ਵਾਯੁਪੁਰਾਣਮ੍

ਕੁਸ਼ਪੁਤ੍ਰਾ ਬਭੂਵੁਸ਼੍ਚ ਚਤ੍ਵਾਰੋ ਵੇਦਵਰ੍ਚਸਃ। ਕੁਸ਼ਾਸ਼੍ਵਃ ਕੁਸ਼ਨਾਭਸ਼੍ਚ ਅਮੂਰ੍ਤ੍ਤਾਰਯਸ਼ੋਵਸੁਃ ।। ੨੯.

ਕੁਸ਼ਾ ਦੇ ਚਾਰ ਪੁੱਤਰ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਵੈਦਿਕ ਤੇਜ ਸੀ: ਕੁਸ਼ਾਸ਼ਵ, ਕੁਸ਼ਨਾਭ, ਅਮੂਰਤ ਅਤੇ ਅਰਸ਼ੋਵਸੁ।

ਕੁਸ਼ਸ੍ਤਮ੍ਬਸ੍ਤਪਸ੍ਤੇਪੇ ਪੁਤ੍ਰਾਰ੍ਥੀ ਰਾਜਸਤ੍ਤਮਃ। ਪੂਰ੍ਣੇ ਵਰ੍षਸਹਸ੍ਰੇ ਵੈ ਸ਼ਤਕ੍ਰਤੁਮਪਸ਼੍ਯਤ ।। ੨੯.

ਕੁਸ਼ਸਤੰਬ, ਜੋ ਰਾਜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸੀ, ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਤਪ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ। ਇੱਕ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਪੂਰੇ ਹੋਣ 'ਤੇ ਉਸ ਨੇ ਸ਼ਤਕ੍ਰਤੁ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ।

ਤਮੁਗ੍ਰਤਪਸਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਸਹਸ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ਃ ਪੁਰਨ੍ਦਰਃ। ਸਮਰ੍ਥਃ ਪੁਤ੍ਰਜਨਨੇ ਸ੍ਵਯਮੇਵਾਸ੍ਯ ਸ਼ਾਸ਼੍ਵਤਃ ।। ੨੯.

ਜਦੋਂ ਪੁਰੰਦਰ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਤੀਬਰ ਤਪ ਕਰਦੇ ਵੇਖਿਆ, ਉਹ ਖੁਦ ਪੁੱਤਰ ਦੇਣ ਦੀ ਸਮਰਥਾ ਹੋ ਗਿਆ।

ਪੁਤ੍ਰਤ੍ਵਂ ਕਲ੍ਪਯਾਮਾਸ ਸ੍ਵਯਮੇਵ ਪੁਰਨ੍ਦਰਃ। ਗਾਧਿਰ੍ਨਾਮਾਭਵਤ੍ਪੁਤ੍ਰਃ ਕੌਸ਼ਿਕਃ ਪਾਕਸ਼ਾਸਨਃ ।। ੨੯.

ਪੁਰੰਦਰ ਨੇ ਖੁਦ ਹੀ ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹੋਣ ਦਾ ਨਿਰਣੈ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗਾਧੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਕੌਸ਼ਿਕ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਨਮਿਆ।

ਪੌਰੁਕੁਤ੍ਸਾਭਵਦ੍ਭਾਰ੍ਯਾ ਗਾਧਿਸ੍ਤਸ੍ਯਾਮਜਾਯਤ। ਪੂਰ੍ਵ੍ਵਂ ਕਨ੍ਯਾਂ ਮਹਾਭਾਗਾਂ ਨਾਮ੍ਨਾ ਸਤ੍ਯਵਤੀਂ ਸ਼ੁਭਾਮ੍। ਤਾਂ ਗਾਧਿਪੁਤ੍ਰਃ ਕਾਵ੍ਯਾਯ ऋਚੀਕਾਯ ਦਦੌ ਪ੍ਰਭੁਃ ।। ੨੯.

ਗਾਧੀ ਦੀ ਪਤਨੀ ਪੌਰੁਕੁਤਸ ਵੰਸ਼ ਦੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਗਾਧੀ ਜਨਮਿਆ। ਪਹਿਲਾਂ, ਉਸ ਦੀ ਇੱਕ ਧੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਸਤ੍ਯਵਤੀ ਸੀ; ਗਾਧੀ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਕਵੀ ਰਿਸ਼ੀ ਰਚੀਕ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ।

ਤਸ੍ਯਾਂ ਪੁਤ੍ਰਸ੍ਤੁ ਵੈ ਭਰ੍ਤ੍ਤਾ ਭਾਰ੍ਗਵੋ ਭृਗੁਨਨ੍ਦਨਃ। ਪੁਤ੍ਰਾਰ੍ਥੇ ਸਾਧਯਾਮਾਸ ਚਰੁਂ ਗਾਧੇਸ੍ਤਥੈਵ ਚ ।। ੨੯.

ਉਸ ਤੋਂ ਭਾਰਗਵ ਰਿਸ਼ੀ, ਭ੍ਰਿਗੁ ਦਾ ਵੰਸ਼ਜ, ਉਸ ਦਾ ਪਤੀ ਬਣਿਆ। ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਇੱਛਾ ਲਈ, ਉਸ ਨੇ ਗਾਧੀ ਲਈ ਵੀ ਯਜਨ ਦੀ ਭੇਟ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ।

ਤਥਾ ਚਾਹੂਯ ਸੁਧृਤਿऋਚੀਕੋ ਭਾਰ੍ਗਵਸ੍ਤਦਾ। ਉਪਯੋਜ੍ਯਸ਼੍ਚਰੁਰਯਂ ਤ੍ਵਯਾ ਮਾਤ੍ਰਾ ਚ ਤੇਸ਼ੁਭੇ ।। ੨੯.

ਫਿਰ, ਸਥਿਰ ਰਚੀਕ ਭਾਰਗਵ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ ਤੇ ਕਿਹਾ, 'ਇਹ ਭੇਟ ਤੇਰੇ ਤੇ ਤੇਰੀ ਮਾਂ ਨੇ ਵਰਤਣੀ ਹੈ, ਹੇ ਸ਼ੁਭੇ।'

ਤਸ੍ਯਾਂ ਜਨਿष੍ਯਤੇ ਪੁਤ੍ਰੋ ਦੀਪ੍ਤਿਮਾਨ੍ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿਯਰ੍षਭਃ। ਅਜੇਯਃ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿਯੈਰ੍ਯੁਦ੍ਧੇ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿਯਰ੍षਭਸੂਦਨਃ ।। ੨੯.

ਉਸ ਦੇ ਘਰ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਜਨਮ ਲਵੇਗਾ, ਜੋ ਚਮਕਦਾਰ ਤੇ ਸ਼ੂਰਵੀਰ ਹੋਵੇਗਾ। ਉਹ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸ਼ੂਰਵੀਰ ਤੋਂ ਨਾ ਹਾਰੇਗਾ ਅਤੇ ਕਸ਼ਤਰੀਆਂ ਦੇ ਮਹਾਨ ਯੋਧਿਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦੇਵੇਗਾ।

ਤਵਾਪਿ ਪੁਤ੍ਰਂ ਕਲ੍ਯਾਣਿ ਧृਤਿਨ੍ਤਂ ਤਪੋਧਨਮ੍। ਸ਼ਮਾਤ੍ਮਕਂ ਦ੍ਵਿਜਸ਼੍ਰੇष੍ਠਂ ਚਰੁਰੇष ਵਿਧਾਸ੍ਯਤਿ ।। ੨੯.

ਤੇਰੇ ਲਈ ਵੀ, ਸੁਭਾਗੀਏ, ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਜਨਮ ਲਵੇਗਾ ਜੋ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ, ਤਪ ਵਿੱਚ ਰੁਚੀ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ, ਸ਼ਾਂਤ ਸੁਭਾਵ ਦਾ ਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੋਵੇਗਾ।

ਏਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਤੁ ਤਾਂ ਭਾਰ੍ਯ੍ਯਾਮृਚੀਕੋ ਭृਗੁਨਨ੍ਦਨਃ। ਤਪਸ੍ਯਾਭਿਰਤੋ ਨਿਤ੍ਯਮਰਣ੍ਯਂ ਪ੍ਰਵਿਵੇਸ਼ ਹ ।। ੨੯.

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਆਖ ਕੇ, ਭ੍ਰਿਗੁ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਰੁਚੀਕ ਤਪ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਰਹੇ ਅਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਤਪ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਚਲੇ ਗਏ।

ਗਾਧਿਃ ਸਦਾਰਸ੍ਤੁ ਤਦਾ ऋਚੀਕਾਸ਼੍ਰਮਮਭ੍ਯਗਾਤ੍। ਤੀਰ੍ਥਯਾਤ੍ਰਾਪ੍ਰਸਙ੍ਗੇਨ ਸੁਤਾਂ ਦ੍ਰष੍ਟੁਂ ਨਰੇਸ਼੍ਵਰਃ ।। ੨੯.

ਉਸ ਸਮੇਂ ਗਾਧੀ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਸਮੇਤ ਰੁਚੀਕ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਆਏ, ਤੀਰਥ ਯਾਤਰਾ ਦੇ ਬਹਾਨੇ, ਆਪਣੀ ਧੀ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਲਈ।

ਚਰੁਦ੍ਵਯਂ ਗृਹੀਤ੍ਵਾ ਤੁ ऋषੇਃ ਸਤ੍ਯਵਤੀ ਸਦਾ। ਭਰ੍ਤ੍ਤੁਰ੍ਵਚਨਮਵ੍ਯਗ੍ਰਾ ਹृष੍ਟਾ ਮਾਤ੍ਰੇ ਨ੍ਯਵੇਦਯਤ੍ ।। ੨੯.

ਸਤਯਵਤੀ, ਜੋ ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੀ ਆਗਿਆ ਮੰਨਦੀ ਸੀ, ਰੁਸ਼ਿ ਵੱਲੋਂ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਦੋ ਭਾਗ ਲੈ ਕੇ ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ, ਬਿਨਾ ਕਿਸੇ ਚਿੰਤਾ ਦੇ, ਉਹ ਮਾਂ ਨੂੰ ਦੱਸ ਦਿੱਤੇ।

ਮਾਤਾ ਤੁ ਤਸ੍ਯੈ ਦੈਵੇਨ ਦੁਹਿਤ੍ਰੇ ਸ੍ਵਂ ਚਰੁਂ ਦਦੌ । ਤਸ੍ਯਾਸ਼੍ਚਰੁਮਥਾਜ੍ਞਾਨਾਦਾਤ੍ਮਨਃ ਸਾ ਚਕਾਰ ਹ ।। ੨੯.

ਉਸ ਦੀ ਮਾਂ ਨੇ ਕਿਸਮਤ ਦੇ ਕਾਰਨ ਆਪਣਾ ਭਾਗ ਆਪਣੀ ਧੀ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿੱਤਾ; ਤੇ ਸਤਯਵਤੀ ਨੇ ਅਣਜਾਣੇ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਭਾਗ ਆਪਣੇ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ।

ਅਥ ਸਤ੍ਯਵਤੀ ਗਰ੍ਭਂ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿਯਾਨ੍ਤਕਰਂ ਸ਼ੁਭਮ੍। ਧਾਰਯਾਮਾਸ ਦੀਪ੍ਤੇਨ ਵਪੁषਾ ਘੋਰਦਰ੍ਸ਼ਨਾ ।। ੨੯.

ਫਿਰ ਸਤਯਵਤੀ ਨੇ ਇੱਕ ਚਮਕਦਾਰ ਤੇ ਭਿਆਨਕ ਰੂਪ ਵਾਲਾ ਗਰਭ ਧਾਰਨ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਕਸ਼ਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਤੇ ਸ਼ੁਭ ਸੀ।

ਤਮृਚੀਕਸ੍ਤਤੋ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਯੋਗੇਨਾਪ੍ਯਨੁਮृਸ਼੍ਯ ਚ। ਤਦਾਬ੍ਰਵੀਦ੍ਦ੍ਵਿਜਸ਼੍ਰੇष੍ਠਃ ਸ੍ਵਾਂ ਭਾਰ੍ਯ੍ਯਾਂ ਵਰਵਰ੍ਣਿਨੀਮ੍ ।। ੨੯.

ਰੁਚੀਕ ਨੇ ਇਹ ਦੇਖ ਕੇ ਅਤੇ ਯੋਗ ਬਲ ਨਾਲ ਸਮਝ ਕੇ, ਆਪਣੀ ਸੁੰਦਰ ਪਤਨੀ ਨੂੰ, ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸੀ, ਆਖਿਆ।

ਮਾਤੁਃ ਸਿਦ੍ਧ੍ਯਤਿ ਤੇ ਭਦ੍ਰੇ ਚਰੁਵ੍ਯਤ੍ਯਾਸਹੇਤੁਨਾ। ਜਨਿष੍ਯਤਿ ਹਿ ਪੁਤ੍ਰਸ੍ਤੇ ਕ੍ਰੂਰਕਰ੍ਮਾਤਿਦਾਰੁਣਃ ।। ੨੯.

ਭਲੇ, ਤੇਰੀ ਮਾਂ ਨੂੰ ਭਾਗ ਬਦਲਣ ਦੇ ਕਾਰਨ ਸਫਲਤਾ ਮਿਲੇਗੀ; ਤੇਰਾ ਪੁੱਤਰ ਬਹੁਤ ਹੀ ਕਰੜਾ ਤੇ ਕਠੋਰ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਜਨਮ ਲਵੇਗਾ।

ਮਾਤਾ ਜਨਿष੍ਯਤੇ ਵਾਪਿ ਤਥਾਭੂਤਂ ਤਪੋਧਨਮ੍ । ਵਿਸ਼੍ਵਂ ਹਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਤਪਸਾ ਮਯਾ ਤਤ੍ਰ ਸਮਰ੍ਪਿਤਮ੍ ।। ੨੯.

ਤੇਰੀ ਮਾਂ ਵੀ ਐਸਾ ਪੁੱਤਰ ਜਨਮ ਲਵੇਗੀ, ਜੋ ਤਪ ਵਿੱਚ ਰੁਚੀ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇਗਾ; ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਤਪ ਨਾਲ ਸਾਰਾ ਬ੍ਰਹਮ ਉਸ ਵਿੱਚ ਸਮਰਪਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ।

ਏਵਮੁਕ੍ਤਾ ਮਹਾਭਾਗਾ ਭਰ੍ਤ੍ਰਾ ਸਤ੍ਯਵਤੀ ਤਦਾ। ਪ੍ਰਸਾਦਯਾਮਾਸ ਪਤਿਂ ਸੁਤੋ ਮੇ ਨੇਦृਸ਼ੋ ਭਵੇਤ੍। ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਪਸਦਸ੍ਤ੍ਵਨ੍ਯ ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤੋ ਮੁਨਿਰਬ੍ਰਵੀਤ੍ ।। ੨੯.

ਪਤੀ ਵੱਲੋਂ ਐਸਾ ਆਖੇ ਜਾਣ 'ਤੇ, ਮਹਾਨ ਭਾਗ ਵਾਲੀ ਸਤਯਵਤੀ ਨੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਮਨਾਇਆ: 'ਮੇਰਾ ਪੁੱਤਰ ਐਸਾ ਨਾ ਹੋਵੇ; ਕੋਈ ਹੋਰ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਵਿੱਚ ਅਛੂਤ ਹੋਵੇ,' ਉਸ ਨੇ ਆਖਿਆ, ਤੇ ਰੁਸ਼ਿ ਨੇ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ।

ਨੈष ਸਙ੍ਕਲ੍ਪਿਤਃ ਕਾਮੋ ਮਯਾ ਭਦ੍ਰੇ ਤਥਾ ਤ੍ਵਯਾ । ਉਗ੍ਰਕਰ੍ਮਾ ਭਵੇਤ੍ ਪੁਤ੍ਰਃ ਪਿਤੁਰ੍ਮਾਤੁਸ਼੍ਚ ਕਾਰਣਾਤ੍ ।। ੨੯.

ਭਲੇ, ਇਹ ਇੱਛਾ ਨਾ ਮੈਂ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਨਾ ਤੂੰ; ਤੇਰਾ ਪੁੱਤਰ ਪਿਤਾ ਤੇ ਮਾਂ ਦੋਹਾਂ ਦੇ ਕਾਰਨ ਕਰੜਾ ਤੇ ਉਗਰ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇਗਾ।

ਪੁਨਃ ਸਤ੍ਯਵਤੀ ਵਾਕ੍ਯਮੇਵਮੁਕ੍ਤਾਬ੍ਰਵੀਦਿਦਮ੍। ਇਚ੍ਛਁਲ੍ਲੋਕਾਨਪਿ ਮੁਨੇ ਸृਜੇਥਾਃ ਕਿਂ ਪੁਨਃ ਸੁਤਮ੍ ।। ੨੯.

ਫਿਰ ਸਤਯਵਤੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: 'ਰੁਸ਼ਿ ਜੀ, ਤੁਸੀਂ ਚਾਹੋ ਤਾਂ ਸੰਸਾਰ ਵੀ ਰਚ ਸਕਦੇ ਹੋ, ਫਿਰ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ?'

ਸ਼ਮਾਤ੍ਮਕਮृਜੁਂ ਭਰ੍ਤ੍ਤਃ ਪੁਤ੍ਰਂ ਮੇ ਦਾਤੁਮਰ੍ਹਸਿ। ਕਾਮਮੇਵਂਵਿਧਃ ਪੁਤ੍ਰੋ ਮਮ ਸ੍ਯਾਤ੍ਤੁ ਵਦ ਪ੍ਰਭੋ ।। ੨੯.

ਪਤੀ ਜੀ, ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੇ ਲਈ ਇੱਕ ਸ਼ਾਂਤ ਤੇ ਸਿੱਧਾ ਪੁੱਤਰ ਦੇਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹੋ; ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਚਾਹੋ ਤਾਂ ਐਸਾ ਪੁੱਤਰ ਮੇਰਾ ਹੋਵੇ।

ਮਯ੍ਯਨ੍ਯਥਾ ਨ ਸ਼ਕ੍ਯਂ ਵੈ ਕਰ੍ਤੁਮੇਵ ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮ। ਤਤਃ ਪ੍ਰਸਾਦਮਕਰੋਤ੍ ਸ ਤਸ੍ਯਾਸ੍ਤਪਸੋ ਬਲਾਤ੍ ।। ੨੯.

ਮੇਰੇ ਲਈ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ; ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਤਪ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ।

ਪੁਤ੍ਰੇ ਨਾਸ੍ਤਿ ਵਿਸ਼ੇषੋ ਮੇ ਪੌਤ੍ਰੇ ਵਾ ਵਰਵਰ੍ਣਿਨਿ। ਤ੍ਵਯਾ ਯਥੋਕ੍ਤਂ ਵਚਨਂ ਤਥਾ ਭਦ੍ਰੇ ਭਵਿष੍ਯਤਿ ।। ੨੯.

ਪੁੱਤਰ ਤੇ ਪੌਤਰੇ ਵਿੱਚ ਮੇਰੇ ਲਈ ਕੋਈ ਫਰਕ ਨਹੀਂ, ਸੁੰਦਰੇ; ਜਿਵੇਂ ਤੂੰ ਆਖਿਆ ਹੈ, ਭਲੇ, ਐਸਾ ਹੀ ਹੋਵੇਗਾ।

ਤਸ੍ਮਾਤ੍ ਸਤ੍ਯਵਤੀ ਪੁਤ੍ਰਂ ਜਨਯਾਮਾਸ ਭਾਰ੍ਗਵਮ੍। ਤਪਸ੍ਯਭਿਰਤਨ੍ਦਾਨ੍ਤਂ ਜਮਦਗ੍ਨਿਃ ਸ਼ਮਾਤ੍ਮਕਮ੍ ।। ੨੯.

ਇਸ ਕਰਕੇ, ਸਤਯਵਤੀ ਨੇ ਭਾਰਗਵ ਵੰਸ਼ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਜਨਮ ਲਿਆ, ਜੋ ਤਪ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ ਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸੰਯਮ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ ਸੀ—ਜਮਦਗਨੀ, ਜੋ ਸ਼ਾਂਤ ਸੁਭਾਵ ਦਾ ਸੀ।

ਭृਗੋਸ਼੍ਚਰੁਵਿਪਰ੍ਯਾਸੇ ਰੌਦ੍ਰਵੈष੍ਣਵਯੋਃ ਪੁਰਾ। ਯਮਨਾਦ੍ਵੈष੍ਣਵਸ੍ਯਾਗ੍ਨੇਰ੍ਜਮਦਗ੍ਨਿਰਜਾਯਤ ।। ੨੯.

ਭ੍ਰਿਗੁ ਦੇ ਤਪ ਤੇ ਵੈਸ਼ਣਵ ਭਾਗ ਦੇ ਬਦਲਣ ਕਾਰਨ, ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ, ਜਮਦਗਨੀ ਵੈਸ਼ਣਵ ਅੱਗ ਤੋਂ ਜਨਮਿਆ।

ਵਿਸ਼੍ਵਾਮਿਤ੍ਰਂ ਤੁ ਦਾਯਾਦਂ ਗਾਧਿਃ ਕੁਸ਼ਿਕਨਨ੍ਦਨਃ। ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਬ੍ਰਹ੍ਮਰ੍षਿਸਹਿਤੋ (ਸਵਿਤਾ) ਜਗਾਮ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਾਵृਤਃ ।। ੨੯.

ਕੁਸ਼ਿਕ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਗਾਧੀ ਨੇ, ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਵਾਰਸ ਬਣਾਇਆ। ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਰਸ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਘੇਰੇ ਵਿੱਚ ਸਵਿਤਾ ਦੇ ਕੋਲ ਗਿਆ।

ਸਾ ਹਿ ਸਤ੍ਯਵਤੀ ਪੁਣ੍ਯਾ ਸਤ੍ਯਵ੍ਰਤਪਰਾਯਣਾ। ਕੌਸ਼ਿਕੀਤਿ ਸਮਾਖ੍ਯਾਤਾ ਪ੍ਰਵृਤ੍ਤੇਯਂ ਮਹਾਨਦੀ ।। ੨੯.

ਉਹ ਸਤ੍ਯਵਤੀ, ਜੋ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਸਚਾਈ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਸੀ, ਕੌਸ਼ਿਕੀ ਨਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣੀ ਗਈ। ਇਹ ਵੱਡੀ ਦਰਿਆ ਵਹਿਣ ਲੱਗੀ।

ਪਰਿਸ੍ਰੁਤਾ ਮਹਾਭਾਗਾ ਕੌਸ਼ਿਕੀ ਸਰਿਤਾਂ ਵਰਾ। ਇਕ੍ਸ਼੍ਵਾਕੁਵਂਸ਼ੇ ਤ੍ਵਭਵਤ੍ਸੁਵੇਣੁਰ੍ਨਾਮ ਪਾਰ੍ਥਿਵਃ ।। ੨੯.

ਉਹ ਮਹਾਨ ਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕੌਸ਼ਿਕੀ, ਦਰਿਆਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ, ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੋ ਗਈ। ਇਕਸ਼ਵਾਕੂ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਸੁਵੇਣੁ ਨਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਹੋਇਆ।

ਤਸ੍ਯ ਕਨ੍ਯਾ ਮਹਾਭਾਗਾ ਕਾਮਲੀ ਨਾਮ ਰੇਣੁਕਾ। ਰੇਣੁ ਕਾਯਾਨ੍ਤੁ ਕਾਮਲ੍ਯਾਂ ਤਪੋਧृਤਿਸਮਨ੍ਵਿਤਃ। ਆਰ੍ਚੀਕੋ ਜਨਯਾਮਾਸ ਜਮਦਗ੍ਨਿਃ ਸੁਦਾਰੁਣਮ੍ ।। ੨੯.

ਉਸ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰ ਧੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਂ ਰੇਣੁਕਾ ਸੀ, ਕਾਮਲੀ ਵੀ ਕਹੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਕਾਮਲੀ ਤੇ ਰੇਣੁ, ਜੋ ਤਪ ਤੇ ਧੀਰਜ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਆਰਚੀਕ ਨੇ ਜਮਦਗਨੀ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਤਾਕਤਵਰ ਸੀ, ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ।