮਾਨਿਤ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪੂਰੀ ਧਰਤੀ ਸੂਰਜ ਦੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਵਾਂਗ ਵਿਆਪਕ ਹੋ ਗਈ।

ਧਨ੍ਯਃ ਪ੍ਰਜਾਵਾਨਾਯੁष੍ਮਾਨ੍ ਕੀਰ੍ਤਿਮਾਂਸ਼੍ਚ ਭਵੇਨ੍ਨਰਃ। ਯਯਾਤੇਸ਼੍ਚਰਿਤਂ ਸਰ੍ਵਂ ਪਠਞ੍ਛृਣ੍ਵਨ੍ ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮਃ ।। ੩੧.

ਜੋ ਮਨੁੱਖ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਉੱਤਮ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਯਯਾਤਿ ਦੀ ਪੂਰੀ ਕਥਾ ਪੜ੍ਹਦਾ ਜਾਂ ਸੁਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਧੰਨ, ਸੁਖੀ, ਲੰਮੀ ਉਮਰ ਵਾਲਾ ਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।