ਤ੍ਰਿਸਾਹਸ੍ਰਨ੍ਤੁ ਸਗਣਂ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿਯਾਣਾਂ ਮਹਾਤ੍ਮਨਾਮ੍। ਨਭਗਸ੍ਯ ਚ ਦਾਯਾਦੋ ਨਾਭਾਗੋ ਨਾਮ ਵੀਰ੍ਯ੍ਯਵਾਨ੍ ।। ੨੬.
ਉਨ੍ਹਾਂ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾਵਾਂ ਵਾਲੇ ਕਸ਼ਤਰੀਆਂ ਦੇ ਤਿੰਨ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਥੀ ਸਨ; ਤੇ ਨਭਗ ਦਾ ਵਾਰਸ ਨਭਾਗ ਸੀ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਬਲਵਾਨ ਸੀ।
ਅਮ੍ਬਰੀषਸ੍ਤੁ ਨਾਭਾਗਿਰ੍ਵਿਰੂਪਸ੍ਤਸ੍ਯ ਚਾਤ੍ਮਜਃ। ਪृषਦਸ਼੍ਵੋ ਵਿਰੂਪਸ੍ਯ ਤਸ੍ਯ ਪੁਤ੍ਰੋ ਰਥੀਤਰਃ ।। ੨੬.
ਅੰਬਰੀਸ਼ ਨਭਾਗ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ; ਵਿਰੂਪ ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ; ਵਿਰੂਪ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਪૃਸ਼ਦਸ਼ਵ ਸੀ, ਤੇ ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਰਥੀਤਰ ਸੀ।
ਏਤੇ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਪ੍ਰਸੂਤਾ ਵੈ ਪੁਨਸ਼੍ਚਾਙ੍ਗਿਰਸਃ ਸ੍ਮृਤਾਃ । ਰਥੀਤਰਾਣਾਂ ਪ੍ਰਵਰਾਃ ਕ੍ਸ਼ਾਤ੍ਰੋਪੇਤਾ ਦ੍ਵਿਜਾਤਯਃ ।। ੨੬.
ਇਹ ਸਾਰੇ ਕਸ਼ਤਰੀ ਵੰਸ਼ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਏ, ਪਰ ਅੰਗਿਰਸ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਵੀ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਰਥੀਤਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਚੋਟੀ ਦੇ, ਕਸ਼ਤਰੀ ਮੂਲ ਵਾਲੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹਨ।
ਕ੍ਸ਼ੁਵਤਸ੍ਤੁ ਮਨੋਃ ਪੂਰ੍ਵ੍ਵਮਿਕ੍ਸ਼੍ਯਾਕੁਰਭਿਨਿਃਸृਤਃ । ਤਸ੍ਯ ਪੁਤ੍ਰਸ਼ਤਂ ਤ੍ਵਾਸੀਦਿਕ੍ਸ਼੍ਵਾਕੋਰ੍ਭੂਰਿਦਕ੍ਸ਼ਿਣਮ੍ ।। ੨੬.
ਕਸ਼ੁਵਤ ਤੋਂ, ਜੋ ਮਨੂ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸੀ, ਇਕਸ਼ਵਾਕੂ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ; ਉਸ ਦੇ ਸੌ ਪੁੱਤਰ ਹੋਏ, ਤੇ ਇਕਸ਼ਵਾਕੂ ਬਹੁਤ ਦਾਨੀ ਸੀ।
ਤੇषਾਂ ਜ੍ਯੇष੍ਠੋ ਵਿਕੁਕ੍ਸ਼ਿਸ਼੍ਚ ਨੇਮਿਰ੍ਦਣ੍ਡਸ਼੍ਚ ਤੇ ਤ੍ਰਯਃ। ਸ਼ਕੁਨਿਪ੍ਰਮੁਖਾਸ੍ਤਸ੍ਯ ਪੁਤ੍ਰਾਃ ਪਂਚਾਸ਼ਤਸ੍ਤੁ ਤੇ ।। ੨੬.
ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਵੱਡਾ ਵਿਕੁਕਸ਼ੀ ਸੀ, ਨੇਮੀ ਤੇ ਡੰਡਾ—ਇਹ ਤਿੰਨ; ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਸ਼ਕੁਨੀ ਆਦਿ, ਪੰਜਾਹ ਸਨ।
ਉਤ੍ਤਰਾਪਥਦੇਸ਼ਸ੍ਯ ਰਕ੍ਸ਼ਿਤਾਰੋ ਮਹੀਕ੍ਸ਼ਿਤਃ। ਚਤ੍ਵਾਰਿਂਸ਼ਤ੍ਤਥਾष੍ਟੌ ਚ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਸ੍ਯਾਞ੍ਚ ਤੇ ਦਿਸ਼ਿ ।। ੨੬.
ਉੱਤਰਾ ਪਥ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਰਖਵਾਲੇ ਰਾਜੇ, ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਵੀ ਅਠਤਾਲੀ ਹਨ।
ਵਿਂਸ਼ਤਿਪ੍ਰਮੁਖਾਸ੍ਤੇ ਤੁ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਪਥਰਕ੍ਸ਼ਿਣਃ। ਇਕ੍ਸ਼੍ਵਾਕੁਸ੍ਤੁ ਵਿਕੁਕ੍ਸ਼ਿਂ ਵੈ ਅष੍ਟਕਾਯਾਮਥਾਦਿਸ਼ੇਤ੍ ।। ੨੬.
ਉਹ ਦੱਖਣੀ ਪਾਸੇ ਦੇ ਵੀਹ ਮੁੱਖੀ ਰਖਵਾਲੇ ਸੀ। ਇਕਸ਼ਵਾਕੂ ਨੇ ਅਸ਼ਟਕਾ ਦੀ ਰਸਮ ਲਈ ਵਿਕੁਕਸ਼ੀ ਨੂੰ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ।
ਰਾਜੋਵਾਚ।। ਮਾਂਸਮਾਨਯ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧੇਯਂ ਮृਗਾਨ੍ ਹਤ੍ਵਾ ਮਹਾਬਲ। ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਮਦ੍ਯ ਨੁ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਮष੍ਟਕਾਯਾਂ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ ।। ੨੬.
ਰਾਜਾ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਸ਼ਰਾਧ ਲਈ ਮਾਸ ਲਿਆ, ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ, ਜੰਗਲ ਦੇ ਜਾਨਵਰਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ। ਅੱਜ ਅਸ਼ਟਕਾ ਦੀ ਰਸਮ ਕਰਨੀ ਹੀ ਹੈ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ।"
ਸ ਗਤਸ੍ਤੁ ਮृਗਵ੍ਯਾਂ ਵੈ ਵਚਨਾਤ੍ਤਸ੍ਯ ਧੀਮਤਃ। ਮृਗਾਨ੍ ਸਹਸ੍ਰਸ਼ੋ ਹਤ੍ਵਾ ਪਰਿਸ਼੍ਰਾਨ੍ਤਸ਼੍ਚ ਵੀਰ੍ਯ੍ਯਵਾਨ੍। ਭਕ੍ਸ਼ਯਚ੍ਛਸ਼ਕਨ੍ਤਤ੍ਰ ਵਿਕੁਕ੍ਸ਼ਿਰ੍ਮृਗਯਾਙ੍ਗਤਃ ।। ੨੬.
ਉਹ, ਉਸ ਬੁਧੀਮਾਨ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਤੇ, ਸ਼ਿਕਾਰ ਕਰਨ ਗਿਆ। ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਜਾਨਵਰਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ, ਥੱਕਿਆ ਹੋਇਆ ਵਿਕੁਕਸ਼ੀ ਨੇ ਉਥੇ ਇੱਕ ਖਰਗੋਸ਼ ਖਾ ਲਿਆ।
ਆਗਤੇ ਸ ਵਿਕੁਕ੍ਸ਼ੌ ਤੁ ਸਮਾਂਸੇ ਸਹਸੈਨਿਕੇ। ਵਸਿष੍ਠਞ੍ਚੋਦਯਾਮਾਸ ਮਾਂਸਂ ਪ੍ਰੋਕ੍ਸ਼ਯਤਾਮਿਤਿ ।। ੨੬.
ਜਦੋਂ ਵਿਕੁਕਸ਼ੀ ਮਾਸ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਫੌਜ ਨਾਲ ਵਾਪਸ ਆਇਆ, ਉਸ ਨੇ ਵਸੀਸ਼ਠ ਨੂੰ ਮਾਸ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਨ ਲਈ ਛਿੜਕਣ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ।
ਤਥੇਤਿ ਚੋਦਿਤੋ ਰਾਜ੍ਞਾ ਵਿਧਿਵਤ੍ਸਮੁਪਸ੍ਥਿਤਃ। ਸ ਦृष੍ਟ੍ਵੋਪਹਤਂ ਮਾਂਸਂ ਕ੍ਰੁਦ੍ਧੋ ਰਾਜਾਨਮਬ੍ਰਵੀਤ੍ ।। ੨੬.
ਰਾਜਾ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਤੇ, ਵਸੀਸ਼ਠ ਨੇ ਰਸਮ ਅਨੁਸਾਰ ਮਾਸ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ। ਪਰ ਜਦ ਉਸ ਨੇ ਮਾਸ ਨਾਪਾਕ ਵੇਖਿਆ, ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਆਖਿਆ।
ਸ਼ੂਦ੍ਰੇਣੋਪਹਤਂ ਮਾਂਸਂ ਪੁਤ੍ਰੇਣ ਤਵ ਪਾਰ੍ਥਿਵ। ਸ਼ਸ਼ਭਕ੍ਸ਼ਾਦਭੋਜ੍ਯਂ ਵੈ ਤਵ ਮਾਂਸਂ ਮਹਾਦ੍ਯੁਤੇ ।। ੨੬.
ਰਾਜਾ, ਤੇਰੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ, ਜੋ ਸ਼ੂਦਰ ਹੈ, ਖਰਗੋਸ਼ ਖਾ ਕੇ ਮਾਸ ਨਾਪਾਕ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਤੇਰਾ ਮਾਸ, ਮਹਾਨ, ਹੁਣ ਭੋਜਨ ਲਈ ਯੋਗ ਨਹੀਂ।
ਸ਼ਸ਼ੋ ਦੁਰਾਤ੍ਮਨਾ ਪੂਰ੍ਵਮਰਣ੍ਯੇ ਭਕ੍ਸ਼ਿਤੋऽਨਘ। ਤੇਨ ਮਾਂਸਮਿਦਂ ਦੁष੍ਟਂ ਪਿਤॄਣਾਂ ਨृਪਸਤ੍ਤਮ ।। ੨੬.
ਉਹ ਦੁਰਾਚਾਰੀ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਖਰਗੋਸ਼ ਖਾ ਲਿਆ, ਪਵਿੱਤਰ ਰਾਜਾ। ਇਸ ਕਰਕੇ ਇਹ ਮਾਸ ਪਿਤਰਾਂ ਲਈ ਨਾਪਾਕ ਹੋ ਗਿਆ, ਰਾਜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ।
ਇਕ੍ਸ਼੍ਵਾਕੁਸ੍ਤੁ ਤਤਃ ਕ੍ਰੁਦ੍ਧੋ ਵਿਕੁਕ੍ਸ਼ਿਮਿਦਮਬ੍ਰਵੀਤ੍। ਪਿਤृਕਰ੍ਮ੍ਮਣਿ ਨਿਰ੍ਦ੍ਦਿष੍ਟੋ ਮਯਾ ਤ੍ਵਂ ਮृਗਯਾਙ੍ਕਤਃ। ਸ਼ਸ਼ਂ ਭਕ੍ਸ਼ਯਸੇऽਰਣ੍ਯੇ ਨਿਰ੍ਘृਣਃ ਪੂਰ੍ਵ੍ਵਮਦ੍ਯ ਨੁ ।। ੨੬.
ਇਕਸ਼ਵਾਕੂ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਵਿਕੁਕਸ਼ੀ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਪਿਤਰਾਂ ਦੀ ਰਸਮ ਲਈ ਚੁਣਿਆ ਸੀ, ਪਰ ਤੂੰ ਸ਼ਿਕਾਰ ਕਰਨ ਗਿਆ। ਤੂੰ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਖਰਗੋਸ਼ ਖਾ ਲਿਆ, ਨਿਰਦਈ, ਰਸਮ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ।"
ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਪਰਿਤ੍ਯਜਾਮਿ ਤ੍ਵਾਂ ਗਚ੍ਛ ਤ੍ਵਂ ਸ੍ਵੇਨ ਕਰ੍ਮ੍ਮਣਾ। ਏਵਮਿਕ੍ਸ਼੍ਵਾਕੁਨਾ ਤ੍ਯਕ੍ਤੋ ਵਸਿष੍ਠਵਚਨਾਤ੍ ਸੁਤਃ ।। ੨੬.
ਇਸ ਕਰਕੇ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਛੱਡ ਰਿਹਾ ਹਾਂ; ਤੂੰ ਆਪਣਾ ਰਸਤਾ ਲੈ। ਵਸੀਸ਼ਠ ਦੇ ਕਹਿਣ ਤੇ, ਇਕਸ਼ਵਾਕੂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਤਿਆਗ ਦਿੱਤਾ।
ਇਕ੍ਸ਼੍ਵਾਕੌ ਸਂਸ੍ਥਿਤੇ ਤਸ੍ਮਿਞ੍ਛਸ਼ੀ ਸ ਪृਥਿਵੀਮਿਮਾਮ੍ । ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਃ ਪਰਮਧਰ੍ਮ੍ਮਾਤ੍ਮਾ ਸ ਚਾਯੋਧ੍ਯਾਧਿਪੋऽਭਵਤ੍ ।। ੨੬.
ਜਦ ਇਕਸ਼ਵਾਕੂ ਸੰਸਾਰ ਤੋਂ ਗਿਆ, ਸ਼ਸ਼ੀ ਨੇ ਇਹ ਧਰਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਉੱਚ ਧਰਮ ਵਾਲਾ ਸੀ ਅਤੇ ਅਯੋਧਿਆ ਦਾ ਰਾਜਾ ਬਣਿਆ।
ਤਦਾਕਰੋਤ੍ਸ ਰਾਜ੍ਯਂ ਵੈ ਵਸਿष੍ਠਪਰਿਨੋਦਿਤਃ। ਤਤਃ ਸ੍ਤੇਨੇਨ ਸਾ ਪੂਰ੍ਣੋ ਰਾਜ੍ਯਾਵਸ੍ਥਾ ਮਹੀਪਤੇਃ ।। ੨੬.
ਉਸ ਨੇ ਵਸੀਸ਼ਠ ਦੀ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਨਾਲ ਰਾਜ ਸੰਭਾਲਿਆ। ਫਿਰ, ਰਾਜੇ ਦਾ ਰਾਜ ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਕਾਲੇਨ ਗਤਵਾਂਸ੍ਤਤ੍ਰ ਸ ਚ ਨ੍ਯੂਨਤਰਾਙ੍ਗਤਿਮ੍। ਜ੍ਞਾਤ੍ਵੈਵਮੇਤਦਾਖ੍ਯਾਨਂ ਨਾ ਵਿਧਿਰ੍ਭਕ੍ਸ਼ਯੇਤ੍ਤੁ ਵੈ ।। ੨੬.
ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਉਥੋਂ ਚਲਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਘੱਟ ਦਰਜੇ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚਿਆ। ਇਹ ਕਹਾਣੀ ਜਾਣ ਕੇ, ਰਸਮ ਵਿੱਚ ਮਾਸ ਨਹੀਂ ਖਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ।
ਮਾਂ ਸਭਕ੍ਸ਼ਯਿਤਾਮੁਤ੍ਰ ਯਸ੍ਯ ਮਾਂਸਮਿਹਾਜ੍ਯਹਮ੍। ਏਤਨ੍ਮਾਂਸਸ੍ਯ ਮਾਂਸਤ੍ਵਂ ਪ੍ਰਵਦਨ੍ਤਿ ਮਨੀषਿਣਃ ।। ੨੬.
ਜੋ ਇੱਥੇ ਮਾਸ ਖਾਏਗਾ, ਮੈਂ ਉਥੇ ਉਸ ਦਾ ਮਾਸ ਖਾਵਾਂਗਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗਿਆਨੀਆਂ ਮਾਸ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਬਿਆਨ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਸ਼ਸ਼ਾਦਸ੍ਯ ਤੁ ਦਾਯਾਦਃ ਕਕੁਤ੍ਸ੍ਥੋ ਨਾਮ ਵੀਰ੍ਯ੍ਯਵਾਨ੍। ਇਨ੍ਦ੍ਰਸ੍ਯ ਵृषਭੂਤਸ੍ਯ ਕਕੁਤ੍ਸ੍ਥੋ ਜਾਯਤੇ ਪੁਰਾ ।। ੨੬.
ਸ਼ਸ਼ੀ ਦਾ ਵਾਰਸ ਕਕੁਤਸਥ ਸੀ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਸੀ। ਕਕੁਤਸਥ ਇੰਦ੍ਰ ਦੇ ਵੱਛਾ ਬਣਨ ਸਮੇਂ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਪੂਰ੍ਵ੍ਵਮਾਡੀਬਕੇ ਯੁਦ੍ਧੇ ਕਕੁਤ੍ਸ੍ਥਸ੍ਤੇਨ ਸ ਸ੍ਮृਤਃ । ਅਨੇਨਾਸ੍ਤੁ ਕਕੁਤ੍ਸ੍ਥਸ੍ਯ ਪृਥੁਰੋਮਾ ਚ ਸ ਸ੍ਮृਤਃ ।। ੨੬.
ਪਹਿਲਾਂ ਆਡੀਬਕਾ ਦੀ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੂੰ ਕਕੁਤਸਥ ਕਿਹਾ ਗਿਆ। ਉਸ ਦੇ ਵੰਸ਼ਜ ਪ੍ਰਿਥੁਰੋਮਾ ਨੂੰ ਵੀ ਇਹੀ ਨਾਮ ਮਿਲਿਆ।
ਵृषਦਸ਼੍ਵਃ ਪृਥੋਃ ਪੁਤ੍ਰਸ੍ਤਸ੍ਮਾਦਨ੍ਧ੍ਰਸ੍ਤੁ ਵੀਰ੍ਯ੍ਯਵਾਨ੍ । ਆਨ੍ਧ੍ਰਸ੍ਤੁ ਯਵਨਾਸ਼੍ਵਸ੍ਤੁ ਸ਼੍ਰਾਵਸ੍ਤਸ੍ਤਸ੍ਯ ਚਾਤ੍ਮਜਃ ।। ੨੬.
ਵ੍ਰਿਸ਼ਦਸ਼ਵ ਪ੍ਰਿਥੁ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ। ਉਸ ਤੋਂ ਆਂਧ੍ਰਾ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ, ਜੋ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਸੀ। ਆਂਧ੍ਰਾ ਤੋਂ ਯਵਨ, ਅਸ਼ਵ ਅਤੇ ਸ਼੍ਰਾਵਸਥਾ ਪੈਦਾ ਹੋਏ।
ਜਜ੍ਞੇ ਸ਼੍ਰਾਵਸ੍ਤਕੋ ਰਾਜਾ ਸ਼੍ਰਾਵਸ੍ਤੀ ਯੇਨ ਨਿਰ੍ਮਿਤਾ। ਸ਼੍ਰਾਵਸ੍ਤਸ੍ਯ ਤੁ ਦਾਯਾਦੋ ਬृਹਦਸ਼੍ਵੋ ਮਹਾਯਸ਼ਾਃ ।। ੨੬.
ਰਾਜਾ ਸ਼੍ਰਾਵਸਥਕ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ, ਜਿਸ ਨੇ ਸ਼੍ਰਾਵਸਤੀ ਸ਼ਹਿਰ ਬਣਾਇਆ। ਸ਼੍ਰਾਵਸਥਾ ਦਾ ਵਾਰਸ ਬ੍ਰਿਹਦਸ਼ਵ ਸੀ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੀ।
ਬृਹਦਸ਼੍ਵਸੁਤਸ਼੍ਚਾਪਿ ਕੁਬਲਾਸ਼੍ਚ ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੁਤਿਃ। ਯਃ ਸ ਧੁਨ੍ਧੁਵਧਾਦ੍ਰਾਜਾ ਧੁਨ੍ਧੁਮਾਰਤ੍ਵਮਾਗਤਃ ।। ੨੬.
ਬ੍ਰਿਹਦਸ਼ਵ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਕੁਬਲਾ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਪਰੰਪਰਾਵਾਦੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਰਾਜਾ ਸੀ ਜਿਸ ਨੇ ਧੁੰਧੂ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ ਅਤੇ ਧੁੰਧੁਮਾਰਾ ਦਾ ਖਿਤਾਬ ਲਿਆ।
ऋषਯ ਊਚੁਃ ।। ਧੁਨ੍ਧੁਵਧਂ ਮਹਾਪ੍ਰਾਜ੍ਞ ਸ਼੍ਰੋਤੁਮਿਚ੍ਛਮਿ ਵਿਸ੍ਤਰਾਤ੍। ਯਦਰ੍ਥਂ ਕੁਬਲਾਸ਼੍ਵਃ ਸ ਧੁਨ੍ਧੁਮਾਰਤ੍ਵਮਾਗਤਃ ।। ੨੬.
ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਹੇ ਵੱਡੇ ਗਿਆਨ ਵਾਲੇ, ਅਸੀਂ ਧੁੰਧੂ ਦੇ ਵਧ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਪੂਰੇ ਵੇਰਵੇ ਨਾਲ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ। ਕਿਉਂਕਿ ਕੁਬਲਾਸ਼ਵ ਨੂੰ ਧੁੰਧੂ ਮਾਰਣ ਵਾਲਾ ਕਿਵੇਂ ਆਖਿਆ ਗਿਆ, ਇਹ ਵੀ ਦੱਸੋ।
ਸੂਤ ਉਵਾਚ।। ਬृਹਦਸ਼੍ਵਸ੍ਯ ਪੁਤ੍ਰਾਣਾਂ ਸਹਸ੍ਰਾਣ੍ਯੇਕਵਿਂਸ਼ਤਿਃ । ਸਰ੍ਵੇ ਵਿਦ੍ਯਾਸੁ ਨਿष੍ਣਾਤਾ ਬਲਵਨ੍ਤੋ ਦੁਰਾਸਦਾਃ ।। ੨੬.
ਸੂਤਾ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਬ੍ਰਿਹਦਸ਼ਵ ਦੇ ਇਕਵੀਹ ਹਜ਼ਾਰ ਪੁੱਤਰ ਸਨ, ਜੋ ਹਰ ਵਿਦਿਆ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ, ਬਹੁਤ ਤਾਕਤਵਰ ਤੇ ਜਿੱਤਣ ਵਿੱਚ ਔਖੇ ਸਨ।
ਬਭੂਵੁਰ੍ਦ੍ਧਾਰ੍ਮਿਕਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਯਜ੍ਵਾਨੋ ਭੂਰਿਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਃ। ਕੁਬਲਾਸ਼੍ਵਂ ਮਹਾਵੀਰ੍ਯਂ ਸ਼ੂਰਮੁਤ੍ਤਮਧਾਰ੍ਮਿਕਮ੍ ।। ੨੬.
ਉਹ ਸਾਰੇ ਧਰਮ ਵਾਲੇ, ਯਜਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਤੇ ਵੱਡੇ ਦਾਨੀ ਸਨ। ਪਰ ਕੁਬਲਾਸ਼ਵ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸ਼ੂਰਵੀਰ, ਬਹਾਦਰ ਤੇ ਉੱਚਾ ਧਰਮ ਵਾਲਾ ਸੀ।
ਬृਹਦਸ਼੍ਵੋऽਭ੍ਯषਿਞ੍ਚਤ੍ਤਂ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਰਾष੍ਟ੍ਰੇ ਨਰਾਧਿਪਃ। ਪੁਤ੍ਰਸਂਕ੍ਰਾਮਿਤਸ਼੍ਰੀਸ੍ਤੁ ਵਨਂ ਰਾਜਾ ਵਿਵੇਸ਼ ਹ ।। ੨੬.
ਬ੍ਰਿਹਦਸ਼ਵ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਰਾਜ ਦਾ ਰਾਜਾ ਬਣਾਇਆ, ਆਪਣਾ ਰਾਜ-ਵਭ ਵਾਰ ਕੇ, ਆਪ ਜੰਗਲ ਵੱਲ ਚਲਾ ਗਿਆ।
ਬृਹਦਸ਼੍ਵਂ ਮਹਾਰਾਜਂ ਸ਼ੂਰਮੁਤ੍ਤਮਧਾਰ੍ਮ੍ਮਿਕਮ੍ । ਪ੍ਰਯਾਤਂ ਤਮੁਤ੍ਤਙ੍ਕਸ੍ਤੁ ਬ੍ਰਹ੍ਮਰ੍षਿਃ ਪ੍ਰਤ੍ਯਵਾਰਯਤ੍ ।। ੨੬.
ਜਦੋਂ ਵੱਡਾ ਤੇ ਉੱਚਾ ਧਰਮ ਵਾਲਾ ਰਾਜਾ ਬ੍ਰਿਹਦਸ਼ਵ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਤਾਂ ਬ੍ਰਹਮਰਿਸ਼ੀ ਉੱਤੰਕ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਰੋਕ ਲਿਆ।
ਉਤ੍ਤਙ੍ਕ ਉਵਾਚ।। ਭਵਤੋ ਰਕ੍ਸ਼ਣਂ ਕਾਰ੍ਯ੍ਯਂ ਤਤ੍ਤਾਵਤ੍ ਕਰ੍ਤੁਮਰ੍ਹਤਿ। ਨਿਰੁਦ੍ਵਿਗ੍ਨਸ੍ਤਪਃ ਕਰ੍ਤੁਂ ਨ ਹਿ ਸ਼ਕ੍ਨੋਮਿ ਪਾਰ੍ਥਿਵ ।। ੨੬.
ਉੱਤੰਕ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਇੱਕ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਫਿਰ ਹੀ ਤੁਸੀਂ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਹੇ ਰਾਜਾ, ਮੈਂ ਚਿੰਤਾ ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ ਤਪ ਕਰ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ।