ਵਾਯੁਪੁਰਾਣਮ੍

ਤਮਾਦਿਪੁਰੁषਂ ਦੇਵਂ ਹਰਿਂ ਕृष੍ਣਂ ਪ੍ਰਜਾਪਤਿਮ੍। ਵਿष੍ਣੁਂ ਕਪਿਲਰੂਪੇਣ ਹਂਸਂ ਨਾਰਾਯਣਂ ਪ੍ਰਭੁਮ੍ ।। ੨੬.

ਉਥੇ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਆਦਿ-ਪੁਰਖ, ਦੇਵਤਾ, ਹਰੀ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ, ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ, ਵਿਸ਼ਨੂ (ਕਪਿਲ ਰੂਪ), ਹੰਸ, ਨਾਰਾਇਣ, ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ।

ਤਸ੍ਯ ਚਕ੍ਸ਼ੁਃ ਸਮਾਸਾਦ੍ਯ ਤੇਜਸ੍ਤਤ੍ ਪ੍ਰਤਿਪਦ੍ਯਤੇ। ਦਗ੍ਧਾਃ ਪੁਤ੍ਰਾਸ੍ਤਦਾ ਸਰ੍ਵੇ ਚਤ੍ਵਾਰਸ੍ਤ੍ਵਵਸ਼ੇषਿਤਾਃ ।। ੨੬.

ਜਦ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕੀਤਾ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਜੋਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ; ਫਿਰ ਸਾਰੇ ਪੁੱਤਰ ਸੜ ਗਏ, ਸਿਰਫ਼ ਚਾਰ ਬਚੇ।

ਬਰ੍ਹਿਕੇਤੁਃ ਸਕੇਤੁਸ਼੍ਚ ਤਥਾ ਧਰ੍ਮ੍ਮਰਤਸ੍ਤ੍ਰਯਃ। ਸ਼ੂਰਃ ਪਞ੍ਚਵਨਸ਼੍ਚੈਵ ਤਸ੍ਯ ਵਂਸ਼ਕਰਾਃ ਪ੍ਰਭੋ ।। ੨੬.

ਬਰਹਿਕੇਤੁ, ਸਕੇਤੁ, ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਧਰਮ-ਭਗਤ, ਸ਼ੂਰ ਅਤੇ ਪੰਚਵਨ—ਇਹ ਉਸ ਦੀ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਉਤਪੰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ।

ਪ੍ਰਾਦਾਚ੍ਚ ਤਸ੍ਯ ਭਗਵਾਨ੍ ਹਰਿਰ੍ਨਾਰਾਯਣੋ ਵਰਾਨ੍। ਅਕ੍ਸ਼ਯਤ੍ਵਂ ਸ੍ਵਵਂਸ਼ਸ੍ਯ ਵਾਜਿਮੇਧਸ਼ਤਂ ਤਥਾ। ਵਿਭੁਂ ਪੁਤ੍ਰਂ ਸਮੁਦ੍ਰਞ੍ਚ ਸ੍ਵਰ੍ਗੇ ਵਾਸਂ ਤਥਾਕ੍ਸ਼ਯਮ੍ ।। ੨੬.

ਭਗਵਾਨ ਹਰੀ ਨਾਰਾਇਣ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਵਰ ਦਿੱਤੇ: ਵੰਸ਼ ਦੀ ਅਖੰਡਤਾ, ਸੌ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯਗ, ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਪੁੱਤਰ, ਸਮੁੰਦਰ, ਅਤੇ ਸਵਰਗ ਵਿਚ ਸਦਾ ਵਾਸ।

ਸ ਸਮੁਦ੍ਰੋऽਸ਼੍ਵਮਾਦਾਯ ਵਨ੍ਦਦੇ (?) ਸਰਿਤਾਂਪਤਿਃ। ਸਾਗਰਤ੍ਵਂ ਚ ਲੇਭੇ ਸ ਕਰ੍ਮਣਾ ਤੇਨ ਤਸ੍ਯ ਵੈ ।। ੨੬.

ਸਮੁੰਦਰ ਨੇ ਘੋੜਾ ਲੈ ਕੇ, ਨਦੀਆਂ ਦੇ ਮਾਲਕ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ; ਉਸ ਕਰਤਬ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ 'ਸਾਗਰ' ਹੋਣ ਦਾ ਦਰਜਾ ਮਿਲਿਆ।

ਤਂ ਚਾਸ਼੍ਵਮੇਧਿਕਂ ਸੋऽਸ਼੍ਵਂ ਸਮੁਦ੍ਰਾਤ੍ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਪਾਰ੍ਥਿਵਃ। ਆਜਹਾਰਾਸ਼੍ਵਮੇਧਾਨਾਂ ਸ਼ਤਂ ਚੈਵ ਪੁਨਃ ਪੁਨਃ ।। ੨੬.

ਉਹ ਰਾਜਾ, ਸਮੁੰਦਰ ਤੋਂ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਦਾ ਘੋੜਾ ਲੈ ਕੇ, ਵਾਰ ਵਾਰ ਸੌ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯਗ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ।

षष੍ਟਿਪੁਤ੍ਰਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਦਗ੍ਧਾਨ੍ਯਸ਼੍ਵਾਨੁਸਾਰਿਣਾਮ੍। ਤੇषਾਂ ਨਾਰਾਯਣਂ ਤੇਜਃ ਪ੍ਰਵਿष੍ਟਾਨਾਂ ਮਹਾਤ੍ਮਨਾਮ੍। ਪੁਤ੍ਰਾਣਾਨ੍ਤੁ ਸਹਸ੍ਰਾਣਿ षष੍ਟਿਸ੍ਤੁ ਇਤਿ ਨਃ ਸ਼੍ਰੁਤਮ੍ ।। ੨੬.

ਘੋੜੇ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਚੱਲਣ ਵਾਲੇ ਸਾਠ ਹਜ਼ਾਰ ਪੁੱਤਰ ਸੜ ਗਏ; ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਜੋਤ ਨਾਰਾਇਣ ਵਿੱਚ ਮਿਲ ਗਈ। ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਸਾਠ ਹਜ਼ਾਰ—ਅਸੀਂ ਇਹ ਸੁਣਿਆ ਹੈ।

ऋषਯ ਊਚੁਃ।. ਸਗਰਸ੍ਯਾਤ੍ਮਜਾ ਰਾਜ੍ਞਃ ਕਥਂ ਜਾਤਾ ਮਹਾਬਲਾਃ। ਵਿਕ੍ਰਾਨ੍ਤਾਃ षष੍ਟਿਸਾਹਸ੍ਰਾ ਵਿਧਿਨਾ ਕੇਨ ਵਾ ਵਦ ।। ੨੬.

ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: ਸਗਰ ਰਾਜਾ ਦੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਪੁੱਤਰ ਕਿਵੇਂ ਜਨਮੇ? ਦੱਸੋ, ਕਿਹੜੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਸਾਠ ਹਜ਼ਾਰ ਵਿਰਲੇ ਜਨਮੇ?

ਸੂਤ ਉਵਾਚ।। ਦ੍ਵੇ ਪਤ੍ਨ੍ਯੌ ਸਗਰਸ੍ਯਾਸ੍ਤਾਂ ਤਪਸਾ ਦਗ੍ਧਕਿਲ੍ਬਿषੇ। ਜ੍ਯੇष੍ਠਾ ਵਿਦਰ੍ਭਦੁਹਿਤਾ ਕੇਸ਼ਿਨੀ ਨਾਮ ਨਾਮਤਃ ।। ੨੬.

ਸੂਤ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਸਗਰ ਦੀਆਂ ਦੋ ਪਤਨੀਆਂ ਸਨ, ਜੋ ਤਪ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਗਈਆਂ; ਵੱਡੀ ਪਤਨੀ ਵਿਦਰਭ ਦੇ ਰਾਜਾ ਦੀ ਧੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਕੇਸ਼ਿਨੀ ਸੀ।

ਕਨੀਯਸੀ ਤੁ ਯਾ ਤਸ੍ਯ ਪਤ੍ਨੀ ਪਰਮਧਰ੍ਮਿਣੀ। ਅਰਿष੍ਟਨੇਮਿਦੁਹਿਤਾ ਰੂਪੇਣਾਪ੍ਰਤਿਮਾ ਭੁਵਿ ।। ੨੬.

ਉਸ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟੀ ਪਤਨੀ, ਜੋ ਬੜੀ ਧਰਮਵਾਨ ਸੀ, ਅਰਿਸ਼ਟਨੇਮੀ ਦੀ ਧੀ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਸੁੰਦਰਤਾ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਕਿਸੇ ਨਾਲੋਂ ਵਧ ਕੇ ਸੀ।

ਔਰ੍ਵਸ੍ਤਾਭ੍ਯਾਂ ਵਰਂ ਪ੍ਰਾਦਾਤ੍ ਤਪਸਾਰਾਧਿਤਃ ਪ੍ਰਭੁਃ। ਏਕਾ ਜਨਿष੍ਯਤੇ ਪੁਤ੍ਰਂ ਵਂਸ਼ਕਰ੍ਤ੍ਤਾਰਮੀਪ੍ਸਿਤਮ੍। षष੍ਟਿਪੁਤ੍ਰਂ ਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਦ੍ਵਿਤੀਯਾ ਜਨਯਿष੍ਯਤਿ ।। ੨੬.

ਉਰਵਾ ਨੇ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ, ਵਰ ਦਿੱਤਾ: ਇੱਕ ਪਤਨੀ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਜਣੇਗੀ, ਜੋ ਵੰਸ਼ ਦੀ ਲੜੀ ਚਲਾਏਗਾ; ਦੂਜੀ ਪਤਨੀ ਸਾਠ ਹਜ਼ਾਰ ਪੁੱਤਰ ਜਣੇਗੀ।

ਮੁਨੇਸ੍ਤੁ ਵਚਨਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਕੇਸ਼ਿਨੀ ਪੁਤ੍ਰਮੇਕਕਮ੍। ਵਂਸ਼ਸ੍ਯ ਕਾਰਣਂ ਸ਼੍ਰੇष੍ਠਾ ਜਗ੍ਰਾਹ ਨृਪਸਂਸਦਿ ।। ੨੬.

ਮੁਨੀ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਕੇਸ਼ਿਨੀ ਨੇ ਰਾਜ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਜਣਨ ਦੀ ਚੋਣ ਕੀਤੀ, ਜੋ ਵੰਸ਼ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹੋਵੇਗਾ ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੋਵੇਗਾ।

षष੍ਟਿਪੁਤ੍ਰਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਸੁਪਰ੍ਣਭਗਿਨੀ ਤਥਾ। ਮਹਾਤ੍ਮਨਸ੍ਤੁ ਜਗ੍ਰਾਹ ਸੁਮਤਿਃ ਪੋषਣੇ ਨृਪਃ ।। ੨੬.

ਸੁਪਰਣ ਦੀ ਭੈਣ, ਸੁਮਤੀ, ਨੇ ਵੀ ਸਾਠ ਹਜ਼ਾਰ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤੀ, ਤੇ ਰਾਜਾ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਦਾ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਬਣਿਆ।

ਅਥ ਕਾਲੇ ਗਤੇ ਜ੍ਯੇष੍ਠਾ ਜ੍ਯੇष੍ਠਂ ਪੁਤ੍ਰਂ ਵ੍ਯਜਾਯਤ। ਅਸਮਞ੍ਜ ਇਤਿ ਖ੍ਯਾਤਂ ਕਾਕੁਤ੍ਸ੍ਥਂ ਸਗਰਾਤ੍ਮਜਮ੍ ।। ੨੬.

ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਬਾਅਦ, ਵੱਡੀ ਪਤਨੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਵੱਡੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਜਣਿਆ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਅਸਮੰਜਾ ਸੀ। ਉਹ ਸਗਰ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ ਤੇ ਕਾਕੁਤਸਥ ਵੰਸ਼ ਦਾ ਸੀ।

ਸੁਮਤਿਸ੍ਤ੍ਵਪਿ ਜਜ੍ਞੇ ਵੈ ਗਰ੍ਭਨ੍ਤੁਮ੍ਬਂ ਯਸ਼ਸ੍ਵਿਨੀ। षष੍ਟਿਪੁਤ੍ਰਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਤੁਮ੍ਬਮਧ੍ਯਾਦ੍ਵਿਨਿਃਸृਤਾਃ ।। ੨੬.

ਸੁਮਤੀ ਨੇ ਵੀ ਜਣਨ ਕੀਤਾ, ਉਸ ਦੀ ਗਰਭ ਠੇਲ੍ਹੇ (ਕੰਭ) ਦੀ ਆਕਾਰ ਵਾਲੀ ਸੀ; ਉਸ ਦੇ ਵਿਚੋਂ ਸਾਠ ਹਜ਼ਾਰ ਪੁੱਤਰ ਜਨਮ ਲਏ।

ਘृਤਪੂਰ੍ਣੇषੁ ਕੁਮ੍ਭੇषੁ ਤਾਨ੍ ਗਰ੍ਭਾਨ੍ ਨ੍ਯਦਧਤ੍ਤਤਃ। ਧਾਤ੍ਰੀਸ਼੍ਚੈਕੈਕਸ਼ਃ ਪ੍ਰਾਦਾਤ੍ ਤਾਵਤੀਃ ਪੋषਣੇ ਨृਪਃ ।। ੨੬.

ਉਸ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਭ੍ਰੂਣਾਂ ਨੂੰ ਘੀ ਨਾਲ ਭਰੇ ਕੰਭਾਂ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ; ਰਾਜਾ ਨੇ ਹਰ ਇੱਕ ਲਈ ਦਾਈ ਰੱਖੀ, ਤਾਂ ਜੋ ਉਹ ਪਾਲੇ ਜਾ ਸਕਣ।

ਤਤੋ ਨਵਸੁ ਮਾਸੇषੁ ਸਮੁਤ੍ਤਸ੍ਥੁਰ੍ਯਥਾਸੁਖਮ੍। ਕੁਮਾਰਾਸ੍ਤੇ ਮਹਾਭਾਗਾਃ ਸਗਰਪ੍ਰੀਤਿਵਰ੍ਦ੍ਧਨਾਃ ।। ੨੬.

ਨੌ ਮਹੀਨੇ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਮਹਾਨ ਪੁੱਤਰ ਆਰਾਮ ਨਾਲ ਉਠੇ, ਜੋ ਸਗਰ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲੇ ਸਨ।

ਕਾਲੇਨ ਮਹਤਾ ਚੈਵ ਚੌਵਨਂ ਪ੍ਰਤਿਪੇਦਿਰੇ। षष੍ਟਿਪੁਤ੍ਰਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਤੇषਾਮਸ਼੍ਵਾਨੁਸਾਰਿਣਾਮ੍ ।। ੨੬.

ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ, ਸਾਠ ਹਜ਼ਾਰ ਪੁੱਤਰ, ਜੋ ਘੋੜੇ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਚੱਲਣ ਵਾਲੇ ਸਨ, ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਚਲੇ ਗਏ।

ਸ ਤੁ ਜ੍ਯੇष੍ਠੋ ਨਰਵ੍ਯਾਘ੍ਰਃ ਸਗਰਸ੍ਯਾਤ੍ਮਸਮ੍ਭਵਃ। ਅਸਮਞ੍ਜ ਇਤਿ ਖ੍ਯਾਤੋ ਬਰ੍ਹਿਕੇਤੁਰ੍ਮਹਾਬਲਃ ।। ੨੬.

ਉਹ ਵੱਡਾ ਪੁੱਤਰ, ਜੋ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੇਰ ਵਰਗਾ ਸੀ, ਸਗਰ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਨਾਮ ਅਸਮੰਜਾ ਸੀ, ਜੋ ਬੜੀ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲਾ ਤੇ ਯਜਨ ਦੀ ਚਿੰਨ੍ਹ ਵਾਲਾ ਸੀ।

ਪੌਰਾਣਾਮਹਿਤੇ ਯੁਕ੍ਤਃ ਪਿਤ੍ਰਾ ਨਿਰ੍ਵਾਸਿਤਃ ਪੁਰਾ। ਤਸ੍ਯ ਪੁਤ੍ਰੋਂऽਸ਼ੁਮਾਨ੍ਨਾਮ ਅਸਮਞ੍ਜਸ੍ਯ ਵੀਰ੍ਯਵਾਨ੍ ।। ੨੬.

ਉਹ ਪੁਰਾਣੀ ਰੀਤਾਂ ਲਈ ਯੋਗ ਸੀ, ਪਰ ਪਿਤਾ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਨਿਕਾਲ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਅੰਸ਼ੁਮਾਨ, ਅਸਮੰਜਾ ਤੋਂ ਜਣਿਆ, ਬੜਾ ਸ਼ੂਰਵੀਰ ਸੀ।

ਤਸ੍ਯ ਪੁਤ੍ਰਸ੍ਤੁ ਧਰ੍ਮਾਤ੍ਮਾ ਦਿਲੀਪ ਇਤਿ ਵਿਸ਼੍ਰੁਤਃ। ਦਿਲੀਪਾਤ੍ਤੁ ਮਹਾਤੇਜਾ ਵੀਰੋ ਜਾਤੋ ਭਗੀਰਥਃ ।। ੨੬.

ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਧਰਮਵਾਨ ਦਿਲੀਪ ਸੀ, ਜੋ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਇਆ। ਦਿਲੀਪ ਤੋਂ ਮਹਾਨ ਤੇ ਸ਼ੂਰਵੀਰ ਭਗੀਰਥ ਜਣਿਆ।

ਯੇਨ ਗਙ੍ਗਾ ਸਰਿਚ੍ਛ੍ਰੇष੍ਠਾ ਵਿਮਾਨੈਰੁਪਸ਼ੋਭਿਤਾ । ਈਜਾऽਨੇਨ ਸਮੁਦ੍ਰਾਦ੍ਵੈ ਦੁਹਿਤृਤ੍ਵੇਨ ਕਲ੍ਪਿਤਾ। ਅਤ੍ਰਾਪ੍ਯੁਦਾਹਰਨ੍ਤੀਮਂ ਸ਼੍ਲੋਕਂ ਪੌਰਾਣਿਕਾ ਜਨਾਃ ।। ੨੬.

ਭਗੀਰਥ ਨੇ ਗੰਗਾ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਦਰਿਆ ਹੈ ਤੇ ਵਿਮਾਨਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਲਿਆਈ। ਉਸ ਦੇ ਯਜਨ ਨਾਲ, ਗੰਗਾ ਸਮੁੰਦਰ ਤੋਂ ਧੀ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਈ। ਇੱਥੇ ਪੁਰਾਣਕ ਲੋਕ ਇਹ ਸ਼ਲੋਕ ਪੜ੍ਹਦੇ ਹਨ।

ਭਗੀਰਥਸ੍ਤੁ ਤਾਂ ਗਙ੍ਗਾਮਾਨਯਾਮਾਸ ਕਰ੍ਮਭਿਃ । ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਭਾਗੀਰਥੀ ਗਙ੍ਗਾ ਕਥ੍ਯਤੇ ਵਂਸ਼ਵਿਤ੍ਤਮੈਃ ।। ੨੬.

ਭਗੀਰਥ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕਰਮਾਂ ਨਾਲ ਗੰਗਾ ਨੂੰ ਲਿਆਇਆ; ਇਸ ਕਰਕੇ ਵੰਸ਼ ਨੂੰ ਜਾਣਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਗੰਗਾ ਨੂੰ ਭਗੀਰਥੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।

ਭਗੀਰਥਸੁਤਸ਼੍ਚਾਪਿ ਸ਼੍ਰੁਤੋ ਨਾਮ ਬਭੂਵ ਹ। ਨਾਭਾਗਸ੍ਤਸ੍ਯ ਦਾਯਾਦੋ ਨਿਤ੍ਯਂ ਧਰ੍ਮਪਰਾਯਣਃ ।। ੨੬.

ਭਗੀਰਥ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸ਼੍ਰੁਤ ਨਾਮ ਦਾ ਹੋਇਆ; ਉਸ ਦਾ ਵਾਰਸ ਨਾਭਾਗ ਸੀ, ਜੋ ਹਮੇਸ਼ਾ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ।

ਅਮ੍ਬਰੀषਃ ਸੁਤਸ੍ਤਸ੍ਯ ਸਿਨ੍ਧੁਦ੍ਵੀਪਸ੍ਤਤੋऽਭਵਤ੍। ਏਵਂ ਵਂਸ਼ਪੁਰਾਣਜ੍ਞਾ ਗਾਯਨ੍ਤੀਤਿ ਪਰਿਸ਼੍ਰੁਤਮ੍ ।। ੨੬.

ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਅੰਬਰੀਸ਼ ਸੀ; ਉਸ ਤੋਂ ਸਿੰਧੁਦਵੀਪ ਹੋਇਆ। ਇੰਝ, ਪੁਰਾਣਾ ਵੰਸ਼ ਜਾਣਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਗਾਇਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਸਭ ਨੂੰ ਪਤਾ ਹੈ।

ਨਾਭਾਗੇਰਮ੍ਬਰੀषਸ੍ਯ ਭੁਜਾਭ੍ਯਾਂ ਪਰਿਪਾਲਿਤਾ। ਬਭੂਵ ਵਸੁਧਾਤ੍ਯਰ੍ਥਂ ਤਾਪਤ੍ਰਯਵਿਵਰ੍ਜਿਤਾ ।। ੨੬.

ਨਾਭਾਗ ਤੇ ਅੰਬਰੀਸ਼ ਦੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰੱਖੀ ਗਈ, ਤੇ ਉਹ ਤਿੰਨ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੁੱਖਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਗਈ।

ਅਯੁਤਾਯੁਃ ਸੁਤਸ੍ਤਸ੍ਯ ਸਿਨ੍ਧੁਦ੍ਵੀਪਸ੍ਯ ਵੀਰ੍ਯਵਾਨ੍। ਅਯੁਤਾਯੋਸ੍ਤੁ ਦਾਯਾਦ ऋਤੁਪਰ੍ਣੋ ਮਹਾਯਸ਼ਾਃ ।। ੨੬.

ਸਿੰਧੁਦਵੀਪ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਅਯੁਤਾਯੁ ਬੜਾ ਸ਼ੂਰਵੀਰ ਸੀ; ਅਯੁਤਾਯੁ ਦਾ ਵਾਰਸ ਰਿਤੁਪਰਨ ਸੀ, ਜੋ ਬੜਾ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਇਆ।

ਦਿਵ੍ਯਾਕ੍ਸ਼ਹृਦਜ੍ਞੋऽਸੌ ਰਾਜਾ ਨਲਸਖੋ ਬਲੀ। ਨਲੌ ਦ੍ਵਾਵਿਤਿ ਵਿਖ੍ਯਾਤੌ ਪੁਰਾਣੇषੁ ਦृਢਵ੍ਰਤੌ ।। ੨੬.

ਉਹ ਰਾਜਾ, ਨਲ ਦਾ ਦੋਸਤ, ਬਹੁਤ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ, ਅਤੇ ਦਿਵ੍ਯ ਪਾਸਿਆਂ ਤੇ ਦਿਲਾਂ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਪੁਰਾਣਿਆਂ ਵਿੱਚ ਦੋ ਨਲਾਂ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਵਚਨਾਂ 'ਤੇ ਪੱਕੇ ਰਹੇ, ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਨ।

ਵੀਰਸੇਨਾਤ੍ਮਜਸ਼੍ਚੈਵ ਯਸ਼੍ਚੇਕ੍ਸ਼੍ਵਾਕੁਕੁਲੋਦ੍ਵਹਃ। ऋਤੁਪਰ੍ਣਸ੍ਯ ਪੁਤ੍ਰੋऽਭੂਤ੍ ਸਰ੍ਵ੍ਵਕਾਮੋ ਜਨੇਸ਼੍ਵਰਃ ।। ੨੬.

ਇੱਕ ਵੀਰਸੇਨਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ, ਦੂਜਾ ਇਕਸ਼ਵਾਕੂ ਵੰਸ਼ ਦਾ ਚੋਟੀ ਦਾ ਵੰਸ਼ਜ। ਰਿਤੁਪਰਣ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਬਣਿਆ, ਜੋ ਸਭ ਦੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕਰਦਾ ਸੀ।