ਵਾਯੁਪੁਰਾਣਮ੍

ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਾ ਤੁ ਮਨੁਃ ਪੂਰ੍ਵਂ ਚੋਦਿਤਸ੍ਤੁ ਨਿਬੋਧਤ। ਸ੍ਰष੍ਟੁਂ ਪ੍ਰਚਕ੍ਰਮੇ ਕਾਮਂ ਨਿष੍ਫਲਂ ਸਮਵਰ੍ਤ੍ਤਤ ।। ੨੩.

ਪਹਿਲਾਂ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਉਕਸਾਉਣ ਤੇ ਮਨੂ ਨੇ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਕਰਨੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ, ਪਰ ਉਸ ਦੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਨਾ ਹੋ ਸਕੀ।

ਅਥਾਕਰੋਤ੍ਪੁਤ੍ਰਕਾਮਃ ਪਰਾਮਿष੍ਟਿਂ ਪ੍ਰਜਾਪਤਿਃ। ਮਿਤ੍ਰਾਵਰੁਣਯੋਰਂਸ਼ੇ ਮਨੁਰਾਹੁਤਿਮਾਵਪਤ੍ ।। ੨੩.

ਫਿਰ, ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਨੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਯਗ ਕਰਵਾਇਆ। ਮਿਤ੍ਰ ਅਤੇ ਵਰੁਣ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਮਨੂ ਨੇ ਹਵਨ ਦੀ ਆਹੁਤੀ ਪਾਈ।

ਤਤ੍ਰ ਦਿਵ੍ਯਾਮ੍ਬਰਧਰਾ ਦਿਵ੍ਯਾਭਰਣਭੂषਿਤਾ। ਦਿਵ੍ਯਸਨ੍ਨਹਨਾ ਚੈਵ ਇਡਾ ਜਜ੍ਞੇ ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੁਤਿਃ ।। ੨੩.

ਉਥੇ, ਦਿਵ੍ਯ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨੀ ਹੋਈ, ਦਿਵ੍ਯ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਅਤੇ ਅਸਮਾਨੀ ਕਵਚ ਨਾਲ ਲੈਸ ਇਕ ਇਲਾ ਜਨਮੀ। ਇਹ ਗੱਲ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।

ਤਾਮਿਲੇਤ੍ਯਥ ਹੋਵਾਚ ਮਨੁਰ੍ਦ੍ਦਣ੍ਡਧਰਃ ਸ੍ਮृਤਃ। ਅਨੁਗਚ੍ਛਾਮਿ ਭਦ੍ਰਨ੍ਤੇ ਤਮਿਲਾ ਪ੍ਰਤ੍ਯੁਵਾਚ ਹ ।। ੨੩.

ਫਿਰ, ਦੰਡ ਧਾਰੀ ਮਨੂ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਪਿੱਛੇ ਆਵਾਂਗਾ, ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੀਏ।" ਪਰ ਇਲਾ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਉਲਟ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ।

ਧਰ੍ਮ੍ਮਯੁਕ੍ਤਮਿਦਂ ਵਾਚ੍ਯਂ ਪੁਤ੍ਰਕਾਮਂ ਪ੍ਰਜਾਪਤਿਮ੍। ਮਿਤ੍ਰਾਵਰੁਣਯੋਰਂਸ਼ੇ ਜਾਤਾਸ੍ਮਿ ਵਦਤਾਂ ਵਰ ।। ੨੩.

"ਧਰਮ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਇਹੀ ਗੱਲ ਕਹਿਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ: ਹੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ, ਮੈਂ ਮਿਤ੍ਰ ਤੇ ਵਰੁਣ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਤੋਂ ਜੰਮੀ ਹਾਂ, ਹੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ।"

ਤਯੋਃ ਸਕਸ਼ਂ ਯਾਸ੍ਯਾਮਿ ਮਾ ਨੋ ਧਰ੍ਮੋ ਹਤੋऽਵਧੀਤ੍। ਸੈਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਪੁਨਰ੍ਦ੍ਦੇਵੀ ਤਯੋਰਨ੍ਤਿਕਮਾਗਮਤ੍ ।। ੨੩.

"ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਜਾਵਾਂਗੀ; ਸਾਡੇ ਲਈ ਧਰਮ ਨਾਸ਼ ਨਾ ਹੋਵੇ।" ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਉਹ ਦੇਵੀ ਮੁੜ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੋਵਾਂ ਕੋਲ ਚਲੀ ਗਈ।

ਗਤ੍ਵਾਨ੍ਤਿਕਂ ਵਰਾਰੋਹਾ ਪ੍ਰਾਞ੍ਜਲਿਰ੍ਵਾਕ੍ਯਮਬ੍ਰਵੀਤ੍ । ਅਂਸ਼ੇऽਸ੍ਮਿਨ੍ਯੁਵਯੋਰ੍ਜਾਤਾ ਦੇਵੌ ਕਿਂ ਕਰਵਾਣਿ ਚ ।। ੨੩.

ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚੀ, ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਆਖਿਆ, "ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਜੰਮੀ ਹਾਂ, ਹੁਣ ਮੈਂ ਕੀ ਕਰਾਂ?"

ਮਨੁਨੈਵਾਹਮੁਕ੍ਤਾਸ੍ਮਿ ਅਨੁਗਚ੍ਛਸ੍ਵ ਮਾਮਿਤਿ। ਤਥਾ ਤੁ ਵਦਤੀਂ ਸਾਧ੍ਵੀਮਿਡਾਮਾਸ਼੍ਰਿਤ੍ਯ ਤਾਵੁਭੌ ।। ੨੩.

"ਮਨੂ ਨੇ ਆਪ ਮੈਨੂੰ ਆਖਿਆ ਸੀ, 'ਮੇਰੇ ਪਿੱਛੇ ਆ।'" ਜਦ ਉਹ ਸੁਧਵਾਨ ਇਹ ਗੱਲ ਕਹਿ ਰਹੀ ਸੀ, ਤਾਂ ਦੋਵੇਂ ਨੇ ਇਲਾ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਵਿੱਚ ਲੈ ਲਿਆ।

ਦੇਵੌ ਚ ਮਿਤ੍ਰਾਵਰੁਣਾਵਿਦਂ ਵਚਨਮੂਚਤੁਃ । ਅਨੇਨ ਤਵ ਧਰ੍ਮਜ੍ਞੇ ਪ੍ਰਸ਼੍ਰਯੇਣ ਦਮੇਨ ਚ ।। ੨੩.

ਮਿਤ੍ਰ ਤੇ ਵਰੁਣ ਦੋਵੇਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਤੇਰੀ ਇਹ ਨਿਮਰਤਾ ਤੇ ਸਯਮ, ਹੇ ਧਰਮ ਜਾਣਣ ਵਾਲੀ—"

ਸਤ੍ਯੇਨ ਚੈਵ ਸੁਸ਼੍ਰੋਣਿ ਪ੍ਰੀਤੌ ਸ੍ਵੋ ਵਰਵਰ੍ਣਿਨਿ। ਆਵਯੋਸ੍ਤ੍ਵਂ ਮਹਾਭਾਗੇ ਖ੍ਯਾਤਿਂ ਕਨ੍ਯਾ ਪ੍ਰਯਾਸ੍ਯਸਿ ।। ੨੩.

"ਅਤੇ ਤੇਰੀ ਸਚਾਈ ਤੇ ਆਪਣੀ ਭਗਤੀ ਕਰਕੇ, ਹੇ ਸੋਹਣੀ ਕਮਰ ਵਾਲੀ, ਹੇ ਸੁੰਦਰ ਰੰਗ ਵਾਲੀ, ਤੂੰ ਸਾਡੀ ਧੀ ਵਜੋਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਵੇਂਗੀ, ਹੇ ਵੱਡੀ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੀ।"

ਸੁਦ੍ਯੁਮ੍ਨ ਇਤਿ ਵਿਖ੍ਯਾਤਸ੍ਤ੍ਰਿषੁ ਲੋਕੇषੁ ਪੂਜਿਤਃ। ਜਗਤ੍ਪ੍ਰਿਯੋ ਧਰ੍ਮ੍ਮਸ਼ੀਲੋ ਮਨੋਰ੍ਵਂਸ਼ ਵਿਵਰ੍ਦ੍ਧਨਃ ।। ੨੩.

"ਉਹ ਸੁਦਯੁਮਨ ਨਾਂ ਨਾਲ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੋਵੇਗਾ, ਸਭ ਦਾ ਪਿਆਰਾ, ਧਰਮ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਮਨੂ ਦੇ ਵੰਸ਼ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲਾ।"

ਮਾਨਵਃ ਸ ਤੁ ਸੁਦ੍ਯੁਮ੍ਨਃ ਸ੍ਤ੍ਰੀਭਾਵਮਗਮਤ੍ ਪ੍ਰਭੁਃ। ਸਾ ਤੁ ਦੇਵੀ ਵਰਂ ਲਬ੍ਧ੍ਵਾ ਨਿਵृਤ੍ਤਾ ਪਿਤਰਂ ਪ੍ਰਤਿ ।। ੨੩.

ਉਹ ਮਨੂ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੁਦਯੁਮਨ, ਔਰਤ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲੈਣ ਵਾਲਾ ਬਣ ਗਿਆ। ਅਤੇ ਉਹ ਦੇਵੀ, ਆਪਣਾ ਵਰਤਾਨ ਲੈ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਕੋਲ ਵਾਪਸ ਚਲੀ ਗਈ।

ਬੁਧੇਨਾਨ੍ਤਰਮਾਸਾਦ੍ਯ ਮੈਥੁਨਾਯੋਪਮਨ੍ਤ੍ਰਿਤਾ। ਸੋਮਪੁਤ੍ਰਾਦ੍ਬੁਧਾਚ੍ਚਾਸ੍ਯਾ ਐਲੋ ਜਜ੍ਞੇ ਪੁਰੂਰਵਾਃ ।। ੨੩.

ਬੁਧ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਉਹ ਮਿਲਾਪ ਲਈ ਸੱਦੀ ਗਈ। ਸੋਮ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਬੁਧ ਤੋਂ, ਉਸਨੂੰ ਇਕ ਪੁੱਤਰ ਹੋਇਆ—ਜੋ ਐਲ ਵੰਸ਼ੀ ਪੁਰੂਰਵਾ ਸੀ।

ਬੁਧਾਤ੍ ਸਾ ਜਨਯਿਤ੍ਵਾ ਤੁ ਸੁਦ੍ਯੁਮ੍ਨਂ ਪੁਨਰਾਗਤਾ। ਸੁਦ੍ਯੁਮ੍ਨਸ੍ਯ ਚ ਦਾਯਾਦਾਸ੍ਤ੍ਰਯਃ ਪਰਮਧਾਰ੍ਮ੍ਮਿਕਾਃ ।। ੨੩.

ਬੁਧ ਤੋਂ ਸੁਦਯੁਮਨ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦੇ ਕੇ, ਉਹ ਮੁੜ ਆ ਗਈ। ਸੁਦਯੁਮਨ ਦੇ ਤਿੰਨ ਉੱਤਮ ਧਰਮ ਵਾਲੇ ਵਾਰਸ ਹੋਏ।

ਉਤ੍ਕਲਸ਼੍ਚ ਗਯਸ਼੍ਚੈਵ ਵਿਨਤਾਸ਼੍ਵਸ੍ਤਥੈਵ ਚ। ਉਤ੍ਕਲਸ੍ਯੋਤ੍ਕਲਂ ਰਾष੍ਟ੍ਰਂ ਵਿਨਤਾਸ਼੍ਵਸ੍ਯ ਪਸ਼੍ਚਿਮਮ੍ । ਦਿਕ੍ਸ਼ੁ ਵਾਤਸ੍ਯ ਰਾਜਰ੍षੇਰ੍ਗਯਸ੍ਯ ਤੁ ਗਯਾ ਪੁਰੀ ।। ੨੩.

ਉਹ ਉਤਕਲ, ਗਯਾ ਅਤੇ ਵਿਨਤਾਸ਼ਵ ਸਨ। ਉਤਕਲ ਦਾ ਰਾਜ ਉਤਕਲ ਸੀ, ਵਿਨਤਾਸ਼ਵ ਦਾ ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਸੀ, ਤੇ ਗਯਾ ਰਾਜਰਸ਼ੀ ਦੀ ਗਯਾ ਨਗਰੀ ਸੀ।

ਪ੍ਰਵਿਸृष੍ਟੇ ਮਨੌ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਪ੍ਰਜਾਃ ਸृष੍ਟ੍ਵਾ ਦਿਵਾਕਰਃ। ਦਸ਼ਧਾ ਤਦ੍ਦਧਤ੍ ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਮਕਰੋਤ੍ ਪृਥਿਵੀਮਿਮਾਮ੍ ।। ੨੩.

ਜਦ ਮਨੂ ਨੂੰ ਰਾਜ ਮਿਲਿਆ, ਤਦ ਸੂਰਜ ਨੇ ਲੋਕ ਬਣਾਏ ਅਤੇ ਇਸ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਦੱਸ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡ ਦਿੱਤਾ।

ਇਕ੍ਸ਼੍ਵਾਕੁਰੇਵ ਦਾਯਾਦਾਨਨ੍ਯਾਨ੍ ਦਸ਼ ਸਮਾਪ੍ਨੁਯਾਤ੍। ਕਨ੍ਯਾਭਾਵਾਤ੍ਤੁ ਸੁਦ੍ਯੁਮ੍ਨੋ ਨੈਨਂ ਭਾਗਮਵਾਪ੍ਨੁਯਾਤ੍ ।। ੨੩.

ਇਕਸ਼ਵਾਕੂ ਨੇ ਹੀ ਦੱਸ ਵਾਰਸ ਪਾਏ; ਪਰ ਸੁਦਯੁਮਨ ਔਰਤ ਹੋਣ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਹਿੱਸਾ ਨਹੀਂ ਲੈ ਸਕਿਆ।

ਵਸਿष੍ਠਵਚਨਾਚ੍ਚਾਸੀਤ੍ ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਾਨੋ ਮਹਾਦ੍ਯੁਤਿਃ। ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਾ ਧਰ੍ਮਰਾਜਸ੍ਯ ਸੁਦ੍ਯੁਮ੍ਨਸ੍ਯ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ ।। ੨੩.

ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ ਦੀ ਆਗਿਆ ਨਾਲ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਾਨ ਨਗਰੀ ਬਣੀ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਤੇਜ ਵਾਲੀ ਸੀ—ਧਰਮ ਰਾਜ ਸੁਦਯੁਮਨ ਦੀ, ਜੋ ਵੱਡੇ ਮਨ ਵਾਲਾ ਸੀ।

ਤਤ੍ ਪੁਰੂਰਵਸੇ ਪ੍ਰਾਦਾਦ੍ਰਾष੍ਠ੍ਰਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਮਹਾਯਸ਼ਾਃ। ਮਾਨਵੇਭ੍ਯੋ ਮਹਾਭਾਗਾ ਸ੍ਤ੍ਰੀਪੁਂਸੋਰ੍ਲਕ੍ਸ਼ਣਂ ਪ੍ਰਤਿ। ਮਾਨਵਃ ਸ ਤੁ ਸੁਦ੍ਯੁਮ੍ਨਃ ਸ੍ਤ੍ਰੀਭਾਵਮਗਮਤ੍ ਪੁਨਃ ।। ੨੩.

ਉਸ ਮਹਾਨ ਯਸ਼ਸਵੀ ਨੇ ਰਾਜ ਪੁਰੂਰਵਾ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿੱਤਾ, ਜਦ ਉਹ ਰਾਜ ਮਿਲ ਗਿਆ। ਅਤੇ ਮਨੂ ਦੇ ਵੰਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ, ਜੋ ਵੱਡੇ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੇ ਸਨ, ਔਰਤ ਤੇ ਮਰਦ ਦੋਵੇਂ ਦੇ ਲੱਛਣਾਂ ਦੇ ਬਾਰੇ—ਮਨੂ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੁਦਯੁਮਨ ਫਿਰ ਔਰਤ ਬਣ ਗਿਆ।

ਏਤਚ੍ਛ੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਤੁ ऋषਯਃ ਪਪ੍ਰਚ੍ਛੁਸ੍ਤਦਨਨ੍ਤਰਮ੍ । ਮਾਨਵਃ ਸ ਤੁ ਸੁਦ੍ਯੁਮ੍ਨਃ ਸ੍ਤ੍ਰੀਭਾਵਮਗਮਤ੍ ਕਥਮ੍ ।। ੨੩.

ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਫੌਰਨ ਪੁੱਛਿਆ, "ਮਨੂ ਦਾ ਪੁੱਤ ਸੁਦਯੁਮਨਾ ਔਰਤ ਕਿਵੇਂ ਬਣ ਗਿਆ?"

ਸੂਤ ਉਵਾਚ।। ਪ੍ਰੋਵਾਚ ਵਚਨਂ ਦੇਵੀ ਪ੍ਰਿਯਹੇਤੋਃ ਪ੍ਰਿਯਂ ਪ੍ਰਿਯਾ । ਸ ਮੇ ਮਮਾਸ਼੍ਰਮੇ ਦੇਵ ਯਃ ਪੁਮਾਨ੍ ਸਂਪ੍ਰਵੇਕ੍ਸ਼੍ਯਤਿ। ਭਵਿष੍ਯਤਿ ਧ੍ਰੁਵਂ ਨਾਰੀ ਸਾ ਤੁਲ੍ਯਾਪ੍ਸਰਸਾਂ ਸ਼ੁਭਾ ।। ੨੩.

ਸੂਤ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਦੇਵੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿਆਰੇ ਲਈ ਪਿਆਰ ਭਰੀ ਗੱਲ ਕਹੀ, 'ਹੇ ਦੇਵਤਾ, ਮੇਰੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿਚ ਜਿਹੜਾ ਵੀ ਮਰਦ ਅੰਦਰ ਆਵੇਗਾ, ਉਹ ਜ਼ਰੂਰ ਔਰਤ ਬਣ ਜਾਵੇਗਾ, ਜੋ ਸੋਹਣੀਆਂ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਵਰਗੀ ਹੋਵੇਗੀ।'

ਤਤ੍ਰ ਸਰ੍ਵਾਣਿ ਭੂਤਾਨਿ ਪਿਸ਼ਾਚਾਃ ਪਸ਼ਵਸ਼੍ਚ ਯੇ। ਸ੍ਤ੍ਰੀਭੂਤਾਃ ਸਹ ਰੁਦ੍ਰੇਣ ਕ੍ਰੀਡਨ੍ਤ੍ਯਪ੍ਸਰਸੋ ਤਥਾ ।। ੨੩.

ਉਥੇ ਸਾਰੇ ਜੀਵ, ਚਾਹੇ ਪਿਸਾਚ ਹੋਣ ਜਾਂ ਪਸ਼ੂ, ਰੁਦਰ ਸਮੇਤ, ਔਰਤਾਂ ਬਣ ਕੇ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਨਾਲ ਖੇਡਦੇ ਸਨ।

ਉਮਾਵਨਂ ਪ੍ਰਵਿष੍ਟਸ੍ਤੁ ਸ ਰਾਜਾ ਮृਗਯਾਂ ਗਤਃ। ਸਹ ਪਿਸ਼ਾਚੈਰ੍ਭੂਤੈਸ੍ਤੁ ਰੁਦ੍ਰੈਃ ਸ੍ਤ੍ਰੀਭਾਵਮਾਸ੍ਥਿਤਃ ।। ੨੩.

ਉਹ ਰਾਜਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਲਈ ਉਮਾ ਦੇ ਬਾਗ ਵਿਚ ਗਿਆ ਤੇ ਪਿਸਾਚਾਂ, ਹੋਰ ਜੀਵਾਂ ਤੇ ਰੁਦਰਾਂ ਸਮੇਤ ਔਰਤ ਬਣ ਗਿਆ।

ਤਸ੍ਮਾਤ੍ ਸ ਰਾਜਾ ਸੁਦ੍ਯੁਮ੍ਨਃ ਸ੍ਤ੍ਰੀਭਾਵਂ ਲਬ੍ਧਵਾਨ੍ ਪੁਨਃ । ਮਹਾਦੇਵਪ੍ਰਸਾਦਾਚ੍ਚ ਗਾਣਪਤ੍ਯ ਮਵਾਪ੍ਨੁਯਾਤ੍ ।। ੨੩.

ਇਸ ਕਰਕੇ ਰਾਜਾ ਸੁਦਯੁਮਨਾ ਮੁੜ ਔਰਤ ਬਣ ਗਿਆ, ਪਰ ਮਹਾਦੇਵ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਉਸਨੂੰ ਮੁੜ ਮਰਦ ਹੋਣ ਦਾ ਵਰ ਮਿਲ ਗਿਆ।

ਸੂਤ ਉਵਾਚ।। ਨਿਸਰ੍ਗਂ ਮਨੁ ਪੁਤ੍ਰਾਣਾਂ ਵਿਸ੍ਤਰੇਣ ਨਿਬੋਧਤ। ਪृषਧ੍ਰੋ ਹਿਸਯਿਤ੍ਵਾ ਤੁ ਗੁਰੋਰ੍ਗਾਵਮਭਕ੍ਸ਼ਯਤ੍ ।। ੨੪.

ਸੂਤ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਹੁਣ ਮਨੂ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੀ ਵੰਸ਼ਾਵਲੀ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣੋ। ਪૃਸ਼ਧਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਗੁਰੂ ਦੀ ਗਾਂ ਮਾਰ ਕੇ ਉਸਦਾ ਮਾਸ ਖਾ ਲਿਆ।"

ਸ਼ਾਪਾਚ੍ਛੂਦ੍ਰਤ੍ਵਮਾਪਨ੍ਨਸ਼੍ਚ੍ਯਵਨਸ੍ਯ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ। ਕਰੂषਸ੍ਯ ਤੁ ਕਾਰੂषਃ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿਯੋ ਯੁਦ੍ਧਦੁਰ੍ਮਦਃ ।। ੨੪.

ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਚ੍ਯਵਨ ਦੀ ਸ਼ਾਪ ਨਾਲ ਉਹ ਸ਼ੂਦਰ ਬਣ ਗਿਆ। ਕਰੂਸ਼ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਕਾਰੂਸ਼ ਬੜਾ ਯੋਧਾ ਤੇ ਯੁੱਧ ਵਿਚ ਤਿੱਖਾ ਕਸ਼ਤਰੀ ਬਣਿਆ।

ਸਹਸ੍ਰਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿਯਗਣਵਿਕ੍ਰਾਨ੍ਤਃ ਸਂਬਭੂਵ ਹ। ਨਾਭਾਗਾਰਿष੍ਟਪੁਤ੍ਰਸ੍ਤੁ ਵਿਦ੍ਵਾਨਾਸੀਦ੍ਭਲਨ੍ਦਨਃ ।। ੨੪.

ਉਹ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਕਸ਼ਤਰੀਆਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਆਪਣੀ ਵਿਰਤਾ ਲਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੋਇਆ। ਨਾਭਾਗ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਭਲੰਦਨ ਗਿਆਨੀ ਸੀ।

ਭਲਨ੍ਦਨਸ੍ਯ ਪੁਤ੍ਰੋऽਭੂਤ੍ ਪ੍ਰਾਂਸ਼ੁਰ੍ਨਾਮ ਮਹਾਬਲਃ। ਪ੍ਰਾਂਸ਼ੋਰੇਕੋऽਭਵਤ੍ ਪੁਤ੍ਰਃ ਪ੍ਰਜਾਨਿਰਿਤਿ ਵਿਸ਼੍ਰੁਤਃ ।। ੨੪.

ਭਲੰਦਨ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਪ੍ਰਾਂਸ਼ੁ ਨਾਂ ਦਾ ਬੜਾ ਬਲਵਾਨ ਸੀ। ਪ੍ਰਾਂਸ਼ੁ ਦਾ ਇੱਕ ਹੀ ਪੁੱਤਰ ਸੀ, ਜਿਸਦਾ ਨਾਂ ਪ੍ਰਜਾਨੀ ਸੀ।

ਪ੍ਰਜਾਨੇਰਭਵਤ੍ ਪੁਤ੍ਰਃ ਖਨਿਤ੍ਰੋ ਨਾਮ ਵੀਰ੍ਯਵਾਨ੍। ਤਸ੍ਯ ਪੁਤ੍ਰੋऽਭਵਚ੍ਛ੍ਰੀਮਾਨ੍ ਕ੍ਸ਼ੁਪੋ ਨਾਮ ਮਹਾਯਸ਼ਾਃ ।। ੨੪.

ਪ੍ਰਜਾਨੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਖਣਿਤ੍ਰ ਨਾਂ ਦਾ ਬੜਾ ਤਾਕਤਵਰ ਸੀ। ਉਸਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ ਕਸ਼ੁਪ ਸੀ, ਜੋ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਬਹੁਤ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੋਇਆ।