ਵਾਯੁਪੁਰਾਣਮ੍

ਤੇ ਵਧ੍ਯਮਾਨਾ ਵੀਰੇਣ ਸਗਰੇਣ ਮਹਾਤ੍ਮਨਾ। ਵਸਿष੍ਠਂ ਸ਼ਰਣਂ ਸਰ੍ਵ੍ਵੇ ਪ੍ਰਪਨ੍ਨਾਃ ਸ਼ਰਣੈषਿਣਃ ।। ੨੬.

ਜਦੋਂ ਮਹਾਨ ਸਗਰ ਵਲੋਂ ਉਹ ਮਾਰੇ ਜਾ ਰਹੇ ਸਨ, ਸਾਰੇ ਸ਼ਰਨ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਵਸੀਸ਼ਠ ਦੇ ਪਾਸ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਆਏ।

ਵਸਿष੍ਠਸ੍ਤਾਨ੍ ਤਥੇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਸਮਯੇਨ ਮਹਾਮੁਨਿਃ । ਸਗਰਂ ਵਾਰਯਾਮਾਸ ਤੇषਾਨ੍ਦਤ੍ਤ੍ਵਾऽਭਯਨ੍ਤਦਾ ।। ੨੬.

ਵਸੀਸ਼ਠ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਮੰਗ ਮੰਨ ਕੇ, ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਤੇ, ਸਗਰ ਨੂੰ ਰੋਕ ਲਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਵੇਲੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਡਰ ਤੋਂ ਬਚਾਵਾ ਦਿੱਤਾ।

ਸਗਰਃ ਸ੍ਵਾਮ੍ਪ੍ਰਤਿਜ੍ਞਾਞ੍ਚ ਗੁਰੋਰ੍ਵਾਸ੍ਯਂ ਨਿਸ਼ਮ੍ਯ ਚ। ਧਰ੍ਮ੍ਮਂ ਜਘਾਨ ਤੇषਾਂ ਵੈ ਵੇषਾਨ੍ਯਤ੍ਵਂ ਚਕਾਰ ਹ ।। ੨੬.

ਸਗਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਗੁਰੂ ਦੀ ਵਚਨਬੱਧਤਾ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਰਹਾਇਸ਼ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਧਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਸੂਰਤ ਬਦਲ ਦਿੱਤੀ।

ਅਰ੍ਦ੍ਧਂ ਸ਼ਕਾਨਾਂ ਸ਼ਿਰਸੋ ਮੁਣ੍ਡਯਿਤ੍ਵਾ ਵ੍ਯਸਰ੍ਜਯਤ੍। ਯਵਨਾਨਾਂ ਸ਼ਿਰਃ ਸਰ੍ਵਂ ਕਾਮ੍ਬੋਜਾਨਾਨ੍ਤਥੈਵ ਚ।। ੨੬.

ਉਸ ਨੇ ਸ਼ਕਾਂ ਦੇ ਅੱਧੇ ਸਿਰ ਮੁੰਡ ਕੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਰਵਾਨਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ; ਯਵਨਾਂ ਅਤੇ ਕਾਂਬੋਜਾਂ ਦੇ ਪੂਰੇ ਸਿਰ ਮੁੰਡ ਦਿੱਤੇ।

ਪਾਰਦਾ ਮੁਕ੍ਤਕੇਸ਼ਾਸ਼੍ਚ ਪਹ੍ਲਵਾਃ ਸ਼੍ਮਸ਼੍ਰੁ ਧਾਰਿਣਃ। ਨਿਃਸ੍ਵਾਧ੍ਯਾਯਵषਟ੍ਕਾਰਾਃ ਕृਤਾਸ੍ਤੇਨ ਮਹਾਤ੍ਮਨਾ ।। ੨੬.

ਪਾਰਦਾਂ ਨੂੰ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਵਾਲ਼ੇ ਰੱਖਣ ਲਈ, ਪਹਲਵਾਂ ਨੂੰ ਦਾਡ਼ ਰੱਖਣ ਲਈ, ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵੇਦ ਪਾਠ ਤੇ ਵਸ਼ਟ ਉਚਾਰਣ ਤੋਂ ਵੰਜਿਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਉਹ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ।

ਸ਼ਕਾ ਯਵਨਕਾਮ੍ਬੋਜਾਃ ਪਹ੍ਲਵਾਃ ਪਾਰਦੈਃ ਸਹ। ਕੇਲਿਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਾ ਮਾਹਿषਿਕਾ ਦਾਰ੍ਵਾਸ਼੍ਚੋਲਾਃ ਖਸਾਸ੍ਤਥਾ ।। ੨੬.

ਸ਼ਕ, ਯਵਨ, ਕਾਂਬੋਜ, ਪਹਲਵ, ਪਾਰਦ, ਕੇਲੀਸਪਰਸ਼, ਮਾਹਿਸ਼ਿਕ, ਦਾਰਵ, ਚੋਲ ਅਤੇ ਖਸ—all ਇਹਨਾਂ ਦੇ ਨਾਲ।

ਸਰ੍ਵ੍ਵੇ ਤੇ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿਯਗਣਾ ਧਰ੍ਮ੍ਮਸ੍ਤੇषਾਂ ਨਿਰਾਕृਤਃ। ਵਸਿष੍ਠਵਚਨਾਤ੍ਪੂਰ੍ਵਂ ਸਗਰੇਣ ਮਹਾਤ੍ਮਨਾ ।। ੨੬.

ਇਹ ਸਾਰੇ ਕਸ਼ਤਰੀ ਸਮੂਹਾਂ ਦਾ ਧਰਮ ਵਸੀਸ਼ਠ ਦੇ ਪੂਰਵ ਵਚਨ ਅਨੁਸਾਰ, ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਸਗਰ ਨੇ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।

ਸ ਧਰ੍ਮਵਿਜਯੀ ਰਾਜਾ ਵਿਜਿਤ੍ਯੇਮਾਂ ਵਸੁਨ੍ਧਰਾਮ੍। ਅਸ਼੍ਵਂ ਵਿਚਾਰਯਾਮਾਸ ਵਾਜਿਮੇਧਾਯ ਦੀਕ੍ਸ਼ਿਤਃ ।। ੨੬.

ਉਹ ਰਾਜਾ, ਜੋ ਧਰਮ ਵਿਚ ਜਿੱਤਿਆ ਸੀ, ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਕੇ, ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯਗ ਦੇ ਲਈ ਘੋੜਾ ਛੱਡਿਆ।

ਤਸ੍ਯ ਚਾਰਯਤਃ ਸੋऽਸ਼੍ਵਃ ਸਮੁਦ੍ਰੇ ਪੂਰ੍ਵਦਕ੍ਸ਼ਿਣੇ। ਵੇਲਾਸਮੀਪੇऽਪਹृਤੋ ਭੂਮਿਞ੍ਚੈਵ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ਿਤਃ ।। ੨੬.

ਜਦ ਉਹ ਘੋੜਾ ਛੱਡ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਹ ਘੋੜਾ ਪੂਰਬ ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਕੰਢੇ ਨੇੜੇ ਲਿਆ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਗਿਆ।

ਸ ਤਨ੍ਦੇਸ਼ਂ ਸੁਤੈਃ ਸਰ੍ਵੈਃ ਖਨਯਾਮਾਸ ਪਾਰ੍ਥਿਵਃ। ਆਸੇਦੁਸ਼੍ਚ ਤਤਸ੍ਤਸ੍ਮਿਂਸ੍ਤਦਨ੍ਤਸ੍ਤੇ ਮਹਾਰ੍ਣਵੇ ।। ੨੬.

ਉਹ ਰਾਜਾ ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨਾਲ, ਉਸ ਥਾਂ ਨੂੰ ਖੋਦਣ ਲੱਗਾ, ਅਤੇ ਮਹਾਂ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਅੰਤ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਏ।

ਤਮਾਦਿਪੁਰੁषਂ ਦੇਵਂ ਹਰਿਂ ਕृष੍ਣਂ ਪ੍ਰਜਾਪਤਿਮ੍। ਵਿष੍ਣੁਂ ਕਪਿਲਰੂਪੇਣ ਹਂਸਂ ਨਾਰਾਯਣਂ ਪ੍ਰਭੁਮ੍ ।। ੨੬.

ਉਥੇ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਆਦਿ-ਪੁਰਖ, ਦੇਵਤਾ, ਹਰੀ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ, ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ, ਵਿਸ਼ਨੂ (ਕਪਿਲ ਰੂਪ), ਹੰਸ, ਨਾਰਾਇਣ, ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ।

ਤਸ੍ਯ ਚਕ੍ਸ਼ੁਃ ਸਮਾਸਾਦ੍ਯ ਤੇਜਸ੍ਤਤ੍ ਪ੍ਰਤਿਪਦ੍ਯਤੇ। ਦਗ੍ਧਾਃ ਪੁਤ੍ਰਾਸ੍ਤਦਾ ਸਰ੍ਵੇ ਚਤ੍ਵਾਰਸ੍ਤ੍ਵਵਸ਼ੇषਿਤਾਃ ।। ੨੬.

ਜਦ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕੀਤਾ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਜੋਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ; ਫਿਰ ਸਾਰੇ ਪੁੱਤਰ ਸੜ ਗਏ, ਸਿਰਫ਼ ਚਾਰ ਬਚੇ।

ਬਰ੍ਹਿਕੇਤੁਃ ਸਕੇਤੁਸ਼੍ਚ ਤਥਾ ਧਰ੍ਮ੍ਮਰਤਸ੍ਤ੍ਰਯਃ। ਸ਼ੂਰਃ ਪਞ੍ਚਵਨਸ਼੍ਚੈਵ ਤਸ੍ਯ ਵਂਸ਼ਕਰਾਃ ਪ੍ਰਭੋ ।। ੨੬.

ਬਰਹਿਕੇਤੁ, ਸਕੇਤੁ, ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਧਰਮ-ਭਗਤ, ਸ਼ੂਰ ਅਤੇ ਪੰਚਵਨ—ਇਹ ਉਸ ਦੀ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਉਤਪੰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ।

ਪ੍ਰਾਦਾਚ੍ਚ ਤਸ੍ਯ ਭਗਵਾਨ੍ ਹਰਿਰ੍ਨਾਰਾਯਣੋ ਵਰਾਨ੍। ਅਕ੍ਸ਼ਯਤ੍ਵਂ ਸ੍ਵਵਂਸ਼ਸ੍ਯ ਵਾਜਿਮੇਧਸ਼ਤਂ ਤਥਾ। ਵਿਭੁਂ ਪੁਤ੍ਰਂ ਸਮੁਦ੍ਰਞ੍ਚ ਸ੍ਵਰ੍ਗੇ ਵਾਸਂ ਤਥਾਕ੍ਸ਼ਯਮ੍ ।। ੨੬.

ਭਗਵਾਨ ਹਰੀ ਨਾਰਾਇਣ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਵਰ ਦਿੱਤੇ: ਵੰਸ਼ ਦੀ ਅਖੰਡਤਾ, ਸੌ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯਗ, ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਪੁੱਤਰ, ਸਮੁੰਦਰ, ਅਤੇ ਸਵਰਗ ਵਿਚ ਸਦਾ ਵਾਸ।

ਸ ਸਮੁਦ੍ਰੋऽਸ਼੍ਵਮਾਦਾਯ ਵਨ੍ਦਦੇ (?) ਸਰਿਤਾਂਪਤਿਃ। ਸਾਗਰਤ੍ਵਂ ਚ ਲੇਭੇ ਸ ਕਰ੍ਮਣਾ ਤੇਨ ਤਸ੍ਯ ਵੈ ।। ੨੬.

ਸਮੁੰਦਰ ਨੇ ਘੋੜਾ ਲੈ ਕੇ, ਨਦੀਆਂ ਦੇ ਮਾਲਕ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ; ਉਸ ਕਰਤਬ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ 'ਸਾਗਰ' ਹੋਣ ਦਾ ਦਰਜਾ ਮਿਲਿਆ।

ਤਂ ਚਾਸ਼੍ਵਮੇਧਿਕਂ ਸੋऽਸ਼੍ਵਂ ਸਮੁਦ੍ਰਾਤ੍ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਪਾਰ੍ਥਿਵਃ। ਆਜਹਾਰਾਸ਼੍ਵਮੇਧਾਨਾਂ ਸ਼ਤਂ ਚੈਵ ਪੁਨਃ ਪੁਨਃ ।। ੨੬.

ਉਹ ਰਾਜਾ, ਸਮੁੰਦਰ ਤੋਂ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਦਾ ਘੋੜਾ ਲੈ ਕੇ, ਵਾਰ ਵਾਰ ਸੌ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯਗ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ।

षष੍ਟਿਪੁਤ੍ਰਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਦਗ੍ਧਾਨ੍ਯਸ਼੍ਵਾਨੁਸਾਰਿਣਾਮ੍। ਤੇषਾਂ ਨਾਰਾਯਣਂ ਤੇਜਃ ਪ੍ਰਵਿष੍ਟਾਨਾਂ ਮਹਾਤ੍ਮਨਾਮ੍। ਪੁਤ੍ਰਾਣਾਨ੍ਤੁ ਸਹਸ੍ਰਾਣਿ षष੍ਟਿਸ੍ਤੁ ਇਤਿ ਨਃ ਸ਼੍ਰੁਤਮ੍ ।। ੨੬.

ਘੋੜੇ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਚੱਲਣ ਵਾਲੇ ਸਾਠ ਹਜ਼ਾਰ ਪੁੱਤਰ ਸੜ ਗਏ; ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਜੋਤ ਨਾਰਾਇਣ ਵਿੱਚ ਮਿਲ ਗਈ। ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਸਾਠ ਹਜ਼ਾਰ—ਅਸੀਂ ਇਹ ਸੁਣਿਆ ਹੈ।

ऋषਯ ਊਚੁਃ।. ਸਗਰਸ੍ਯਾਤ੍ਮਜਾ ਰਾਜ੍ਞਃ ਕਥਂ ਜਾਤਾ ਮਹਾਬਲਾਃ। ਵਿਕ੍ਰਾਨ੍ਤਾਃ षष੍ਟਿਸਾਹਸ੍ਰਾ ਵਿਧਿਨਾ ਕੇਨ ਵਾ ਵਦ ।। ੨੬.

ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: ਸਗਰ ਰਾਜਾ ਦੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਪੁੱਤਰ ਕਿਵੇਂ ਜਨਮੇ? ਦੱਸੋ, ਕਿਹੜੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਸਾਠ ਹਜ਼ਾਰ ਵਿਰਲੇ ਜਨਮੇ?

ਸੂਤ ਉਵਾਚ।। ਦ੍ਵੇ ਪਤ੍ਨ੍ਯੌ ਸਗਰਸ੍ਯਾਸ੍ਤਾਂ ਤਪਸਾ ਦਗ੍ਧਕਿਲ੍ਬਿषੇ। ਜ੍ਯੇष੍ਠਾ ਵਿਦਰ੍ਭਦੁਹਿਤਾ ਕੇਸ਼ਿਨੀ ਨਾਮ ਨਾਮਤਃ ।। ੨੬.

ਸੂਤ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਸਗਰ ਦੀਆਂ ਦੋ ਪਤਨੀਆਂ ਸਨ, ਜੋ ਤਪ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਗਈਆਂ; ਵੱਡੀ ਪਤਨੀ ਵਿਦਰਭ ਦੇ ਰਾਜਾ ਦੀ ਧੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਕੇਸ਼ਿਨੀ ਸੀ।

ਕਨੀਯਸੀ ਤੁ ਯਾ ਤਸ੍ਯ ਪਤ੍ਨੀ ਪਰਮਧਰ੍ਮਿਣੀ। ਅਰਿष੍ਟਨੇਮਿਦੁਹਿਤਾ ਰੂਪੇਣਾਪ੍ਰਤਿਮਾ ਭੁਵਿ ।। ੨੬.

ਉਸ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟੀ ਪਤਨੀ, ਜੋ ਬੜੀ ਧਰਮਵਾਨ ਸੀ, ਅਰਿਸ਼ਟਨੇਮੀ ਦੀ ਧੀ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਸੁੰਦਰਤਾ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਕਿਸੇ ਨਾਲੋਂ ਵਧ ਕੇ ਸੀ।

ਔਰ੍ਵਸ੍ਤਾਭ੍ਯਾਂ ਵਰਂ ਪ੍ਰਾਦਾਤ੍ ਤਪਸਾਰਾਧਿਤਃ ਪ੍ਰਭੁਃ। ਏਕਾ ਜਨਿष੍ਯਤੇ ਪੁਤ੍ਰਂ ਵਂਸ਼ਕਰ੍ਤ੍ਤਾਰਮੀਪ੍ਸਿਤਮ੍। षष੍ਟਿਪੁਤ੍ਰਂ ਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਦ੍ਵਿਤੀਯਾ ਜਨਯਿष੍ਯਤਿ ।। ੨੬.

ਉਰਵਾ ਨੇ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ, ਵਰ ਦਿੱਤਾ: ਇੱਕ ਪਤਨੀ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਜਣੇਗੀ, ਜੋ ਵੰਸ਼ ਦੀ ਲੜੀ ਚਲਾਏਗਾ; ਦੂਜੀ ਪਤਨੀ ਸਾਠ ਹਜ਼ਾਰ ਪੁੱਤਰ ਜਣੇਗੀ।

ਮੁਨੇਸ੍ਤੁ ਵਚਨਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਕੇਸ਼ਿਨੀ ਪੁਤ੍ਰਮੇਕਕਮ੍। ਵਂਸ਼ਸ੍ਯ ਕਾਰਣਂ ਸ਼੍ਰੇष੍ਠਾ ਜਗ੍ਰਾਹ ਨृਪਸਂਸਦਿ ।। ੨੬.

ਮੁਨੀ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਕੇਸ਼ਿਨੀ ਨੇ ਰਾਜ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਜਣਨ ਦੀ ਚੋਣ ਕੀਤੀ, ਜੋ ਵੰਸ਼ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹੋਵੇਗਾ ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੋਵੇਗਾ।

षष੍ਟਿਪੁਤ੍ਰਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਸੁਪਰ੍ਣਭਗਿਨੀ ਤਥਾ। ਮਹਾਤ੍ਮਨਸ੍ਤੁ ਜਗ੍ਰਾਹ ਸੁਮਤਿਃ ਪੋषਣੇ ਨृਪਃ ।। ੨੬.

ਸੁਪਰਣ ਦੀ ਭੈਣ, ਸੁਮਤੀ, ਨੇ ਵੀ ਸਾਠ ਹਜ਼ਾਰ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤੀ, ਤੇ ਰਾਜਾ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਦਾ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਬਣਿਆ।

ਅਥ ਕਾਲੇ ਗਤੇ ਜ੍ਯੇष੍ਠਾ ਜ੍ਯੇष੍ਠਂ ਪੁਤ੍ਰਂ ਵ੍ਯਜਾਯਤ। ਅਸਮਞ੍ਜ ਇਤਿ ਖ੍ਯਾਤਂ ਕਾਕੁਤ੍ਸ੍ਥਂ ਸਗਰਾਤ੍ਮਜਮ੍ ।। ੨੬.

ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਬਾਅਦ, ਵੱਡੀ ਪਤਨੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਵੱਡੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਜਣਿਆ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਅਸਮੰਜਾ ਸੀ। ਉਹ ਸਗਰ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ ਤੇ ਕਾਕੁਤਸਥ ਵੰਸ਼ ਦਾ ਸੀ।

ਸੁਮਤਿਸ੍ਤ੍ਵਪਿ ਜਜ੍ਞੇ ਵੈ ਗਰ੍ਭਨ੍ਤੁਮ੍ਬਂ ਯਸ਼ਸ੍ਵਿਨੀ। षष੍ਟਿਪੁਤ੍ਰਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਤੁਮ੍ਬਮਧ੍ਯਾਦ੍ਵਿਨਿਃਸृਤਾਃ ।। ੨੬.

ਸੁਮਤੀ ਨੇ ਵੀ ਜਣਨ ਕੀਤਾ, ਉਸ ਦੀ ਗਰਭ ਠੇਲ੍ਹੇ (ਕੰਭ) ਦੀ ਆਕਾਰ ਵਾਲੀ ਸੀ; ਉਸ ਦੇ ਵਿਚੋਂ ਸਾਠ ਹਜ਼ਾਰ ਪੁੱਤਰ ਜਨਮ ਲਏ।

ਘृਤਪੂਰ੍ਣੇषੁ ਕੁਮ੍ਭੇषੁ ਤਾਨ੍ ਗਰ੍ਭਾਨ੍ ਨ੍ਯਦਧਤ੍ਤਤਃ। ਧਾਤ੍ਰੀਸ਼੍ਚੈਕੈਕਸ਼ਃ ਪ੍ਰਾਦਾਤ੍ ਤਾਵਤੀਃ ਪੋषਣੇ ਨृਪਃ ।। ੨੬.

ਉਸ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਭ੍ਰੂਣਾਂ ਨੂੰ ਘੀ ਨਾਲ ਭਰੇ ਕੰਭਾਂ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ; ਰਾਜਾ ਨੇ ਹਰ ਇੱਕ ਲਈ ਦਾਈ ਰੱਖੀ, ਤਾਂ ਜੋ ਉਹ ਪਾਲੇ ਜਾ ਸਕਣ।

ਤਤੋ ਨਵਸੁ ਮਾਸੇषੁ ਸਮੁਤ੍ਤਸ੍ਥੁਰ੍ਯਥਾਸੁਖਮ੍। ਕੁਮਾਰਾਸ੍ਤੇ ਮਹਾਭਾਗਾਃ ਸਗਰਪ੍ਰੀਤਿਵਰ੍ਦ੍ਧਨਾਃ ।। ੨੬.

ਨੌ ਮਹੀਨੇ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਮਹਾਨ ਪੁੱਤਰ ਆਰਾਮ ਨਾਲ ਉਠੇ, ਜੋ ਸਗਰ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲੇ ਸਨ।

ਕਾਲੇਨ ਮਹਤਾ ਚੈਵ ਚੌਵਨਂ ਪ੍ਰਤਿਪੇਦਿਰੇ। षष੍ਟਿਪੁਤ੍ਰਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਤੇषਾਮਸ਼੍ਵਾਨੁਸਾਰਿਣਾਮ੍ ।। ੨੬.

ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ, ਸਾਠ ਹਜ਼ਾਰ ਪੁੱਤਰ, ਜੋ ਘੋੜੇ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਚੱਲਣ ਵਾਲੇ ਸਨ, ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਚਲੇ ਗਏ।

ਸ ਤੁ ਜ੍ਯੇष੍ਠੋ ਨਰਵ੍ਯਾਘ੍ਰਃ ਸਗਰਸ੍ਯਾਤ੍ਮਸਮ੍ਭਵਃ। ਅਸਮਞ੍ਜ ਇਤਿ ਖ੍ਯਾਤੋ ਬਰ੍ਹਿਕੇਤੁਰ੍ਮਹਾਬਲਃ ।। ੨੬.

ਉਹ ਵੱਡਾ ਪੁੱਤਰ, ਜੋ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੇਰ ਵਰਗਾ ਸੀ, ਸਗਰ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਨਾਮ ਅਸਮੰਜਾ ਸੀ, ਜੋ ਬੜੀ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲਾ ਤੇ ਯਜਨ ਦੀ ਚਿੰਨ੍ਹ ਵਾਲਾ ਸੀ।