ਵਾਯੁਪੁਰਾਣਮ੍

ਵਿਜਯਸ੍ਯ ऋਤਃ ਪੁਤ੍ਰ ऋਤਸ੍ਯ ਸੁਨਯਃ ਸ੍ਮृਤਃ। ਸੁਨਯਾਦ੍ਵੀਤਹਵ੍ਯਸ੍ਤੁ ਵੀਤਹਵ੍ਯਾਤ੍ਮਜੋ ਧृਤਿਃ ।। ੨੭.

ਵਿਜਯਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਰਿਤਾ ਸੀ। ਰਿਤਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੁਨਯਾ ਸੀ। ਸੁਨਯਾ ਤੋਂ ਵੀਤਹਵਿਆ ਜਨਮਿਆ, ਅਤੇ ਵੀਤਹਵਿਆ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਧ੍ਰਿਤੀ ਸੀ।

ਧृਤੇਸ੍ਤੁ ਬਹੁਲਾਸ਼੍ਵੋऽਭੂਦ੍ਬਹੁਲਾਸ਼੍ਵਸੁਤਃ ਕृਤਿਃ। ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਸਨ੍ਤਿष੍ਟਤੇ ਵਂਸ਼ੋ ਜਨਕਾਨਾਂ ਮਹਾਤ੍ਮਨਾਮ੍। ਇਤ੍ਯੇਤੇ ਮੈਥਿਲਾਃ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਾਃ ਸੋਮਸ੍ਯਾਪਿ ਨਿਬੋਧਤ ।। ੨੭.

ਧ੍ਰਿਤੀ ਤੋਂ ਬਹੁਲਾਸ਼ਵ ਜਨਮਿਆ। ਬਹੁਲਾਸ਼ਵ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਕ੍ਰਿਤੀ ਸੀ। ਉਸ ਵਿੱਚ ਜਨਕਾਂ ਦੀ ਵੰਸ਼ ਸਥਾਪਤ ਹੋਈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਹ ਮੈਥਿਲ ਰਾਜੇ ਵਰਣਨ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ; ਹੁਣ ਸੋਮਾ ਬਾਰੇ ਸੁਣੋ।

ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਮਹਾਪੁਰਾਣੇ ਵਾਯੁਪ੍ਰੋਕ੍ਤੇ ਵੈਵਸ੍ਵਤਮਨੁਵਂਸ਼ਕੀਰ੍ਤ੍ਤਨਂ ਨਾਮ ਸਪ੍ਤਵਿਂਸ਼ੋऽਧ੍ਯਾਯਃ

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਵਿੱਚ ਵਾਯੂ ਵੱਲੋਂ ਕਹੀ ਗਈ ਵੈਵਸਵਤ ਮਨੁ ਦੀ ਵੰਸ਼ ਕਥਾ ਵਾਲਾ ਸਤਾਈਂ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ।

ਵਾਯੂਮਹਾਪੁਰਾਣਮ੍ - ਉਤ੍ਤਰਾਰ੍ਦ੍ਧਮ੍ -

ਵਾਯੂ ਮਹਾਪੁਰਾਣ — ਉੱਤਰ ਭਾਗ —

ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਮਦਦਤ੍ਸੋਮਸ੍ਤ੍ਰੀਲ੍ਲੋਁਕਾਨਿਤਿ ਨਃ ਸ਼੍ਰੁਤਮ੍। ਤੇਭ੍ਯੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਰ੍षਿਮੁਖ੍ਯੇਭ੍ਯਃ ਸਦਸ੍ਯੇਭ੍ਯਸ਼੍ਚ ਵੈ ਦ੍ਵਿਜਾਃ ।। ੨੮.

ਸੋਮਾ ਨੇ ਦੱਖਣੀ ਭਾਗ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਵੇਂ ਅਸੀਂ ਸੁਣਿਆ ਹੈ; ਉਹ ਉੱਤਮ ਬ੍ਰਹਮਰਸ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਸਭਾ ਦੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ, ਹੇ ਦੋਵਾਂ ਵਾਰ ਜਨਮੇ।

ਤਂ ਸਿਨੀ ਚ ਕੁਹੂਸ਼੍ਚੈਵ ਵਪੁਃ ਪੁष੍ਟਿਃ ਪ੍ਰਭਾਵਸੁਃ। ਕੀਰ੍ਤ੍ਤਿਰ੍ਧृਤਿਸ਼੍ਚ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਸ਼੍ਚ ਨਵ ਦੇਵ੍ਯਃ ਸਿषੇਵਿਰੇ ।। ੨੮.

ਸਿਨੀ, ਕੁਹੂ, ਵਪੁ, ਪੁਸ਼ਟੀ, ਪ੍ਰਭਾਵਸੁ, ਕੀਰਤੀ, ਧ੍ਰਿਤੀ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮੀ — ਇਹ ਨੌਂ ਦੇਵੀਆਂ ਉਸ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੀਆਂ ਸਨ।

ਪ੍ਰਾਪ੍ਯਾਵਭृਥਮਵ੍ਯਗ੍ਰਃ ਸਰ੍ਵ੍ਵਦੇਵਰ੍षਿਪੂਜਿਤਃ। ਅਤਿਰਾਜਾਤਿਰਾਜੇਨ੍ਦ੍ਰੋ ਦਸ਼ਧਾਤਾਪਯਦ੍ਦਿਸ਼ਃ ।। ੨੮.

ਅਵਭ੍ਰਿਤ ਸਨਾਨ ਪੂਰਾ ਕਰਕੇ, ਸਭ ਦੇਵਤੇ ਅਤੇ ਰਸ਼ੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਸਤਿਕਾਰਤ, ਉਹ ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ ਦਸੋਂ ਦਿਸਾਵਾਂ ਨੂੰ ਚਮਕਾਇਆ।

ਸ ਯਾਚ੍ਯਮਾਨੋ ਦੇਵੈਸ਼੍ਚ ਤਥਾ ਦੇਵਰ੍षਿਭਿਸ਼੍ਚ ਹ। ਨੈਵ ਵ੍ਯਸਰ੍ਜਯਤ੍ਤਾਰਾਂ ਤਸ੍ਮਾਯਾਙ੍ਗਿਰਸੇ ਤਦਾ ।। ੨੮.

ਦੇਵਤੇ ਅਤੇ ਰਸ਼ੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਮੰਗੇ ਜਾਣ 'ਤੇ ਵੀ, ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਵੇਲੇ ਤਾਰਾ ਨੂੰ ਅੰਗਿਰਸ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ।

ਉਸ਼ਨਾਸ੍ਤਸ੍ਯ ਜਗ੍ਰਾਹ ਪਾਰ੍ष੍ਣਿਮਙ੍ਗਿਰਸੋ ਦ੍ਵਿਜਾਃ। ਸ ਹਿ ਸ਼ਿष੍ਯੋ ਮਹਾਤੇਜਾਃ ਪਿਤੁਃ ਪੂਰ੍ਵਂ ਬृਹਸ੍ਪਤੇਃ ।। ੨੮.

ਉਸ਼ਨਾਸ ਨੇ ਤਾਰਾ ਨੂੰ ਅੰਗਿਰਸ ਤੋਂ ਲੈ ਲਿਆ, ਹੇ ਦੋਵਾਂ ਵਾਰ ਜਨਮੇ। ਉਹ ਮਹਾਤੇਜਸਵੀ, ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਬ੍ਰਹਸਪਤੀ ਦਾ ਪੁਰਾਣਾ ਸ਼ਿਸ਼ਿਆ ਸੀ।

ਤੇਨ ਸ੍ਨੇਹੇਨ ਭਗਵਾਨ੍ ਰੁਦ੍ਰਸ੍ਤਸ੍ਯ ਬृਹਸ੍ਪਤੇਃ। ਪਾਰ੍ष੍ਣਿਗ੍ਰਾਹੋऽਭਵਦ੍ਦੇਵਃ ਪ੍ਰਗृਹ੍ਯਾਜਗਵਨ੍ਧਨੁਃ ।। ੨੮.

ਉਸ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਭਗਵਾਨ ਰੁਦਰ ਨੇ ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ, ਆਪਣਾ ਧਨੁਸ਼ ਫੜਿਆ ਤੇ ਤਿਆਰ ਖੜਾ ਹੋ ਗਿਆ।

ਤੇਨ ਬ੍ਰਹ੍ਮਰ੍षਿਮੁਖ੍ਯੇਭ੍ਯਃ ਪਰਮਾਸ੍ਤ੍ਰਂ ਮਹਾਤ੍ਮਨਾ। ਉਦ੍ਦਿਸ਼੍ਯ ਦੇਵਾਨੁਤ੍ਸृष੍ਟਂ ਯੇਨੈषਾਂ ਨਾਸ਼ਿਤਂ ਯਸ਼ਃ ।। ੨੮.

ਉਸ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਨੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਬ੍ਰਹਮਰਸ਼ੀਆਂ ਉੱਤੇ ਵੱਡਾ ਹਥਿਆਰ ਚਲਾਇਆ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਉੱਤੇ ਛੱਡਿਆ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਸ਼ੋਭਾ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਈ।

ਤਤ੍ਰ ਤਦ੍ਯੁਦ੍ਧਮਭਵਤ੍ ਪ੍ਰਤ੍ਯਕ੍ਸ਼ਨ੍ਤਾਰਕਾਮਯਮ੍। ਦੇਵਾਨਾਂ ਦਾਨਵਾਨਾਞ੍ਚ ਲੋਕਕ੍ਸ਼ਯਕਰਂ ਮਹਤ੍ ।। ੨੮.

ਉਥੇ, ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਦਾਨਵਾਂ ਵਿਚ ਇਕ ਵੱਡੀ ਲੜਾਈ ਹੋਈ, ਜੋ ਸਭ ਨੂੰ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀ ਸੀ, ਤੇ ਜਿਸ ਨੇ ਸੰਸਾਰਾਂ ਨੂੰ ਤਬਾਹ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।

ਤਤ੍ਰ ਸ਼ਿष੍ਟਾਸ੍ਤ੍ਰਯੋ ਦੇਵਾਸ੍ਤੁषਿਤਾਸ਼੍ਚੈਵ ਯੇ ਸ੍ਮृਤਾਃ। ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣਂ ਸ਼ਰਣਂ ਜਗ੍ਮੁਰਾਦਿਦੇਵਂ ਪਿਤਾਮਹਮ੍ ।। ੨੮.

ਉਥੇ, ਬਚੇ ਹੋਏ ਤਿੰਨ ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਤੁਸ਼ਿਤ ਦੇਵਤੇ, ਜਿਵੇਂ ਯਾਦ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਬ੍ਰਹਮਾ, ਆਦਿ ਦੇਵ ਤੇ ਪਿਤਾ ਮਹਾ ਦੇ ਸ਼ਰਨ ਗਏ।

ਤਤੋ ਨਿਵਾਰ੍ਯੋਸ਼ਨਸਂ ਰੁਦ੍ਰਂ ਜ੍ਯੇष੍ਠਞ੍ਚ ਸ਼ਙ੍ਕਰਮ੍। ਦਦਾਵਾਙ੍ਗਿਰਸੇ ਤਾਰਾਂ ਸ੍ਵਯਮੇਵ ਪਿਤਾਮਹਃ ।। ੨੮.

ਫਿਰ, ਉਸ਼ਨਸ, ਰੁਦਰ ਤੇ ਵੱਡੇ ਸ਼ੰਕਰ ਨੂੰ ਰੋਕ ਕੇ, ਪਿਤਾ ਮਹਾ ਨੇ ਤਾਰਾ ਨੂੰ ਅੰਗਿਰਸ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿੱਤਾ।

ਅਨ੍ਤਰ੍ਵਤ੍ਨੀਂ ਚ ਤਾਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਤਾਰਾਨ੍ਤਾਰਾਧਿਪਾਨਨਾਮ੍। ਗਰ੍ਭਮੁਤ੍ਸृਜਸੇ ਨ ਤ੍ਵਂ ਵਿਪ੍ਰਃ ਪ੍ਰਾਹ ਬृਹਸ੍ਪਤਿਃ ।। ੨੮.

ਜਦ ਤਾਰਾ ਗਰਭਵਤੀ ਸੀ, ਜੋ ਤਾਰਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਦਾ ਨਾਮ ਲੈ ਰਹੀ ਸੀ, ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਤੂੰ ਗਰਭ ਨਾਹ ਛੱਡੀ।'

ਮਦੀਯਾਯਾਂ ਤਨੌ ਯੋਨੌ ਗਰ੍ਭੋ ਧਾਰ੍ਯਃ ਕਥਞ੍ਚਨ। ਅਥੋ ਨਾਵਸृਜਤ੍ਤਨ੍ਤੁ ਕੁਮਾਰਂ ਦਸ੍ਯੁਹਨ੍ਤਮਮ੍ ।। ੨੮.

'ਮੇਰੇ ਸਰੀਰ ਤੇ ਜਣਨ ਅੰਗ ਵਿਚ, ਗਰਭ ਕਿਸੇ ਵੀ ਹਾਲਤ ਵਿਚ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।' ਪਰ ਤਾਰਾ ਨੇ ਉਹ ਪੁੱਤਰ, ਜੋ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਨਾਹ ਛੱਡਿਆ।

ਈषਿਕਾਸ੍ਤਮ੍ਬਮਾਸਾਦ੍ਯ ਜ੍ਵਲਨ੍ਤਮਿਵ ਪਾਵਕਮ੍। ਜਾਤਮਾਤ੍ਰੋऽਥ ਭਗਵਾਨ੍ ਦੇਵਾਨਾਮਾਕ੍ਸ਼ਿਪਦ੍ਵਪੁਃ ।। ੨੮.

ਇਕ ਕੰਡੇ ਦੇ ਡੰਡੇ ਕੋਲ ਜਾ ਕੇ, ਜੋ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਜਲ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਭਗਵਾਨ, ਨਵੇਂ ਜਨਮ ਲੈ ਕੇ, ਆਪਣਾ ਰੂਪ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿਚ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ।

ਤਤਃ ਸਂਸ਼ਯਮਾਪਨ੍ਨਾਸ੍ਤਾਰਾਮਕਥਯਨ੍ ਸੁਰਾਃ। ਸਤ੍ਯਂ ਬ੍ਰੂਹਿ ਸੁਤਃ ਕਸ੍ਯ ਸੋਮਸ੍ਯਾਥ ਬृਹਸ੍ਪਤੇਃ ।। ੨੮.

ਫਿਰ, ਦੇਵਤੇ ਸ਼ੱਕ ਵਿਚ ਪੈ ਗਏ ਤੇ ਤਾਰਾ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ, 'ਸੱਚ ਦੱਸ, ਇਹ ਪੁੱਤਰ ਸੋਮ ਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਦਾ?'

ਹ੍ਰੀਯਮਾਣਾ ਯਦਾ ਦੇਵਾਨ੍ਨਾਹ ਸਾ ਸਾਧ੍ਵਸਾਧੁ ਵਾ । ਤਦਾ ਤਾਂ ਸ਼ਪ੍ਤੁਮਾਰਬ੍ਧਃ ਕੁਮਾਰੋ ਦਸ੍ਯੁਹਨ੍ਤਮਃ ।। ੨੮.

ਦੇਵਤਿਆਂ ਅੱਗੇ ਸ਼ਰਮੀਂ, ਤਾਰਾ ਨੇ ਨਾ ਚੰਗਾ ਕਿਹਾ ਨਾ ਮਾੜਾ; ਫਿਰ ਉਹ ਪੁੱਤਰ, ਜੋ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਦੇਣ ਲੱਗਾ।

ਸਨ੍ਨਿਵਾਰ੍ਯ ਤਦਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਤਾਰਾਂ ਚਨ੍ਦ੍ਰਸ੍ਯ ਸਂਸ਼ਯਃ। ਯਦਤ੍ਰ ਤਥ੍ਯਨ੍ਤਦ੍‌ਬ੍ਰੂਹਿ ਤਾਰੇ ਕਸ੍ਯ ਸੁਤਸ੍ਤ੍ਵਯਮ੍ ।। ੨੮.

ਉਸ ਵੇਲੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਪੁੱਤਰ ਤੇ ਤਾਰਾ ਨੂੰ ਰੋਕਿਆ, ਚੰਦਰ ਦੇ ਸ਼ੱਕ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕੀਤਾ ਤੇ ਕਿਹਾ, 'ਸੱਚ ਦੱਸ ਤਾਰਾ, ਇਹ ਪੁੱਤਰ ਕਿਸ ਦਾ ਹੈ?'

ਸਾ ਪ੍ਰਾਞ੍ਜਲਿਰੁਵਾਚੇਦਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣਂ ਵਰਦਂ ਪ੍ਰਭੁਮ੍। ਸੋਮਸ੍ਯੇਤਿ ਮਹਾਤ੍ਮਾਨਂ ਕੁਮਾਰਨ੍ਦਸ੍ਯੁਹਨ੍ਤਮਮ੍ ।। ੨੮.

ਉਹ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ, ਜੋ ਵਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਪ੍ਰਭੂ ਹੈ, ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੀ, 'ਇਹ ਸੋਮ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹੈ, ਵੱਡੀ ਆਤਮਾ ਵਾਲਾ ਤੇ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ।'

ਤਤਃ ਸ ਤਮੁਪਾਘਾਯ ਸੋਮੋ ਦਾਤਾ ਪ੍ਰਜਾਪਤਿਃ। ਬੁਧ ਇਤ੍ਯਕਰੋਨ੍ਨਾਮ ਤਸ੍ਯ ਪੁਤ੍ਰਸ੍ਯ ਧੀਮਤਃ ।। ੨੮.

ਫਿਰ ਸੋਮ, ਜੋ ਦਾਤਾ ਤੇ ਪ੍ਰਜਾ ਪਤੀ ਹੈ, ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਗਲੇ ਲਾਇਆ ਤੇ ਆਪਣੇ ਬੁਧੀਮਾਨ ਪੁੱਤਰ ਦਾ ਨਾਮ ਬੁਧ ਰੱਖਿਆ।

ਪ੍ਰਤਿਪੂਰ੍ਵ੍ਵਞ੍ਚ ਗਮਨੇ ਸਮਭ੍ਯੁਤ੍ਤਿष੍ਠਤੇ ਬੁਧੈਃ। ਉਤ੍ਪਾਦਯਾਮਾਸ ਤਦਾ ਪੁਤ੍ਰਂ ਵੈ ਰਾਜਪੁਤ੍ਰਿਕਾ ।। ੨੮.

ਹਰ ਪੀੜ੍ਹੀ ਵਿਚ, ਬੁਧ ਗਿਆਨੀਆਂ ਵਿਚ ਉਭਰਿਆ; ਫਿਰ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਨੇ ਇਕ ਪੁੱਤਰ ਜਨਮਿਆ।

ਤਸ੍ਯ ਪੁਤ੍ਰੋ ਮਹਾਤੇਜਾ ਬਭੂਵੈਲਃ ਪੁਰੂਰਵਾਃ । ਉਰ੍ਵਸ਼੍ਯਾਂ ਜਜ੍ਞਿਰੇ ਤਸ੍ਯ ਪੁਤ੍ਰਾਃ षਟ੍ ਸੁਮਹੌਜਸਃ ।। ੨੮.

ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਵੱਡੀ ਤੇਜ ਵਾਲਾ, ਪੁਰੂਰਵਾਸ ਹੋਇਆ, ਜੋ ਉਰਵਸ਼ੀ ਤੋਂ ਜਨਮਿਆ; ਉਸ ਦੇ ਛੇ ਪੁੱਤਰ ਵੱਡੀ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲੇ ਹੋਏ।

ਪ੍ਰਸਹ੍ਯ ਧਰ੍षਿਤਸ੍ਤਤ੍ਰ ਵਿਵਸ਼ੋ ਰਾਜਯਕ੍ਸ਼੍ਮਣਾ । ਤਤੋ ਯਕ੍ਸ਼੍ਮਾਭਿਭੂਤਸ੍ਤੁ ਸੋਮਃ ਪ੍ਰਕ੍ਸ਼ੀਣਮਣ੍ਡਲਃ । ਜਗਾਮ ਸ਼ਰਣਾਯਾਥ ਪਿਤਰਂ ਸੋऽਤ੍ਰਿਮੇਵ ਤੁ ।। ੨੮.

ਉਥੇ, ਜਬਰਦਸਤੀ ਬੇਇੱਜਤ ਹੋ ਕੇ ਤੇ ਰਾਜ ਰੋਗ ਨਾਲ ਬੇਬਸ ਹੋ ਕੇ, ਸੋਮ, ਰੋਗ ਤੇ ਆਪਣਾ ਚੱਕਰ ਘਟ ਜਾਣ ਕਰਕੇ, ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਅਤਰੀ ਦੇ ਸ਼ਰਨ ਗਿਆ।

ਤਸ੍ਯ ਤਤ੍ਪਾਪਸ਼ਮਨਂ ਚਕਾਰਾਤ੍ਰਿਰ੍ਮਹਾਯਸ਼ਾਃ। ਸ ਰਾਜਯਕ੍ਸ਼੍ਮਣਾ ਮੁਕ੍ਤਃ ਸ਼੍ਰਿਯਾ ਜਜ੍ਵਾਲ ਸਰ੍ਵ੍ਵਸ਼ਃ ।। ੨੮.

ਅਤਰੀ, ਵੱਡੀ ਯਸ਼ ਵਾਲਾ, ਨੇ ਉਸ ਦਾ ਪਾਪ ਦੂਰ ਕੀਤਾ; ਰਾਜ ਰੋਗ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ, ਸੋਮ ਹਰ ਪਾਸੇ ਚਮਕਿਆ।

ਏਤਤ੍ਸੋਮਸ੍ਯ ਵੈ ਜਨ੍ਮ ਕੀਰ੍ਤ੍ਤਿਤਂ ਦ੍ਵਿਜਸਤ੍ਤਮਾਃ। ਵਂਸ਼ਨ੍ਤਸ੍ਯ ਦ੍ਵਿਜਸ਼੍ਰੇष੍ਠਾਃ ਕੀਰ੍ਤ੍ਯਮਾਨਂ ਨਿਬੋਧਤ ।। ੨੮.

ਇਹ ਸੋਮ ਦਾ ਜਨਮ ਦਾ ਵਰਣਨ ਹੈ, ਦੋਵਾਂ ਜਨਮ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਵਧੀਆ; ਹੁਣ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਵਿਚੋਂ ਵਧੀਆ, ਉਸ ਦੀ ਵੰਸ਼ ਦੀ ਕਥਾ ਸੁਣੋ।

ਧਨ੍ਯਮਾਰੋਗ੍ਯਮਾਯੁष੍ਯਂ ਪੁਣ੍ਯਂ ਕਲ੍ਮषਸ਼ੋਧਨਮ੍। ਸੋਮਸ੍ਯ ਜਨ੍ਮ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵੈਵ ਸਰ੍ਵਪਾਪੈਃ ਪ੍ਰਮੁਚ੍ਯਤੇ ।। ੨੮.

ਸੋਮਾ ਦੇ ਜਨਮ ਦੀ ਕਥਾ ਸੁਣ ਕੇ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਧਨ, ਤੰਦਰੁਸਤੀ, ਲੰਮੀ ਉਮਰ, ਪੁੰਨ ਅਤੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।

ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ੍ ਭੀਮਸ੍ਯ ਦਾਯਾਦੋ ਰਾਜਾਸੀਤ੍ਕਾਞ੍ਚਨਪ੍ਰਭਃ। ਵਿਦ੍ਵਾਂਸ੍ਤੁ ਕਾਞ੍ਚਨਸ੍ਯਾਪਿ ਸੁਹੋਤ੍ਰੋऽਭੂਨ੍ਮਹਾਬਲਃ ।। ੨੯.

ਭੀਮ ਦਾ ਵਾਰਸ, ਚਮਕਦਾਰ ਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਰਾਜਾ ਕਾਂਚਨਪ੍ਰਭਾ ਸੀ। ਗਿਆਨੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਵੀ ਕਾਂਚਨ ਤੋਂ ਵਧ ਕੇ ਮਹਾਬਲੀ ਸੁਹੋਤ੍ਰਾ ਸੀ।