ਵਾਯੁਪੁਰਾਣਮ੍

ਸੁਦ੍ਯੁਮ੍ਨ ਇਤਿ ਵਿਖ੍ਯਾਤਸ੍ਤ੍ਰਿषੁ ਲੋਕੇषੁ ਪੂਜਿਤਃ। ਜਗਤ੍ਪ੍ਰਿਯੋ ਧਰ੍ਮ੍ਮਸ਼ੀਲੋ ਮਨੋਰ੍ਵਂਸ਼ ਵਿਵਰ੍ਦ੍ਧਨਃ ।। ੨੩.

"ਉਹ ਸੁਦਯੁਮਨ ਨਾਂ ਨਾਲ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੋਵੇਗਾ, ਸਭ ਦਾ ਪਿਆਰਾ, ਧਰਮ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਮਨੂ ਦੇ ਵੰਸ਼ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲਾ।"

ਮਾਨਵਃ ਸ ਤੁ ਸੁਦ੍ਯੁਮ੍ਨਃ ਸ੍ਤ੍ਰੀਭਾਵਮਗਮਤ੍ ਪ੍ਰਭੁਃ। ਸਾ ਤੁ ਦੇਵੀ ਵਰਂ ਲਬ੍ਧ੍ਵਾ ਨਿਵृਤ੍ਤਾ ਪਿਤਰਂ ਪ੍ਰਤਿ ।। ੨੩.

ਉਹ ਮਨੂ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੁਦਯੁਮਨ, ਔਰਤ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲੈਣ ਵਾਲਾ ਬਣ ਗਿਆ। ਅਤੇ ਉਹ ਦੇਵੀ, ਆਪਣਾ ਵਰਤਾਨ ਲੈ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਕੋਲ ਵਾਪਸ ਚਲੀ ਗਈ।

ਬੁਧੇਨਾਨ੍ਤਰਮਾਸਾਦ੍ਯ ਮੈਥੁਨਾਯੋਪਮਨ੍ਤ੍ਰਿਤਾ। ਸੋਮਪੁਤ੍ਰਾਦ੍ਬੁਧਾਚ੍ਚਾਸ੍ਯਾ ਐਲੋ ਜਜ੍ਞੇ ਪੁਰੂਰਵਾਃ ।। ੨੩.

ਬੁਧ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਉਹ ਮਿਲਾਪ ਲਈ ਸੱਦੀ ਗਈ। ਸੋਮ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਬੁਧ ਤੋਂ, ਉਸਨੂੰ ਇਕ ਪੁੱਤਰ ਹੋਇਆ—ਜੋ ਐਲ ਵੰਸ਼ੀ ਪੁਰੂਰਵਾ ਸੀ।

ਬੁਧਾਤ੍ ਸਾ ਜਨਯਿਤ੍ਵਾ ਤੁ ਸੁਦ੍ਯੁਮ੍ਨਂ ਪੁਨਰਾਗਤਾ। ਸੁਦ੍ਯੁਮ੍ਨਸ੍ਯ ਚ ਦਾਯਾਦਾਸ੍ਤ੍ਰਯਃ ਪਰਮਧਾਰ੍ਮ੍ਮਿਕਾਃ ।। ੨੩.

ਬੁਧ ਤੋਂ ਸੁਦਯੁਮਨ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦੇ ਕੇ, ਉਹ ਮੁੜ ਆ ਗਈ। ਸੁਦਯੁਮਨ ਦੇ ਤਿੰਨ ਉੱਤਮ ਧਰਮ ਵਾਲੇ ਵਾਰਸ ਹੋਏ।

ਉਤ੍ਕਲਸ਼੍ਚ ਗਯਸ਼੍ਚੈਵ ਵਿਨਤਾਸ਼੍ਵਸ੍ਤਥੈਵ ਚ। ਉਤ੍ਕਲਸ੍ਯੋਤ੍ਕਲਂ ਰਾष੍ਟ੍ਰਂ ਵਿਨਤਾਸ਼੍ਵਸ੍ਯ ਪਸ਼੍ਚਿਮਮ੍ । ਦਿਕ੍ਸ਼ੁ ਵਾਤਸ੍ਯ ਰਾਜਰ੍षੇਰ੍ਗਯਸ੍ਯ ਤੁ ਗਯਾ ਪੁਰੀ ।। ੨੩.

ਉਹ ਉਤਕਲ, ਗਯਾ ਅਤੇ ਵਿਨਤਾਸ਼ਵ ਸਨ। ਉਤਕਲ ਦਾ ਰਾਜ ਉਤਕਲ ਸੀ, ਵਿਨਤਾਸ਼ਵ ਦਾ ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਸੀ, ਤੇ ਗਯਾ ਰਾਜਰਸ਼ੀ ਦੀ ਗਯਾ ਨਗਰੀ ਸੀ।

ਪ੍ਰਵਿਸृष੍ਟੇ ਮਨੌ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਪ੍ਰਜਾਃ ਸृष੍ਟ੍ਵਾ ਦਿਵਾਕਰਃ। ਦਸ਼ਧਾ ਤਦ੍ਦਧਤ੍ ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਮਕਰੋਤ੍ ਪृਥਿਵੀਮਿਮਾਮ੍ ।। ੨੩.

ਜਦ ਮਨੂ ਨੂੰ ਰਾਜ ਮਿਲਿਆ, ਤਦ ਸੂਰਜ ਨੇ ਲੋਕ ਬਣਾਏ ਅਤੇ ਇਸ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਦੱਸ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡ ਦਿੱਤਾ।

ਇਕ੍ਸ਼੍ਵਾਕੁਰੇਵ ਦਾਯਾਦਾਨਨ੍ਯਾਨ੍ ਦਸ਼ ਸਮਾਪ੍ਨੁਯਾਤ੍। ਕਨ੍ਯਾਭਾਵਾਤ੍ਤੁ ਸੁਦ੍ਯੁਮ੍ਨੋ ਨੈਨਂ ਭਾਗਮਵਾਪ੍ਨੁਯਾਤ੍ ।। ੨੩.

ਇਕਸ਼ਵਾਕੂ ਨੇ ਹੀ ਦੱਸ ਵਾਰਸ ਪਾਏ; ਪਰ ਸੁਦਯੁਮਨ ਔਰਤ ਹੋਣ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਹਿੱਸਾ ਨਹੀਂ ਲੈ ਸਕਿਆ।

ਵਸਿष੍ਠਵਚਨਾਚ੍ਚਾਸੀਤ੍ ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਾਨੋ ਮਹਾਦ੍ਯੁਤਿਃ। ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਾ ਧਰ੍ਮਰਾਜਸ੍ਯ ਸੁਦ੍ਯੁਮ੍ਨਸ੍ਯ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ ।। ੨੩.

ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ ਦੀ ਆਗਿਆ ਨਾਲ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਾਨ ਨਗਰੀ ਬਣੀ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਤੇਜ ਵਾਲੀ ਸੀ—ਧਰਮ ਰਾਜ ਸੁਦਯੁਮਨ ਦੀ, ਜੋ ਵੱਡੇ ਮਨ ਵਾਲਾ ਸੀ।

ਤਤ੍ ਪੁਰੂਰਵਸੇ ਪ੍ਰਾਦਾਦ੍ਰਾष੍ਠ੍ਰਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਮਹਾਯਸ਼ਾਃ। ਮਾਨਵੇਭ੍ਯੋ ਮਹਾਭਾਗਾ ਸ੍ਤ੍ਰੀਪੁਂਸੋਰ੍ਲਕ੍ਸ਼ਣਂ ਪ੍ਰਤਿ। ਮਾਨਵਃ ਸ ਤੁ ਸੁਦ੍ਯੁਮ੍ਨਃ ਸ੍ਤ੍ਰੀਭਾਵਮਗਮਤ੍ ਪੁਨਃ ।। ੨੩.

ਉਸ ਮਹਾਨ ਯਸ਼ਸਵੀ ਨੇ ਰਾਜ ਪੁਰੂਰਵਾ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿੱਤਾ, ਜਦ ਉਹ ਰਾਜ ਮਿਲ ਗਿਆ। ਅਤੇ ਮਨੂ ਦੇ ਵੰਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ, ਜੋ ਵੱਡੇ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੇ ਸਨ, ਔਰਤ ਤੇ ਮਰਦ ਦੋਵੇਂ ਦੇ ਲੱਛਣਾਂ ਦੇ ਬਾਰੇ—ਮਨੂ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੁਦਯੁਮਨ ਫਿਰ ਔਰਤ ਬਣ ਗਿਆ।

ਏਤਚ੍ਛ੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਤੁ ऋषਯਃ ਪਪ੍ਰਚ੍ਛੁਸ੍ਤਦਨਨ੍ਤਰਮ੍ । ਮਾਨਵਃ ਸ ਤੁ ਸੁਦ੍ਯੁਮ੍ਨਃ ਸ੍ਤ੍ਰੀਭਾਵਮਗਮਤ੍ ਕਥਮ੍ ।। ੨੩.

ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਫੌਰਨ ਪੁੱਛਿਆ, "ਮਨੂ ਦਾ ਪੁੱਤ ਸੁਦਯੁਮਨਾ ਔਰਤ ਕਿਵੇਂ ਬਣ ਗਿਆ?"

ਸੂਤ ਉਵਾਚ।। ਪ੍ਰੋਵਾਚ ਵਚਨਂ ਦੇਵੀ ਪ੍ਰਿਯਹੇਤੋਃ ਪ੍ਰਿਯਂ ਪ੍ਰਿਯਾ । ਸ ਮੇ ਮਮਾਸ਼੍ਰਮੇ ਦੇਵ ਯਃ ਪੁਮਾਨ੍ ਸਂਪ੍ਰਵੇਕ੍ਸ਼੍ਯਤਿ। ਭਵਿष੍ਯਤਿ ਧ੍ਰੁਵਂ ਨਾਰੀ ਸਾ ਤੁਲ੍ਯਾਪ੍ਸਰਸਾਂ ਸ਼ੁਭਾ ।। ੨੩.

ਸੂਤ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਦੇਵੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿਆਰੇ ਲਈ ਪਿਆਰ ਭਰੀ ਗੱਲ ਕਹੀ, 'ਹੇ ਦੇਵਤਾ, ਮੇਰੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿਚ ਜਿਹੜਾ ਵੀ ਮਰਦ ਅੰਦਰ ਆਵੇਗਾ, ਉਹ ਜ਼ਰੂਰ ਔਰਤ ਬਣ ਜਾਵੇਗਾ, ਜੋ ਸੋਹਣੀਆਂ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਵਰਗੀ ਹੋਵੇਗੀ।'

ਤਤ੍ਰ ਸਰ੍ਵਾਣਿ ਭੂਤਾਨਿ ਪਿਸ਼ਾਚਾਃ ਪਸ਼ਵਸ਼੍ਚ ਯੇ। ਸ੍ਤ੍ਰੀਭੂਤਾਃ ਸਹ ਰੁਦ੍ਰੇਣ ਕ੍ਰੀਡਨ੍ਤ੍ਯਪ੍ਸਰਸੋ ਤਥਾ ।। ੨੩.

ਉਥੇ ਸਾਰੇ ਜੀਵ, ਚਾਹੇ ਪਿਸਾਚ ਹੋਣ ਜਾਂ ਪਸ਼ੂ, ਰੁਦਰ ਸਮੇਤ, ਔਰਤਾਂ ਬਣ ਕੇ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਨਾਲ ਖੇਡਦੇ ਸਨ।

ਉਮਾਵਨਂ ਪ੍ਰਵਿष੍ਟਸ੍ਤੁ ਸ ਰਾਜਾ ਮृਗਯਾਂ ਗਤਃ। ਸਹ ਪਿਸ਼ਾਚੈਰ੍ਭੂਤੈਸ੍ਤੁ ਰੁਦ੍ਰੈਃ ਸ੍ਤ੍ਰੀਭਾਵਮਾਸ੍ਥਿਤਃ ।। ੨੩.

ਉਹ ਰਾਜਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਲਈ ਉਮਾ ਦੇ ਬਾਗ ਵਿਚ ਗਿਆ ਤੇ ਪਿਸਾਚਾਂ, ਹੋਰ ਜੀਵਾਂ ਤੇ ਰੁਦਰਾਂ ਸਮੇਤ ਔਰਤ ਬਣ ਗਿਆ।

ਤਸ੍ਮਾਤ੍ ਸ ਰਾਜਾ ਸੁਦ੍ਯੁਮ੍ਨਃ ਸ੍ਤ੍ਰੀਭਾਵਂ ਲਬ੍ਧਵਾਨ੍ ਪੁਨਃ । ਮਹਾਦੇਵਪ੍ਰਸਾਦਾਚ੍ਚ ਗਾਣਪਤ੍ਯ ਮਵਾਪ੍ਨੁਯਾਤ੍ ।। ੨੩.

ਇਸ ਕਰਕੇ ਰਾਜਾ ਸੁਦਯੁਮਨਾ ਮੁੜ ਔਰਤ ਬਣ ਗਿਆ, ਪਰ ਮਹਾਦੇਵ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਉਸਨੂੰ ਮੁੜ ਮਰਦ ਹੋਣ ਦਾ ਵਰ ਮਿਲ ਗਿਆ।

ਸੂਤ ਉਵਾਚ।। ਨਿਸਰ੍ਗਂ ਮਨੁ ਪੁਤ੍ਰਾਣਾਂ ਵਿਸ੍ਤਰੇਣ ਨਿਬੋਧਤ। ਪृषਧ੍ਰੋ ਹਿਸਯਿਤ੍ਵਾ ਤੁ ਗੁਰੋਰ੍ਗਾਵਮਭਕ੍ਸ਼ਯਤ੍ ।। ੨੪.

ਸੂਤ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਹੁਣ ਮਨੂ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੀ ਵੰਸ਼ਾਵਲੀ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣੋ। ਪૃਸ਼ਧਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਗੁਰੂ ਦੀ ਗਾਂ ਮਾਰ ਕੇ ਉਸਦਾ ਮਾਸ ਖਾ ਲਿਆ।"

ਸ਼ਾਪਾਚ੍ਛੂਦ੍ਰਤ੍ਵਮਾਪਨ੍ਨਸ਼੍ਚ੍ਯਵਨਸ੍ਯ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ। ਕਰੂषਸ੍ਯ ਤੁ ਕਾਰੂषਃ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿਯੋ ਯੁਦ੍ਧਦੁਰ੍ਮਦਃ ।। ੨੪.

ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਚ੍ਯਵਨ ਦੀ ਸ਼ਾਪ ਨਾਲ ਉਹ ਸ਼ੂਦਰ ਬਣ ਗਿਆ। ਕਰੂਸ਼ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਕਾਰੂਸ਼ ਬੜਾ ਯੋਧਾ ਤੇ ਯੁੱਧ ਵਿਚ ਤਿੱਖਾ ਕਸ਼ਤਰੀ ਬਣਿਆ।

ਸਹਸ੍ਰਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿਯਗਣਵਿਕ੍ਰਾਨ੍ਤਃ ਸਂਬਭੂਵ ਹ। ਨਾਭਾਗਾਰਿष੍ਟਪੁਤ੍ਰਸ੍ਤੁ ਵਿਦ੍ਵਾਨਾਸੀਦ੍ਭਲਨ੍ਦਨਃ ।। ੨੪.

ਉਹ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਕਸ਼ਤਰੀਆਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਆਪਣੀ ਵਿਰਤਾ ਲਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੋਇਆ। ਨਾਭਾਗ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਭਲੰਦਨ ਗਿਆਨੀ ਸੀ।

ਭਲਨ੍ਦਨਸ੍ਯ ਪੁਤ੍ਰੋऽਭੂਤ੍ ਪ੍ਰਾਂਸ਼ੁਰ੍ਨਾਮ ਮਹਾਬਲਃ। ਪ੍ਰਾਂਸ਼ੋਰੇਕੋऽਭਵਤ੍ ਪੁਤ੍ਰਃ ਪ੍ਰਜਾਨਿਰਿਤਿ ਵਿਸ਼੍ਰੁਤਃ ।। ੨੪.

ਭਲੰਦਨ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਪ੍ਰਾਂਸ਼ੁ ਨਾਂ ਦਾ ਬੜਾ ਬਲਵਾਨ ਸੀ। ਪ੍ਰਾਂਸ਼ੁ ਦਾ ਇੱਕ ਹੀ ਪੁੱਤਰ ਸੀ, ਜਿਸਦਾ ਨਾਂ ਪ੍ਰਜਾਨੀ ਸੀ।

ਪ੍ਰਜਾਨੇਰਭਵਤ੍ ਪੁਤ੍ਰਃ ਖਨਿਤ੍ਰੋ ਨਾਮ ਵੀਰ੍ਯਵਾਨ੍। ਤਸ੍ਯ ਪੁਤ੍ਰੋऽਭਵਚ੍ਛ੍ਰੀਮਾਨ੍ ਕ੍ਸ਼ੁਪੋ ਨਾਮ ਮਹਾਯਸ਼ਾਃ ।। ੨੪.

ਪ੍ਰਜਾਨੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਖਣਿਤ੍ਰ ਨਾਂ ਦਾ ਬੜਾ ਤਾਕਤਵਰ ਸੀ। ਉਸਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ ਕਸ਼ੁਪ ਸੀ, ਜੋ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਬਹੁਤ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੋਇਆ।

ਕ੍ਸ਼ੁਪਸ੍ਯ ਵਿਂਸ਼ਃ ਪੁਤ੍ਰਸ੍ਤੁ ਪ੍ਰਤਿਮਾ ਨ ਬਭੂਵ ਹ। ਵਿਂਸ਼ਪੁਤ੍ਰਸ੍ਤੁ ਕਲ੍ਯਾਣੋ ਵਿਵਿਂਸ਼ੋ ਨਾਮ ਧਾਰ੍ਮਿਕਃ ।। ੨੪.

ਕਸ਼ੁਪ ਦਾ ਵੀਹਵਾਂ ਪੁੱਤਰ ਪ੍ਰਤਿਮਾ ਸੀ। ਪ੍ਰਤਿਮਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਵਿਵਿੰਸ਼ੁ ਸੀ, ਜੋ ਬੜਾ ਚੰਗਾ ਤੇ ਧਰਮੀ ਸੀ।

ਵਿਵਿਂਸ਼ਪੁਤ੍ਰੋ ਧਰ੍ਮਾਤ੍ਮਾ ਖਨਿਨੇਤ੍ਰਃ ਪ੍ਰਤਾਪਵਾਨ੍। ਕਰਨ੍ਧਮਸ੍ਤਸ੍ਯ ਪੁਤ੍ਰਸ੍ਤ੍ਰੇਤਾਯੁਗਮੁਖੇऽਭਵਤ੍ ।। ੨੪.

ਵਿਵਿੰਸ਼ੁ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਧਰਮਾਤਮਾ ਤੇ ਬੜਾ ਪਰਾਕ੍ਰਮੀ ਖਣਿਨੇਤਰ ਸੀ। ਉਸਦਾ ਪੁੱਤਰ ਕਰੰਧਮ ਤ੍ਰੇਤਾ ਯੁੱਗ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿਚ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ।

ਕਰਨ੍ਧਮਸੁਤਸ਼੍ਚਾਪਿ ਆਵਿਕ੍ਸ਼ਿਨ੍ਨਾਮ ਵੀਰ੍ਯਵਾਨ੍। ਆਵਿਕ੍ਸ਼ਿਤੋ ਵ੍ਯਤਿਕ੍ਰਾਮਤ੍ ਪਿਤਰਂ ਗੁਣਵਤ੍ਤਯਾ ।। ੨੪.

ਕਰੰਧਮ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਆਵਿਕਸ਼ੀ ਨਾਂ ਦਾ ਬੜਾ ਤਾਕਤਵਰ ਸੀ। ਆਵਿਕਸ਼ੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿਓ ਨੂੰ ਗੁਣਾਂ ਵਿਚ ਪਿੱਛੇ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ।

ਮਰੁਤ੍ਤੋ ਨਾਮ ਧਰ੍ਮਾਤ੍ਮਾ ਚਕ੍ਰਵਰ੍ਤ੍ਤਿਸਮੋ ਨृਪਃ। ਸਂਵਰ੍ਤ੍ਤੇਨ ਦਿਵਂ ਨੀਤਃ ਸਸੁਹृਤ੍ ਸਹ ਬਾਨ੍ਧਵੈਃ ।। ੨੪.

ਉਸਦਾ ਪੁੱਤਰ ਮਰੁੱਤ ਨਾਂ ਦਾ ਧਰਮਾਤਮਾ ਤੇ ਚਕਵਰਤੀ ਰਾਜਾ ਸੀ। ਸੰਵਰਤ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਆਪਣੇ ਮਿੱਤਰਾਂ ਤੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਸਮੇਤ ਸਵਰਗ ਲੈ ਗਿਆ।

ਵਿਵਾਦੋऽਤ੍ਰ ਮਹਾਨਾਸੀਤ੍ ਸਂਵਰ੍ਤ੍ਤਸ੍ਯ ਬृਹਸ੍ਪਤੇਃ। ऋਦ੍ਧਿਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਤੁ ਯਜ੍ਞਸ੍ਯ ਕ੍ਰੁਦ੍ਧਸ੍ਤਸ੍ਯ ਬृਹਸ੍ਪਤਿਃ ।। ੨੪.

ਉਥੇ ਸੰਵਰਤ ਤੇ ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਵਿਚ ਵੱਡਾ ਵਿਵਾਦ ਹੋਇਆ। ਜਦ ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਨੇ ਯਜਨ ਦੀ ਵਧਦੀ ਹੋਈ ਸ਼ਾਨ ਵੇਖੀ, ਉਹ ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਆ ਗਿਆ।

ਸਂਪਰ੍ਤ੍ਤੇਨ ਹृਤੇ ਯਜ੍ਞੇ ਚੁਕੋਪ ਸੁਭृਸ਼ਨ੍ਤਦਾ। ਲੋਕਾਨਾਂ ਸ ਹਿ ਨਾਸ਼ਯ ਦੈਵਤੈਰ੍ਹਿ ਪ੍ਰਸਾਦਿਤਃ ।। ੨੪.

ਜਦ ਸੰਵਰਤ ਨੇ ਯਜਨ ਲੈ ਲਿਆ, ਤਦ ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਬਹੁਤ ਗੁੱਸੇ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਹ ਤਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਸਕਦਾ ਸੀ, ਪਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਮਨਾਇਆ।

ਮਰੁਤ੍ਤਸ਼੍ਚਕ੍ਰਵਰ੍ਤ੍ਤੀ ਸ ਨਰਿष੍ਯਨ੍ਤਮਵਾਪ੍ਤਵਾਨ੍। ਨਰਿष੍ਯਨ੍ਤਸ੍ਯ ਦਾਯਾਦੋ ਰਾਜਾ ਦਣ੍ਡਧਰੋ ਦਮਃ ।। ੨੪.

ਉਹ ਚਕਵਰਤੀ ਰਾਜਾ ਮਰੁੱਤ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਨਰਿਸ਼ਯੰਤ ਸੀ। ਨਰਿਸ਼ਯੰਤ ਦਾ ਉੱਤਰਾਧਿਕਾਰੀ ਰਾਜਾ ਦੰਡਧਰ, ਜਿਸਨੂੰ ਦਮ ਵੀ ਆਖਦੇ ਹਨ, ਸੀ।

ਤਸ੍ਯ ਪੁਤ੍ਰਸ੍ਤੁ ਵਿਕ੍ਰਾਨ੍ਤੋ ਰਾਜਾਸੀਦ੍ਰਾष੍ਟ੍ਰਵਰ੍ਦ੍ਧਨਃ । ਸੁਧृਤੀ ਤਸ੍ਯ ਪੁਤ੍ਰਸ੍ਤੁ ਨਰਃ ਸੁਧृਤਿਨਃ ਸੁਤਃ ।। ੨੪.

ਉਸਦਾ ਪੁੱਤਰ ਬੜਾ ਬਹਾਦਰ ਰਾਜਾ ਰਾਸ਼ਟਰਵਰਧਨ ਸੀ। ਉਸਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੁਧ੍ਰਿਤੀ ਤੇ ਸੁਧ੍ਰਿਤੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਨਰ ਸੀ।

ਕੇਵਲਸ੍ਤਸ੍ਯ ਪੁਤ੍ਰਸ੍ਤੁ ਬਨ੍ਧੁਮਾਨ੍ ਕੇਵਲਾਤ੍ਮਜਃ। ਅਥ ਬਨ੍ਧੁਮਤਃ ਪੁਤ੍ਰੋ ਧਰ੍ਮਾਤ੍ਮਾ ਵੇਗਵਾਨ੍ ਨृਪਃ ।। ੨੪.

ਕੇਵਲ ਦੇ ਇਕੋ ਪੁੱਤਰ ਸੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਬੰਧੁਮਾਨ ਸੀ। ਬੰਧੁਮਾਨ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਇੱਕ ਧਰਮਵਾਨ ਤੇ ਤੇਜ਼ ਰਾਜਾ ਸੀ।

ਬੁਧੋ ਵੇਗਵਤਃ ਪੁਤ੍ਰ ਸ੍ਤृਣਬਿਨ੍ਦੁਰ੍ਬੁਧਾਤ੍ਮਜਃ। ਤ੍ਰੇਤਾਯੁਗਮੁਖੇ ਰਾਜਾ ਤृਤੀਯੇ ਸਂਬਭੂਵ ਹ ।। ੨੪.

ਵੇਗਵਾਨ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਬੁਧਾ ਸੀ, ਤੇ ਬੁਧਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਤ੍ਰਿਣਬਿੰਦੁ ਸੀ। ਤ੍ਰੇਤਾ ਯੁਗ ਦੇ ਆਰੰਭ 'ਚ, ਤੀਜੇ ਯੁਗ 'ਚ, ਉਹ ਰਾਜਾ ਬਣਿਆ।