ਵਾਯੁਪੁਰਾਣਮ੍

ਔਰ੍ਵ੍ਵਸ੍ਯੈਵਮृਚੀਕਸ੍ਯ ਸਤ੍ਯਵਤ੍ਯਾਂ ਮਹਾਮਨਾਃ। ਜਮਦਗ੍ਨਿਸ੍ਤਤੋ ਵੀਰ੍ਯ੍ਯਾਜ੍ਜਜ੍ਞੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿਦਾਂ ਵਰਃ। ਮਧ੍ਯਮਸ਼੍ਚ ਸ਼ੁਨਃਸ਼ੇਫਃ ਸ਼ੁਨਃਪੁਚ੍ਛਃ ਕਨਿष੍ਠਕਃ ।। ੨੯.

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਔਰਵ ਅਤੇ ਆਰਚੀਕ ਤੋਂ, ਸਤ੍ਯਵਤੀ ਵਿੱਚ, ਮਹਾਨ ਮਨ ਵਾਲਾ ਜਮਦਗਨੀ ਜਨਮਿਆ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮ ਗਿਆਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸੀ। ਉਸਦਾ ਮੱਧਲਾ ਪੁੱਤਰ ਸ਼ੁਨਹਸ਼ੇਫਾ ਸੀ, ਤੇ ਛੋਟਾ ਸ਼ੁਨਹਪੁਛਾ।

ਵਿਸ਼੍ਵਾਮਿਤ੍ਰਸ੍ਤੁ ਧਰ੍ਮਾਤ੍ਮਾ ਨਾਮ੍ਨਾ ਵਿਸ਼੍ਵਰਥਃ ਸ੍ਮृਤਃ । ਜਜ੍ਞੇ ਭृਗੁਪ੍ਰਸਾਦੇਨ ਕੌਸ਼ਿਕਾਦ੍ਵਂਸ਼ਵਰ੍ਦ੍ਧਨਃ ।। ੨੯.

ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ, ਜੋ ਧਰਮਾਤਮਾ ਤੇ ਵਿਸ਼ਵਰਥ ਨਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਭ੍ਰਿਗੂ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਕੌਸ਼ਿਕ ਵੰਸ਼ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲਾ ਜਨਮਿਆ।

ਵਿਸ਼੍ਵਾਮਿਤ੍ਰਸ੍ਯ ਪੁਤ੍ਰਸ੍ਤੁ ਸ਼ੁਨਃਸ਼ੇਫੋऽਭਵਨ੍ਮੁਨਿਃ। ਹਰਿਸ਼੍ਚਨ੍ਦ੍ਰਸ੍ਯ ਯਜ੍ਞੇ ਤੁ ਪਸ਼ੁਤ੍ਵੇ ਨਿਯੁਤਃ ਸਵੈ। ਦੇਵੈਰ੍ਦਤ੍ਤਃ ਸ ਵੈ ਯਸ੍ਮਾਦ੍ਦੇਵਰਾਤਸ੍ਤਤੋऽਭਵਤ੍ ।। ੨੯.

ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸ਼ੁਨਹਸ਼ੇਫਾ ਰਿਸ਼ੀ ਬਣਿਆ। ਹਰਿਸ਼ਚੰਦਰ ਦੇ ਯਜਨ ਵਿੱਚ ਉਹ ਪਸ਼ੂ ਵਾਂਗ ਬੰਨਿਆ ਗਿਆ, ਪਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ, ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਦੇਵਰਾਤਾ ਨਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਗਿਆ।

ਵਿਸ਼੍ਵਾਮਿਤ੍ਰਸ੍ਯ ਪੁਤ੍ਰਾਣਾਂ ਸ਼ੁਨਃ ਸ਼ੇਫੋऽਗ੍ਰਜਃ ਸ੍ਮृਤਃ। ਮਧੁਚ੍ਛਨ੍ਦੋ ਨਯਸ਼੍ਚੈਵ ਕृਤਦੇਵੌ ਧ੍ਰੁਵਾष੍ਟਕੌ ।। ੨੯.

ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਨਹਸ਼ੇਫਾ ਵੱਡਾ ਪੁੱਤਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮਧੁਚਛੰਦ, ਨਯਾ, ਕ੍ਰਿਤਦੇਵ ਅਤੇ ਧ੍ਰੁਵਾਠਕ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਹਨ।

ਕਚ੍ਛਪਃ ਪੂਰਣਸ਼੍ਚੈਵ ਵਿਸ਼੍ਵਾਮਿਤ੍ਰਸੁਤਾਸ੍ਤੁ ਵੈ। ਤੇषਾਂ ਗੋਤ੍ਰਾਣਿ ਬਹੁਧਾ ਕੌਸ਼ਿਕਾਨਾਂ ਮਹਾਤ੍ਮਨਾਮ੍ ।। ੨੯.

ਕੱਛਪ ਅਤੇ ਪੂਰਣ ਵੀ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵੰਸ਼, ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਕੌਸ਼ਿਕਾਂ ਦੇ, ਕਈ ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹਨ।

ਪਾਰ੍ਥਿਵਾ ਦੇਵਰਾਤਾਸ਼੍ਚ ਯਾਜ੍ਞਵਲ੍ਕ੍ਯਾ ਸਮਰ੍षਣਾਃ । ਉਦੁਮ੍ਬਰਾ ਉਦੁਮ੍ਲਾਨਾਸ੍ਤਾਰਕਾ ਯਮਮੁਞ੍ਚਤਾਃ ।। ੨੯.

ਪਾਰਥਿਵ, ਦੇਵਰਾਤਾ, ਯਾਜ਼ਨਵਲਕਯ, ਸਮਰਸ਼ਣਾ, ਉਦੁੰਬਰਾ, ਉਦੁੰਮਲਾਨਾ, ਤਾਰਕਾ ਅਤੇ ਯਮਮੁੰਚਤਾ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਹਨ।

ਲੋਹਿਣ੍ਯੋ ਰੇਣਵਸ਼੍ਚੈਵ ਤਥਾ ਕਾਰੀषਵਃ ਸ੍ਮृਤਾਃ। ਬਭ੍ਰਵਃ ਪਾਣਿਨਸ਼੍ਚੈਵ ਧ੍ਯਾਵਜਪ੍ਯਾਸ੍ਤਥੈਵ ਚ ।। ੨੯.

ਲੋਹਿਨਯ, ਰੇਣਵ, ਤੇ ਕਾਰੀਸ਼ਵ ਵੀ ਯਾਦ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਬਭਰਵ, ਪਾਣਿਨ, ਅਤੇ ਜੋ ਧਿਆਨ ਤੇ ਜਪ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ ਹਨ।

ਸ਼ਾਲਾਵਤ੍ਯਾ ਹਿਰਣ੍ਯਾਕ੍ਸ਼ਾਃ ਸ੍ਯਙ੍ਕृਤਾ ਗਾਲਵਾਃ ਸ੍ਮृਤਾਃ । ਦੇਵਲਾ ਯਾਮਦੂਤਾਸ਼੍ਚ ਸ਼ਾਲਙ੍ਕਾਯਨਬਾष੍ਕਲਾਃ ।। ੨੯.

ਸ਼ਾਲਾਵਤੀ ਤੋਂ ਹਿਰਣਿਆਕਸ਼, ਸਯੰਕ੍ਰਿਤ ਤੇ ਗਾਲਵ ਆਏ। ਦੇਵਲ, ਯਮਦੂਤ, ਸ਼ਾਲੰਕਾਯਨ ਅਤੇ ਬਾਸ਼ਕਲ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਹਨ।

ਦਦਾਤਿ ਬਾਦਰਾਸ਼੍ਚਾਨ੍ਯੇ ਵਿਸ਼੍ਵਾਮਿਤ੍ਰਸ੍ਯ ਧੀਮਤਃ। ऋष੍ਯਨ੍ਤਰਵਿਵਾਙ੍ਯਾਸ੍ਤੇ ਬਹਵਃ ਸ਼ੌਸ਼ਿਕਾਃ ਸ੍ਮृਤਾਃ ।। ੨੯.

ਦਦਾਤੀ, ਬਾਦਰ ਤੇ ਹੋਰ ਵੀ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਦੇ ਵੰਸ਼ਜ ਹਨ। ਹੋਰ ਕਈ ਵੰਸ਼, ਜੋ ਸ਼ੌਸ਼ਿਕ ਕਹੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਤੋਂ ਉਪਜੇ।

ਕੌਸ਼ਿਕਾਸੋਸ਼੍ਰੁਮਾਸ਼੍ਚੈਵ ਤਥਾਨ੍ਯੇ ਸੈਧਵਾਯਨਾਃ। ਪੌਰੋਰਵਸ੍ਯ ਪੁਣ੍ਯਸ੍ਯ ਬ੍ਰਹ੍ਮਰ੍षੇਃ ਕੌਸ਼ਿਕਸ੍ਯ ਤੁ ।। ੨੯.

ਕੌਸ਼ਿਕ, ਓਸ਼ਰੁਮਾ ਅਤੇ ਸੈਧਵਾਯਨਾ ਵੀ ਹਨ। ਇਹ ਸਭ ਪਵਿੱਤਰ ਪੌਰੋਰਵ, ਬ੍ਰਹਮਰਸ਼ੀ ਕੌਸ਼ਿਕ ਤੋਂ ਆਏ ਹਨ।

ਦृषਦ੍ਵਤੀਸੁਤਸ਼੍ਚਾਪਿ ਵਿਸ਼੍ਵਾਮਿਤ੍ਰਾਤ੍ਤਥਾष੍ਟਕਃ। ਅष੍ਟਕਸ੍ਯ ਸੁਤੋ ਯੋ ਹਿ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤੋ ਜਹ੍ਨੁਗਣੋਮਯਾ ।। ੨੯.

ਦ੍ਰਿਸ਼ਦਵਤੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਅਸ਼ਟਕਾ ਵੀ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਤੋਂ ਸੀ। ਅਸ਼ਟਕਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਜੋ ਜਹਨੁ ਵੰਸ਼ ਦਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਹੈ।

ऋषਯ ਊਚੁਃ ।। ਕਿਂ ਲਕ੍ਸ਼ਣੇਨ ਧਰ੍ਮੇਣ ਤਪਸੇਹ ਸ਼੍ਰੁਤੇਨ ਵਾ। ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ੍ਯਂ ਸਮਨੁਪ੍ਰਾਪ੍ਤਂ ਵਿਸ਼੍ਵਾਮਿਤ੍ਰਾਦਿਭਿਰ੍ਨृਪੈਃ ।। ੨੯.

ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: ਕਿਸ ਲਕੜ, ਧਰਮ, ਤਪ ਜਾਂ ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਤੇ ਹੋਰ ਰਾਜਿਆਂ ਨੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ?

ਯੇਨ ਯੋਨਾਭਿਧਾ ਨੇਨ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ੍ਯਂ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿਯਾ ਗਤਾਃ । ਵਿਸ਼ੇषਂ ਜ੍ਞਾਤੁਮਿਚ੍ਛਾਮਿ ਤਪਸਾ ਦਾਨਤਸ੍ਤਥਾ ।। ੨੯.

ਕਿਸ ਤਰੀਕੇ, ਕਿਸ ਜਨਮ ਨਾਲ ਕਸ਼ਤਰੀਆਂ ਨੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਤਾ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ? ਮੈਂ ਇਹ ਫਰਕ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ, ਕਿ ਤਪ ਨਾਲ ਜਾਂ ਦਾਨ ਨਾਲ?

ਏਵਮੁਕ੍ਤਸ੍ਤਤੋ ਵਾਕ੍ਯਮਬ੍ਰਵੀਦਿਦਮਰ੍ਥਵਤ੍। ਅਨ੍ਯਾਯੋਪਗਤੈਰ੍ਦ੍ਰਵ੍ਯੈਰਾਹृਤ੍ਯ ਯਜਨੇ ਧਿਯਾ। ਧਰ੍ਮਾਭਿਕਾਂਕ੍ਸ਼ੀ ਯਜਤੇ ਨ ਧਰ੍ਮਫਲਮਸ਼੍ਨੁਤੇ ।। ੨੯.

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹ ਨੇ ਅਰਥਪੂਰਨ ਗੱਲ ਕਹੀ: ਜੇ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਧਰਮ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਪਰ ਗਲਤ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਕਮਾਇਆ ਹੋਇਆ ਧਨ ਯਜਨਾ ਵਿੱਚ ਵਰਤਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਧਰਮ ਦਾ ਫਲ ਨਹੀਂ ਪਾਂਦਾ।

ਧਰ੍ਮ੍ਮਂ ਚੈਤਂ ਸਮਾਖ੍ਯਾਯ ਪਾਪਾਤ੍ਮਾ ਪੁਰੁषਾਧਮਃ। ਦਦਾਤਿ ਦਾਨਂ ਵਿਪ੍ਰੇਭ੍ਯੋ ਲੋਕਾਨਾਂ ਦਮ੍ਭਕਾਰਣਾਤ੍ ।। ੨੯.

ਇਹ ਧਰਮ ਦੱਸਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਪਾਪੀ ਤੇ ਨਿਕੰਮਾ ਮਨੁੱਖ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਵਾ ਕਰਨ ਲਈ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਦਾਨ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।

ਜਪਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਤਥਾ ਤੀਵ੍ਰਂ ਧਨਲੋਭਾਨ੍ਨਿਰਙ੍ਕੁਸ਼ਃ। ਰਾਗਮੋਹਾਨ੍ਵਿਤੋ ਹ੍ਯਨ੍ਤੇ ਪਾਵਨਾਰ੍ਥਂ ਦਦਾਤਿ ਯਃ ।। ੨੯.

ਕਈ ਵਾਰ, ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਧਨ ਦੀ ਲਾਲਚ ਵਿੱਚ, ਜਪ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਰਾਗ ਤੇ ਮੋਹ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਆਖਰ ਵਿੱਚ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਲਈ ਦਾਨ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।

ਤੇਨ ਦਤ੍ਤਾਨਿ ਦਾਨਾਨਿ ਅਫਲਾਨਿ ਭਵਨ੍ਤ੍ਯੁਤ। ਤਸ੍ਯ ਧਰ੍ਮ੍ਮਪ੍ਰਵृਤ੍ਤਸ੍ਯ ਹਿਂਸਕਸ੍ਯ ਦੁਰਾਤ੍ਮਨਃ ।। ੨੯.

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਾਪੀ ਤੇ ਹਿੰਸਕ ਮਨੁੱਖ ਵਲੋਂ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਦਾਨ ਫਲ ਰਹਿਤ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ; ਉਸ ਦੇ ਅਧਰਮ ਵਾਲੇ ਕੰਮਾਂ ਦਾ ਕੋਈ ਨਤੀਜਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।

ਏਵਂ ਲਬ੍ਧ੍ਵਾ ਧਨਂ ਮੋਹਾਦ੍ਦਦਤੋ ਯਜਤਸ਼੍ਚ ਹ। ਸਕ੍ਲਿष੍ਟਕਰ੍ਮਣੋ ਦਾਨਂ ਨ ਤਿष੍ਠਤਿ ਦੁਰਾਤ੍ਮਨਃ ।। ੨੯.

ਮੋਹ ਨਾਲ ਕਮਾਇਆ ਹੋਇਆ ਧਨ ਜਦੋਂ ਦਾਨ ਜਾਂ ਯਜਨਾ ਵਿੱਚ ਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਪਾਪੀ ਮਨੁੱਖ ਦਾ ਦਾਨ ਕਦੇ ਟਿਕਦਾ ਨਹੀਂ।

ਨ੍ਯਾਯਾਗਤਾਨਾਂ ਦ੍ਰਵ੍ਯਾਣਾਂ ਤੀਰ੍ਥੇ ਸਮ੍ਪ੍ਰਤਿਪਾਦਨਮ੍। ਕਾਮਾਨਨਭਿਸਨ੍ਧਾਯ ਯਜਤੇ ਚ ਦਦਾਤਿ ਚ ।। ੨੯.

ਪਰ ਜਦੋਂ ਧਨ ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਕਮਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਤੀਰਥ ਵਿੱਚ ਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਨਾਮ ਦੀ ਇੱਛਾ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ, ਤਾਂ ਉਹ ਯਜਨਾ ਕਰਦਾ ਤੇ ਦਾਨ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।

ਸ ਦਾਨਫਲਮਾਪ੍ਨੋਤਿ ਤਚ੍ਚ ਦਾਨਂ ਸੁਖੋਦਯਮ੍। ਦਾਨੇਨ ਭੋਗਾਨਾਪ੍ਨੋਤਿ ਸ੍ਵਰ੍ਗਂ ਸਤ੍ਯੇਨ ਗਚ੍ਛਤਿ ।। ੨੯.

ਉਹ ਦਾਨ ਦਾ ਫਲ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਉਹ ਦਾਨ ਸੁਖ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈ; ਦਾਨ ਦੇ ਨਾਲ ਉਹ ਭੋਗ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਸਚ ਦੇ ਨਾਲ ਉਹ ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ।

ਤਪਸਾ ਤੁ ਸੁਤਪ੍ਤੇਨ ਲੋਕਾਨ੍ ਵਿष੍ਟਭ੍ਯ ਤਿष੍ਠਤਿ । ਵਿष੍ਟਭ੍ਯ ਸ ਤੁ ਤੇਜਸ੍ਵੀ ਲੋਕੇष੍ਵਾਨਨ੍ਤ੍ਯਮਸ਼੍ਨੁਤੇ ।। ੨੯.

ਚੰਗੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਤਪਸਿਆ ਨਾਲ, ਉਹ ਸੰਸਾਰਾਂ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਦਾ ਹੈ ਤੇ ਟਿਕਦਾ ਹੈ; ਤੇਜ ਵਾਲਾ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਸੰਸਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਅੰਤ ਰਹਿਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਦਾਨਾਚ੍ਛ੍ਰੇਯਾਂਸ੍ਤਥਾ ਯਜ੍ਞੋ ਯਜ੍ਞਾਚ੍ਛ੍ਰੇਯਸ੍ਤਥਾ ਤਪਃ। ਸਂਨ੍ਯਾਸਸ੍ਤਪਸਃ ਸ਼੍ਰੇਯਾਂਸ੍ਤਸ੍ਮਾਜ੍ਜ੍ਞਾਨਂ ਗੁਰੁਃ ਸ੍ਮृਤਮ੍ ।। ੨੯.

ਦਾਨ ਯਜਨਾ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ, ਤੇ ਤਪਸਿਆ ਯਜਨਾ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ; ਤਿਆਗ ਤਪਸਿਆ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਗਿਆਨ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਸ਼੍ਰृਯਨ੍ਤੇ ਹਿ ਤਪਃਸਿਦ੍ਧਾਃ ਕ੍ਸ਼ਾਤ੍ਰੋਪੇਤਾ ਦ੍ਵਿਜਾਤਯਃ। ਵਿਸ਼੍ਵਾਮਿਤ੍ਰੋ ਨਰਪਤਿਰ੍ਮਾਨ੍ਧਾਤਾ ਸਂਕृਤਿਃ ਕਪਿਃ ।। ੨੯.

ਤਪਸਿਆ ਵਿਚ ਪੂਰਨਤਾ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਰਾਜਪੁਤ ਤੇ ਦੁਜਾਤੀ ਸੁਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ: ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਰਾਜਾ, ਮਾਂਧਾਤਾ, ਸੰਕ੍ਰਿਤਿ ਤੇ ਕਪੀ।

ਕਪੇਸ਼੍ਚ ਪੁਰੁਕੁਤ੍ਸਸ਼੍ਚ ਸਤ੍ਯਸ਼੍ਚਾਨृਹਵਾਨृਥੁਃ ਆਰ੍ष੍ਟਿषੇਣੋऽਮੀਢਸ਼੍ਚ ਭਾਗਾਨ੍ਯੋਨ੍ਯਸ੍ਤਥੈਵ ਚ ।। ੨੯.

ਕਪੀ, ਪੁਰੁਕੁਤਸ, ਸਤਿਆ, ਅਨ੍ਰਹਵਾ, ਰਥੂ, ਆਰਸ਼ਟੀਸ਼ੇਣ, ਅਮੀਢਾ, ਭਾਗਾ, ਅਨਯਸਤ ਤੇ ਹੋਰ ਵੀ।

ਕਕ੍ਸ਼ੀਵਸ਼੍ਚੈਵ ਸ਼ਿਜਯਸ੍ਤਥਾਨ੍ਯੇ ਚ ਮਹਾਰਥਾਃ। ਰਥੀਤਰਸ਼੍ਚ ਰੁਨ੍ਦਸ਼੍ਚ ਵਿष੍ਣੁਵृਦ੍ਧਾਦਯੋ ਨृਪਾਃ ।। ੨੯.

ਕਕਸ਼ੀਵਾ, ਸ਼ਿਜਯਾ ਤੇ ਹੋਰ ਮਹਾਨ ਰਥੀ; ਰਥੀਤਰਾ, ਰੁੰਦਾ, ਤੇ ਵਿਸ਼ਨੁਵ੍ਰਿੱਧਾ ਆਦਿ ਰਾਜੇ।

ਕ੍ਸ਼ਾਤ੍ਰੋਪੇਤਾਃ ਸ੍ਮृਤਾ ਹ੍ਯੇਤੇ ਤਪਸਾ ऋषਿਤਾਙ੍ਗਤਾਃ । ਏਤੇ ਰਾਜਰ੍षਯਃ ਸਰ੍ਵ੍ਵੇ ਸਿਦ੍ਧਿਂ ਸੁਮਹਤੀਙ੍ਗਤਾਃ। ਅਤ ਊਰ੍ਦ੍ਧ੍ਵਂ ਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਅਯੋਰ੍ਵਂਸ਼ਂ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ ।। ੨੯.

ਇਹ ਸਭ ਰਾਜਪੁਤ ਜਨਮ ਵਾਲੇ, ਤਪਸਿਆ ਨਾਲ ਰਿਸ਼ੀ ਬਣੇ; ਇਹ ਰਾਜਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਵੱਡੀ ਸਿੱਧੀ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਆਯੁ ਦੇ ਵੱਡੇ ਵੰਸ਼ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਾਂਗਾ।

ਸੂਤ ਉਵਾਚ।। ਏਤੇ ਪੁਤ੍ਰਾ ਮਹਾਤ੍ਮਾਨਃ ਪਞ੍ਚੈਵਾਸਨ੍ ਮਹਾਬਲਾਃ। ਸ੍ਵਰ੍ਭਾਨੁਤਨਯਾ ਵਿਪ੍ਰਾਃ ਪ੍ਰਭਾਯਾਂ ਜਜ੍ਞਿਰੇ ਨृਪਾਃ ।। ੩੦.

ਸੂਤਾ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਇਹ ਪੰਜ ਮਹਾਨ ਤੇ ਬਲਵਾਨ ਪੁੱਤਰ, ਪ੍ਰਭਾ ਤੋਂ ਸਵਰਭਾਨੂ ਦੇ, ਰਾਜਿਆਂ ਵਿਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਏ।

ਨਹੁषਃ ਪ੍ਰਥਮਸ੍ਤੇषਾਂ ਪੁਤ੍ਰਧਰ੍ਮ੍ਮਾ ਤਤਃ ਸ੍ਮृਤਃ। ਧਰ੍ਮ੍ਮਵृਦ੍ਧਾਤ੍ਮਜਸ਼੍ਚੈਵ ਸੁਤਹੋਤ੍ਰੋ ਮਹਾਯਸ਼ਾਃ ।। ੩੦.

ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਨਹੁਸ਼ ਪਹਿਲਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਫਿਰ ਪੁੱਤਰਧਰਮ; ਧਰਮਵ੍ਰਿੱਧਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੁਤਹੋਤ੍ਰ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਯਸ਼ ਵਾਲਾ ਹੈ।

ਸੁਤਹੋਤ੍ਰਸ੍ਯ ਦਾਯਾਦਾਸ੍ਤ੍ਰਯਃ ਪਰਮਧਾਰ੍ਮ੍ਮਿਕਾਃ। ਕਾਸ਼ਃ ਸ਼ਲਸ਼੍ਚ ਦ੍ਵਾਵੇਤੌ ਤਥਾ ਗृਤ੍ਸਮਦਃ ਪ੍ਰਭੁਃ ।। ੩੦.

ਸੁਤਹੋਤ੍ਰ ਦੇ ਤਿੰਨ ਵਾਰਸ, ਸਭ ਤੋਂ ਧਰਮਵਾਨ: ਕਾਸ਼ਾ, ਸ਼ਲਾ ਤੇ ਗ੍ਰਿਤਸਮਦ, ਜੋ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਸੀ।