ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ ਕृਸ਼ੋऽਯਂ ਵਿਮਨਾ ਹृਤਰਾਜ੍ਯੋ ਹृਤਾਸ਼ਨਃ। ਹਤੌਜਾ ਦੁਰ੍ਬਲੋ ਮੂਢੋ ਰਜਿਪੁਤ੍ਰੈਃ ਪ੍ਰਸੀਦ ਮੇ ।। ੩੦.
ਹੇ ਬ੍ਰਹਮਨ, ਮੈਂ ਬਹੁਤ ਕਮਜ਼ੋਰ, ਮਨ ਮੰਦਾ, ਰਾਜ ਤੋਂ ਤੇ ਰੋਟੀ ਤੋਂ ਵਾਂਝਾ, ਤਾਕਤ ਖੋ ਬੈਠਾ, ਰਜੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਕਰਕੇ ਮੂਰਖ ਬਣ ਗਿਆ ਹਾਂ; ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਦਇਆ ਕਰ।
ਬृਹਸ੍ਪਤਿਰੁਵਾਚ।। ਯਦ੍ਯੇਵਂ ਚੋਦਿਤਃ ਸ਼ਕ੍ਰ ਤ੍ਵਯਾ ਸ੍ਯਾਂ ਪੂਰ੍ਵ੍ਵਮੇਵ ਹਿ। ਨਾਭਵਿष੍ਯਤ੍ ਤ੍ਵਤ੍ਪ੍ਰਿਯਾਰ੍ਥਂ ਨਾਕਰ੍ਤ੍ਤਵ੍ਯਂ ਮਮਾਨਘ ।। ੩੦.
ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਜੇ, ਹੇ ਸ਼ਕਰ, ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਇਹ ਗੱਲ ਆਖ ਲੈਂਦਾ, ਤਾਂ ਤੇਰੀ ਖਾਤਰ ਮੈਂ ਉਹ ਕੰਮ ਕਦੇ ਨਾ ਕਰਦਾ ਜੋ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ, ਹੇ ਪਾਪ ਰਹਿਤ।
ਪ੍ਰਯਤਿष੍ਯਾਮਿ ਦੇਵੇਨ੍ਦ੍ਰ ਤਦ੍ਧਿਤਾਰ੍ਥਂ ਮਹਾਦ੍ਯੁਤੇ। ਯਥਾ ਭਾਗਞ੍ਚ ਰਾਜ੍ਯਞ੍ਚ ਅਚਿਰਾਤ੍ ਪ੍ਰਤਿਪਤ੍ਸ੍ਯਸੇ ।। ੩੦.
ਹੇ ਇੰਦਰ, ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਲਾਭ ਲਈ ਜਾਵਾਂਗਾ ਤਾਂ ਜੋ ਤੂੰ ਜਲਦੀ ਆਪਣਾ ਹਿੱਸਾ ਤੇ ਰਾਜ ਮੁੜ ਪਾ ਲਵੇਂ।
ਤਥਾ ਸ਼ਕ੍ਰ ਗਮਿष੍ਯਾਮਿ ਮਾਭੂਤ੍ਤੇ ਵਿਕ੍ਲਵਂ ਮਨਃ। ਤਤਃ ਕਰ੍ਮ੍ਮ ਚਕਾਰਾਸ੍ਯ ਤੇਜਃਸਂਵਰ੍ਦ੍ਧਨਂ ਮਹਤ੍ ।। ੩੦.
ਇੰਦਰ, ਮੈਂ ਜਰੂਰ ਜਾਵਾਂਗਾ, ਤੇਰਾ ਮਨ ਘਬਰਾਵੇ ਨਾ। ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਤੇਰੀ ਤਾਕਤ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਵੱਡਾ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।
ਤੇषਾਞ੍ਚ ਬੁਦ੍ਧਿਸਂਮੋਹਮਕਰੋਦ੍ਬੁਦ੍ਧਿਸਤ੍ਤਮਃ। ਤੇ ਯਦਾ ਸਸੁਤਾ ਮੂਢਾ ਰਾਗੋਤ੍ਪਨ੍ਨ ਵਿਧਰ੍ਮ੍ਮਿਣਃ ।। ੩੦.
ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਬੁੱਧੀ ਵਾਲੇ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਸੋਚ ਵਿਚ ਭੁਲਾਵਾ ਪਾ ਦਿੱਤਾ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਪੁੱਤਰ ਮੋਹ ਵਿਚ ਫਸ ਕੇ ਗਲਤ ਰਸਤੇ ਤੇ ਚੱਲ ਪਏ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਦ੍ਵਿषਸ਼੍ਚ ਸਂਵृਤ੍ਤਾ ਹਤਵੀਰ੍ਯ੍ਯਪਰਾਕ੍ਰਮਾਃ। ਤਤੋ ਲੇਭੇ ਸੁਰੈਸ਼੍ਵਰ੍ਯਮੈਨ੍ਦ੍ਰਸ੍ਥਾਨਂ ਤਥੋਤ੍ਤਮਮ੍ ।। ੩੦.
ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਣਾਂ ਦੇ ਵੈਰੀ ਬਣ ਗਏ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਹਿੰਮਤ ਤੇ ਬਲ ਖਤਮ ਹੋ ਗਿਆ। ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਸਰਦਾਰੀ, ਇੰਦਰ ਦਾ ਉੱਚਾ ਦਰਜਾ ਹਾਸਲ ਕਰ ਲਿਆ।
ਹਤ੍ਵਾ ਰਜਿਸੁਤਾਨ੍ ਸਰ੍ਵਾਨ੍ਕਾਮਕ੍ਰੋਧਪਰਾਯਣਾਨ੍। ਯ ਇਦਂ ਪਾਵਨਂ ਸ੍ਥਾਨਂ ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਾਨਂ ਸ਼ਤਕ੍ਰਤੋਃ। ਸ਼੍ਰृਣੁਯਾਦ੍ਵਾ ਰਜੇਰ੍ਵਾਪਿ ਨ ਸ ਦੌਰਾਤ੍ਮ੍ਯਮਾਪ੍ਨੁਯਾਤ੍ ।। ੩੦.
ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੇ ਰਾਜੇ ਦੇ ਉਹਨਾਂ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ ਜੋ ਵਾਸਨਾ ਤੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਲੀਨ ਸਨ, ਤਾਂ ਜੋ ਕੋਈ ਵੀ ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ ਇਤਿਹਾਸ ਸੁਣਦਾ ਹੈ, ਚਾਹੇ ਇੰਦਰ ਦੀ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਰਾਜੇ ਦੀ, ਉਹ ਕਦੇ ਦੁੱਖ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦਾ।
ਮਰੁਤੇਨ ਕਥਂ ਕਨ੍ਯਾ ਰਾਜ੍ਞੇ ਦਤ੍ਤਾ ਮਹਾਤ੍ਮਨਾ। ਕਿਂਵੀਰ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਮਹਾਤ੍ਮਾਨੋ ਜਾਤਾ ਮਰੁਤਕਨ੍ਯਕਾਃ ।। ੩੧.
ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਮਰੁਤ ਨੇ ਉਹ ਕੁੜੀ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਦਿੱਤੀ, ਤੇ ਮਰੁਤ ਦੀ ਧੀ ਤੋਂ ਜੰਮੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੇ ਕਿਹੋ ਜਿਹਾ ਬਲ ਦਿਖਾਇਆ?
ਆਹਵਨ੍ ਤਂ ਮਰੁਤ੍ਸੋਮਮਨ੍ਨਕਾਮਃ ਪ੍ਰਜੇਸ਼੍ਵਰਮ੍। ਮਾਸਿ ਮਾਸਿ ਮਹਾਤੇਜਾਃ षष੍ਟਿਸਂਵਤ੍ਸਰਾਨ੍ਨृਪਃ ।। ੩੧.
ਜਨਤਾ ਦੇ ਰਾਜੇ ਨੇ ਹਰ ਮਹੀਨੇ, ਸੱਠ ਸਾਲ ਤੱਕ, ਖਾਣ-ਪੀਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਮਹਾਬਲੀ ਮਰੁਤਸੋਮ ਨੂੰ ਹਵਨ ਕੀਤਾ।
ਤੇਨ ਤੇ ਮਰੁਤਸ੍ਤਸ੍ਯ ਮਰੁਤ੍ਸੋਮੇਨ ਤੋषਿਤਾਃ। ਅਕ੍ਸ਼ਯ੍ਯਾਨ੍ਨਂ ਦਦੁਃ ਪ੍ਰੀਤਾਃ ਸਰ੍ਵਕਾਮਪਰਿਚ੍ਛਦਮ੍ ।। ੩੧.
ਉਸ ਹਵਨ ਕਰਕੇ ਮਰੁਤ ਉਸ ਤੋਂ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਏ, ਤੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਅਖੁੱਟ ਰੋਟੀ ਤੇ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਚੰਗੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦਿੱਤੀਆਂ।
ਅਨ੍ਨਂ ਤਸ੍ਯ ਸਕृਤ੍ਪਕ੍ਵਮਹੋਰਾਤ੍ਰੇ ਨ ਕ੍ਸ਼ੀਯਤੇ। ਕੋਟਿਸ਼ੋ ਦੀਯਮਾਨਂ ਚ ਸੂਰ੍ਯ੍ਯਸ੍ਯੋਦਯਨਾਦਪਿ ।। ੩੧.
ਉਸ ਲਈ ਇੱਕ ਵਾਰ ਪਕਾਈ ਰੋਟੀ ਦਿਨ-ਰਾਤ ਵਿਚ ਕਦੇ ਘਟਦੀ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਚਾਹੇ ਲੱਖਾਂ ਨੂੰ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਦੇ ਹੀ ਵੰਡ ਦਿਤੀ ਜਾਵੇ।
ਮਿਤ੍ਰਾਜ੍ਯੋਤਿਸ੍ਤੁ ਕਨ੍ਯਾਯਾਂ ਮਰੁਤਸ੍ਯ ਚ ਧੀਮਤਃ। ਤਸ੍ਮਾਜ੍ਜਾਤਾ ਮਹਾਸਤ੍ਤ੍ਵਾ ਧਰ੍ਮਜ੍ਞਾ ਮੋਕ੍ਸ਼ਦਰ੍ਸ਼ਿਨਃ ।। ੩੧.
ਮਿਤਰਾਜ੍ਯੋਤੀ ਕੁੜੀ ਤੇ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਮਰੁਤ ਦੇ ਮਿਲਾਪ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਬਲ ਵਾਲੇ, ਧਰਮ ਜਾਣਣ ਵਾਲੇ ਤੇ ਮੁਕਤੀ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਵਾਲੇ ਪੁੱਤਰ ਪੈਦਾ ਹੋਏ।
ਸਂਨ੍ਯਸ੍ਯ ਗृਹਧਰ੍ਮਾਣਿ ਵੈਰਾਗ੍ਯਂ ਸਮੁਪਸ੍ਥਿਤਾਃ। ਯਤਿਧਰ੍ਮਮਵਾਪ੍ਯੇਹ ਬ੍ਰਹ੍ਮਭੂਯਾਯ ਤੇ ਗਤਾਃ ।। ੩੧.
ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਘਰ-ਗ੍ਰਿਹਸਥ ਦੇ ਕੰਮ ਛੱਡ ਕੇ ਵੈਰਾਗ ਲਿਆ, ਤੇ ਇੱਥੇ ਹੀ ਯਤੀ ਦਾ ਰਸਤਾ ਅਪਣਾਇਆ, ਤੇ ਬ੍ਰਹਮ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚ ਗਏ।
ਅਨਪਾਯਸ੍ਤਤੋ ਜਾਤਸ੍ਤਦਾ ਧਰ੍ਮਪ੍ਰਦਤ੍ਤਵਾਨ੍। ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਧਰ੍ਮਸ੍ਤਤੋ ਜਾਤਃ ਪ੍ਰਤਿਪਕ੍ਸ਼ੋ ਮਹਾਤਪਾਃ ।। ੩੧.
ਉਹਨਾਂ ਤੋਂ ਅਨਪਾਇਆ ਜੰਮਿਆ, ਜਿਸ ਨੇ ਧਰਮ ਦਿੱਤਾ; ਉਸ ਤੋਂ ਖ਼ਤਰੀਆਂ ਦਾ ਧਰਮ ਹੋਇਆ, ਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਪ੍ਰਤਿਪਕ੍ਸ਼ ਵੱਡਾ ਤਪਸਵੀ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ।
ਪ੍ਰਤਿਪਕ੍ਸ਼ਸੁਤਸ਼੍ਚਾਪਿ ਸਞ੍ਜਯੋ ਨਾਮ ਵਿਸ਼੍ਰੁਤਃ। ਸਞ੍ਜਯਸ੍ਯ ਜਯਃ ਪੁਤ੍ਰੋ ਵਿਜਯਸ੍ਤਸ੍ਯ ਜਗ੍ਮਿਵਾਨ੍ ।। ੩੧.
ਪ੍ਰਤਿਪਕ੍ਸ਼ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੰਜਯ ਹੋਇਆ; ਸੰਜਯ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਜਯਾ, ਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਵਿਜਯਾ ਜੰਮਿਆ।
ਵਿਜਯਸ੍ਯ ਜਯਃ ਪੁਤ੍ਰਸ੍ਤਸ੍ਯ ਹਰ੍ਯਨ੍ਦ੍ਵਤਃ ਸ੍ਮृਤਃ । ਹਰ੍ਯਨ੍ਦੁਤਸ੍ਤਤੋ ਰਾਜਾ ਸਹਦੇਵਃ ਪ੍ਰਤਾਪਵਾਨ੍ ।। ੩੧.
ਵਿਜਯਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਜਯਾ ਹੋਇਆ, ਤੇ ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹਰਯੰਦਵ ਨਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਗਿਆ; ਹਰਯੰਦਵ ਤੋਂ ਰਾਜਾ ਸਹਦੇਵ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਬਲਵਾਨ ਸੀ।
ਸਹਦੇਵਸ੍ਯ ਧਰ੍ਮਾਤ੍ਮਾ ਅਦੀਨ ਇਤਿ ਵਿਸ਼੍ਰੁਤਃ। ਅਦੀਨਸ੍ਯ ਜਯਤ੍ਸੇਨਸ੍ਤਸ੍ਯ ਪੁਤ੍ਰੋऽਥ ਸਂਕृਤਿਃ ।। ੩੧.
ਸਹਦੇਵ ਦਾ ਧਰਮਾਤਮਾ ਪੁੱਤਰ ਅਦੀਨ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਇਆ; ਅਦੀਨ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਜਯਸੇਨ, ਤੇ ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੰਕ੍ਰਿਤੀ ਹੋਇਆ।
ਸਂਕृਤੇਰਪਿ ਧਰ੍ਮਾਤ੍ਮਾ ਕृਤਧਰ੍ਮਾ ਮਹਾਯਸ਼ਾਃ। ਇਤ੍ਯੇਤੇ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰ ਧਰ੍ਮਾਣੋ ਨਹੁषਸ੍ਯ ਨਿਬੋਧਤ ।। ੩੧.
ਸੰਕ੍ਰਿਤੀ ਦਾ ਵੀ ਧਰਮਾਤਮਾ ਪੁੱਤਰ ਕ੍ਰਿਤਧਰਮ ਸੀ, ਜਿਸ ਦੀ ਵੱਡੀ ਯਸ਼ ਸੀ। ਇਹ ਹਨ ਨਹੁਸ਼ ਦੀ ਖ਼ਤਰੀਆਂ ਦੀ ਵੰਸ਼ਾਵਲੀ, ਇਹ ਜਾਣ ਲਵੋ।
ਨਹੁषਸ੍ਯ ਤੁ ਦਾਯਾਦਾਃ षਡਿਨ੍ਦ੍ਰੋਪਮਤੇਜਸਃ। ਉਤ੍ਪਨ੍ਨਾਃ ਪਿਤृਕਨ੍ਯਾਯਾਂ ਵਿਰਜਾਯਾਂ ਮਹੌਜਸਃ ।। ੩੧.
ਨਹੁਸ਼ ਦੇ ਛੇ ਵਾਰਸ ਹੋਏ, ਜੋ ਇੰਦਰ ਵਾਂਗੂ ਚਮਕਦਾਰ ਸਨ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਿਓ ਦੀ ਧੀ, ਮਹਾਨ ਤੇਜ ਵਾਲੀ ਵਿਰਜਾ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਏ।
ਯਤਿਰ੍ਯਯਾਤਿਃ ਸਂਯਾਤਿਰਾਯਾਤਿਃ ਪਞ੍ਚ ਤੁਦ੍ਵਯਃ। ਯਤਿਰ੍ਜ੍ਯੇष੍ਠਸ੍ਤੁ ਤੇषਾਂ ਵੈ ਯਯਾਤਿਸ੍ਤੁ ਤਤੋऽਵਰਃ ।। ੩੧.
ਉਹ ਸਨ ਯਤੀ, ਯਯਾਤੀ, ਸੰਯਾਤੀ, ਆਯਾਤੀ, ਤੇ ਦੋ ਤੂਦਵਯਾ; ਉਹਨਾਂ ਵਿਚ ਯਤੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸੀ, ਤੇ ਯਯਾਤੀ ਉਸ ਤੋਂ ਛੋਟਾ ਸੀ।
ਕਾਕੁਤ੍ਸ੍ਥਕਨ੍ਯਾਂ ਗਾਂ ਨਾਮ ਲੇਭੇ ਪਤ੍ਨੀਂ ਯਤਿਸ੍ਤਦਾ। ਸਂਯਾਤਿਰ੍ਮੋ ਕ੍ਸ਼ਮਾਸ੍ਥਾਯ ਬ੍ਰਹ੍ਮਭੂਤੋऽਭਵਨ੍ਮੁਨਿਃ ।। ੩੧.
ਉਸ ਸਮੇਂ, ਕਾਕੁਤਥ ਦੀ ਧੀ ਗਾ ਨਾਮ ਦੀ ਕੁੜੀ ਨੂੰ ਉਹ ਯਤੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਵਿਆਹਤਾ ਬਣਾਇਆ। ਧੀਰਜ ਤੇ ਤਿਆਗ ਨੂੰ ਅਪਣਾਕੇ, ਉਹ ਮੁਨੀ ਪਰਮਾਤਮਾ ਨਾਲ ਏਕ ਰੂਪ ਹੋ ਗਿਆ।
ਤੇषਾਂ ਮਧ੍ਯੇ ਤੁ ਪਞ੍ਚਾਨਾਂ ਯਯਾਤਿਃ ਪृਥਿਵੀਪਤਿਃ। ਦੇਵਯਾਨਿਮੁਸ਼ਨਸਃ ਸੁਤਾਂ ਭਾਰ੍ਯਾਮਵਾਪ ਹ ।। ੩੧.
ਉਹਨਾਂ ਪੰਜਾਂ ਵਿਚੋਂ, ਪૃਥਵੀ ਦੇ ਰਾਜਾ ਯਯਾਤੀ ਨੇ ਉਸ਼ਨਸ ਦੀ ਧੀ ਦੇਵਯਾਨੀ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਬਣਾਇਆ।
ਸ਼ਰ੍ਮਿष੍ਠਾ ਮਾਸੁਰੀਂ ਚੈਵ ਤਨਯਾਂ ਵृषਪਰ੍ਵਣਃ। ਯਦੁਂ ਚ ਤੁਰ੍ਵਸੁਂ ਚੈਵ ਦੇਵਯਾਨਿਰ੍ਵ੍ਯਜਾਯਤ ।। ੩੧.
ਦੇਵਯਾਨੀ ਨੇ ਯਦੁ ਅਤੇ ਤੁਰਵਸੁ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ, ਜਦਕਿ ਵ੍ਰਿਸ਼ਪਰਵਨ ਦੀ ਧੀ ਸ਼ਰਮਿਸ਼ਠਾ ਨੇ ਦੁਰਯੁ, ਅਨੁ ਅਤੇ ਪੂਰੁ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ।
ਦ੍ਰੁਹ੍ਯੁਞ੍ਚਾਨੁਞ੍ਚ ਪੂਰੁਞ੍ਚ ਸ਼ਰ੍ਮਿष੍ਠਾ ਵਾਰ੍षਪਰ੍ਵਣੀ । ਅਜੀਜਨਨ੍ਮਹਾਵੀਰ੍ਯਾਨ੍ ਸੁਤਾਨ੍ਦੇਵਸੁਤੋਪਮਾਨ੍ ।। ੩੧.
ਵ੍ਰਿਸ਼ਪਰਵਨ ਦੀ ਧੀ ਸ਼ਰਮਿਸ਼ਠਾ ਨੇ ਦੁਰਯੁ, ਅਨੁ ਅਤੇ ਪੂਰੁ ਵਰਗੇ ਮਹਾਂ ਬਲਵਾਨ ਪੁੱਤਰ ਜਣੇ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਵਾਂਗੂ ਸਨ।
ਰਥਨ੍ਤਸ੍ਮੈ ਦਦੌ ਰੁਦ੍ਰਃ ਪ੍ਰੀਤਃ ਪਰਮਭਾਸ੍ਵਰਮ੍। ਅਸਙ੍ਗਂ ਕਾਞ੍ਚਨਂ ਦਿਵ੍ਯਮਕ੍ਸ਼ਯੌ ਚ ਮਹੇषੁਧੀ ।। ੩੧.
ਫਿਰ ਰੁਦ੍ਰ ਨੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਉਸਨੂੰ ਇਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਚਮਕਦਾਰ, ਸੋਨੇ ਦਾ, ਅਟੱਲ ਤੇ ਅਖੁੱਟ ਰਥ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਵੱਡੇ ਹਥਿਆਰ ਵੀ ਸਨ।
ਯੁਕ੍ਤਂ ਮਨੋ ਜਵੈਰਸ਼੍ਵੈਰ੍ਯੇਨ ਕਨ੍ਯਾਂ ਸਮੁਦ੍ਵਹਤ੍। ਸ ਤੇਨ ਰਥਮੁਖ੍ਯੇਨ ਜਿਗਾਯ ਚ ਤਤੋ ਮਹੀਮ੍ ।। ੩੧.
ਉਹ ਰਥ ਮਨ ਵਾਂਗ ਤੇਜ਼ ਘੋੜਿਆਂ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਉਸਨੇ ਕੁੜੀ ਨੂੰ ਲੈ ਗਿਆ। ਉਸ ਮਹਾਨ ਰਥ ਨਾਲ ਉਸਨੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਲਿਆ।
ਯਯਾਤਿਰ੍ਯੁਧਿ ਦੁਰ੍ਦ੍ਧਰ੍षੋ ਦੇਵਦਾਨਵਮਾਨਵੈਃ । ਪੌਰਵਾਣਾਂ ਨृਪਾਣਾਞ੍ਚ ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਸੋऽਭਵਦ੍ਰਥਃ ।। ੩੧.
ਯਯਾਤੀ, ਜੋ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਦੇਵਤਿਆਂ, ਦਾਨਵਾਂ ਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਉੱਤੇ ਅਜਿੱਤ ਸੀ, ਉਹ ਪੌਰਵ ਰਾਜਿਆਂ ਦਾ ਰਥੀ ਬਣ ਗਿਆ।
ਯੋਵਤ੍ਸੁਦੇਸ਼ਪ੍ਰਭਵਃ ਕੌਰਵੋ ਜਨਮੇਜਯਃ। ਕੁਰੋਃ ਪੁਤ੍ਰਸ੍ਯ ਰਾਜ੍ਞਸ੍ਤੁ ਰਾਜ੍ਞਃ ਪਾਰਿਕ੍ਸ਼ਿਤਸ੍ਯ ਹ। ਜਗਾਮ ਸ ਰਥੋ ਨਾਸ਼ਂ ਸ਼ਾਪਾਦ੍ਗਾਰ੍ਗ੍ਯਸ੍ਯ ਧੀਮਤਃ ।। ੩੧.
ਉਹ ਰਥ, ਜੋ ਵਤਸ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਜਨਮੇ ਕੌਰਵ ਰਾਜਾ ਜਨਮੇਜਯ ਦੇ ਕੋਲ ਸੀ, ਜੋ ਕੁਰੁ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਤੇ ਪਾਰਿਕਸ਼ਿਤ ਦਾ ਪੌਤਰਾ ਸੀ, ਉਹ ਗਾਰਗਯ ਦੇ ਸ਼ਾਪ ਨਾਲ ਨਾਸ ਹੋ ਗਿਆ।
ਗਾਰ੍ਗ੍ਯਸ੍ਯ ਹਿ ਸੁਤਂ ਬਾਲਃ ਸ ਰਾਜਾ ਜਨਮੇਜਯਃ। ਦੁਰ੍ਬੁਦ੍ਧਿਰ੍ਹਿਂਸਯਾਮਾਸ ਲੋਹਗਨ੍ਧਂ ਨਰਾਧਿਪਮ੍ ।। ੩੧.
ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਰਾਜਾ ਜਨਮੇਜਯ, ਜੋ ਅਜੇ ਬੱਚਾ ਤੇ ਮੰਦਾ ਬੁੱਧੀ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਉਸਨੇ ਗਾਰਗਯ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਲੋਹਗੰਧ ਨੂੰ ਦੁੱਖ ਪਹੁੰਚਾਇਆ।
ਸ ਲੋਹਗਨ੍ਧੋ ਰਾਜਰ੍षਿਃ ਪਰਿਧਾਵਨ੍ਨਿਤਸ੍ਤਤਃ। ਪੌਰਜਾਨਪਦੈਸ੍ਤ੍ਯਕ੍ਤੋ ਨ ਲੇਭੇ ਸ਼ਰ੍ਮ ਕਰ੍ਹਿਚਿਤ੍ ।। ੩੧.
ਉਹ ਰਾਜਰਿਸ਼ੀ ਲੋਹਗੰਧ ਇੱਧਰ-ਉੱਧਰ ਭੱਜਦਾ ਰਿਹਾ, ਪਰ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਤੇ ਪਿੰਡਾਂ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ, ਤੇ ਉਹ ਕਦੇ ਵੀ ਸੁਖ ਨਹੀਂ ਲੱਭ ਸਕਿਆ।