ਵਾਯੁਪੁਰਾਣਮ੍

ਦੇਵਤਾਨਾਮਵਧ੍ਯਸ੍ਤੁ ਮਹਾਕਾਯੋ ਮਹਾਬਲਃ। ਅਨ੍ਤਰ੍ਭੂਮਿਗਤਸ੍ਤਤ੍ਰ ਵਾਲੁਕਾਨ੍ਤਰ੍ਹਿਤੋ ਮਹਾਨ੍ ।। ੨੬.

ਉਥੇ ਰੇਤ ਹੇਠਾਂ ਇਕ ਵੱਡਾ ਤੇ ਬਹੁਤ ਤਾਕਤਵਰ ਜੀਵ ਲੁਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਵੀ ਅਜੈ ਹੈ।

ਸ ਮਨੋਸ੍ਤਨਯਃ ਕ੍ਰੂਰੋ ਧੁਨ੍ਧੁਰ੍ਨਾਮ ਸੁਦਾਰੁਣਃ। ਸ਼ਤਂ ਲੋਕਵਿਨਾਸ਼ਾਯ ਤਪ ਆਸ੍ਥਾਯ ਦਾਰੁਣਮ੍ ।। ੨੬.

ਉਹ ਮਨੂ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਧੁੰਧੂ, ਬਹੁਤ ਡਰਾਉਣਾ ਤੇ ਭਿਆਨਕ ਹੈ। ਉਹ ਕਠੋਰ ਤਪ ਕਰ ਕੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਸਂਵਤ੍ਸਰਸ੍ਯ ਪਰ੍ਯ੍ਯਨ੍ਤੇ ਸ ਨਿਃਸ਼੍ਵਾਸਂ ਪ੍ਰਮੁਞ੍ਚਤਿ। ਯਦਾ ਤਦਾ ਮਹੀ ਤਤ੍ਰ ਚਲਿਤਾ ਸ੍ਮ ਸਕਾਨਨਾ ।। ੨੬.

ਹਰ ਸਾਲ ਦੇ ਅੰਤ 'ਤੇ, ਉਹ ਸਾਹ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਥੇ ਧਰਤੀ ਤੇ ਜੰਗਲ ਹਿਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਤਸ੍ਯ ਨਿਃਸ਼੍ਵਾਸਵਾਤੇਨ ਰਜ ਉਦ੍ਧੂਯਤੇ ਮਹਤ੍। ਆਦਿਤ੍ਯਪਥਮਾਵृਤ੍ਯ ਸਪ੍ਤਾਹਂ ਭੂਮਿਕਮ੍ਪਨਮ੍ ।। ੨੬.

ਉਸ ਦੇ ਸਾਹ ਦੀ ਹਵਾ ਨਾਲ ਵੱਡਾ ਧੂੜ ਉੱਡਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਸੂਰਜ ਦੇ ਰਾਹ ਨੂੰ ਢੱਕ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਸੱਤ ਦਿਨ ਧਰਤੀ ਕੰਬਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।

ਸਵਿਸ੍ਫੁਲਿਙ੍ਗਂ ਸਜ੍ਵਾਲਂ ਸਧੂਮਮਤਿਦਾਰੁਣਮ੍ । ਤੇਨ ਰਾਜਨ੍ਨ ਸ਼ਕ੍ਨੋਮਿ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਸ੍ਥਾਤੁਂ ਸ੍ਵ ਆਸ਼੍ਰਮੇ ।। ੨੬.

ਉਸ ਨਾਲ ਚਿੰਗਾਰੀਆਂ, ਅੱਗ ਤੇ ਧੂੰਆਂ ਨਿਕਲਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਡਰਾਉਣਾ ਹੈ। ਇਸ ਕਰਕੇ, ਹੇ ਰਾਜਾ, ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ।

ਤਂ ਵਾਰਯ ਮਹਾਬਾਹੋ ਲੋਕਾਨਾਂ ਹਿਤਕਾਮ੍ਯਯਾ। ਤੇਜਸ੍ਤੇ ਸੁਮਹਾਵਿष੍ਣੁਸ੍ਤੇਜਸਾਪ੍ਯਾਯਯਿष੍ਯਤਿ ।। ੨੬.

ਹੇ ਵੱਡੀ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲੇ, ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਉਸ ਨੂੰ ਰੋਕੋ। ਤੁਹਾਡੀ ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ, ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਵਾਂਗ, ਉਸ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਲਵੇਗੀ।

ਲੋਕਾਃ ਸ੍ਵਸ੍ਥਾ ਭਵਨ੍ਤ੍ਵਦ੍ਯ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਵਿਨਿਹਤੇऽਸੁਰੇ । ਤ੍ਵਂ ਹਿ ਤਸ੍ਯ ਵਧਾਯਾਦ੍ਯ ਸਮਰ੍ਥਃ ਪृਥਿਵੀਪਤੇ ।। ੨੬.

ਅੱਜ, ਜਦ ਉਹ ਅਸੁਰ ਮਰ ਜਾਵੇਗਾ, ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਚੈਨ ਮਿਲ ਜਾਵੇਗਾ। ਹੇ ਰਾਜਾ, ਤੁਸੀਂ ਉਸ ਨੂੰ ਮਾਰਣ ਦੇ ਯੋਗ ਹੋ।

ਵਿष੍ਣੁਨਾ ਚ ਵਰੋ ਦਤ੍ਤੋ ਮਮ ਪੂਰ੍ਵ੍ਵਂ ਤਤੋऽਨਘ। ਨ ਹਿ ਧੁਨ੍ਧੁਰ੍ਮਹਾਵੀਰ੍ਯ੍ਯਸ੍ਤੇਜਸਾਲ੍ਪੇਨ ਸ਼ਕ੍ਯਤੇ ।। ੨੬.

ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਵਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਹੇ ਪਾਪ ਰਹਿਤ, ਕਿ ਧੁੰਧੂ, ਜੋ ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਥੋੜੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਨਸ਼ਟ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ।

ਨਿਰ੍ਦ੍ਦਗ੍ਧੁਂ ਪृਥਿਵੀਪਾਲ ਅਪਿ ਵਰ੍ष ਸ਼ਤੈਰਿਹ। ਵੀਰ੍ਯ੍ਯਂ ਹਿ ਸੁਮਹਤ੍ਤਸ੍ਯ ਦੇਵੈਰਪਿ ਦੁਰਾਸਹਮ੍ ।। ੨੬.

ਹੇ ਧਰਤੀ ਦੇ ਰੱਖਵਾਲੇ, ਇੱਥੇ ਉਹ ਸੌ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸੜ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ। ਉਸ ਦੀ ਤਾਕਤ ਇੰਨੀ ਵੱਡੀ ਹੈ ਕਿ ਦੇਵਤੇ ਵੀ ਉਸ ਨੂੰ ਔਖਾ ਸਮਝਦੇ ਹਨ।

ਏਵਮੁਕ੍ਤਸ੍ਤੁ ਰਾਜਰ੍षਿਰੁਤ੍ਤਙ੍ਕੇਨ ਮਹਾਤ੍ਮਨਾ। ਕੁਬਲਾਸ਼੍ਵਂ ਸੁਤਂ ਪ੍ਰਾਦਾਤ੍ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਧੁਨ੍ਧੁਨਿਵਾਰਣੇ ।। ੨੬.

ਉੱਤੰਕ ਵੱਲੋਂ ਐਸਾ ਆਖਣ 'ਤੇ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਕੁਬਲਾਸ਼ਵ ਨੂੰ ਧੁੰਧੂ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਦੇ ਦਿੱਤਾ।

ਰਾਜਾ ਸਂਨ੍ਯਸ੍ਤਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰੋऽਹਮਯਨ੍ਤੁ ਤਨਯੋ ਮਮ। ਭਵਿष੍ਯਤਿ ਦ੍ਵਿਜਸ਼੍ਵੇष੍ਠ ਧੁਨ੍ਧੁਮਾਰੋ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ ।। ੨੬.

ਰਾਜਾ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਮੈਂ ਹਥਿਆਰ ਛੱਡ ਚੁੱਕਾ ਹਾਂ; ਮੇਰਾ ਪੁੱਤਰ ਜਾਵੇ। ਹੇ ਵਧੀਆ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਉਹ ਧੁੰਧੂ ਮਾਰਣ ਵਾਲਾ ਜਰੂਰ ਬਣੇਗਾ।

ਸ ਤਂ ਵ੍ਯਾਦਿਸ਼੍ਯ ਤਨਯਂ ਧੁਨ੍ਧੁਮਾਰਣਮੁਦ੍ਯਤਮ੍। ਜਗਾਮ ਪਰ੍ਵ੍ਵਤਾਯੈਵ ਤਪਸੇ ਸ਼ਂਸਿਤਵ੍ਰਤਃ ।। ੨੬.

ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ, ਜੋ ਧੁੰਦੂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਸੀ, ਆਦੇਸ਼ ਦੇ ਕੇ, ਪਹਾੜ ਵੱਲ ਗਿਆ ਤੇ ਉਪਵਾਸ ਦੀ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਨਿਯਤ ਲੈ ਕੇ ਤਪ ਕਰਣ ਲੱਗ ਪਿਆ।

ਕੁਬਲਾਸ਼੍ਵਸ੍ਤੁ ਧਰ੍ਮ੍ਮਾਤ੍ਮਾ ਪਿਤੁਰ੍ਵਚਨਮਾਸ੍ਥਿਤਃ। ਸਹਸ੍ਰੈਰੇਕਵਿਂਸ਼ਤ੍ਯਾ ਪੁਤ੍ਰਾਣਾਂ ਸਹ ਪਾਰ੍ਥਿਵਃ। ਪ੍ਰਾਯਾਦੁਤ੍ਤਙ੍ਕ ਸਹਿਤੋ ਧੁਨ੍ਧੋਸ੍ਤਸ੍ਯ ਨਿਵਾਰਣੇ ।। ੨੬.

ਕੁਬਲਾਸ਼ਵ, ਜੋ ਧਰਮਵਾਨ ਸੀ, ਪਿਤਾ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨੂੰ ਮੰਨ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਇਕੀਹ ਹਜ਼ਾਰ ਪੁੱਤਰਾਂ ਅਤੇ ਉਤਤੰਕ ਰਿਸ਼ੀ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਧੁੰਦੂ ਨੂੰ ਵਸ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਰਵਾਨਾ ਹੋਇਆ।

ਤਮਾਵਿਸ਼ਤ੍ਤਤੋ ਵਿष੍ਣੁਰ੍ਭਗਵਾਨ੍ ਸ੍ਵੇਨ ਤੇਜਸਾ। ਉਤ੍ਤਙ੍ਕਸ੍ਯ ਨਿਯੋਗਾਤ੍ਤੁ ਲੋਕਾਨਾਂ ਹਿਤਕਾਮ੍ਯਯਾ ।। ੨੬.

ਫਿਰ, ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੁ ਨੇ ਆਪਣੀ ਜੋਤ ਨਾਲ ਉਸ ਵਿਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ, ਉਤਤੰਕ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਤੇ, ਸਾਰੀਆਂ ਦੁਨੀਆਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ।

ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਪ੍ਰਯਾਤੇ ਦੁਰ੍ਦ੍ਧਰ੍षੇ ਦਿਵਿ ਸ਼ਬ੍ਦੋ ਮਹਾਨਭੂਤ੍। ਅਦ੍ਯਪ੍ਰੁਭृਤ੍ਯੇष ਨृਪੋ ਧੁਨ੍ਧੁਮਾਰੋ ਭਵਿष੍ਯਤਿ ।। ੨੬.

ਜਦ ਉਹ ਰਵਾਨਾ ਹੋਇਆ, ਅਸਮਾਨ ਵਿਚ ਇਕ ਵੱਡੀ ਗੂੰਜ ਉਠੀ, ਜਿਸਨੂੰ ਸਹਿਣਾ ਔਖਾ ਸੀ: 'ਅੱਜ ਤੋਂ ਇਹ ਰਾਜਾ ਧੁੰਦੁਮਾਰਾ ਨਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਵੇਗਾ।'

ਦਿਵ੍ਯੈਃ ਪੁष੍ਪੈਸ਼੍ਚ ਤਂ ਦੇਵਾਃ ਸਮਮਂਸਤ ਅਦ੍ਭੁਤਮ੍। ਸਗਤ੍ਵਾ ਪੁਰੁष ਵ੍ਯਾਘ੍ਰਸ੍ਤਨਯੈਃ ਸਹ ਵੀਰ੍ਯ੍ਯਵਾਨ੍ ।। ੨੬.

ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਅਦਭੁਤ ਦਿਵ੍ਯ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨ ਦਿੱਤਾ, ਜਦ ਉਹ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨਾਲ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿਚ ਵਾਘ ਵਾਂਗ, ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ, ਰਵਾਨਾ ਹੋਇਆ।

ਸਮੁਦ੍ਰਂ ਖਨਯਾਮਾਸ ਵਾਲੁਕਾਰ੍ਣਵਮਵ੍ਯਯਮ੍। ਨਾਰਾਯਣੇਨ ਰਾਜਰ੍षਿਸ੍ਤੇਜਸਾਪ੍ਯਾਯਿਤੋ ਹਿ ਸਃ ।। ੨੬.

ਉਹ ਰਾਜਰਿਸ਼ੀ, ਜੋ ਨਾਰਾਇਣ ਦੀ ਜੋਤ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਅਟੱਲ ਰੇਤ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਖੋਦਣ ਲੱਗ ਪਿਆ।

ਬਭੂਵਾਤਿਬਲੋ ਭੂਯ ਉਤ੍ਤਙ੍ਕਸ੍ਯ ਵਸ਼ੇ ਸ੍ਥਿਤਃ। ਤਸ੍ਯ ਪੁਤ੍ਰੈਃ ਖਨਦ੍ਭਿਸ਼੍ਚ ਵਾਲੁਕਾਨ੍ਤਰ੍ਹਿਤਸ੍ਤਦਾ ।। ੨੬.

ਉਹ ਉਤਤੰਕ ਦੇ ਵਸ਼ ਵਿਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹੋਏ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਹੋ ਗਿਆ; ਉਸ ਵੇਲੇ, ਉਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੇ ਰੇਤ ਨੂੰ ਖੋਦ ਕੇ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਲੁਕਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਲੱਭ ਲਿਆ।

ਧੁਨ੍ਧੁਰਾਸਾਦਿਤਸ੍ਤਤ੍ਰ ਦਿਸ਼ਮਾਸ਼੍ਰਿਤ੍ਯ ਪਸ਼੍ਚਿਮਾਮ੍। ਮੁਖਜੇਨਾਗ੍ਨਿਨਾ ਕ੍ਰੁਦ੍ਧੋ ਲੋਕਾਨੁਦ੍ਵਰ੍ਤ੍ਤਯਨ੍ਨਿਵ ।। ੨੬.

ਉਥੇ, ਧੁੰਦੂ ਪੱਛਮੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿਚ ਆਸਰਾ ਲੈ ਕੇ ਮਿਲਿਆ, ਉਹ ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਸੀ, ਮੂੰਹ ਵਿਚੋਂ ਅੱਗ ਕੱਢ ਕੇ ਜਿਵੇਂ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਉਲਟ ਪਾਉਂਦਾ ਹੋਵੇ।

ਵਾਰਿ ਸ਼ੁਸ਼੍ਰਾਵ ਯੋਗੇਨ ਮਹੋਦਧਿਰਿਵੋਦਯੇ। ਸੋਮਸ੍ਯ ਸੋਮਪਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਧਾਰੋਰ੍ਮਿਕਲਿਲੋ ਮਹਾਨ੍ ।। ੨੬.

ਉਸ ਨੇ ਯੋਗ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਪਾਣੀ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਸੁਣੀ, ਜੋ ਸਮੁੰਦਰ ਦੀ ਵਧਦੀ ਲਹਿਰ ਵਾਂਗ ਵੱਡੀ ਸੀ, ਲਹਿਰਾਂ ਦੀ ਭਾਰੀ ਗੂੰਜ, ਹੇ ਸੋਮ ਪੀਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿਚ ਸਰਵੋਤਮ।

ਤਸ੍ਯ ਪੁਤ੍ਰਾਸ੍ਤੁ ਨਿਰ੍ਦ੍ਦਗ੍ਧਾਸ੍ਤ੍ਰਿਭਿਰੂਨਾਸ੍ਤੁ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਃ। ਤਤਃ ਸ ਰਾਜਾਤਿਬਲੋ ਧੁਨ੍ਧੁਬਨ੍ਧੁਨਿਬਰ੍ਹਣਃ ।। ੨੬.

ਉਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਵਿਚੋਂ ਤਿੰਨ ਛੱਡ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਰਾਕਸ਼ਸ ਦੀ ਅੱਗ ਵਿਚ ਸੜ ਗਏ; ਫਿਰ ਉਹ ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ, ਧੁੰਦੂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।

ਤਸ੍ਯ ਵਾਰਿਮਯਂ ਵੇਗਮਪਿਬਤ੍ ਸ ਨਰਾਧਿਪਃ। ਯੋਗੀ ਯੋਗੇਨ ਵਹ੍ਨਿਂ ਵਾ ਸ਼ਮਯਾਮਾਸ ਵਾਰਿਣਾ ।। ੨੬.

ਉਹ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦਾ ਮਾਲਕ, ਪਾਣੀ ਦੇ ਤੇਜ਼ ਵਹਾਵ ਨੂੰ ਪੀ ਗਿਆ, ਤੇ ਯੋਗ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ, ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਯੋਗੀ ਕਰੇ, ਅੱਗ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਠੰਢਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।

ਨਿਰਸ੍ਯਤ੍ਤਂ ਮਹਾਕਾਯਂ ਬਲੇਨੋਦਕਰਾਕ੍ਸ਼ਸਮ੍। ਉਤ੍ਤਙ੍ਕਂ ਦਰ੍ਸ਼ਯਾਮਾਸ ਕृਤਕਰ੍ਮ੍ਮਾ ਨਰਾਧਿਪਃ ।। ੨੬.

ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਉਸ ਵੱਡੇ ਸਰੀਰ ਵਾਲੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਰਾਕਸ਼ਸ ਨੂੰ ਠੇਲ ਦਿੱਤਾ, ਤੇ ਆਪਣਾ ਕੰਮ ਪੂਰਾ ਕਰ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਉਤਤੰਕ ਨੂੰ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ।

ਉਤ੍ਤਙ੍ਕਸ਼੍ਚ ਵਰਂ ਪ੍ਰਾਦਾਤ੍ਤਸ੍ਮੈ ਰਾਜ੍ਞੇ ਮਹਾਤ੍ਮਨੇ। ਅਦਾਤ੍ਤਸ੍ਯਾਕ੍ਸ਼ਯਂ ਵਿਤ੍ਤਂ ਸ਼ਤ੍ਰੁਭਿਸ਼੍ਚਾਪ੍ਯਧृष੍ਯਤਾਮ੍ ।। ੨੬.

ਉਤਤੰਕ ਨੇ ਉਸ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਵਰ ਦਿੱਤਾ: ਅਖੁੱਟ ਧਨ ਤੇ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਤੋਂ ਅਜਿੱਤ ਰਹਿਣ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ।

ਧਰ੍ਮ੍ਮੇ ਰਤਿਞ੍ਚ ਸਤਤਂ ਸ੍ਵਰ੍ਗੇ ਵਾਸਂ ਤਥਾਕ੍ਸ਼ਯਮ੍। ਪੁਤ੍ਰਾਣਾਂ ਚਾਕ੍ਸ਼ਯਾਁਲ੍ਲੋਕਾਨ੍ ਸ੍ਵਰ੍ਗੇ ਯੇ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾ ਹਤਾਃ ।। ੨੬.

ਉਸ ਨੂੰ ਸਦਾ ਧਰਮ ਵਿਚ ਰੁਚੀ, ਸਵਰਗ ਵਿਚ ਅਟੱਲ ਵਾਸ, ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਲਈ, ਜੋ ਰਾਕਸ਼ਸ ਵਲੋਂ ਮਾਰੇ ਗਏ, ਸਵਰਗ ਵਿਚ ਅਖੁੱਟ ਲੋਕ ਦਿੱਤੇ।

ਤਸ੍ਯ ਪੁਤ੍ਰਾਸ੍ਤ੍ਰਯਃ ਸ਼ਿष੍ਟਾ ਦृਢਾਸ਼੍ਵੋ ਜ੍ਯੇष੍ਠ ਉਚ੍ਯਤੇ। ਭਦ੍ਰਾਸ਼੍ਵਃ ਕਪਿਲਾਸ਼੍ਵਸ਼੍ਚ ਕਨੀਯਾਸੌ ਤੁ ਤੌ ਸ੍ਮृਤੌ ।। ੨੬.

ਉਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਵਿਚੋਂ ਤਿੰਨ ਬਚੇ: ਵੱਡਾ ਦ੍ਰਿੜਾਸ਼ਵ ਹੈ; ਭਦ੍ਰਾਸ਼ਵ ਤੇ ਕਪਿਲਾਸ਼ਵ ਦੋਨੋ ਛੋਟੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਧੌਨ੍ਧੁਮਾਰਿਰ੍ਦृਢਾਸ਼੍ਵਸ੍ਤੁ ਹਰ੍ਯਸ਼੍ਵਸ੍ਤਸ੍ਯ ਚਾਤ੍ਮਜਃ। ਹਰ੍ਯਸ਼੍ਵਸ੍ਯ ਨਿਕੁਮ੍ਭੋऽਭੂਤ੍ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਧਰ੍ਮਰਤਃ ਸਦਾ ।। ੨੬.

ਧੁੰਦੁਮਾਰੀ ਦ੍ਰਿੜਾਸ਼ਵ ਹੈ, ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹਰਿਆਸ਼ਵ ਸੀ; ਹਰਿਆਸ਼ਵ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਨਿਕੁੰਭ ਸੀ, ਜੋ ਹਮੇਸ਼ਾ ਯੋਧਿਆਂ ਦੇ ਧਰਮ ਵਿਚ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ।

ਸਂਹਤਾਸ਼੍ਵੋ ਨਿਕੁਮ੍ਭਸ੍ਯ ਸ਼੍ਰੁਤੋ ਰਣਵਿਸ਼ਾਰਦਃ । ਕृਸ਼ਾਸ਼੍ਵਸ਼੍ਚਾਕ੍ਸ਼ਯਾਸ਼੍ਵਸ਼੍ਚ ਸਂਹਤਾਸ਼੍ਚ ਸੁਤਾਵੁਭੌ ।। ੨੬.

ਸੰਘਤਾਸ਼ਵ, ਜੋ ਯੁੱਧ ਵਿਚ ਮਾਹਰ ਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੀ, ਨਿਕੁੰਭ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ; ਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਾਸ਼ਵ ਤੇ ਅਖਿਆਸ਼ਵ, ਦੋਵੇਂ ਸੰਘਤਾਸ਼ਵ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਹਨ।

ਤਸ੍ਯ ਪਤ੍ਨੀ ਹੈਮਵਤੀ ਸਤਾਂ ਮਤਿਦृषਦ੍ਵਤੀ। ਵਿਖ੍ਯਾਤਾ ਤ੍ਰਿषੁ ਲੋਕੇषੁ ਪੁਤ੍ਰਸ੍ਤਸ੍ਯਾਃ ਪ੍ਰਸੇਨਜਿਤ੍ ।। ੨੬.

ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਹੇਮਵਤੀ, ਜੋ ਸਤਪੁਰਸ਼ਾਂ ਦੀ ਬੁਧੀ ਵਿਚ ਅਡੋਲ ਸੀ, ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੀ; ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਪ੍ਰਸੇਨਜਿਤ ਸੀ।