ਵਾਯੁਪੁਰਾਣਮ੍

ਹਿਰਣ੍ਯਨਾਭਃ ਕੌਸ਼ਲ੍ਯੋ ਵਸਿष੍ਠਸ੍ਤਤ੍ਸੁਤੋऽਭਵਤ੍। ਪੌਤ੍ਰਸ੍ਯ ਜੈਮਿਨੇਃ ਸ਼ਿष੍ਯਃ ਸ੍ਮृਤਃ ਸਰ੍ਵੇषੁ ਸ਼ਰ੍ਮਸੁ ।। ੨੬.

ਹਿਰਣਯਨਾਭ, ਕੋਸ਼ਲ ਦਾ, ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ; ਉਹ ਜੈਮਿਨੀ ਦੇ ਪੌਤਰੇ ਵਸੀਸ਼ਠ ਦਾ ਸ਼ਿਸ਼ਿਆ ਸੀ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ।

ਸ਼ਤਾਨਿ ਸਂਹਿਤਾਨਾਨ੍ਤੁ ਪਞ੍ਚ ਯੋऽਧੀਤਵਾਂਸ੍ਤਤਃ। ਤਸ੍ਮਾਦਧਿਗਤੋ ਯੋਗੋ ਯਾਜ੍ਞਵਲ੍ਕ੍ਯੇਨ ਧੀਮਤਾ ।। ੨੬.

ਉਸ ਨੇ ਪੰਜ ਸੌ ਸੰਹਿਤਾਵਾਂ ਪੜ੍ਹੀਆਂ; ਉਸ ਤੋਂ, ਬੁਧੀਮਾਨ ਯਾਜ਼ਨਵਲਕ ਨੇ ਯੋਗ ਦਾ ਗਿਆਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ।

ਪੁष੍ਯਸ੍ਤਸ੍ਯ ਸੁਤੋ ਵਿਦ੍ਵਾਨ੍ ਧ੍ਰੁਵਸਨ੍ਧਿਸ਼੍ਚ ਤਤ੍ਸੁਤਃ। ਸੁਦਰ੍ਸ਼ਨਸ੍ਤਸ੍ਯ ਸੁਤੋ ਅਗ੍ਨਿਵਰ੍ਣਃ ਸੁਦਰ੍ਸ਼ਨਾਤ੍ ।। ੨੬.

ਉਸ ਦਾ ਵਿਦਵਾਨ ਪੁੱਤਰ ਪੁਸ਼ਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਧ੍ਰੁਵਸੰਧਿ; ਧ੍ਰੁਵਸੰਧਿ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੁਦਰਸ਼ਨ, ਤੇ ਸੁਦਰਸ਼ਨ ਤੋਂ ਅਗਨੀਵਰਨ।

ਅਗ੍ਨਿਵਰ੍ਣਸ੍ਯ ਸ਼ੀਘ੍ਰਸ੍ਤੁ ਸ਼ੀਘ੍ਰਕਸ੍ਯ ਮਨੁਃ ਸ੍ਮृਤਃ। ਮਨੁਸ੍ਤੁ ਯੋਗਮਾਸ੍ਥਾਯ ਕਲਾਪਗ੍ਰਾਮਮਾਸ੍ਥਿਤਃ। ਏਕੋਨਵਿਂਸ਼ਪ੍ਰਯੁਗੇ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਪ੍ਰਾਵਰ੍ਤ੍ਤਕਃ ਪ੍ਰਭੁਃ ।। ੨੬.

ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਰੰਗ ਵਾਲਾ ਤੇ ਤੇਜ਼ ਚਲਣ ਵਾਲਾ 'ਸ਼ੀਘਰ' ਸੀ, ਉਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦਾ ਨਾਮ 'ਮਨੁ' ਸੀ। ਮਨੁ ਨੇ ਯੋਗ ਅਪਣਾਇਆ ਤੇ ਕਲਾਪਾ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਵੱਸਿਆ। ਉਨ੍ਹੀ ਨੇ ਉਨ੍ਹੀਸਵੇਂ ਯੁਗ ਵਿੱਚ ਕਸ਼ਤ੍ਰਪ ਰਾਜ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ।

ਪ੍ਰਸੁਸ਼੍ਰੁਤੋ ਮਨੋਃ ਪੁਤ੍ਰਃ ਸੁਸਨ੍ਧਿਸ੍ਤਸ੍ਯ ਚਾਤ੍ਮਜਃ। ਸੁਸਨ੍ਧੇਸ਼੍ਚ ਤਥਾਮਰ੍षਃ ਸਹਸ੍ਵਾਨ੍ਨਾਮ ਨਾਮਤਃ ।। ੨੬.

ਮਨੁ ਦਾ ਪੁੱਤਰ 'ਪ੍ਰਸੁਸ਼੍ਰੁਤ' ਸੀ, ਤੇ ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ 'ਸੁਸੰਧਿ' ਸੀ। ਸੁਸੰਧਿ ਤੋਂ 'ਅਮਰਸ਼' ਜਨਮਿਆ, ਤੇ ਅਮਰਸ਼ ਤੋਂ 'ਸਹਸਵਾਨ' ਨਾਮ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹੋਇਆ।

ਆਸੀਤ੍ਸਹਸ੍ਵਤਃ ਪੁਤ੍ਰੋ ਰਾਜਾ ਵਿਸ਼੍ਰੁਤਵਾਨਿਤਿ। ਤਸ੍ਯਾਸੀਦ੍ਵਿਸ਼੍ਰੁਤਵਤਃ ਪੁਤ੍ਰੋ ਰਾਜਾ ਬृਹਦ੍ਬਲਃ ।। ੨੬.

ਸਹਸਵਾਨ ਦਾ ਪੁੱਤਰ 'ਵਿਸ਼੍ਰੁਤਵਾਨ' ਸੀ, ਜੋ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਰਾਜਾ ਸੀ। ਵਿਸ਼੍ਰੁਤਵਾਨ ਦਾ ਪੁੱਤਰ 'ਬ੍ਰਹਦਬਲ' ਰਾਜਾ ਹੋਇਆ।

ਏਤੇ ਇਕ੍ਸ਼੍ਵਾਕੁਦਾਯਾਦਾ ਰਾਜਾਨਃ ਪ੍ਰਾਯਸ਼ਃ ਸ੍ਮृਤਾਃ। ਵਂਸ਼ੇ ਪ੍ਰਧਾਨਾ ਯੇ ਤੇऽਸ੍ਮਿਨ੍ ਪ੍ਰਾਧਾਨ੍ਯੇਨ ਤੁ ਕੀਰ੍ਤ੍ਤਿਤਾਃ ।। ੨੬.

ਇਹ ਰਾਜੇ ਇਕਸ਼ਵਾਕੁ ਦੀ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਵੱਡੇ ਤੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਰਾਜੇ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਇੱਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਲੇਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।

ਪਠਨ੍ ਸਮ੍ਯਗਿਮਾਂ ਸृष੍ਟਿਮਾਦਿਤ੍ਯਸ੍ਯ ਵਿਵਸ੍ਵਤਃ। ਪ੍ਰਜਾਵਾਨੇਤਿ ਸਾਯੁਜ੍ਯਂ ਮਨੋਰ੍ਵੈਵਸ੍ਵਤਸ੍ਯ ਸਃ ।। ੨੬.

ਜੋ ਕੋਈ ਆਦਿਤਯ ਵਿਵਸਵਾਨ ਦੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੀ ਇਹ ਕਥਾ ਠੀਕ ਢੰਗ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮਨੁ ਵਿਵਸਵਤ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲਾਪ ਤੇ繁ਤਾ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।

ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਦੇਵਸ੍ਯ ਦੇਵਸ੍ਯ ਪ੍ਰਜਾਨਾਂ ਪੁष੍ਟਿਦਸ੍ਯ ਚ। ਵਿਪਾਪ੍ਮਾ ਵਿਰਜਾਸ਼੍ਚੈਵ ਆਯੁष੍ਮਾਨ੍ ਭਵਤੇऽਚ੍ਯੁਤਃ ।। ੨੬.

ਉਹ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ, ਪਵਿੱਤਰ, ਲੰਬੀ ਉਮਰ ਵਾਲਾ ਤੇ ਅਟੱਲ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ 'ਸ਼ਰਾਧਦੇਵ' ਉਹ ਦੇਵਤਾ ਜੋ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ繁ਤਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।

ਅਨੁਜਸ੍ਯ ਵਿਕੁਕ੍ਸ਼ੇਸ੍ਤੁ ਨਿਮੇਰ੍ਵਂਸ਼ਂ ਨਿਬੋਧਤ। ਯੋऽਸੌ ਨਿਵੇਸ਼ਯਾਮਾਸ ਪੁਰਨ੍ਦੇਵਪੁਰੋਪਮਮ੍ ।। ੨੭.

ਹੁਣ ਵਿਕੁਕਸ਼ੀ ਦੇ ਛੋਟੇ ਭਰਾ ਨਿਮੀ ਦੀ ਵੰਸ਼ ਦੀ ਕਥਾ ਸੁਣੋ, ਜਿਸ ਨੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਾਂਗ ਇੱਕ ਨਗਰ ਵਸਾਇਆ।

ਜਯਨ੍ਤਮਿਤਿਵਿਖ੍ਯਾਤਂ ਗੌਤਮਸ੍ਯਾਸ਼੍ਰਮਾਭਿਤਃ। ਯਸ੍ਯਾਨ੍ਵਵਾਯੇ ਯਜ੍ਞੇ ਵੈ ਜਨਕਾਦृषਿਸਤ੍ਤਮਾਤ੍ ।। ੨੭.

ਉਹ ਨਗਰ ਗੌਤਮ ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਨੇੜੇ 'ਜਯੰਤ' ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਇਆ। ਉਸ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ, ਯਜਨ ਸਮੇਂ, ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਜਨਕ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ।

ਨੇਮਿਰ੍ਨਾਮ ਸੁਧਰ੍ਮਾਤ੍ਮਾ ਸਰ੍ਵਸਤ੍ਵਨਮਸ੍ਕृਤਃ। ਆਸੀਤ੍ ਪੁਤ੍ਰੋ ਮਹਾਪ੍ਰਾਜ੍ਞ ਇਕ੍ਸ਼੍ਵਾਕੋਰ੍ਭੂਰਿਤੇਜਸਃ ।। ੨੭.

ਨਿਮੀ, ਜੋ ਧਰਮਵਾਨ ਸੀ ਤੇ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਵੱਲੋਂ ਸਤਿਕਾਰਿਆ ਗਿਆ, ਇਕਸ਼ਵਾਕੁ ਦਾ ਬਹੁਤ ਗਿਆਨਵਾਨ ਤੇ ਜੋਤਿ ਵਾਲਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ।

ਸ ਸ਼ਾਪੇਨ ਵਸਿष੍ਠਸ੍ਯ ਵਿਦੇਹਃ ਸਮਪਦ੍ਯਤ। ਤਸ੍ਯ ਪੁਤ੍ਰੋ ਮਿਥਿਰ੍ਨਾਮ ਜਨਿਤਃ ਪਰ੍ਵਭਿਸ੍ਤ੍ਰਿਭਿਃ ।। ੨੭.

ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਸ਼ਾਪ ਕਰਕੇ ਨਿਮੀ 'ਵਿਦੇਹ' ਹੋ ਗਿਆ। ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ 'ਮਿਥਿ' ਤਿੰਨ ਵੱਡੇ ਯਜਨਾਂ ਰਾਹੀਂ ਜਨਮਿਆ।

ਅਰਣ੍ਯਾਂ ਮਥ੍ਯਮਾਨਾਯਾਂ ਪ੍ਰਾਦੁਰ੍ਭੂਤੋ ਮਹਾਯਸ਼ਾਃ। ਨਾਮ੍ਨਾ ਮਿਥਿਰਿਤਿ ਖ੍ਯਾਤੋ ਜਨਨਾਜ੍ਜਨਕੋऽਭਵਤ੍ ।। ੨੭.

ਜਦੋਂ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਮਥਨ ਹੋਇਆ, ਤਦ ਮਿਥਿ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਯਸ਼ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ। ਉਸ ਦੇ ਜਨਮ ਤੋਂ ਉਹ 'ਜਨਕ' ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਗਿਆ।

ਮਿਥਿਰ੍ਨਾਮ ਮਹਾਵੀਰ੍ਯੋ ਯੇਨਾਸੌ ਮਿਥਿਲਾਭਵਤ੍। ਰਾਜਾਸੌ ਜਨਕੋ ਨਾਮ ਜਨਕਾਚ੍ਚਾਪ੍ਯੁਦਾਵਸੁਃ ।। ੨੭.

ਮਿਥਿ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਉਸ ਦੇ ਨਾਮ 'ਮਿਥਿਲਾ' ਨਗਰ ਬਣੀ। ਉਹ ਰਾਜਾ 'ਜਨਕ' ਸੀ, ਤੇ ਜਨਕ ਤੋਂ 'ਉਦਾਵਸੁ' ਜਨਮਿਆ।

ਉਦਾਵਸੋਃ ਸੁਧਰ੍ਮਾਤ੍ਮਾ ਜਨਿਤੋ ਨਨ੍ਦਿਵਰ੍ਦ੍ਧਨਃ। ਨਨ੍ਦਿਵਰ੍ਦ੍ਧਨਤਃ ਸ਼ੂਰਃ ਸੁਕੇਤੁਰ੍ਨਾਮ ਧਾਰ੍ਮਿਕਃ ।। ੨੭.

ਉਦਾਵਸੁ ਤੋਂ ਧਰਮਵਾਨ 'ਨੰਦਿਵਰਧਨ' ਜਨਮਿਆ। ਨੰਦਿਵਰਧਨ ਤੋਂ ਸ਼ੂਰ ਤੇ ਧਰਮਵਾਨ 'ਸੁਕੇਤੁ' ਜਨਮਿਆ।

ਸੁਕੇਤੋਰਪਿ ਧਰ੍ਮਾਤ੍ਮਾ ਦੇਵਰਾਤੋ ਮਹਾਬਲਃ। ਦੇਵਰਾਤਸ੍ਯ ਧਰ੍ਮਾਤ੍ਮਾ ਬृਹਦੁਚ੍ਛ ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੁਤਿਃ ।। ੨੭.

ਸੁਕੇਤੁ ਤੋਂ ਵੀ ਧਰਮਵਾਨ ਤੇ ਮਹਾਬਲ 'ਦੇਵਰਾਤ' ਜਨਮਿਆ। ਦੇਵਰਾਤ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਵੀ ਧਰਮਵਾਨ ਸੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ 'ਬ੍ਰਹਦੁਚਛ' ਸੀ।

ਬृਹਦੁਚ੍ਛਸ੍ਯ ਤਨਯੋ ਮਹਾਵੀਰ੍ਯਃ ਪ੍ਰਤਾਪਵਾਨ੍ । ਮਹਾਵੀਰ੍ਯਸ੍ਯ ਧृਤਿਮਾਨ੍ ਸੁਧृਤਿਸ੍ਤਸ੍ਯ ਚਾਤ੍ਮਜਃ ।। ੨੭.

ਬ੍ਰਹਦੁਚਛ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਮਹਾਨ ਸ਼ਕਤੀ ਤੇ ਪ੍ਰਤਾਪ ਵਾਲਾ 'ਮਹਾਵੀਰ' ਸੀ। ਮਹਾਵੀਰ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਜੋ ਡਿੱਠਾ ਤੇ ਢੀਠ ਸੀ, 'ਸੁਧ੍ਰਿਤ' ਸੀ।

ਸੁਧृਤੇਰਪਿ ਧਰ੍ਮਾਤ੍ਮਾ ਧृष੍ਟਕੇਤੁਃ ਪਰਨ੍ਤਪਃ। ਧृष੍ਟਕੇਤੁ ਸੁਤਸ਼੍ਚਾਪਿ ਹਰ੍ਯਸ਼੍ਵੋ ਨਾਮ ਵਿਸ਼੍ਰੁਤਃ ।। ੨੭.

ਸੁਧ੍ਰਿਤ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਵੀ ਧਰਮਵਾਨ 'ਧ੍ਰਿਸ਼ਟਕੇਤੁ' ਸੀ, ਜੋ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਹਰਾ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਸੀ। ਧ੍ਰਿਸ਼ਟਕੇਤੁ ਦਾ ਪੁੱਤਰ 'ਹਰਯਸ਼ਵ' ਸੀ, ਜੋ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਇਆ।

ਹਰ੍ਯਸ਼੍ਵਸ੍ਯ ਮਰੁਃ ਪੁਤ੍ਰੋ ਮਰੋਃ ਪੁਤ੍ਰਃ ਪ੍ਰਤਿਤ੍ਵਕਃ। ਪ੍ਰਤਿਤ੍ਵਕਸ੍ਯ ਧਰ੍ਮਾਤ੍ਮਾ ਰਾਜਾ ਕੀਰ੍ਤ੍ਤਿਰਥਃ ਸੁਤਃ ।। ੨੭.

ਹਰਯਸ਼ਵ ਦਾ ਪੁੱਤਰ 'ਮਰੁ' ਸੀ, ਤੇ ਮਰੁ ਦਾ ਪੁੱਤਰ 'ਪ੍ਰਤਿਤਵਕ' ਸੀ। ਪ੍ਰਤਿਤਵਕ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਜੋ ਧਰਮਵਾਨ ਰਾਜਾ ਸੀ, 'ਕੀਰਤਿਰਥ' ਸੀ।

ਪੁਤ੍ਰਃ ਕੀਰ੍ਤ੍ਤਿਰਥਸ੍ਯਾਪਿ ਦੇਵਮੀਢ ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੁਤਃ । ਦੇਵਮੀਢਸ੍ਯ ਵਿਬੁਧੋ ਵਿਬੁਧਸ੍ਯ ਸੁਤੋ ਧृਤਿਃ ।। ੨੭.

ਕੀਰਤਿਰਥ ਦਾ ਪੁੱਤਰ 'ਦੇਵਮੀਢ' ਸੀ। ਦੇਵਮੀਢ ਦਾ ਪੁੱਤਰ 'ਵਿਬੁਧ' ਸੀ, ਤੇ ਵਿਬੁਧ ਦਾ ਪੁੱਤਰ 'ਧ੍ਰਿਤਿ' ਸੀ।

ਮਹਾਧृਤਿਸੁਤੋ ਰਾਜਾ ਕੀਰ੍ਤ੍ਤਿਰਾਜਃ ਪ੍ਰਤਾਪਵਾਨ੍ । ਕੀਰ੍ਤ੍ਤਿ ਰਾਜਾਤ੍ਮਜੋ ਵਿਦ੍ਵਾਨ੍ ਮਹਾਰੋਮੇਤਿ ਵਿਸ਼੍ਰੁਤਃ ।। ੨੭.

ਮਹਾਧ੍ਰਿਤੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਰਾਜਾ ਕੀਰਤੀਰਾਜ਼, ਆਪਣੀ ਸ਼ੂਰਤਾ ਲਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਵਿਦਵਾਨ ਪੁੱਤਰ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਮਹਾਰੋਮ ਸੀ, ਦੂਰ-ਦੂਰ ਤੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਇਆ।

ਮਹਾਰੋਮ੍ਣਸ੍ਤੁ ਵਿਖ੍ਯਾਤਃ ਸ੍ਵਰ੍ਣਰੋਮਾ ਵ੍ਯਜਾਯਤ। ਸ੍ਵਰ੍ਣਰੋਮਾਤ੍ਮਜਸ਼੍ਚਾਪਿ ਹ੍ਰਸ੍ਵਰੋਮਾਭਵਨृਪਃ ।। ੨੭.

ਮਹਾਰੋਮ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸਵਰਨਰੋਮ ਜਨਮਿਆ। ਸਵਰਨਰੋਮ ਤੋਂ ਰਾਜਾ ਹ੍ਰਸਵਰੋਮ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ।

ਹ੍ਰਸ੍ਵਰੋਮਾਤ੍ਮਜੋ ਵਿਦ੍ਵਾਨ੍ ਸੀਰਧ੍ਵਜ ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੁਤਿਃ। ਉਦ੍ਭਿਨ੍ਨਾ ਕृषਤਾ ਯੇਨ ਸੀਤਾ ਰਾਜ੍ਞਾ ਯਸ਼ਸ੍ਵਿਨੀ। ਰਾਮਸ੍ਯ ਮਹਿषੀ ਸਾਧ੍ਵੀ ਸੁਵ੍ਰਤਾਤਿਪਤਿਵ੍ਰਤਾ ।। ੨੭.

ਹ੍ਰਸਵਰੋਮ ਦਾ ਵਿਦਵਾਨ ਪੁੱਤਰ ਸੀਰਧਵਜ ਨਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਸ ਰਾਜਾ ਨੇ ਹਲ ਚਲਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਯਸ਼ਸਵੀ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਪਾਇਆ, ਜੋ ਰਾਮ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰ ਰਾਣੀ ਸੀ, ਆਪਣੇ ਵਚਨਾਂ ਤੇ ਪਤੀ ਪ੍ਰਤੀ ਬਹੁਤ ਨਿਸ਼ਠਾਵਾਨ।

ਸ਼ਾਂਸ਼ਪਾਯਨ ਉਵਾਚ।। ਕਥਂ ਸੀਤਾ ਸਮੁਤ੍ਪਨ੍ਨਾ ਕृष੍ਯਮਾਣਾ ਯਸ਼ਸ੍ਵਿਨੀ। ਕਿਮਰ੍ਥਞ੍ਚਾਕृषਦ੍ਰਾਜਾ ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਂ ਯਸ੍ਮਿਨ੍ ਬਭੂਵ ਹ ।। ੨੭.

ਸ਼ਾਂਸ਼ਪਾਯਨ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: ਸੀਤਾ ਹਲ ਚਲਾਉਂਦੇ ਸਮੇਂ ਕਿਵੇਂ ਜਨਮੀ? ਰਾਜਾ ਨੇ ਜਿਸ ਖੇਤ ਵਿੱਚ ਹਲ ਚਲਾਇਆ, ਉਹ ਕਿਹੜਾ ਸੀ ਅਤੇ ਕਿਸ ਲਈ ਚਲਾਇਆ ਸੀ?

ਸੂਤ ਉਵਾਚ।। ਅਗ੍ਨਿਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰੇ ਕृष੍ਯਮਾਣੇ ਅਸ਼੍ਵਮੇਧੇ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ। ਵਿਧਿਨਾ ਸੁਪ੍ਰਯੁਕ੍ਤੇਨ ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਸਾ ਤੁ ਸਮੁਤ੍ਥਿਤਾ ।। ੨੭.

ਸੂਤਾ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਦੇ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯਜਨ ਲਈ, ਜਦੋਂ ਅਗਨਿਕੇਤਰ ਵਿੱਚ ਰੀਤ ਅਨੁਸਾਰ ਹਲ ਚਲਾਇਆ ਗਿਆ, ਉਥੋਂ ਹੀ ਸੀਤਾ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈ।

ਸੀਰਧ੍ਵਜਾਤ੍ਤੁ ਜਾਤਸ੍ਤੁ ਭਾਨੁਮਾਨ੍ਨਾਮ ਮੈਥਿਲਃ। ਭ੍ਰਾਤਾ ਕੁਸ਼ਧ੍ਵਜਸ੍ਤਸ੍ਯ ਸ ਕਾਸ਼੍ਯਧਿਪਤਿਰ੍ਨृਪਃ ।। ੨੭.

ਸੀਰਧਵਜ ਤੋਂ ਭਾਨੁਮਾਨ ਨਾਂ ਦਾ ਮੈਥਿਲ ਰਾਜਾ ਜਨਮਿਆ। ਉਸ ਦਾ ਭਰਾ ਕੁਸ਼ਧਵਜ ਸੀ, ਜੋ ਕਾਸ਼ੀ ਦਾ ਰਾਜਾ ਬਣਿਆ।

ਤਸ੍ਯ ਭਾਨੁਮਤਃ ਪੁਤ੍ਰਃ ਪ੍ਰਦ੍ਯੁਮ੍ਨਸ਼੍ਚ ਪ੍ਰਤਾਪਵਾਨ੍। ਮੁਨਿਸ੍ਤਸ੍ਯ ਸੁਤਸ਼੍ਚਾਪਿ ਤਸ੍ਮਾਦੂਰ੍ਜਵਹਃ ਸ੍ਮृਤਃ ।। ੨੭.

ਭਾਨੁਮਾਨ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਪ੍ਰਦਯੁਮਨ ਸੀ, ਜੋ ਸ਼ੂਰਤਾ ਲਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਇੱਕ ਮੁਨੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਊਰਜਵਹਾ ਜਾਣਿਆ ਗਿਆ।

ਊਰ੍ਜਵਹਾਤ੍ ਸੁਤਦ੍ਵਾਜਃ ਸ਼ਕੁਨਿਸ੍ਤਸ੍ਯ ਚਾਤ੍ਮਜਃ। ਸ੍ਵਾਗਤਃ ਸ਼ਕੁਨੇਃ ਪੁਤ੍ਰਃ ਸੁਵਰ੍ਚ੍ਚਾਸ੍ਤਤ੍ਸੁਤਃ ਸ੍ਮृਤਃ ।। ੨੭.

ਊਰਜਵਹਾ ਤੋਂ ਸੁਤਧਵਜ ਜਨਮਿਆ। ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸ਼ਕੁਨੀ ਸੀ। ਸ਼ਕੁਨੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸਵਾਗਤ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੁਵਰਚਾ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੋਇਆ।