ਪੁਨਃ ਸਤ੍ਯਵਤੀ ਵਾਕ੍ਯਮੇਵਮੁਕ੍ਤਾਬ੍ਰਵੀਦਿਦਮ੍। ਇਚ੍ਛਁਲ੍ਲੋਕਾਨਪਿ ਮੁਨੇ ਸृਜੇਥਾਃ ਕਿਂ ਪੁਨਃ ਸੁਤਮ੍ ।। ੨੯.
ਫਿਰ ਸਤਯਵਤੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: 'ਰੁਸ਼ਿ ਜੀ, ਤੁਸੀਂ ਚਾਹੋ ਤਾਂ ਸੰਸਾਰ ਵੀ ਰਚ ਸਕਦੇ ਹੋ, ਫਿਰ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ?'
ਸ਼ਮਾਤ੍ਮਕਮृਜੁਂ ਭਰ੍ਤ੍ਤਃ ਪੁਤ੍ਰਂ ਮੇ ਦਾਤੁਮਰ੍ਹਸਿ। ਕਾਮਮੇਵਂਵਿਧਃ ਪੁਤ੍ਰੋ ਮਮ ਸ੍ਯਾਤ੍ਤੁ ਵਦ ਪ੍ਰਭੋ ।। ੨੯.
ਪਤੀ ਜੀ, ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੇ ਲਈ ਇੱਕ ਸ਼ਾਂਤ ਤੇ ਸਿੱਧਾ ਪੁੱਤਰ ਦੇਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹੋ; ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਚਾਹੋ ਤਾਂ ਐਸਾ ਪੁੱਤਰ ਮੇਰਾ ਹੋਵੇ।
ਮਯ੍ਯਨ੍ਯਥਾ ਨ ਸ਼ਕ੍ਯਂ ਵੈ ਕਰ੍ਤੁਮੇਵ ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮ। ਤਤਃ ਪ੍ਰਸਾਦਮਕਰੋਤ੍ ਸ ਤਸ੍ਯਾਸ੍ਤਪਸੋ ਬਲਾਤ੍ ।। ੨੯.
ਮੇਰੇ ਲਈ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ; ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਤਪ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ।
ਪੁਤ੍ਰੇ ਨਾਸ੍ਤਿ ਵਿਸ਼ੇषੋ ਮੇ ਪੌਤ੍ਰੇ ਵਾ ਵਰਵਰ੍ਣਿਨਿ। ਤ੍ਵਯਾ ਯਥੋਕ੍ਤਂ ਵਚਨਂ ਤਥਾ ਭਦ੍ਰੇ ਭਵਿष੍ਯਤਿ ।। ੨੯.
ਪੁੱਤਰ ਤੇ ਪੌਤਰੇ ਵਿੱਚ ਮੇਰੇ ਲਈ ਕੋਈ ਫਰਕ ਨਹੀਂ, ਸੁੰਦਰੇ; ਜਿਵੇਂ ਤੂੰ ਆਖਿਆ ਹੈ, ਭਲੇ, ਐਸਾ ਹੀ ਹੋਵੇਗਾ।
ਤਸ੍ਮਾਤ੍ ਸਤ੍ਯਵਤੀ ਪੁਤ੍ਰਂ ਜਨਯਾਮਾਸ ਭਾਰ੍ਗਵਮ੍। ਤਪਸ੍ਯਭਿਰਤਨ੍ਦਾਨ੍ਤਂ ਜਮਦਗ੍ਨਿਃ ਸ਼ਮਾਤ੍ਮਕਮ੍ ।। ੨੯.
ਇਸ ਕਰਕੇ, ਸਤਯਵਤੀ ਨੇ ਭਾਰਗਵ ਵੰਸ਼ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਜਨਮ ਲਿਆ, ਜੋ ਤਪ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ ਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸੰਯਮ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ ਸੀ—ਜਮਦਗਨੀ, ਜੋ ਸ਼ਾਂਤ ਸੁਭਾਵ ਦਾ ਸੀ।
ਭृਗੋਸ਼੍ਚਰੁਵਿਪਰ੍ਯਾਸੇ ਰੌਦ੍ਰਵੈष੍ਣਵਯੋਃ ਪੁਰਾ। ਯਮਨਾਦ੍ਵੈष੍ਣਵਸ੍ਯਾਗ੍ਨੇਰ੍ਜਮਦਗ੍ਨਿਰਜਾਯਤ ।। ੨੯.
ਭ੍ਰਿਗੁ ਦੇ ਤਪ ਤੇ ਵੈਸ਼ਣਵ ਭਾਗ ਦੇ ਬਦਲਣ ਕਾਰਨ, ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ, ਜਮਦਗਨੀ ਵੈਸ਼ਣਵ ਅੱਗ ਤੋਂ ਜਨਮਿਆ।
ਵਿਸ਼੍ਵਾਮਿਤ੍ਰਂ ਤੁ ਦਾਯਾਦਂ ਗਾਧਿਃ ਕੁਸ਼ਿਕਨਨ੍ਦਨਃ। ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਬ੍ਰਹ੍ਮਰ੍षਿਸਹਿਤੋ (ਸਵਿਤਾ) ਜਗਾਮ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਾਵृਤਃ ।। ੨੯.
ਕੁਸ਼ਿਕ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਗਾਧੀ ਨੇ, ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਵਾਰਸ ਬਣਾਇਆ। ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਰਸ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਘੇਰੇ ਵਿੱਚ ਸਵਿਤਾ ਦੇ ਕੋਲ ਗਿਆ।
ਸਾ ਹਿ ਸਤ੍ਯਵਤੀ ਪੁਣ੍ਯਾ ਸਤ੍ਯਵ੍ਰਤਪਰਾਯਣਾ। ਕੌਸ਼ਿਕੀਤਿ ਸਮਾਖ੍ਯਾਤਾ ਪ੍ਰਵृਤ੍ਤੇਯਂ ਮਹਾਨਦੀ ।। ੨੯.
ਉਹ ਸਤ੍ਯਵਤੀ, ਜੋ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਸਚਾਈ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਸੀ, ਕੌਸ਼ਿਕੀ ਨਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣੀ ਗਈ। ਇਹ ਵੱਡੀ ਦਰਿਆ ਵਹਿਣ ਲੱਗੀ।
ਪਰਿਸ੍ਰੁਤਾ ਮਹਾਭਾਗਾ ਕੌਸ਼ਿਕੀ ਸਰਿਤਾਂ ਵਰਾ। ਇਕ੍ਸ਼੍ਵਾਕੁਵਂਸ਼ੇ ਤ੍ਵਭਵਤ੍ਸੁਵੇਣੁਰ੍ਨਾਮ ਪਾਰ੍ਥਿਵਃ ।। ੨੯.
ਉਹ ਮਹਾਨ ਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕੌਸ਼ਿਕੀ, ਦਰਿਆਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ, ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੋ ਗਈ। ਇਕਸ਼ਵਾਕੂ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਸੁਵੇਣੁ ਨਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਹੋਇਆ।
ਤਸ੍ਯ ਕਨ੍ਯਾ ਮਹਾਭਾਗਾ ਕਾਮਲੀ ਨਾਮ ਰੇਣੁਕਾ। ਰੇਣੁ ਕਾਯਾਨ੍ਤੁ ਕਾਮਲ੍ਯਾਂ ਤਪੋਧृਤਿਸਮਨ੍ਵਿਤਃ। ਆਰ੍ਚੀਕੋ ਜਨਯਾਮਾਸ ਜਮਦਗ੍ਨਿਃ ਸੁਦਾਰੁਣਮ੍ ।। ੨੯.
ਉਸ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰ ਧੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਂ ਰੇਣੁਕਾ ਸੀ, ਕਾਮਲੀ ਵੀ ਕਹੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਕਾਮਲੀ ਤੇ ਰੇਣੁ, ਜੋ ਤਪ ਤੇ ਧੀਰਜ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਆਰਚੀਕ ਨੇ ਜਮਦਗਨੀ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਤਾਕਤਵਰ ਸੀ, ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ।
ਸਰ੍ਵਵਿਦ੍ਯਾਨ੍ਤਗਂ ਸ਼੍ਰੇष੍ਠਂ ਧਨੁਰ੍ਵੇਦਸ੍ਯ ਪਾਰਗਮ੍। ਰਾਮਂ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿਯ ਹਨ੍ਤਾਰਂ ਪ੍ਰਦੀਪ੍ਤਮਿਵ ਪਾਵਕਮ੍ ।। ੨੯.
ਜਮਦਗਨੀ ਨੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ, ਜੋ ਕਸ਼ਤਰੀਆਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਸਾਰੀਆਂ ਵਿਦਿਆਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ, ਧਨੁਰਵਿਦਿਆ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਅਤੇ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਸੀ।
ਔਰ੍ਵ੍ਵਸ੍ਯੈਵਮृਚੀਕਸ੍ਯ ਸਤ੍ਯਵਤ੍ਯਾਂ ਮਹਾਮਨਾਃ। ਜਮਦਗ੍ਨਿਸ੍ਤਤੋ ਵੀਰ੍ਯ੍ਯਾਜ੍ਜਜ੍ਞੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿਦਾਂ ਵਰਃ। ਮਧ੍ਯਮਸ਼੍ਚ ਸ਼ੁਨਃਸ਼ੇਫਃ ਸ਼ੁਨਃਪੁਚ੍ਛਃ ਕਨਿष੍ਠਕਃ ।। ੨੯.
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਔਰਵ ਅਤੇ ਆਰਚੀਕ ਤੋਂ, ਸਤ੍ਯਵਤੀ ਵਿੱਚ, ਮਹਾਨ ਮਨ ਵਾਲਾ ਜਮਦਗਨੀ ਜਨਮਿਆ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮ ਗਿਆਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸੀ। ਉਸਦਾ ਮੱਧਲਾ ਪੁੱਤਰ ਸ਼ੁਨਹਸ਼ੇਫਾ ਸੀ, ਤੇ ਛੋਟਾ ਸ਼ੁਨਹਪੁਛਾ।
ਵਿਸ਼੍ਵਾਮਿਤ੍ਰਸ੍ਤੁ ਧਰ੍ਮਾਤ੍ਮਾ ਨਾਮ੍ਨਾ ਵਿਸ਼੍ਵਰਥਃ ਸ੍ਮृਤਃ । ਜਜ੍ਞੇ ਭृਗੁਪ੍ਰਸਾਦੇਨ ਕੌਸ਼ਿਕਾਦ੍ਵਂਸ਼ਵਰ੍ਦ੍ਧਨਃ ।। ੨੯.
ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ, ਜੋ ਧਰਮਾਤਮਾ ਤੇ ਵਿਸ਼ਵਰਥ ਨਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਭ੍ਰਿਗੂ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਕੌਸ਼ਿਕ ਵੰਸ਼ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲਾ ਜਨਮਿਆ।
ਵਿਸ਼੍ਵਾਮਿਤ੍ਰਸ੍ਯ ਪੁਤ੍ਰਸ੍ਤੁ ਸ਼ੁਨਃਸ਼ੇਫੋऽਭਵਨ੍ਮੁਨਿਃ। ਹਰਿਸ਼੍ਚਨ੍ਦ੍ਰਸ੍ਯ ਯਜ੍ਞੇ ਤੁ ਪਸ਼ੁਤ੍ਵੇ ਨਿਯੁਤਃ ਸਵੈ। ਦੇਵੈਰ੍ਦਤ੍ਤਃ ਸ ਵੈ ਯਸ੍ਮਾਦ੍ਦੇਵਰਾਤਸ੍ਤਤੋऽਭਵਤ੍ ।। ੨੯.
ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸ਼ੁਨਹਸ਼ੇਫਾ ਰਿਸ਼ੀ ਬਣਿਆ। ਹਰਿਸ਼ਚੰਦਰ ਦੇ ਯਜਨ ਵਿੱਚ ਉਹ ਪਸ਼ੂ ਵਾਂਗ ਬੰਨਿਆ ਗਿਆ, ਪਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ, ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਦੇਵਰਾਤਾ ਨਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਗਿਆ।
ਵਿਸ਼੍ਵਾਮਿਤ੍ਰਸ੍ਯ ਪੁਤ੍ਰਾਣਾਂ ਸ਼ੁਨਃ ਸ਼ੇਫੋऽਗ੍ਰਜਃ ਸ੍ਮृਤਃ। ਮਧੁਚ੍ਛਨ੍ਦੋ ਨਯਸ਼੍ਚੈਵ ਕृਤਦੇਵੌ ਧ੍ਰੁਵਾष੍ਟਕੌ ।। ੨੯.
ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਨਹਸ਼ੇਫਾ ਵੱਡਾ ਪੁੱਤਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮਧੁਚਛੰਦ, ਨਯਾ, ਕ੍ਰਿਤਦੇਵ ਅਤੇ ਧ੍ਰੁਵਾਠਕ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਹਨ।
ਕਚ੍ਛਪਃ ਪੂਰਣਸ਼੍ਚੈਵ ਵਿਸ਼੍ਵਾਮਿਤ੍ਰਸੁਤਾਸ੍ਤੁ ਵੈ। ਤੇषਾਂ ਗੋਤ੍ਰਾਣਿ ਬਹੁਧਾ ਕੌਸ਼ਿਕਾਨਾਂ ਮਹਾਤ੍ਮਨਾਮ੍ ।। ੨੯.
ਕੱਛਪ ਅਤੇ ਪੂਰਣ ਵੀ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵੰਸ਼, ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਕੌਸ਼ਿਕਾਂ ਦੇ, ਕਈ ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹਨ।
ਪਾਰ੍ਥਿਵਾ ਦੇਵਰਾਤਾਸ਼੍ਚ ਯਾਜ੍ਞਵਲ੍ਕ੍ਯਾ ਸਮਰ੍षਣਾਃ । ਉਦੁਮ੍ਬਰਾ ਉਦੁਮ੍ਲਾਨਾਸ੍ਤਾਰਕਾ ਯਮਮੁਞ੍ਚਤਾਃ ।। ੨੯.
ਪਾਰਥਿਵ, ਦੇਵਰਾਤਾ, ਯਾਜ਼ਨਵਲਕਯ, ਸਮਰਸ਼ਣਾ, ਉਦੁੰਬਰਾ, ਉਦੁੰਮਲਾਨਾ, ਤਾਰਕਾ ਅਤੇ ਯਮਮੁੰਚਤਾ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਹਨ।
ਲੋਹਿਣ੍ਯੋ ਰੇਣਵਸ਼੍ਚੈਵ ਤਥਾ ਕਾਰੀषਵਃ ਸ੍ਮृਤਾਃ। ਬਭ੍ਰਵਃ ਪਾਣਿਨਸ਼੍ਚੈਵ ਧ੍ਯਾਵਜਪ੍ਯਾਸ੍ਤਥੈਵ ਚ ।। ੨੯.
ਲੋਹਿਨਯ, ਰੇਣਵ, ਤੇ ਕਾਰੀਸ਼ਵ ਵੀ ਯਾਦ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਬਭਰਵ, ਪਾਣਿਨ, ਅਤੇ ਜੋ ਧਿਆਨ ਤੇ ਜਪ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ ਹਨ।
ਸ਼ਾਲਾਵਤ੍ਯਾ ਹਿਰਣ੍ਯਾਕ੍ਸ਼ਾਃ ਸ੍ਯਙ੍ਕृਤਾ ਗਾਲਵਾਃ ਸ੍ਮृਤਾਃ । ਦੇਵਲਾ ਯਾਮਦੂਤਾਸ਼੍ਚ ਸ਼ਾਲਙ੍ਕਾਯਨਬਾष੍ਕਲਾਃ ।। ੨੯.
ਸ਼ਾਲਾਵਤੀ ਤੋਂ ਹਿਰਣਿਆਕਸ਼, ਸਯੰਕ੍ਰਿਤ ਤੇ ਗਾਲਵ ਆਏ। ਦੇਵਲ, ਯਮਦੂਤ, ਸ਼ਾਲੰਕਾਯਨ ਅਤੇ ਬਾਸ਼ਕਲ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਹਨ।
ਦਦਾਤਿ ਬਾਦਰਾਸ਼੍ਚਾਨ੍ਯੇ ਵਿਸ਼੍ਵਾਮਿਤ੍ਰਸ੍ਯ ਧੀਮਤਃ। ऋष੍ਯਨ੍ਤਰਵਿਵਾਙ੍ਯਾਸ੍ਤੇ ਬਹਵਃ ਸ਼ੌਸ਼ਿਕਾਃ ਸ੍ਮृਤਾਃ ।। ੨੯.
ਦਦਾਤੀ, ਬਾਦਰ ਤੇ ਹੋਰ ਵੀ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਦੇ ਵੰਸ਼ਜ ਹਨ। ਹੋਰ ਕਈ ਵੰਸ਼, ਜੋ ਸ਼ੌਸ਼ਿਕ ਕਹੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਤੋਂ ਉਪਜੇ।
ਕੌਸ਼ਿਕਾਸੋਸ਼੍ਰੁਮਾਸ਼੍ਚੈਵ ਤਥਾਨ੍ਯੇ ਸੈਧਵਾਯਨਾਃ। ਪੌਰੋਰਵਸ੍ਯ ਪੁਣ੍ਯਸ੍ਯ ਬ੍ਰਹ੍ਮਰ੍षੇਃ ਕੌਸ਼ਿਕਸ੍ਯ ਤੁ ।। ੨੯.
ਕੌਸ਼ਿਕ, ਓਸ਼ਰੁਮਾ ਅਤੇ ਸੈਧਵਾਯਨਾ ਵੀ ਹਨ। ਇਹ ਸਭ ਪਵਿੱਤਰ ਪੌਰੋਰਵ, ਬ੍ਰਹਮਰਸ਼ੀ ਕੌਸ਼ਿਕ ਤੋਂ ਆਏ ਹਨ।
ਦृषਦ੍ਵਤੀਸੁਤਸ਼੍ਚਾਪਿ ਵਿਸ਼੍ਵਾਮਿਤ੍ਰਾਤ੍ਤਥਾष੍ਟਕਃ। ਅष੍ਟਕਸ੍ਯ ਸੁਤੋ ਯੋ ਹਿ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤੋ ਜਹ੍ਨੁਗਣੋਮਯਾ ।। ੨੯.
ਦ੍ਰਿਸ਼ਦਵਤੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਅਸ਼ਟਕਾ ਵੀ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਤੋਂ ਸੀ। ਅਸ਼ਟਕਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਜੋ ਜਹਨੁ ਵੰਸ਼ ਦਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਹੈ।
ऋषਯ ਊਚੁਃ ।। ਕਿਂ ਲਕ੍ਸ਼ਣੇਨ ਧਰ੍ਮੇਣ ਤਪਸੇਹ ਸ਼੍ਰੁਤੇਨ ਵਾ। ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ੍ਯਂ ਸਮਨੁਪ੍ਰਾਪ੍ਤਂ ਵਿਸ਼੍ਵਾਮਿਤ੍ਰਾਦਿਭਿਰ੍ਨृਪੈਃ ।। ੨੯.
ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: ਕਿਸ ਲਕੜ, ਧਰਮ, ਤਪ ਜਾਂ ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਤੇ ਹੋਰ ਰਾਜਿਆਂ ਨੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ?
ਯੇਨ ਯੋਨਾਭਿਧਾ ਨੇਨ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ੍ਯਂ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿਯਾ ਗਤਾਃ । ਵਿਸ਼ੇषਂ ਜ੍ਞਾਤੁਮਿਚ੍ਛਾਮਿ ਤਪਸਾ ਦਾਨਤਸ੍ਤਥਾ ।। ੨੯.
ਕਿਸ ਤਰੀਕੇ, ਕਿਸ ਜਨਮ ਨਾਲ ਕਸ਼ਤਰੀਆਂ ਨੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਤਾ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ? ਮੈਂ ਇਹ ਫਰਕ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ, ਕਿ ਤਪ ਨਾਲ ਜਾਂ ਦਾਨ ਨਾਲ?
ਏਵਮੁਕ੍ਤਸ੍ਤਤੋ ਵਾਕ੍ਯਮਬ੍ਰਵੀਦਿਦਮਰ੍ਥਵਤ੍। ਅਨ੍ਯਾਯੋਪਗਤੈਰ੍ਦ੍ਰਵ੍ਯੈਰਾਹृਤ੍ਯ ਯਜਨੇ ਧਿਯਾ। ਧਰ੍ਮਾਭਿਕਾਂਕ੍ਸ਼ੀ ਯਜਤੇ ਨ ਧਰ੍ਮਫਲਮਸ਼੍ਨੁਤੇ ।। ੨੯.
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹ ਨੇ ਅਰਥਪੂਰਨ ਗੱਲ ਕਹੀ: ਜੇ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਧਰਮ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਪਰ ਗਲਤ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਕਮਾਇਆ ਹੋਇਆ ਧਨ ਯਜਨਾ ਵਿੱਚ ਵਰਤਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਧਰਮ ਦਾ ਫਲ ਨਹੀਂ ਪਾਂਦਾ।
ਧਰ੍ਮ੍ਮਂ ਚੈਤਂ ਸਮਾਖ੍ਯਾਯ ਪਾਪਾਤ੍ਮਾ ਪੁਰੁषਾਧਮਃ। ਦਦਾਤਿ ਦਾਨਂ ਵਿਪ੍ਰੇਭ੍ਯੋ ਲੋਕਾਨਾਂ ਦਮ੍ਭਕਾਰਣਾਤ੍ ।। ੨੯.
ਇਹ ਧਰਮ ਦੱਸਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਪਾਪੀ ਤੇ ਨਿਕੰਮਾ ਮਨੁੱਖ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਵਾ ਕਰਨ ਲਈ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਦਾਨ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਜਪਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਤਥਾ ਤੀਵ੍ਰਂ ਧਨਲੋਭਾਨ੍ਨਿਰਙ੍ਕੁਸ਼ਃ। ਰਾਗਮੋਹਾਨ੍ਵਿਤੋ ਹ੍ਯਨ੍ਤੇ ਪਾਵਨਾਰ੍ਥਂ ਦਦਾਤਿ ਯਃ ।। ੨੯.
ਕਈ ਵਾਰ, ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਧਨ ਦੀ ਲਾਲਚ ਵਿੱਚ, ਜਪ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਰਾਗ ਤੇ ਮੋਹ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਆਖਰ ਵਿੱਚ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਲਈ ਦਾਨ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਤੇਨ ਦਤ੍ਤਾਨਿ ਦਾਨਾਨਿ ਅਫਲਾਨਿ ਭਵਨ੍ਤ੍ਯੁਤ। ਤਸ੍ਯ ਧਰ੍ਮ੍ਮਪ੍ਰਵृਤ੍ਤਸ੍ਯ ਹਿਂਸਕਸ੍ਯ ਦੁਰਾਤ੍ਮਨਃ ।। ੨੯.
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਾਪੀ ਤੇ ਹਿੰਸਕ ਮਨੁੱਖ ਵਲੋਂ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਦਾਨ ਫਲ ਰਹਿਤ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ; ਉਸ ਦੇ ਅਧਰਮ ਵਾਲੇ ਕੰਮਾਂ ਦਾ ਕੋਈ ਨਤੀਜਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
ਏਵਂ ਲਬ੍ਧ੍ਵਾ ਧਨਂ ਮੋਹਾਦ੍ਦਦਤੋ ਯਜਤਸ਼੍ਚ ਹ। ਸਕ੍ਲਿष੍ਟਕਰ੍ਮਣੋ ਦਾਨਂ ਨ ਤਿष੍ਠਤਿ ਦੁਰਾਤ੍ਮਨਃ ।। ੨੯.
ਮੋਹ ਨਾਲ ਕਮਾਇਆ ਹੋਇਆ ਧਨ ਜਦੋਂ ਦਾਨ ਜਾਂ ਯਜਨਾ ਵਿੱਚ ਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਪਾਪੀ ਮਨੁੱਖ ਦਾ ਦਾਨ ਕਦੇ ਟਿਕਦਾ ਨਹੀਂ।
ਨ੍ਯਾਯਾਗਤਾਨਾਂ ਦ੍ਰਵ੍ਯਾਣਾਂ ਤੀਰ੍ਥੇ ਸਮ੍ਪ੍ਰਤਿਪਾਦਨਮ੍। ਕਾਮਾਨਨਭਿਸਨ੍ਧਾਯ ਯਜਤੇ ਚ ਦਦਾਤਿ ਚ ।। ੨੯.
ਪਰ ਜਦੋਂ ਧਨ ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਕਮਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਤੀਰਥ ਵਿੱਚ ਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਨਾਮ ਦੀ ਇੱਛਾ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ, ਤਾਂ ਉਹ ਯਜਨਾ ਕਰਦਾ ਤੇ ਦਾਨ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।