ਵਾਯੁਪੁਰਾਣਮ੍

ਈਨ੍ਦ੍ਰੋਤੋ ਨਾਮ ਵਿਖ੍ਯਾਤੋ ਯੋऽਸੌ ਮੁਨਿਰੁਦਾਰਧੀਃ। ਯੋਜਯਾਮਾਸ ਚੇਨ੍ਦ੍ਰੋਤਃ ਸ਼ੌਨਕੋ ਜਨਮੇਜਯਮ੍। ਅਸ਼੍ਵਮੇਧੇਨ ਰਾਜਾਨਂ ਪਾਵਨਾਰ੍ਥਂ ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮਃ ।। ੩੧.

ਉਹ ਉੱਚੀ ਸੋਚ ਵਾਲਾ ਮੁਨੀ, ਜੋ ਇੰਦ੍ਰੋਤ ਨਾਮ ਨਾਲ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸੀ, ਉਸ ਇੰਦ੍ਰੋਤ ਨੇ ਸ਼ੌਨਕ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਜਨਮੇਜਯ ਨੂੰ ਰਾਜਾ ਦੀ ਪਵਿਤ੍ਰਤਾ ਲਈ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯਗ ਕਰਵਾਇਆ, ਹੇ ਵਧੀਆ ਦੁਜਾਤੀ।

ਸ ਲੋਹਗਨ੍ਧੋ ਵ੍ਯਨਸ਼ਤ੍ਤਸ੍ਯਾਵਸਥਮੇਤ੍ਯ ਹ। ਸ ਚ ਦਿਵ੍ਯੋ ਰਥਸ੍ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਵਸੋਸ਼੍ਚੇਦਿਪਤੇਸ੍ਤਥਾ ।। ੩੧.

ਲੋਹਗੰਧ ਆਪਣੇ ਆਵਾਸ ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਅੰਤ ਵਿਖੋਂ ਲੁਕ ਗਿਆ; ਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਉਹ ਦਿਵਿਆ ਰਥ ਚੇਦੀ ਦੇ ਰਾਜਾ ਵਸੁ ਕੋਲ ਚਲਾ ਗਿਆ।

ਤਤਃ ਸ਼ਕ੍ਰੇਣ ਤੁष੍ਟੇਨ ਲੇਭੇ ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਬृਹਦ੍ਰਥਃ। ਤਤੋ ਹਤ੍ਵਾ ਜਰਾਸਨ੍ਧਂ ਭੀਮਸ੍ਤਂ ਰਥਮੁਤ੍ਤਮਮ੍। ਪ੍ਰਦਦੌ ਵਾਸੁਦੇਵਾਯ ਪ੍ਰੀਤ੍ਯਾ ਕੌਰਵਨਨ੍ਦਨਃ ।। ੩੧.

ਫਿਰ, ਸ਼ਕਰ ਨੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਉਹ ਰਥ ਬ੍ਰਿਹਦਰਥ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ; ਜਦ ਭੀਮ ਨੇ ਜਰਾਸੰਧ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ, ਤਾਂ ਕੌਰਵਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰੇਮੀ ਨੇ ਉਹ ਉੱਤਮ ਰਥ ਵਾਸੁਦੇਵ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿੱਤਾ।

ਸ ਜਰਾਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਰਾਜਰ੍षਿਰ੍ਯਯਾਤਿਰ੍ਨਹੁषਾਤ੍ਮਜਃ। ਪੁਤ੍ਰਂ ਜ੍ਯੇष੍ਠਂ ਵਰਿष੍ਠਞ੍ਚ ਯਦੁਮਿਤ੍ਯਬ੍ਰਵੀਦ੍ਵਚਃ ।।੩੧.

ਜਦ ਨਹੁਸ਼ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਯਯਾਤੀ ਉੱਤੇ ਬੁਢਾਪਾ ਆ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਤੇ ਵਧੀਆ ਪੁੱਤਰ ਯਦੁ ਨੂੰ ਇਹ ਗੱਲ ਆਖੀ।

ਜਰਾਵਲੀ ਚ ਮਾਂ ਤਾਤ ਪਲਿਤਾਨਿ ਚ ਪਰ੍ਯਗੁਃ । ਕਾਵ੍ਯਸ੍ਯੋਸ਼ਨਸਃ ਸ਼ਾਪਾਨ੍ਨ ਚ ਤृਪ੍ਤੋऽਸ੍ਮਿ ਯੌਵਨੇ ।। ੩੧.

ਪੁੱਤਰ, ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਬੁਢਾਪਾ ਤੇ ਚਿੱਟੇ ਵਾਲ ਆ ਗਏ ਹਨ; ਕਾਵ੍ਯ ਉਸ਼ਨਸ ਦੇ ਸ਼ਾਪ ਕਰਕੇ, ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਜਵਾਨੀ ਵਿੱਚ ਰੱਜ ਨਹੀਂ ਸਕਿਆ।

ਤ੍ਵਂ ਯਦੋ ਪ੍ਰਤਿਪਦ੍ਯਸ੍ਵ ਪਾਪ੍ਮਾਨਂ ਜਰਯਾ ਸਹ। ਜਰਾਂ ਮੇ ਪ੍ਰਤਿਗृਹ੍ਣੀष੍ਵ ਤਂ ਯਦੁਃ ਪ੍ਰਤ੍ਯੁਵਾਚ ਹ ।। ੩੧.

ਯਦੁ, ਤੂੰ ਮੇਰਾ ਬੁਢਾਪਾ ਤੇ ਇਸ ਦੀ ਪੀੜ ਆਪਣੇ ਉੱਤੇ ਲੈ ਲੈ; ਮੇਰਾ ਬੁਢਾਪਾ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ। ਐਸਾ ਆਖ ਕੇ, ਯਦੁ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ।

ਅਨਿਰ੍ਦਿष੍ਟਾ ਮਯਾ ਭਿਕ੍ਸ਼ਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ੍ਯ ਪ੍ਰਤਿਸ਼੍ਰੁਤਾ । ਸਾ ਚ ਵ੍ਯਾਯਾਮਸਾਧ੍ਯਾ ਵੈ ਨ ਗ੍ਰਹੀष੍ਯਾਮਿ ਤੇ ਜਰਾਮ੍ ।। ੩੧.

ਮੈਂ ਇਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਭੇਖ ਮੰਗਣ ਦਾ ਵਚਨ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਜੋ ਮਿਹਨਤ ਨਾਲ ਹੀ ਮਿਲ ਸਕਦੀ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਤੇਰਾ ਬੁਢਾਪਾ ਨਹੀਂ ਲਵਾਂਗਾ।

ਜਰਾਯਾ ਬਹਵੋ ਦੋषਾ ਪਾਨਭੋਜਨਕਾਰਿਣਃ। ਤਸ੍ਮਾਜ੍ਜਰਾਨ੍ਨ ਤੇ ਰਾਜਨ੍ ਗ੍ਰਹੀਤੁਮਹਮੁਤ੍ਸਹੇ ।। ੩੧.

ਬੁੱਢਾਪੇ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਖਾਮੀਆਂ ਆ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਜੋ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਕਰਕੇ, ਰਾਜਨ, ਮੈਂ ਤੇਰਾ ਬੁੱਢਾਪਾ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਨ ਜੋਗਾ ਨਹੀਂ ਹਾਂ।

ਸਿਤਸ਼੍ਮਸ਼੍ਰੁਧਰੋ ਦੀਨੋ ਜਰਯਾ ਸ਼ਿਥਿਲੀਕृਤਃ। ਬਲੀ ਸਨ੍ਨਤਗਾਤ੍ਰਸ਼੍ਚ ਦੁਰ੍ਦ੍ਦਸ਼ੋ ਦੁਰ੍ਬਲਾਕृਤਿਃ ।। ੩੧.

ਸਫੈਦ ਵਾਲਾਂ ਤੇ ਦਾੜ੍ਹੀ ਵਾਲਾ, ਦੁਖੀ, ਬੁੱਢਾਪੇ ਕਰਕੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋਇਆ, ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਤਾਕਤਵਰ ਤੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਸੀ, ਹੁਣ ਵੇਖਣ ਵਿੱਚ ਹੀ ਤਰਸਯੋਗ ਤੇ ਨਿਕੰਮਾ ਹੋ ਗਿਆ।

ਅਸ਼ਕ੍ਤਃ ਕਾਰ੍ਯਕਰਣੇ ਪਰਿਭੂਤਸ੍ਤੁ ਯੌਵਨੇ। ਮਹੋਪਭੀਤਿਭਿਸ਼੍ਚੈਵ ਤਾਂ ਜਰਾਨ੍ਨਾਭਿਕਾਮਯੇ ।। ੩੧.

ਕੋਈ ਕੰਮ ਕਰਨ ਜੋਗਾ ਨਹੀਂ ਰਿਹਾ, ਜਵਾਨੀ ਵਿੱਚ ਹੀ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਤੇ ਵੱਡੀਆਂ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ—ਇਹੋ ਜਿਹਾ ਬੁੱਢਾਪਾ ਮੈਨੂੰ ਪਸੰਦ ਨਹੀਂ।

ਸਨ੍ਤਿ ਤੇ ਬਹਵਃ ਪੁਤ੍ਰਾ ਮਤ੍ਤਃ ਪ੍ਰਿਯਤਰਾ ਨृਪ। ਪ੍ਰਤਿਗृਹ੍ਣਨ੍ਤੁ ਧਰ੍ਮਜ੍ਞ ਪੁਤ੍ਰਮਨ੍ਯਂ ਵृਣੀष੍ਵ ਵੈ ।। ੩੧.

ਰਾਜਨ, ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਮੇਰੇ ਨਾਲੋਂ ਵੀ ਵਧ ਕੇ ਪਿਆਰੇ ਹੋਰ ਪੁੱਤਰ ਹਨ। ਉਹ ਧਰਮ ਜਾਣਦੇ ਹਨ, ਉਹੀ ਤੇਰਾ ਬੁੱਢਾਪਾ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਨ। ਤੂੰ ਹੋਰ ਪੁੱਤਰ ਚੁਣ ਲੈ।

ਸ ਏਵਮੁਕ੍ਤੋ ਯਦੁਨਾ ਤੀਵ੍ਰਕੋਪਸਮਨ੍ਵਿਤਃ। ਉਵਾਚ ਵਦਤਾਂ ਸ਼੍ਰੇष੍ਛੋ ਜ੍ਯੇष੍ਠਂ ਤਂ ਗਰ੍ਹਯਨ੍ ਸੁਤਮ੍ ।। ੩੧.

ਜਦ ਯਦੂ ਨੇ ਇਹ ਗੱਲ ਕਹੀ, ਤਾਂ ਉਹ ਬਹੁਤ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ। ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ ਨੇ ਆਪਣੇ ਵੱਡੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਡਾਂਟਿਆ।

ਆਸ਼੍ਰਮਃ ਕਸ਼੍ਚ ਵਾਨ੍ਯੋऽਸ੍ਤਿ ਕੋ ਵਾ ਧਰ੍ਮਵਿਧਿਸ੍ਤਵ। ਮਾਮਨਾਦृਤ੍ਯ ਦੁਰ੍ਬੁਦ੍ਧੇ ਯਦਾਤ੍ਥ ਨਵਦੇਸ਼ਿਕ ।। ੩੧.

ਕਿਹੜਾ ਹੋਰ ਆਸ਼ਰਮ ਤੇਰਾ ਹੈ ਜਾਂ ਕਿਹੜਾ ਹੋਰ ਧਰਮ ਦਾ ਰਸਤਾ ਤੂੰ ਫੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜੋ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਅਣਡਿੱਠਾ ਕਰਕੇ, ਨਵੇਂ ਅਧਿਆਪਕ ਵਾਂਗ ਗੱਲ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈਂ, ਮੂਰਖਾ?

ਏਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਯਦੁਂ ਰਾਜਾ ਸ਼ਸ਼ਾਪੈਨਂ ਸ ਮਨ੍ਯੁਮਾਨ੍ । ਯਸ੍ਤ੍ਵਂ ਮੇ ਹृਦਯਾਜ੍ਜਾਤੋ ਵਯਃ ਸ੍ਵਂ ਨ ਪ੍ਰਯਚ੍ਛਸਿ ।। ੩੧.

ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਯਦੂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਦਿੱਤਾ: 'ਤੂੰ ਜੋ ਮੇਰੇ ਦਿਲ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ, ਆਪਣੀ ਜਵਾਨੀ ਮੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਦੇ ਰਿਹਾ।'

ਤਸ੍ਮਾਨ੍ਨ ਰਾਜ੍ਯਭਾਗ੍ ਮੂਢ ਪ੍ਰਜਾ ਤੇ ਵੈ ਭਵਿष੍ਯਤਿ। ਤੁਰ੍ਵਸੋ ਪ੍ਰਤਿਪਦ੍ਯਸ੍ਵ ਪਾਪ੍ਮਾਨਂ ਜਰਯਾ ਸਹ ।। ੩੧.

ਇਸ ਕਰਕੇ, ਮੂਰਖਾ, ਨਾ ਤੈਨੂੰ ਰਾਜ ਮਿਲੇਗਾ, ਨਾ ਤੇਰੀ ਸੰਤਾਨ ਹੋਵੇਗੀ। ਹੁਣ ਤੁਰਵਸੂ ਬੁੱਢਾਪੇ ਵਾਲਾ ਪਾਪ ਆਪਣੇ ਉੱਤੇ ਲੈ ਲਵੇ।

ਤੁਰ੍ਵਸੁਰੁਵਾਚ।। ਨ ਕਾਮਯੇ ਜਰਾਂ ਤਾਤ ਸਾਮਭੋਗਪ੍ਰਣਾਸ਼ਿਨੀਮ੍। ਜਰਾਯਾ ਬਹਵੋ ਦੋषਾਃ ਪਾਨਭੋਜਨਕਾਰਿਣਃ। ਤਸ੍ਮਾਜ੍ਜਰਾਂ ਨ ਤੇ ਰਾਜਨ੍ ਗ੍ਰਹੀਤੁਮਹਮੁਤ੍ਸਹੇ ।। ੩੧.

ਤੁਰਵਸੂ ਨੇ ਆਖਿਆ: 'ਪਿਤਾ ਜੀ, ਮੈਨੂੰ ਉਹ ਬੁੱਢਾਪਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੀਦਾ ਜੋ ਸਾਰੇ ਸੁਖ ਨਾਸ ਕਰ ਦੇਂਦਾ ਹੈ। ਬੁੱਢਾਪੇ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਖਾਮੀਆਂ ਆ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ। ਇਸ ਲਈ, ਰਾਜਨ, ਮੈਂ ਤੇਰਾ ਬੁੱਢਾਪਾ ਲੈਣ ਜੋਗਾ ਨਹੀਂ ਹਾਂ।'

ਯਯਾਤਿਰੁਵਾਚ।। ਯਸ੍ਤ੍ਵਂ ਮੇ ਹृਦਯਾਜ੍ਜਾਤੋ ਵਯਃ ਸ੍ਵਨ੍ਨ ਪ੍ਰਯਚ੍ਛਸਿ। ਤਸ੍ਮਾਤ੍ ਪ੍ਰਜਾ ਸਮੁਚ੍ਛੇਦਂ ਤੁਰ੍ਵਸੋ ਤਵ ਯਾਸ੍ਯਤਿ ।। ੩੧.

ਯਯਾਤੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: 'ਤੂੰ ਜੋ ਮੇਰੇ ਦਿਲ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ, ਆਪਣੀ ਜਵਾਨੀ ਮੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਦੇ ਰਿਹਾ। ਇਸ ਕਰਕੇ, ਤੁਰਵਸੂ, ਤੇਰੀ ਵੰਸ਼ਜੀ ਲਕੀਰ ਮੁੱਕ ਜਾਵੇਗੀ।'

ਅਸਙ੍ਕੀਰ੍ਣਾ ਚ ਧਰ੍ਮੇਣ ਪ੍ਰਤਿਲੋਮਵਰੇषੁ ਚ। ਪਿਸ਼ਿਤਾਦਿषੁ ਚਾਨ੍ਯੇषੁ ਮੂਢ ਰਾਜਾ ਭਵਿष੍ਯਸਿ ।। ੩੧.

ਤੂੰ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਖ਼ਾਸ ਨਹੀਂ ਰਹੇਗਾ, ਉਲਟ ਵਿਆਹਾਂ ਵਿੱਚ, ਮਾਸ ਆਦਿਕ ਖਾਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਮੂਰਖਾ, ਤੂੰ ਰਾਜ ਕਰੇਗਾ।

ਗੁਰੁ ਦਾਰਪ੍ਰਸਕ੍ਤੇषੁ ਤਿਰ੍ਯਗ੍ਯੋਨਿਗਤੇषੁ ਵਾ। ਪਸ਼ੁਧਰ੍ਮੇषੁ ਮ੍ਲੇਚ੍ਛੇषੁ ਭਵਿष੍ਯਤਿ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ ।। ੩੧.

ਵੱਡਿਆਂ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਨਾਲ ਲੱਗ ਰਹਿਣ, ਪਸ਼ੂ ਜਨਮ ਵਾਲਿਆਂ ਨਾਲ, ਪਸ਼ੂ ਵਰਗਾ ਵਰਤਾਵ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਵਿਦੇਸ਼ੀਆਂ ਵਿੱਚ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ, ਤੂੰ ਉਥੇ ਹੋਵੇਂਗਾ।

ਸੂਤ ਉਵਾਚ। ਏਵਨ੍ਤੁ ਤੁਰ੍ਵਸੁਂ ਸ਼ਪ੍ਤ੍ਵਾ ਯਯਾਤਿਃ ਸੁਤਮਾਤ੍ਮਨਃ। ਸ਼ਰ੍ਮਿष੍ਠਾਯਾਃ ਸੁਤਂ ਦ੍ਰੁਹ੍ਯੁਮਿਦਂ ਵਚਨਮਬ੍ਰਵੀਤ੍ ।। ੩੧.

ਸੂਤ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਤੁਰਵਸੂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਦੇ ਕੇ, ਯਯਾਤੀ ਨੇ ਸ਼ਰਮਿਸ਼ਠਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦ੍ਰੁਹਯੁ ਨੂੰ ਇਹ ਗੱਲ ਆਖੀ।

ਦ੍ਰੁਹ੍ਯੋ ਤ੍ਵਂ ਪ੍ਰਤਿਪਦ੍ਯਸ੍ਵ ਵਰ੍ਣਰੂਪਵਿਨਾਸ਼ਿਨੀਮ੍। ਜਰਾਂ ਵਰ੍षਸਹਸ੍ਰਂ ਵੈ ਯੌਵਨਂ ਸ੍ਵਨ੍ਦਦਸ੍ਵ ਮੇ ।। ੩੧.

ਦ੍ਰੁਹਯੁ, ਤੂੰ ਉਹ ਬੁੱਢਾਪਾ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ, ਜੋ ਜਾਤੀ ਤੇ ਸੁੰਦਰਤਾ ਨਾਸ ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਲਈ। ਆਪਣੀ ਜਵਾਨੀ ਮੈਨੂੰ ਦੇ।

ਪੂਰ੍ਣੇ ਵਰ੍षਸਹਸ੍ਰੇ ਤੇ ਪ੍ਰਤਿਦਾਸ੍ਯਾਮਿ ਯੌਵਨਮ੍। ਸ੍ਵਞ੍ਚਾਦਾਸ੍ਯਾਮਿ ਬੂਯੋऽਹਂ ਪਾਪ੍ਮਾਨਂ ਜਰਯਾ ਸਹ ।। ੩੧.

ਜਦ ਤੇਰੇ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਪੂਰੇ ਹੋ ਜਾਣਗੇ, ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਜਵਾਨੀ ਤੈਨੂੰ ਵਾਪਸ ਦੇ ਦਿਆਂਗਾ। ਫਿਰ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਉੱਤੇ ਬੁੱਢਾਪੇ ਵਾਲਾ ਪਾਪ ਲੈ ਲਵਾਂਗਾ।

ਦ੍ਰੁਹ੍ਯੁਰੁਵਾਚ ਨ ਸਙ੍ਗਸ਼੍ਚਾਸ੍ਯ ਭਵਤਿ ਨ ਜਰਾਂ ਤੇਨ ਕਾਮਯੇ ।। ੩੧.

ਦ੍ਰੁਹਯੁ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਇਸ ਨਾਲ ਕੋਈ ਲਗਾਵ ਨਹੀਂ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਮੈਨੂੰ ਬੁੱਢਾਪਾ ਚਾਹੀਦਾ ਨਹੀਂ।

ਯਯਾਤਿਰੁਵਾਚ।। ਯਸ੍ਤ੍ਵਂ ਮੇ ਹृਦਯਾਜ੍ਜਾਤੋ ਵਯਃ ਸ੍ਵਨ੍ਨ ਪ੍ਰਯਚ੍ਛਸਿ। ਤਸ੍ਮਾਦ੍ ਦ੍ਰੁਹ੍ਯੋ ਪ੍ਰਿਯਃ ਕਾਮੋ ਨ ਤੇ ਸਮ੍ਪਤ੍ਸ੍ਯਤੇ ਕ੍ਵਚਿਤ੍ ।। ੩੧.

ਯਯਾਤੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: 'ਤੂੰ ਜੋ ਮੇਰੇ ਦਿਲ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ, ਆਪਣੀ ਜਵਾਨੀ ਮੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਦੇ ਰਿਹਾ। ਇਸ ਕਰਕੇ, ਦ੍ਰੁਹਯੁ, ਤੇਰੀ ਪਿਆਰੀ ਇੱਛਾ ਕਦੇ ਪੂਰੀ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗੀ।'

ਨੌਪ੍ਲਵੋਤ੍ਤਰਸਞ੍ਚਾਰਸ੍ਤਤ੍ਰ ਨਿਤ੍ਯਂ ਭਵਿष੍ਯਤਿ। ਅਰਾਜਭ੍ਰਾਜਵਂਸ਼ਸ੍ਤ੍ਵਂ ਤਤ੍ਰ ਨਿਤ੍ਯਂ ਭਵਿष੍ਯਸਿ ।। ੩੧.

ਉਥੇ ਕਦੇ ਵੀ ਕਿਸੇ ਜਹਾਜ਼ ਜਾਂ ਨੌਕਾ ਰਾਹੀਂ ਪਾਰ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕੇਗਾ। ਤੇਰੀ ਵੰਸ਼ਜੀ ਲਕੀਰ ਉਥੇ ਸਦਾ ਰਾਜ ਤੋਂ ਵਿਹੁੰਝੀ ਰਹੇਗੀ।

ਅਨੋ ਤ੍ਵਂ ਪ੍ਰਤਿਪਦ੍ਯਸ੍ਵ ਪਾਪ੍ਮਾਨਂ ਜਰਯਾ ਸਹ। ਏਵਂ ਵਰ੍षਸਹਸ੍ਰਨ੍ਤੁ ਚਰੇਯਂ ਯੌਵਨੇਨ ਤੇ ।। ੩੧.

ਤੂੰ, ਅਨੁ, ਇਹ ਪਾਪ ਤੇ ਬੁੱਢਾਪਾ ਆਪਣੇ ਉੱਤੇ ਲੈ ਲੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਜਵਾਨੀ ਨਾਲ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਤੱਕ ਜੀ ਸਕਾਂ।

ਅਨੁਰੁਵਾਚ ਨ ਜੁਹੋਤਿ ਸ ਕਾਲੇऽਗ੍ਨਿ ਤਾਂ ਜਰਾਨ੍ਨਾਬਿਕਾਮਯੇ ।। ੩੧.

ਅਨੁ ਨੇ ਆਖਿਆ, 'ਅੱਗ ਸਮੇਂ ਤੇ ਨਹੀਂ ਬਲਦੀ, ਬੁੱਢਾਪੇ ਕਰਕੇ। ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਇਹ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦਾ।'

ਯਯਾਤਿਰੁਵਾਚ।। ਯਸ੍ਤ੍ਵਂ ਮੇ ਹृਦਯਾਜ੍ਜਾਤੋ ਵਯਃ ਸ੍ਵਨ੍ਨ ਪ੍ਰਯਚ੍ਛਸਿ। ਜਰਾਦੋषਸ੍ਤ੍ਵਯੋਕ੍ਤੋऽਯਂ ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਤੇ ਪ੍ਰਤਿਪਤ੍ਸ੍ਯਤੇ ।। ੩੧.

ਯਯਾਤੀ ਨੇ ਆਖਿਆ, 'ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਦਿਲ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ, ਪਰ ਆਪਣੀ ਜਵਾਨੀ ਮੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ। ਤੂੰ ਬੁੱਢਾਪੇ ਦੀ ਖ਼ਾਮੀ ਦੱਸੀ, ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਮੁੜ ਤੇਰੇ ਉੱਤੇ ਆਵੇਗੀ।'

ਪ੍ਰਜਾ ਚ ਯੌਵਨਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾ ਵਿਨਸ਼ਿष੍ਯਤ੍ਯਤਸ੍ਤਵ। ਅਗ੍ਨਿਪ੍ਰਸ੍ਕਨ੍ਦਨਪਰਸ੍ਤ੍ਵਂ ਚਾਪ੍ਯੇਵ ਭਵਿष੍ਯਸਿ ।। ੩੧.

ਤੇਰੀ ਸੰਤਾਨ, ਜਦ ਜਵਾਨੀ ਪਾਵੇਗੀ, ਤਾਂ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ। ਤੇ ਤੂੰ ਵੀ ਅੱਗ ਦੀ ਉਪੇਖਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੋ ਜਾਵੇਂਗਾ।