ਵਾਯੁਪੁਰਾਣਮ੍

ਵृषਦਸ਼੍ਵਃ ਪृਥੋਃ ਪੁਤ੍ਰਸ੍ਤਸ੍ਮਾਦਨ੍ਧ੍ਰਸ੍ਤੁ ਵੀਰ੍ਯ੍ਯਵਾਨ੍ । ਆਨ੍ਧ੍ਰਸ੍ਤੁ ਯਵਨਾਸ਼੍ਵਸ੍ਤੁ ਸ਼੍ਰਾਵਸ੍ਤਸ੍ਤਸ੍ਯ ਚਾਤ੍ਮਜਃ ।। ੨੬.

ਵ੍ਰਿਸ਼ਦਸ਼ਵ ਪ੍ਰਿਥੁ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ। ਉਸ ਤੋਂ ਆਂਧ੍ਰਾ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ, ਜੋ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਸੀ। ਆਂਧ੍ਰਾ ਤੋਂ ਯਵਨ, ਅਸ਼ਵ ਅਤੇ ਸ਼੍ਰਾਵਸਥਾ ਪੈਦਾ ਹੋਏ।

ਜਜ੍ਞੇ ਸ਼੍ਰਾਵਸ੍ਤਕੋ ਰਾਜਾ ਸ਼੍ਰਾਵਸ੍ਤੀ ਯੇਨ ਨਿਰ੍ਮਿਤਾ। ਸ਼੍ਰਾਵਸ੍ਤਸ੍ਯ ਤੁ ਦਾਯਾਦੋ ਬृਹਦਸ਼੍ਵੋ ਮਹਾਯਸ਼ਾਃ ।। ੨੬.

ਰਾਜਾ ਸ਼੍ਰਾਵਸਥਕ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ, ਜਿਸ ਨੇ ਸ਼੍ਰਾਵਸਤੀ ਸ਼ਹਿਰ ਬਣਾਇਆ। ਸ਼੍ਰਾਵਸਥਾ ਦਾ ਵਾਰਸ ਬ੍ਰਿਹਦਸ਼ਵ ਸੀ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੀ।

ਬृਹਦਸ਼੍ਵਸੁਤਸ਼੍ਚਾਪਿ ਕੁਬਲਾਸ਼੍ਚ ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੁਤਿਃ। ਯਃ ਸ ਧੁਨ੍ਧੁਵਧਾਦ੍ਰਾਜਾ ਧੁਨ੍ਧੁਮਾਰਤ੍ਵਮਾਗਤਃ ।। ੨੬.

ਬ੍ਰਿਹਦਸ਼ਵ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਕੁਬਲਾ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਪਰੰਪਰਾਵਾਦੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਰਾਜਾ ਸੀ ਜਿਸ ਨੇ ਧੁੰਧੂ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ ਅਤੇ ਧੁੰਧੁਮਾਰਾ ਦਾ ਖਿਤਾਬ ਲਿਆ।

ऋषਯ ਊਚੁਃ ।। ਧੁਨ੍ਧੁਵਧਂ ਮਹਾਪ੍ਰਾਜ੍ਞ ਸ਼੍ਰੋਤੁਮਿਚ੍ਛਮਿ ਵਿਸ੍ਤਰਾਤ੍। ਯਦਰ੍ਥਂ ਕੁਬਲਾਸ਼੍ਵਃ ਸ ਧੁਨ੍ਧੁਮਾਰਤ੍ਵਮਾਗਤਃ ।। ੨੬.

ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਹੇ ਵੱਡੇ ਗਿਆਨ ਵਾਲੇ, ਅਸੀਂ ਧੁੰਧੂ ਦੇ ਵਧ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਪੂਰੇ ਵੇਰਵੇ ਨਾਲ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ। ਕਿਉਂਕਿ ਕੁਬਲਾਸ਼ਵ ਨੂੰ ਧੁੰਧੂ ਮਾਰਣ ਵਾਲਾ ਕਿਵੇਂ ਆਖਿਆ ਗਿਆ, ਇਹ ਵੀ ਦੱਸੋ।

ਸੂਤ ਉਵਾਚ।। ਬृਹਦਸ਼੍ਵਸ੍ਯ ਪੁਤ੍ਰਾਣਾਂ ਸਹਸ੍ਰਾਣ੍ਯੇਕਵਿਂਸ਼ਤਿਃ । ਸਰ੍ਵੇ ਵਿਦ੍ਯਾਸੁ ਨਿष੍ਣਾਤਾ ਬਲਵਨ੍ਤੋ ਦੁਰਾਸਦਾਃ ।। ੨੬.

ਸੂਤਾ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਬ੍ਰਿਹਦਸ਼ਵ ਦੇ ਇਕਵੀਹ ਹਜ਼ਾਰ ਪੁੱਤਰ ਸਨ, ਜੋ ਹਰ ਵਿਦਿਆ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ, ਬਹੁਤ ਤਾਕਤਵਰ ਤੇ ਜਿੱਤਣ ਵਿੱਚ ਔਖੇ ਸਨ।

ਬਭੂਵੁਰ੍ਦ੍ਧਾਰ੍ਮਿਕਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਯਜ੍ਵਾਨੋ ਭੂਰਿਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਃ। ਕੁਬਲਾਸ਼੍ਵਂ ਮਹਾਵੀਰ੍ਯਂ ਸ਼ੂਰਮੁਤ੍ਤਮਧਾਰ੍ਮਿਕਮ੍ ।। ੨੬.

ਉਹ ਸਾਰੇ ਧਰਮ ਵਾਲੇ, ਯਜਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਤੇ ਵੱਡੇ ਦਾਨੀ ਸਨ। ਪਰ ਕੁਬਲਾਸ਼ਵ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸ਼ੂਰਵੀਰ, ਬਹਾਦਰ ਤੇ ਉੱਚਾ ਧਰਮ ਵਾਲਾ ਸੀ।

ਬृਹਦਸ਼੍ਵੋऽਭ੍ਯषਿਞ੍ਚਤ੍ਤਂ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਰਾष੍ਟ੍ਰੇ ਨਰਾਧਿਪਃ। ਪੁਤ੍ਰਸਂਕ੍ਰਾਮਿਤਸ਼੍ਰੀਸ੍ਤੁ ਵਨਂ ਰਾਜਾ ਵਿਵੇਸ਼ ਹ ।। ੨੬.

ਬ੍ਰਿਹਦਸ਼ਵ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਰਾਜ ਦਾ ਰਾਜਾ ਬਣਾਇਆ, ਆਪਣਾ ਰਾਜ-ਵਭ ਵਾਰ ਕੇ, ਆਪ ਜੰਗਲ ਵੱਲ ਚਲਾ ਗਿਆ।

ਬृਹਦਸ਼੍ਵਂ ਮਹਾਰਾਜਂ ਸ਼ੂਰਮੁਤ੍ਤਮਧਾਰ੍ਮ੍ਮਿਕਮ੍ । ਪ੍ਰਯਾਤਂ ਤਮੁਤ੍ਤਙ੍ਕਸ੍ਤੁ ਬ੍ਰਹ੍ਮਰ੍षਿਃ ਪ੍ਰਤ੍ਯਵਾਰਯਤ੍ ।। ੨੬.

ਜਦੋਂ ਵੱਡਾ ਤੇ ਉੱਚਾ ਧਰਮ ਵਾਲਾ ਰਾਜਾ ਬ੍ਰਿਹਦਸ਼ਵ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਤਾਂ ਬ੍ਰਹਮਰਿਸ਼ੀ ਉੱਤੰਕ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਰੋਕ ਲਿਆ।

ਉਤ੍ਤਙ੍ਕ ਉਵਾਚ।। ਭਵਤੋ ਰਕ੍ਸ਼ਣਂ ਕਾਰ੍ਯ੍ਯਂ ਤਤ੍ਤਾਵਤ੍ ਕਰ੍ਤੁਮਰ੍ਹਤਿ। ਨਿਰੁਦ੍ਵਿਗ੍ਨਸ੍ਤਪਃ ਕਰ੍ਤੁਂ ਨ ਹਿ ਸ਼ਕ੍ਨੋਮਿ ਪਾਰ੍ਥਿਵ ।। ੨੬.

ਉੱਤੰਕ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਇੱਕ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਫਿਰ ਹੀ ਤੁਸੀਂ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਹੇ ਰਾਜਾ, ਮੈਂ ਚਿੰਤਾ ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ ਤਪ ਕਰ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ।

ਮਮਾਸ਼੍ਰਮਸਮੀਪੇषੁ ਸਮੇषੁ ਮਰੁਧਨ੍ਵਸੁ। ਸਮੁਦ੍ਰੋ ਵਾਲੁਕਾਪੂਰ੍ਣਸ੍ਤਤ੍ਰ ਤਿष੍ਠਤਿ ਭੂਪਤੇ ।। ੨੬.

ਮੇਰੇ ਆਸ਼ਰਮ ਦੇ ਨੇੜੇ, ਸਮਾਨ ਰੇਤ ਵਾਲੀ ਧਰਤੀ 'ਤੇ, ਇੱਕ ਸਮੁੰਦਰ ਹੈ ਜੋ ਰੇਤ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਹੇ ਰਾਜਾ।

ਦੇਵਤਾਨਾਮਵਧ੍ਯਸ੍ਤੁ ਮਹਾਕਾਯੋ ਮਹਾਬਲਃ। ਅਨ੍ਤਰ੍ਭੂਮਿਗਤਸ੍ਤਤ੍ਰ ਵਾਲੁਕਾਨ੍ਤਰ੍ਹਿਤੋ ਮਹਾਨ੍ ।। ੨੬.

ਉਥੇ ਰੇਤ ਹੇਠਾਂ ਇਕ ਵੱਡਾ ਤੇ ਬਹੁਤ ਤਾਕਤਵਰ ਜੀਵ ਲੁਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਵੀ ਅਜੈ ਹੈ।

ਸ ਮਨੋਸ੍ਤਨਯਃ ਕ੍ਰੂਰੋ ਧੁਨ੍ਧੁਰ੍ਨਾਮ ਸੁਦਾਰੁਣਃ। ਸ਼ਤਂ ਲੋਕਵਿਨਾਸ਼ਾਯ ਤਪ ਆਸ੍ਥਾਯ ਦਾਰੁਣਮ੍ ।। ੨੬.

ਉਹ ਮਨੂ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਧੁੰਧੂ, ਬਹੁਤ ਡਰਾਉਣਾ ਤੇ ਭਿਆਨਕ ਹੈ। ਉਹ ਕਠੋਰ ਤਪ ਕਰ ਕੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਸਂਵਤ੍ਸਰਸ੍ਯ ਪਰ੍ਯ੍ਯਨ੍ਤੇ ਸ ਨਿਃਸ਼੍ਵਾਸਂ ਪ੍ਰਮੁਞ੍ਚਤਿ। ਯਦਾ ਤਦਾ ਮਹੀ ਤਤ੍ਰ ਚਲਿਤਾ ਸ੍ਮ ਸਕਾਨਨਾ ।। ੨੬.

ਹਰ ਸਾਲ ਦੇ ਅੰਤ 'ਤੇ, ਉਹ ਸਾਹ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਥੇ ਧਰਤੀ ਤੇ ਜੰਗਲ ਹਿਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਤਸ੍ਯ ਨਿਃਸ਼੍ਵਾਸਵਾਤੇਨ ਰਜ ਉਦ੍ਧੂਯਤੇ ਮਹਤ੍। ਆਦਿਤ੍ਯਪਥਮਾਵृਤ੍ਯ ਸਪ੍ਤਾਹਂ ਭੂਮਿਕਮ੍ਪਨਮ੍ ।। ੨੬.

ਉਸ ਦੇ ਸਾਹ ਦੀ ਹਵਾ ਨਾਲ ਵੱਡਾ ਧੂੜ ਉੱਡਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਸੂਰਜ ਦੇ ਰਾਹ ਨੂੰ ਢੱਕ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਸੱਤ ਦਿਨ ਧਰਤੀ ਕੰਬਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।

ਸਵਿਸ੍ਫੁਲਿਙ੍ਗਂ ਸਜ੍ਵਾਲਂ ਸਧੂਮਮਤਿਦਾਰੁਣਮ੍ । ਤੇਨ ਰਾਜਨ੍ਨ ਸ਼ਕ੍ਨੋਮਿ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਸ੍ਥਾਤੁਂ ਸ੍ਵ ਆਸ਼੍ਰਮੇ ।। ੨੬.

ਉਸ ਨਾਲ ਚਿੰਗਾਰੀਆਂ, ਅੱਗ ਤੇ ਧੂੰਆਂ ਨਿਕਲਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਡਰਾਉਣਾ ਹੈ। ਇਸ ਕਰਕੇ, ਹੇ ਰਾਜਾ, ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ।

ਤਂ ਵਾਰਯ ਮਹਾਬਾਹੋ ਲੋਕਾਨਾਂ ਹਿਤਕਾਮ੍ਯਯਾ। ਤੇਜਸ੍ਤੇ ਸੁਮਹਾਵਿष੍ਣੁਸ੍ਤੇਜਸਾਪ੍ਯਾਯਯਿष੍ਯਤਿ ।। ੨੬.

ਹੇ ਵੱਡੀ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲੇ, ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਉਸ ਨੂੰ ਰੋਕੋ। ਤੁਹਾਡੀ ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ, ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਵਾਂਗ, ਉਸ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਲਵੇਗੀ।

ਲੋਕਾਃ ਸ੍ਵਸ੍ਥਾ ਭਵਨ੍ਤ੍ਵਦ੍ਯ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਵਿਨਿਹਤੇऽਸੁਰੇ । ਤ੍ਵਂ ਹਿ ਤਸ੍ਯ ਵਧਾਯਾਦ੍ਯ ਸਮਰ੍ਥਃ ਪृਥਿਵੀਪਤੇ ।। ੨੬.

ਅੱਜ, ਜਦ ਉਹ ਅਸੁਰ ਮਰ ਜਾਵੇਗਾ, ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਚੈਨ ਮਿਲ ਜਾਵੇਗਾ। ਹੇ ਰਾਜਾ, ਤੁਸੀਂ ਉਸ ਨੂੰ ਮਾਰਣ ਦੇ ਯੋਗ ਹੋ।

ਵਿष੍ਣੁਨਾ ਚ ਵਰੋ ਦਤ੍ਤੋ ਮਮ ਪੂਰ੍ਵ੍ਵਂ ਤਤੋऽਨਘ। ਨ ਹਿ ਧੁਨ੍ਧੁਰ੍ਮਹਾਵੀਰ੍ਯ੍ਯਸ੍ਤੇਜਸਾਲ੍ਪੇਨ ਸ਼ਕ੍ਯਤੇ ।। ੨੬.

ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਵਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਹੇ ਪਾਪ ਰਹਿਤ, ਕਿ ਧੁੰਧੂ, ਜੋ ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਥੋੜੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਨਸ਼ਟ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ।

ਨਿਰ੍ਦ੍ਦਗ੍ਧੁਂ ਪृਥਿਵੀਪਾਲ ਅਪਿ ਵਰ੍ष ਸ਼ਤੈਰਿਹ। ਵੀਰ੍ਯ੍ਯਂ ਹਿ ਸੁਮਹਤ੍ਤਸ੍ਯ ਦੇਵੈਰਪਿ ਦੁਰਾਸਹਮ੍ ।। ੨੬.

ਹੇ ਧਰਤੀ ਦੇ ਰੱਖਵਾਲੇ, ਇੱਥੇ ਉਹ ਸੌ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸੜ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ। ਉਸ ਦੀ ਤਾਕਤ ਇੰਨੀ ਵੱਡੀ ਹੈ ਕਿ ਦੇਵਤੇ ਵੀ ਉਸ ਨੂੰ ਔਖਾ ਸਮਝਦੇ ਹਨ।

ਏਵਮੁਕ੍ਤਸ੍ਤੁ ਰਾਜਰ੍षਿਰੁਤ੍ਤਙ੍ਕੇਨ ਮਹਾਤ੍ਮਨਾ। ਕੁਬਲਾਸ਼੍ਵਂ ਸੁਤਂ ਪ੍ਰਾਦਾਤ੍ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਧੁਨ੍ਧੁਨਿਵਾਰਣੇ ।। ੨੬.

ਉੱਤੰਕ ਵੱਲੋਂ ਐਸਾ ਆਖਣ 'ਤੇ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਕੁਬਲਾਸ਼ਵ ਨੂੰ ਧੁੰਧੂ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਦੇ ਦਿੱਤਾ।

ਰਾਜਾ ਸਂਨ੍ਯਸ੍ਤਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰੋऽਹਮਯਨ੍ਤੁ ਤਨਯੋ ਮਮ। ਭਵਿष੍ਯਤਿ ਦ੍ਵਿਜਸ਼੍ਵੇष੍ਠ ਧੁਨ੍ਧੁਮਾਰੋ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ ।। ੨੬.

ਰਾਜਾ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਮੈਂ ਹਥਿਆਰ ਛੱਡ ਚੁੱਕਾ ਹਾਂ; ਮੇਰਾ ਪੁੱਤਰ ਜਾਵੇ। ਹੇ ਵਧੀਆ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਉਹ ਧੁੰਧੂ ਮਾਰਣ ਵਾਲਾ ਜਰੂਰ ਬਣੇਗਾ।

ਸ ਤਂ ਵ੍ਯਾਦਿਸ਼੍ਯ ਤਨਯਂ ਧੁਨ੍ਧੁਮਾਰਣਮੁਦ੍ਯਤਮ੍। ਜਗਾਮ ਪਰ੍ਵ੍ਵਤਾਯੈਵ ਤਪਸੇ ਸ਼ਂਸਿਤਵ੍ਰਤਃ ।। ੨੬.

ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ, ਜੋ ਧੁੰਦੂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਸੀ, ਆਦੇਸ਼ ਦੇ ਕੇ, ਪਹਾੜ ਵੱਲ ਗਿਆ ਤੇ ਉਪਵਾਸ ਦੀ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਨਿਯਤ ਲੈ ਕੇ ਤਪ ਕਰਣ ਲੱਗ ਪਿਆ।

ਕੁਬਲਾਸ਼੍ਵਸ੍ਤੁ ਧਰ੍ਮ੍ਮਾਤ੍ਮਾ ਪਿਤੁਰ੍ਵਚਨਮਾਸ੍ਥਿਤਃ। ਸਹਸ੍ਰੈਰੇਕਵਿਂਸ਼ਤ੍ਯਾ ਪੁਤ੍ਰਾਣਾਂ ਸਹ ਪਾਰ੍ਥਿਵਃ। ਪ੍ਰਾਯਾਦੁਤ੍ਤਙ੍ਕ ਸਹਿਤੋ ਧੁਨ੍ਧੋਸ੍ਤਸ੍ਯ ਨਿਵਾਰਣੇ ।। ੨੬.

ਕੁਬਲਾਸ਼ਵ, ਜੋ ਧਰਮਵਾਨ ਸੀ, ਪਿਤਾ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨੂੰ ਮੰਨ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਇਕੀਹ ਹਜ਼ਾਰ ਪੁੱਤਰਾਂ ਅਤੇ ਉਤਤੰਕ ਰਿਸ਼ੀ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਧੁੰਦੂ ਨੂੰ ਵਸ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਰਵਾਨਾ ਹੋਇਆ।

ਤਮਾਵਿਸ਼ਤ੍ਤਤੋ ਵਿष੍ਣੁਰ੍ਭਗਵਾਨ੍ ਸ੍ਵੇਨ ਤੇਜਸਾ। ਉਤ੍ਤਙ੍ਕਸ੍ਯ ਨਿਯੋਗਾਤ੍ਤੁ ਲੋਕਾਨਾਂ ਹਿਤਕਾਮ੍ਯਯਾ ।। ੨੬.

ਫਿਰ, ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੁ ਨੇ ਆਪਣੀ ਜੋਤ ਨਾਲ ਉਸ ਵਿਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ, ਉਤਤੰਕ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਤੇ, ਸਾਰੀਆਂ ਦੁਨੀਆਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ।

ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਪ੍ਰਯਾਤੇ ਦੁਰ੍ਦ੍ਧਰ੍षੇ ਦਿਵਿ ਸ਼ਬ੍ਦੋ ਮਹਾਨਭੂਤ੍। ਅਦ੍ਯਪ੍ਰੁਭृਤ੍ਯੇष ਨृਪੋ ਧੁਨ੍ਧੁਮਾਰੋ ਭਵਿष੍ਯਤਿ ।। ੨੬.

ਜਦ ਉਹ ਰਵਾਨਾ ਹੋਇਆ, ਅਸਮਾਨ ਵਿਚ ਇਕ ਵੱਡੀ ਗੂੰਜ ਉਠੀ, ਜਿਸਨੂੰ ਸਹਿਣਾ ਔਖਾ ਸੀ: 'ਅੱਜ ਤੋਂ ਇਹ ਰਾਜਾ ਧੁੰਦੁਮਾਰਾ ਨਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਵੇਗਾ।'

ਦਿਵ੍ਯੈਃ ਪੁष੍ਪੈਸ਼੍ਚ ਤਂ ਦੇਵਾਃ ਸਮਮਂਸਤ ਅਦ੍ਭੁਤਮ੍। ਸਗਤ੍ਵਾ ਪੁਰੁष ਵ੍ਯਾਘ੍ਰਸ੍ਤਨਯੈਃ ਸਹ ਵੀਰ੍ਯ੍ਯਵਾਨ੍ ।। ੨੬.

ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਅਦਭੁਤ ਦਿਵ੍ਯ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨ ਦਿੱਤਾ, ਜਦ ਉਹ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨਾਲ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿਚ ਵਾਘ ਵਾਂਗ, ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ, ਰਵਾਨਾ ਹੋਇਆ।

ਸਮੁਦ੍ਰਂ ਖਨਯਾਮਾਸ ਵਾਲੁਕਾਰ੍ਣਵਮਵ੍ਯਯਮ੍। ਨਾਰਾਯਣੇਨ ਰਾਜਰ੍षਿਸ੍ਤੇਜਸਾਪ੍ਯਾਯਿਤੋ ਹਿ ਸਃ ।। ੨੬.

ਉਹ ਰਾਜਰਿਸ਼ੀ, ਜੋ ਨਾਰਾਇਣ ਦੀ ਜੋਤ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਅਟੱਲ ਰੇਤ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਖੋਦਣ ਲੱਗ ਪਿਆ।

ਬਭੂਵਾਤਿਬਲੋ ਭੂਯ ਉਤ੍ਤਙ੍ਕਸ੍ਯ ਵਸ਼ੇ ਸ੍ਥਿਤਃ। ਤਸ੍ਯ ਪੁਤ੍ਰੈਃ ਖਨਦ੍ਭਿਸ਼੍ਚ ਵਾਲੁਕਾਨ੍ਤਰ੍ਹਿਤਸ੍ਤਦਾ ।। ੨੬.

ਉਹ ਉਤਤੰਕ ਦੇ ਵਸ਼ ਵਿਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹੋਏ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਹੋ ਗਿਆ; ਉਸ ਵੇਲੇ, ਉਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੇ ਰੇਤ ਨੂੰ ਖੋਦ ਕੇ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਲੁਕਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਲੱਭ ਲਿਆ।

ਧੁਨ੍ਧੁਰਾਸਾਦਿਤਸ੍ਤਤ੍ਰ ਦਿਸ਼ਮਾਸ਼੍ਰਿਤ੍ਯ ਪਸ਼੍ਚਿਮਾਮ੍। ਮੁਖਜੇਨਾਗ੍ਨਿਨਾ ਕ੍ਰੁਦ੍ਧੋ ਲੋਕਾਨੁਦ੍ਵਰ੍ਤ੍ਤਯਨ੍ਨਿਵ ।। ੨੬.

ਉਥੇ, ਧੁੰਦੂ ਪੱਛਮੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿਚ ਆਸਰਾ ਲੈ ਕੇ ਮਿਲਿਆ, ਉਹ ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਸੀ, ਮੂੰਹ ਵਿਚੋਂ ਅੱਗ ਕੱਢ ਕੇ ਜਿਵੇਂ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਉਲਟ ਪਾਉਂਦਾ ਹੋਵੇ।